This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project to make the world's books discoverable online. It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the pubHc domain may vary country to country. Public domain books are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge thafs often difficult to discover. Marks, notations and other marginaha present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the pubHsher to a Hbrary and finally to you. Usage guidelines Google is proud to partner with libraries to digitize pubHc domain materials and make them widely accessible. PubHc domain books belong to the pubHc and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying. We also ask that you: + Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for personal, non-commercial purposes. + Refrainfrom automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the use of public domain materials for these purposes and may be able to help. + Maintain attribution The Google "watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. + Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe. About Google Book Search Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web at http : //books . google . com/| Digitized by Google Digitized by Google Digitized by Google Digitized by Google Digitized by Google Digitized by Google f ; Digitized by Google REGESTA PONTIFICVM ROMANORVM IVBENTE REGIA SOCIETATE GOTTINGENSI CONGESSIT PAVLVS FRIDOLINVS KEHR ITALIA PONTIFICIA VOL. I R O M A BEROLINI APVD WEIDMANNOS MDCCCCVI Digitized by Google ITALIA PONTIFICIA SIVE REPERTORIVM PRIVILEGIORVM ET LITTERARVM A ROMANIS PONTIFICIBVS ANTE ANNVM MCLXXXXVIII ITALIAE ECCLESnS, MONASTERnS, CIYITATIBVS SINGVLISQVE PERSONIS CONCESSORVM IVBENTE REGIA SOCIETATE GOTTINGENSI CONGESSIT PAVLVS FRIDOLINVS KEHR VOL. I R M A BEROLINI APVD WEIDMANNOS MDCCCCVI Digitized by Google zirr: ,3 6 /t ro /^ V n'U^oL>-:"<-^^^^<^'. Digitized by Google PRAEFATIO. Regia Societas OoUifigensis, cutn sibi persuasum hdbuissei, privilegia et litteras pontificum Ramanorum usque ad InnocerUium III secundum crUicae artis canones iterum coUigenda cUque edenda esse, ita ut eorum textus ex omni parte perfectus inde haberetur, mihi honorificum hoc munus iam ab a. 1896 commisU, Cui condendo operi ubi naviter et magna animi voluptate manus admovi, facile intellexi, documentorum regesia quasi ad viam stemendam prius necesse esse in lucem proferri. Ingens enim PhUippi Jaffe qpus iUud „Ilegesta Pontificum Romanorum ab condita ecdesia ad annum post Christum natum MCXCVIir* (BeroUni 1851), quod per dimidium fere saeculi omnibus historiam pontificum Bomanorum in medio aevo tractantibus unicus et optimus dux et comes erat, quamquam nova edUione sub auspiciis GuUiehni Wattenbach, curantibus F. KaUenbrunner, P. Euxdd et S. Loeu^enfeld (a. 1885 — 88), et auctum et emendatum fuU, doctrinae necessitatUms haudquaquam hodie respondet. Etenim post annos tot, novis archivis patefactis, novis inventis fontibus, novis editis operibus, innumera, ut ita dicam, huiusmodi documenta prodierunt, ita ut denchus regestorum Jaffeanus lacunarum plenus recenseri iam debeat. Praeterea viri docti, qui arti diplomaiicae student, gravissimum in indicandis fontibus eximii operis defectum accusabant. Jaffe enim, qui solus et unus sibi crat, non ex ipsis documentis originalibus regesta haurire potuU, sed ad libros typis impressos accedere coactus est; Ua ut securum crUices fundamentum et accuratior fontium notitia^ imprimis autographorum documentorum, in eius qpere desidere- tur. Moleste denique ferimus^ in nova quoque regestorum edUione elenchum iUorum^ ad quos lUterae apostolicae missae fueritU, non inveniri, licet „index inUiorum" additus sU, qui^ quamvis ad requirenda documenta utUis sit, non tamen id affert beneficium, quod repetere ab cUtero licuerU. In hac igUur regestorum pontificum Bomanorum edUione id nobis fnaxime proposuimus, quod PhUippus Jaffe perficere non valuU. Quod ut Digitized by Google VI PRAEFATIO. tfielitis absolveremus, in editione nostra, ordine chronologico , quem Jaffe unice adhibuit, neglecto, iuxta ordinem eorum, ad quos documenta missa sutU, regesta disposuimus, Erunt igitur in hoc Italiae pontificiae prim^ volumine sub suo cuiusque titulo privilegia, litterae aiiaque acta, qtuie Romani potUifices urhis Romae ecclesiis, monasteriis singtdisque personis concesserunt, Invenies autem, benigne lector, in singulis titulis primum librorum indicem, quibus in hoc opere instruendo usi sumus, exclusis tamen non paucis, qui rem archaso- logicam, a nobis alienam, respidunU Sequentur de unaquaque re historicae quaedam notitiae, brevissimo quidem cursu coUeckie, sed ad argumentum obiter cognoscefidum opportunae, Denique fontes indicahimus a nobis adhibiios et quae de archivis documentorumque fortuna exploravimus ; in quum rem im- menso per decem fere annos perducto indesinerUer lahore eo animo intendimus, ut novum idque salutiferum fundamentum huiuscemodi studiis poneremus. Antequam vero dicetidi finem faciam, gratiarum actiones mihi solvendae sunt humanissimis iUis viris, qui mihi ad opus condendum praesto fuere, imprimis sodalibus dilectis Societatis Gottingensis, sub cuius au^iciis incepta res est, crevit et, quemadmodum speramus, ad optatum exitum per- veniet, deinde magnifico principi De Buelow, Germanici imperii Magno canceUario, excellentissimo viro Conrado Studt, puhlicis in Borussia litteris aique artibus praeposito et eminentissimo purpurato patri Georgio Kopp, Wratislaviensi episcopo, qui sumptus praecipue su^ypeditarunt; praeterea ex- ceUentissimo viro Friderico Althoff, de doctritha fovenda ajiud nos perquam benemerenti, qui una cum clarissimo viro Friderico Schmidt, tanto homine digno quidem adiutore, inceptui nostro summa animi liberalitate favit. Neque eos praeteream, quos socios quovism^do habui laboris, tum in documentis col- ligcfhdis tum in ipso opere redigcndo; neque archivorum aut hibliothecarum Italos praefedos et custodes, Vaticanos praesertim, qui amplissimam per- quirendi facultatem mihi concesserunt, SitU cuique pro meritis laudes, si quid ificrementi scientiae atttderimus, Scr. Rofnae Jcal. iun. MDCCCCVL KEHR. Digitized by Google RERVM INDEX. S. ROMANA ECCLE8IA. S. R. E. cardinales 1 Clerns orbis Bomae (Fratemitas Roniana) 8 PATRIARCHIVM LATERANENSE. Primicerins ei notarii S. R. E 14 Defensores 16 Schola cantonim 17 Yestararii 18 Praepositus coquinae dominicae 19 Ostiarins s. Lateranensis palatii 20 VRBIS ROMAE ECCLESIAE ET MONASTERIA. [REOIO I: MONTIVM,] Ecclesia s. lohannis in Laterano 22 Oratorium s. lohannis ad Fontes 31 Oratorium s. Venantii ad Fontes 31 Ecclesia s. Laurentii de Palatio 31 Monasterium s. Pancratii 32 Monasterium Honorii papae 33 Monasterium s. Stephani 33 Monasterium ss. Sergii et Bachi 34 Xenodochium iuxta palatium Lateranense 34 Ecclesia s. Crucis in Hierusalem 35 Ecclesia s. Bibianae 38 Monasterium s. Eusebii in monte Esquilino 38 Monasterium s. Viti in monte Esquilino 39 Ecclesia s. Matthaei in Merulana 39 Ecclesia s. Severini in Merulana 40 Ecclesia ss. Quatuor Coronatomm 40 Ecclesia s. Stephani rotundi in Coelio monte 42 Monasterium s. Erasmi in Coelio moute 43 Xenodochium Valerii 43 Ecclesia s. Clementis 44 Ecclesia ss. Silvestri et Martini tit. Equitii 45 Ecclesia s. Luciae in Silice sive in Orphea 46 Ecclesia 8.Petri ad Vincula tit. Eudoxiae 47 Monasterium s. Mariae in Monasterio 48 Ecclesia s. Praxedis 49 Digitized by Google VIII RERVM INDEX. Monasterium s. Agnetis ad Dao furna 53 Ecclesia s. Mariae Maioris 53 Monasterium s. Andreae 56 Monasterium ss. Cosmae et Damiani 57 Monasterium ss. Hadriani atque Laurentii 58 Monasterium s. Andreae in Exaiulo 58 Ecclesia s. Pudentianae tit. Pastoris 58 Monasterium s. Laurentii in Panispema 59 Ecclesia s. Cyriaci in thermis Diocletiani 60 Ecclesia s. Susannae 61 Ecclesia s. Salvatoris de Comutis sive de Thermis 62 Monasterium iuxta Gallinas albas 62 Ecclesia ss. Gervasii et Protasii tit. Vestiuae 63 Ecclesia s. Agathae in Subura 64 Ecclesia s. Mariae Novae 65 Ecclesia ss. Cosmae et Damiani in Tribus fatis 68 Ecclesia s. Hadriani in Tribus fatis 69 Monasterium s. Basilii 70 [REOIO II: TRIVIAE.] Ecclesia XII Apostolorum 70 Ecclesia s. Abbacyri 73 Ecclesia s. Marcelli in Via lata 73 Ecclesia s. Mariae in Via lata 77 Monasterium ss. Cyriaci et Nicolai in Via lata 78 [REOIO III: COLVMNAE.] Monasterium ss. Stephani, Diouysii et Silvestri 81 Ecclesia s. Laurentii in Lucina 83 Ecclesia s. Blasii de Monte acceptabili 85 Ecclesia s. Mariae in Aquiro ^ . . . 85 [REOIO IV: CAMPI MARTI8.] Ecclesia s. Mariae de Populo 86 Monasterium s. Mariae et s. Gregorii in Campo Martis 86 Ecclesia s. Nicolai de Praefecto 89 [REOIO V: FONTIS.] Monasterium ss. Andreae et Luciae q. app. Renati . . . . ' 89 Ecclesia s. Triphonis 90 Ecclesia s. Celsi 92 [REOIO VI: FARIONIS.J Ecclesia s. Laurentii in Damaso 93 Ecclesia s. Thomae in Parione ^ 94 Ecclesia s. Agnetis in Agone 95 Ecclesia s. Salvatoris de Serra 96 [REOIO VII: REOVLAE] Ecclesia s. Mariae in Monticellis 96 [REOIO VIII: S. EVSTACHIIJ Ecclesia s. Eustachii iuxta templum Agrippae 96 Xenodochium in Platana 98 Monasterium iuxta thermas Agrippianas 98 Ecclesia s. Salvatoris de Cupellis 98 Ecclesia s. Mariae ad Martyres 99 Digitized by Google RERVM INDEX. IX [REQIO IX: PINEAE.] ^^^' Ecclesia s. Marci ^ 100 Monasterium s. Laurentii q. app. Palatinis 101 [REGIO X: CAMPITELLI.] Monasterium s. Mariae et s. lohannis bapt. in Capitolio 101 Ecclesia ss. Sergii et Bachi 102 Monasterium s. Caesarii de Palatio 103 Monasterium ss. Andreae et Gregorii in Clivo Scauri 103 Ecclesia ss. Johannis et Pauli tit. Pammachii 107 Ecclesia s. lohannis ante portam Latinam 108 [REOIO XI: S. ANOELIJ Ecclesiae s. Mariae dominae Rosae et b. Laurentii in Castello aureo .... 108 [REOIO XII: RIPAE.] Ecclesia s. Mariae in Porticu 110 Ecclesia ss. Adalberti et Paulini in insula Lycaonia 112 Ecclesia s. Stephani rotundi 113 Ecclesia s. Mariae in Cosmedin 113 Monasterium Euprepiae 114 Monasterium ss. Bonifatii et Alexii in monte Aventino 115 Monasterium s. Mariae in monte Aveutino 116 Ecclesia s. Priscae in monte Aventino 117 Monasterium s. Sabae in monte Aventino 118 Ecclesia ss. Nerei et Acbillei tit. Fascio}ae 119 Monasterium s. Mariae Corsarum sive Mon. s. Symmetrii et s. Caesarii (Ecclesia s. Xysti) 120 Monasterium s. Mariae in Tempulo 121 [REOIO XIII: TRANSTIBERIMJ Ecclesia s. Caeciliae 123 Ecclesia s. Chrysogoni 124 Ecclesia s. Salvatoris de Curte 127 Ecclesia s. Mariae Transtiberim tit. Calixti 127 Monasterium ss. Cosmae et Damiani in Mica aurea 129 [REOIO XIV: BVROIJ Ecclesia s. Petri in Yaticano . 132 Monasterium ss. lohannis et Pauli 144 Monasterium s. Martini 145 Monasterium s. Stephani maioris 146 Monasterium s. Stephani minoris 148 Diaconia ss. Sergii et Bachi apud b. Petrum 149 Xenodochium s. Gregorii iuxta gradus b. Petri 149 Diaconia s. Silvestri iuxta hospitale s. Gregorii 150 Diaconia s. Mariae in »Caput portici" 150 Ecclesia s. Mariae q. v. Schola Saxonum 151 Ecclesia s. Salvatoris q. v. Schola Fraucorum ' .... 151 Ecclesia s. Michaelis iuxta Palatiolum q. v. Schola Frisonum 152 Hospitale s. Peregrini in Naumachia 153 Ecclesia s. Aegidii iuxta portam Auream 153 Diaconia s. Mariae in Hadriano (Transpoutina) 154 Ecclesia s. Michaelis in Hadriano 154 Digitized by Google X RERVM INDEX. [MONASTERIA ET XENODOCHIA INCEBTI SITVSJ MoDasierium ad Luna 155 MoDasterinm Bonifatii 155 Monasterium Boetianum 155 Xenodochia 155 Xenodochiom Aniciorum 156 [ECCLESIAE ET MONASTERIA EXTRA MVROS.J Ecclesia s. Valentini ioxta pontem Milvium in Via Flaminia 157 Ecclesia s. Leucii in Via Flaminia 157 Coemeterium s. Nicomedis in Via Nomentana 158 Monasterium ss. Agnetis et Constantiae in Via Nomentana 158 Ecclesia 8. Laurentii in Via Tiburtina 160 Monasterium ss. Stephani et Cassiani iu Via Tiburtina 161 Monasterinm s. Engeniae in Via Latina 161 Ecclesia s. Sebastiani ad Catacumbas in Via Appia 162 Ecclesia Apostolorum in Via Ostiensi 161 Ecclesia s. Pauli eztra muros in Via Ostiensi 164 Monasterium s. Caesarii et s. Stephani apud b. Paulum 170 Monasterium ss. ViDcentii et Anastasii ad Aquas Salvias 170 Ecclesia s. Petri in Campo Meruli in Via Portuensi 176 Ecclesia s. Pancratii et mon. s. Victoris in Via Anrelia 176 Ecclesia s. Felicis in Via Aurelia 178 VRB8 ROMA. Senatus populusque Romanus 178 Civitas Leonina ... * 183 lohannopolis 184 Schola piscatorum stagni 184 [PATRICIAE OENTES VRBANAEJ Gens Crescentia (Stephania senatrix) 185 Nobilis quidam Romanus ignotus 186 Comites de Tusculano (Colonna) 186 Gens Tebaldia 188 Gens Petri Leonis (Pierleoni) 189 Gens Petri Latronis 190 Gens Fraiapana (Frangipani) 191 Gens Petri praefecti Urbis 194 Nobiles de s. Eustachio 195 Gens Malabranca 195 ROMANI CIVES SINGVLI 196 Digitized by Google ELENCHVS PONTIFICVM ROMANORVM QVORVM ACTA IN HOC VOLVMINE CONTINENTVR. (JK. = Jaffe-Kaltenbruniier; JE. = Jaffi^-Ewald; JL. = Jaffe-Loewenfeld , Kegesta pontificum Romauoniin ab condita eccleaia ad annum post Christum natum MCXCVIII ed. Ph. Jaff^. Lipsiae 1885 — 88. — * = acta deperdita sive quorum simplex notitia habetur. — f = acta spuria. — Numeri documentorum , quorum autographa adhuc conservantur, typis craasioribus excussi sunt) Fius I. P*g- t*l (140-55) JK. - Eccl. s. Padentianae n. 1 Marcellus. 59 ♦2 (308-09) JK. - Eccl. 8. Marcelli n. 1 SUyester I. 74 t*3 (314-35) nov. 9 JK. - Eccl. 8. lohannis in Laterano n. 1 24 t*4 (314-35) nov. 18 JK. - Eccl. s. Petri in Vaticano n. 1 136 t*5 (314-35) nov. 18 JK. - Eccl. 8. Pauli in Via Ostienai n. 1 165 t*6 (314-35) JK. - Eccl. 8. Crucis iu Hierusalem n. 1 36 *7 (314-35) JK. - EccL 88. Silvestri et Martini n. 1 45 t*8 (314-35) JK. - Eccl. 8. Laurentii in Via Tiburtina n. 1 Marcus. 160 *9 (336) JK. - Eccl. 8. Marci n. 1 lulius I. 100 *10 (337-52) JK. - Primicerius et notarii S. R. E. n. 1 Liberius. 15 *11 (352-66) JK. — Eccl. 8. Mariae Maioris n. 1 Feliz n. 54 *12 (355-58) JK. - Eccl. 8. Felicia in Via Aurelia n. 1 178 ♦13 (366-84) JK. - Eccl. s. Laurentii in Damaso n. 1 93 *14 (366-84) JK. - Eccl. 8. Sebastiani ad Catacumbas n. 1 Innoeentius L 163 *16 (401-17) JK. - Eccl. 88. Gervasii et Protasii n. 1 63 Digitized by Google XII ELENCHVS PONTIFICVM ROMANORVM. *16 ♦17 t*18 *19 ♦20 ♦21 *22 ♦23 ♦24 ♦26 ♦26 ♦27 ♦28 ♦29 ♦30 t*31 32 •33 *U *36 *36 ♦37 t*38 39 ♦40 ♦41 t42 *43 (422-32) (432-40) (432-40) (432-40) (432-40) (440-61) (440-61) (461—68) (461—68) (461-68) (468—83) (468-83) (468-83) (468-83) (468-83) (492-96) (492-96) 502 nov. 6 (498-514) (498-514) 523 (525) (523-26) (530 sept.) (555—60) 563 (560—73) mai 3. (561-74) JK. - JK. JK. JK. JK. JK. JK. JK. JK. JK. JK. — JK. - JK. - JK. — JK. — JK. — JK. 672 JK. 198 JK. - JK. — JK. — JK. 871a JK. — JK. 879a JK. — JK. - JK. 1043 JK. - CelestinuB I. Eccl. 8. Mariae Transtiberim n. 1 Xystus nL Eccl. 8. Mariae Maioriii n. 2 Eccl. s. Mariae Maioris n. 3 Eccl. 8. Petri ad Vincola n. 1 Eccl. 8. Sebastiani ad Catacombas n. 2 Leo I. Clenis urbis Romae n. 1 Mon. 88. lohannis et Pauli n. 1 HilartLS. Cieru8 urbis Romac n. 2 Mon. ad Luna n. 1 Mon. 88. Stephani et Cassiani n. 1 SimplioiuB. Clerus urbis Romae n. 3 Eccl. 8. Petri in Vaticano n. 2 Eccl. 8. Laurentii in Via Tiburtina n. 2 Eccl. 8. Pauli in Via Ostiensi n. 2 Eccl. 8. Bibianae n. 1 Eccl. 8. Stephani in Coelio monte n. 1 Mon. 8. Audreae n. 1 Mon. 88. Stephani et Cassiani n. 2 Ghelasius I. EccL 8. Clementis n. 1 Senatus populusque Romanus n. 1 SymmaohuB. Cardinales n. 1 Clerus urbis Romae n. 4 Eccl. 88. Silvestri et Martini n. 2 Hormisdas. Eccl. 8. Petri in Vaticano n. 3 lohamieB I. Primicerius et notarii S. R. E. n. 2 (Bonifatius) Eccl. 8. Mariae in Porticu n. 1 Pelix IV. rCardinales n. 2 <V Clerus urbis Romae n. 5 [Senatus populusque Romanus n. 2 Felagius I. Eccl. 8. Petri ad Vincula n. 2 lohannes HL Eccl. 8. Petri in Vaticano n. 4 EccL XII Apostolorum n. 1 Clerus urbis Romae n. G W. 55 55 47 163 10 145 10 155 161 10 136 160 166 38 42 57 161 44 179 5 10 45 136 15 110 5 10 179 47 136 71 11 Digitized by Google ELENCffVS PONTIFICVM ROMANORVM. xin f44 45 46 47 ♦48 t49 50 51 52 53 t54 55 56 57 58 59 60 61 62 ♦63 64 65 66 67 70 71 72 73 74 75 t^76 ^♦77 ♦78 ^♦79 ♦80 ♦81 ♦82 ♦83 f»84 ♦85 ♦86 ♦87 (579-90?) (590) (591 sept.) (591 oct.) (591-92) (592) (593 ian.) (593 ian.) (594 ian. — mart.) (594 ian. — mart.) (594-95) (595 feb.) 595 iul. 5 (595 sept) (596 iul.) (597 iul.) (598 feb.) (598 mart.) (598 sept.— oct.) (590-98) (598 nov.--dec.) (598 dec.) (599 ian.) (599 feb.— april.) (599 april.) (599 april.) (599 iul.) 600 oct 5 (600 dec.) (602 sept.) (603 aug. 29) 604 ian. 25 (590-604) (590-604) (590-604) (590-604) (590-604) (590-604) (590-604) (590-604) (590-604?) (609) mai. 13 (608—15) (615—18) JK. - JE. 1082 JR 1153 JE. 1160 JE. — JE. — JE. 1221 JE. 1223 JE. 1290 JE. 1291 JE. — JE. 1341 JE. I 167 JE. 1391 JE. — JE. 1480 JE. 1499 JE. 1503 JK 1532 JE. — JE. 1588 JE. 1607 JE. 1622 JE. 1644 JE. 1425 JE. 1657 JE. 1718 JE. I 202 JE. 1806 JE. 1867 JE. — JE. 1991 JE. — JE. - JE. - JE. — JE. — JE. - JE. — JE. — JE. — JE. 1220 JR — JE. — PelagiuB n. Eccl. 8. Laurentii in Via Tiburtina n. 3 GregoriuB L Mon. 88. Andreae et Gregorii n. 1 {Clems urbis Romae n. 7 ^ Eccl. 8. Mariae Maioris n. 4 Mon. Euprepiae n. 1 Eccl. 8. Agathae in Subura n. 1 Mon. 88. Andreae et Gregorii n. 2 Mon. iuzta Gallinas albas n. 1 (Gratiosus) Eccl. 8. Severini in Merulana n. 1 Eccl. 8. Pancratii in Via Aurelia n. 1 Eccl. 8. Agathae in Subura n. 2 Mon. 88. Andreae et Gregorii n. 3 Defensores n. 1 (Vincomalus) -J- {Cardinales n. 3 Clerus urbis Romae n. 8 {Primicerius et notarii S. R. E. n. 3 (Thomas) Romani cives singuli n. 1 Mon. iuxta thermas Agrippianas n. 1 Romani cives sbguli n. 2 (Dominica) Mon. 88. Andreae et Gregorii n. 4 Defensores n. 2 (Bonifatius) Xenodochium Aniciorum n. 1 Xenodochium s. Gregorii n. 1 Xenodochium s. Gregorii n. 2 Xenodochium Yalerii n. 1 Defensores n. 3 (Vitus) Defensores n. 4 (Vitus) Mon. iuxta thermas Agrippianas n. 2 Xenodochium s. Gregorii n. 3 Mon. 8. Mariae Corsarum (s. Symmetrii) n. 1 Mon. Renati n. 1 Cardinales n. 4 Senatus populusque Romanus n. 3 Eccl. 8. Mariae Maioris n. 5 Eccl. 8. Pauli in Via Ostiensi n. 3 Clerus urbis Romae n. 9 Eccl. 8. lohannis in Laterano n. 2 Eccl. 88. Cosmae et Damiani in Tribus fatis n. 1 Eccl. 8. Mariae in Porticu n. 2 Eccl. 8. Petri in Vaticano n. 5 Eccl. 8. Petri in Vaticano n. 6 ^ Eccl. 8. Petri in Vaticano n. 7 Ecci. 8. Pauli in Via Ostiensi n. 4 Eccl. 8. Laurentii in Via Tiburtina n. 4 BoniftttiuB IV. Eccl. 8. Mariae ad Martyres n. 1 Mon. Bonifatii n. 1 Deusdedit. C!Ierus urbis Romae n. 10 160 105 11 55 114 64 105 63 40 177 64 106 16 6 11 15 197 98 197 106 16 156 149 149 44 16 16 98 149 121 90 6 179 55 166 11 25 68 111 136 136 136 166 161 99 155 11 Digitized by Google XIV ELENCHVS PONTIFICVM ROMANORVM. *88 *89 *90 91 92 *93 *94 ♦95 *96 ♦97 *98 *99 *100 ♦101 ♦102 ♦103 ♦104 ♦105 ♦106 •107 108 *109 ♦110 111 ♦112 ♦113 ♦114 ♦115 ♦116 ♦117 ♦118 ♦119 120 121 122 ♦123 ♦124 ♦125 (619-25) (619-25) (619-25) 625 dec. 13 626 mai. 12 (625-38) (625-38) (625—38) (625—38) (625-38) (625—38) (625-38) (640-42) (642-49) (642-49) (672-76) (672—76) (676-78) (676-78) (683) feb. 22 (687—701) (687-701) (715-25?) (716—30) nov. 13 (715-31) (715-31) (715-31) (715-31) (715-31) (715-31) (715-31) (715-31) (715-31) 732 april. 12 (731—41) (731—41) (731-41) (731-41) JE. - JE. — JE. - JE. 2011 JE. 2013 JE. — JE. - JE. — JE. — JE. — JE. - JE. 2032 JE. — JE. — JE. - JE. — JE. — JE. - JE. — JE. I 241 JE. 2135 JE. — JE. - JE. 2184 JE. — JE. 2202 JE. 2215 JE. — JE. - JE. — JE. 2213 JE. 2220 JE. — JE. I 742 JE. 2254 JE. - JE. — JE. — Bonifatius V. Clerus nrbis Romae n. 11 Eccl. 8. lohannis in Laterano n. 3 Coemeterium s. Nicomedis n. 1 HonoriuB L Mon. iuxta Gallinas albas n. 2 (Gratiosus) Primicerius et notarii S. R. E. n. 4 (Servusdei) Clerus urbis Romae n. 12 Mon. Honorii papae n. 1 Eccl. ss. IV Coronatorum n. 1 Eccl. s. Luciae in Silice n. 1 Eccl. s. Hadriani in Tribus fatis n. 1 Eccl. s. Pancratii in Via Aurelia n. 2 Romani cives singuli n. 3 (Dominicus) lohannes IV. Oratorium s. Venantii ad Fontes n. 1 TheodoruB. Eccl. s. Stephani in Coelio monte n. 2 Eccl. s. Valentini in Via Flaminia n. 1 AdeodatiiB. Mon. 8. Erasmi n. 1 Eccl. s. Petri in Campo Meruli n. 1 DODUS. Mon. Boetiannm n. 1 Eccl. Apostolorum in Via Ostiensi n. 1 Leo n. Eccl. s. Bibianae n. 2 SergiuB I. Eccl. 8. Susannae n. 1 Clerus urbis Romae n. 13 Qregorius n. Vestararii S. R. E. n. 1 (Sergius) Eccl. s. Petri in Vaticano n. 8 Clerus urbis Romae n. 14 Praepositus coquinae dominicae n. 1 Mon. s. Agnetis ad Duo fuma n. 1 Mon. s. Andreae n. 2 Mon. ss. Cosmae et Damiani n. 1 Eccl. s. Agathae in Subura n. 3 Eccl. 8. Eustachii n. 1 Eccl. 8. Eustachii n. 2 Mon. 88. Caesarii et Stephani n. 1 Gregorius m. Eccl. 8. Petri in Vaticano n. 9 Eccl. 8. Pauli in Via Ostiensi n. 5 Clerus urbis Romae n. 15 Mon. s. Pancratii n. 1 Eccl. 8. Chrysogoni n. 1 pag- 11 25 158 63 15 12 33 41 47 69 177 197 31 42 157 43 176 155 164 38 62 12 19 136 12 19 53 57 57 65 97 97 170 137 166 12 33 125 Digitized by Google 'ELENCHVS PONTIPICVM ROMANORVM. XV •126 (731-41) JE. - Diac. 88. Sergii et Bachi n. 1 127 (731-41?) JE. - Mon. 8. Sabae n. 1 (Cella Muroniana) Zacharias. ♦128 (741-52) JE. 2302a Eccl. 8. Petri in Vaticjino n. 10 ♦129 (741—52) JE. - 1 Xenodochium 8. Gregorii n. 4 ISenatus populusque Romanus n. 4 StephanuB n. *130 (752-57) JE. - Cleru8 urbi8 Romae n. 16 ♦131 (752-57) JE. - Xenodochium in Platana n. 1 ♦132 (752-57) JE. - Mon. 8. Stephani minoris n. 1 ♦133 (752-57) JE. - Diac. 8. Silvestri n. 1 ♦134 (752-57) JE. - Diac. 8. Mariae in Caput portici n. 1 ♦135 (752—57) JE. — Xenodochia n. 1 PauliiB L ♦136 761 iun. 9 JE. - Mon. 88. Dionysii et Silvestri n. 1 137 761 iul.4 JE. 2346 Mon. 88. Dionysii et Silvestri n. 2 ♦138 761 aug. 17 JE. - Mon. 88. Dionysii et Silvestri n. 3 ♦139 (758-62) JE. - Eccl. 8. Chrysogoui n. 2 StephanuB m. ♦140 (769) JE. - fCardinales n. 5 lEccl. 8. lohannis in Laterano n. 4 HadrianuB L 141 772 feb. 20 JE. 2395 Vestararii S. R. E. n. 2 ♦142 (772-95) JE. - Mon. Honorii papae n. 2 ♦143 (772-95) JE. - Mon. 88. Hadriani et Laurentii n. 1 ♦144 (772-95) JE. - EccLs8.Co8mae et Damiani in Tribus fatis n. 2 ♦145 (772-95) JE. — EccL 88. Hadriani in Tribus fatis n. 2 ♦146 (772—95) JE. - Mon. 8. Laurentii in Palatinis n. 1 ♦147 (772-95) JE. - EccL 8. Petri in Vaticano n. 11 ♦148 (772-95) JE. - EccL 8. Petri in Vaticano n. 12 ♦149 (772-95) JE. - Mon. 8. Stephani maioris n. 1 ♦150 (772-95) JE. - Diac. 8. Silvestri n. 2 ♦151 (772-95) JE. - Diac. 8. Mariae in Caput portici n. 2 ♦152 (772—95) JE. - Diac. 8. Mariae in Hadriano n. 1 ♦153 (772-95) JE. — EccL 8. Leucii in Via Flaminia n. 1 ♦154 (772-95) JE. - Mon. 8. Eugeniae in Via Latina n. 1 Leo IIL tl55 (805) JE. 2513 Mon. 88. Vincentii et Anastasii n. 1 ♦156 (795-816) JE. - Clerus urbis Romae n. 17 ♦157 (795-816) JE. - EccL 8. Mariae Maioris n. 6 ♦158 (795-816) JE. - EccL 8. Susannae n. 2 ♦159 (795—816) JE. - Hospitale s. Peregrini n. 1 Fasohalifl L ♦160 817 iul. 20 JE. I 318 Eccl. 8. Praxedis n. 1 ♦161 822 JE. - EccL 8. Caeciliae n. 1 tl62 (822) JE. 2555 EccL 8. Caeciliae n. 2 ♦163 (817-24) JE. - Mon. 88. Sergii et Bachi n. 1 ♦164 (817-24) JE. - EccL 8. Praxedis n. 2 ♦165 (817-24) JE. — EccL 8. Caeciliae n. 3 149 118 137 150 179 12 98 148 150 150 156 82 125 6 25 19 33 58 101 138 138 147 150 150 154 157 162 173 12 55 62 153 50 123 123 34 51 124 Digitized by Google XVI ELENCeVS PONTIFICVM llOMANORVll. W- ♦166 (817-24) JE. - Mon. 8. Stephani nmioris n. 2 147 •167 (817—24) JE. - Eccl. 8. Pauli in Via Ostiensi n. 6 GregoriuB IV. 167 ♦168 (827-44) JE. - Eccl. 8. Mariae Tranatiberim n. 2 128 ♦169 (827-44) JE.- EccL 8. Petri in Vaticano n. 13 138 170 (827-44?) JL. 5292 EccL 88. lohannis et Pauli n. 1 Sergios IL 107 171 844? JE. 2587 Mon. 88. Diony8ii et Silvestri n. 4 82 ♦172 (844—47) JE. - Eccl. 88. Silvestri et Martini n. 3 45 ♦173 (844-47) JE. - EccL 88. Silvestri et Martini n. 4 46 ♦174 (844-47) JE. - EccL 88. Silve8tri et Martini n. 5 46 ♦175 (844-47) JE. - EccL 8. Petri in Vaticano n. 14 Leo rv. 138 ♦176 (848) JE. 2598 Civita8 Leonina n. 1 183 •177 (847-50) JE. - Mon. 8. Era8mi n. 2 43 ♦178 (847-50) JE. - EccL 8. Marcelli n. 2 74 179 850 dec. 16 JE. I 332 EccL s. Marcelli n. 3 74 •180 (852 iun. 27) JE. - Civitas Leonina n. 2 183 ♦181 853 mai. 29 JE. I 335 EccL 8. Marcelli n. 4. 74 182 (853) JE. 2633 f Cardinales n. 6 lClerus urbis Romae n. 18 6 12 183 853 iin. 19 JE. 2635 EccL 8. Marcelli n. 5 74 184 (853iun.— augr.) JR 2636 EccL s. Marcelli n. 6 74 185 853 dec. 8 JE. I 336 Eccl. 8. Marcelli n. 7 75 186 854 aug. 10 JE. 2653 Mon. 8. Martini n. 1 145 187 (847-55) JE. 2535 EccL 8. Pauli in Via Ostiensi n. 7 167 •188 (847 55) JE. - Clerus urbis Romae n. 19 13 t*189 (847-55) JE. - EccL 8. Laurentii de Palatio n. 1 32 ♦190 (847-55) JE. - Eccl. 88. IV Coronatorum n. 2 41 ♦191 (847-55) JE. - EccL 88. Silvestri et Martini n. 6 46 ♦192 (847-55) JE. - Mon. 8. Mariae Corsarum n. 2 121 ♦193 (847-55) JE. - EccL 8. Petri in Vaticano n. 15 138 ♦194 (847-55) JE. - Mon. 8. Stephani maioris n. 3 147 ♦195 (847-55) JE. - Eccl. 8. Salvatoris q. v. Schola Francorum n. 1 152 ♦196 (847-55) JE. - EccL 8. Laurentii in Via Tiburtina n. 5 161 •197 (847-55) JE. - Mon. 88. Stephani et Cassiani n. 3 161 ♦198 (847-55) JE. - EccL 8. Pauli in Via Ostiensi n. 8 167 ♦199 (847-55?) JE. - Vestararii S. R. E. n. 3 (Pipinus) BenediotuB m. 19 ♦200 (855) JE. I 340 EccL 8. Marcelli n. 8 HioolauB L 75 201 (865 ian.) JE. 2782 rCardinales n. 7 lClem8 urbis Romae n. 20 6 13 ♦202 (858-67) JE. - Eccl. 8. Sebastiani ad Catacumbas n. 3 HadrianuB n. 163 203 868 oct. 12 JE. 2912 Eccl. 8. Marcelli n. 9 lohannes Vlll. 75 204 (872-82) JE. 3366 Cardinales n. 8 6 Digitized by Google ELENCHVS PONTIFICVM ROMANORVM. XVlt *205 ♦206 ♦207 *208 209 ♦210 ♦211 ♦212 ♦213 *214 ♦215 216 *217 218 219 *220 *221 *222 *223 *224 *225 *226 *227 *228 *229 *230 (884) (885-91) (885-91) (898) 905 iul. 17 (919 april. 25?) (914-28) (914—28) (931—36?) (937 oct. 6) (942-46) 955 mart. 25 (946—55) 962 mart 8 970 dec. 17 (965-72) (965-72) (977) (981) (974-83) (985-96) (996) 998 april. 9 (996-99) 999 dec. 2 (1002 mart. 8) Eehr, Italia pontificia I. JL. 3396 JL. — JL. — JL. I 442 JL. 3536 JL. — JL. 3575 JL. 3576 JL. — JL. — JL. — JL. 3669 JL. — JL. 3692 JL. 3742 JL. — JL. — JL. — JL. - JL. — JL. 3859 JL. 3865 JL. I 492 JL. - JL. — JL. - MarinuB I. EccL s. Mariae q. v. Schola Saxonum n. 1 Stephanus V. EccL s. Petri in Vaticano n. 16 EccL s. Petri in Vaticano n. 17 lohannes IX. Eccl. s. lohannis in Laterano n. 5 Sergius m. Mon. s. Mariae Corsarura n. 3 lohannes X. Schola cantorum n. 2 Mon. s. Martini n. 1 Mon. s. Stephani maioris n. 4 lohannes XI. Mon. 88. Dionysii et Silvestri n. 5 Leo vn. fMon. 8. Viti n. 1 iMon. 8. Mariae in Campo Martis n. 1 Marinus n. EccL s. Pauli in Via Ostiensi n. 9 Agapitus n. Mon. 88. Dionysii et Silvestri n. 6 EccL s. Pauli in Via Ostiensi n. 10 lohannes Xn. Mon. 88. Dionysii et Silvestri n. 7 lohannes xm. Gens Crescentia n. 1 (Stephania) Eccl. 8. Mariae Novae n. 1 Gens Crescentia n. 2 (Benedictus) Benediotus vn. {Mon. s. Mariae in Tempulo n. 1 EccL s. Laurentii in Via Tiburtina n. 6 Mon. ss. Cyriaci et Nicolai n. 1 {EccL 8. Crucis in Hierusalem n. 2 Mon. ss. Bonifatii et Alexii n. 1 lohannes XV. EccL s. Chrysogoni n. 3 Qregorius V. Mon. ss. Bonifatii et Alexii n. 2 Eccl. s. Eustachii n.-S Mon. sa. Cosmae et Damiani in Mica aurea n. 1 Silyester n. Mon. 88. Cosmae et Daradani in Mica aurea n. 2 Mon. ss. Bouifatii et AJexii n. 3 II 151 138 139 25 121 18 145 147 82 39 87 167 83 168 83 185 66 186 122 161 79 36 116 125 116 97 130 130 116 Digitized by Google XVIII ELENCHVS PONTIFICVM ROMANORVM 231 ♦232 233 234 *235 ♦236 2S7 238 ♦239 ♦240 ♦241 *242 ♦243 •244 245 ♦246 247 *248 ♦249 250 *251 252 253 254 255 *256 *257 *258 259 ♦260 *261 *262 263 264 *265 t*266 *267 (999-1002) iun. l (999-1003) 1005 mart. 29 1006nov.28(aug.2:^.j 1014 mart. 5 1015 dec. 4 1017 iun. 1026dec.l7(31) (1026) 1030 ian. 6 (1031 mai. 13) (1024—33) (1024—33) (1024—33) 1037 nov. (1033—48?) (1033-48?) (1049) (1050 mai.) (1050) (1051 april. 29) 1053 mart. 21 (20) 1053 mart. 24 1053 april. 1 (1049—54) (1049—54) (1049-54) (1049—54) 1057 mai. 8 (1054—57) (1057-58) (1057-58) 1058 mai. 8 1058 iun. 1 (1059—61) (1061) 1069 nov. 15 JL. 3922 JL. 3936 JL. 3944 JL. 3683 = 4104 JL. I 508 JL. 1508 JL. - JL. 4076 JL. 4077 JL. - cf.JL.4092 JL. 4105 JL. 4106 JL. — JL. 4110 JL. - JL. — JL. — JL. - JL. 4320 JL. — JL. 4292 JL. 4293 JL. 4294 JL. 4309 JL. - JL. - JL. 4327 JL. 4366 JL. - JL. - JL. 4380 JL. — JL. — JL. — JL. — JL. — Eccl. 8. Michaelifl in Hadriano n. 1 Eccl. 8. Pauli in Via Ostiensi n. 11 lohannes XVm. Mon. 88. Cosmae et Damiani in Mica aurea n. 3 EccL 8. Triphoni8 n. 1 Benedlotus vm. Mon. 88. Andreae et Gregorii n. 5 Comite8 de Tu8Culano n. 1 Ostiarius 8. Lat pal. n. 1 (lohannea) lohannes XIX. Eccl. 8. Petri in Vaticano n. 18 EccL 8. Mariae q. v. Schola Saxonum n. 2 Mon. 88. Co8mae et Damiani in Mica aurea n.4 Eccl. 8. Petri in Vaticano n. 19 Mon. 8. Martini n. 3 Mon. 8. Stephani maioris n. 5 Eccl. 8. Mariae dominae Rosae n. 1 Benediotus IX. Eccl. 8. Petri in Vaticano n. 20 Mon. 8. Mariae in Monasterio n. 1 Mon. 8. Agnetis in Via Nomentana n. 1 Leo IX. EccL 8. Mariae in Via lata n. 1 Mon. 8. Mariae in Aventino n. 1 Eccl. 8. lohannis in Laterano n. 6 Mon. 88. Cosmae et Damiani in Mica aurea n. 5 Mon. 8. Martini n. 4 Mon. 8. Stephani maioris n. 6 Eccl. 8. Petri in Vaticano n. 21 Eccl. 8. Petri in Vaticano n. 22 Mon. 8. Martini n. 5 Eccl. 8. Marcelli n. 10 Eccl. 8. Pauli in Via Ostiensi n. 12 Viotor n. Eccl. 8. Petri in Vaticano n. 23 Eccl. 8. Marcelli n. 11 Stephanus IX. Eccl. 8. Marcelli n. 12 Eccl. 8. Pauli in Via Ostiensi n. 13 Benediotus X. Mon. 8. Stephani minoris n. 2 Eccl. 8. Petri in Vaticano n. 24 NicolauB n. Eccl. 8. Marcelli n. 13 Alexander n. Eccl. 8. Mariae in Porticu n. 3 Mon. ss. Cosmae et Damiani in Mica aurea n. 6 155 168 130 91 106 186 20 139 151 131 139 146 147 109 139 48 159 78 117 25 131 146 147 139 140 146 75 168 140 75 76 168 148 140 76 111 131 Digitized by Google ELENCHVS PONTIFICVM ROMANORVM. XIX pag. 268 1072 mai. 18 JL. 4706 Romani civee uinguli n. 4 (Albericus Cece) 197 ♦269 (1072 oct. 8) JL. - Mon. 88. Cosmae et Damiani in Mica aurea n. 7 131 270 (1061—73) JL. 4736 Cardinales n. 9 7 ♦271 (1061-73) JL. 4733 Eccl. 8. lohannis in Laterano n. 7 25 ^♦272 (1061-73) JL. - Eccl. 8. lohannis iu Laterano n. 8 26 ♦273 (1061—73) JL. - Eccl. 8. Marcelli n. 14 76 ♦274 (1061-73) JL. - Mon. 88. Cosmae et Damiani in Mica aurea n. 8 131 ♦275 (1061-73) JL. 4740 Eccl. 8. Pauli in Via Ostiensi n. 14 Qregorius ViL 168 ♦276 1073 iuL 8 JL. - Eccl. 8. Mariae in Porticu n. 4 111 ♦277 (1073 dec. 10) JL. ~ Mon. S8. Cosmae et Damiani in Mica aurea n. 9 131 278 (1074-75) JL. 4916 fEccl. 8. Petri in Vaticano n. 25 lEccl. s. Pauli in Via Ostiensi n. 15 140 = 5273 168 ♦279 1080 iun. 3 JL. I 636 Eccl. s. Cacciliae n. 4 124 280 (1073—85) mart. 14 JL. 5200 Eccl. 8. Pauli in Via Ostiensi n. 16^ 168 ♦281 (1073-85) JL. - Cardinales n. 10 UrbanuB n. 7 282 (1088-99) JL. - Cardinales n. 11 7 ♦283 (1091-99) JL. - Eccl. 8. Cyriaci in Thermis n. 1 61 ♦284 (1088-99) JL. - Eccl. 8. Chrysogoni n. 4 Clemens m (Wibertus). 125 ♦286 (1080-84) JL. - Eccl. 8. Marcelli n. 15 76 286 1084 iiov. 4 JL. - Eccl. 8. Marcelli n. 16 76 287 1089 iul. 9 JL. - Eccl. s. Marcelli n. 17 76 288 1099 oct. 18 JL. - Eccl. 8. Cyriaci in Thermis n. 2 Faschalis n. 61 t289 1100 aug. 5 JL. - Eccl. s. lohannis in Laterano n. 9 26 t290 1100 aug. 5 JL. - Eccl. 8. Laurentii de Palatio n. 2 82 ♦291 (1100-1101 aug.) JL. - Eccl. 8. Hadriani in Tribus fatis n. 3 69 •292 (1104) JL. - Eccl. 8. Mariae Novae n. 2 66 ♦293 1105 nov. 17 JL. I 722 Eccl. 8. Petri in Vaticano n. 26 140 t294 1105 dec. 27 JL. 6055 Eccl. 8. lohannis in Laterano u. 10 26 t295 (1108) JL. - Mon. 88. Andreae et Gregorii n. 6 106 ♦296 (1109) JL. - Eccl. 8. Praxedis n. 3 51 ^♦297 1110 mart. 25 JL. - Eccl. 8. Matthaei in Merulana n. 1 40 ♦298 1111 iun. 9 JL. I 744 EccL 88. IV Coronatorum n. 3 41 299 1111 iuL 5 JL. 6301 Cardinales n. 12 7 ♦30O 1112 ian. 27 JL. 1 745 Eccl. 8. Lanrentii in Lucina n. 1 84 301 1112 mai. 11 JL. - Mon. 8. Agnetis in Via Nomentana n. 2 159 ♦302 (1114 mai. 10) JL. - Eccl. 8. Mariae Transtiberim n. 3 128 303 (1115 nov. 24) JL. 6479 fMon. ss. Andreae et Gregorii n. 7 ISchola piscatorum stagni n. 1 106 185 ♦304 1116 ian. 20 JL. 1 745 Eccl. 88. IV Coronatorum n. 4 41 305 1116 maL24 JL. - Eccl. 88. IV Coronatorum n. 5 41 ♦306 (1116) JL. - Comites de Tusculano n. 2 (Ptolomaeus) 186 ♦307 (1099-1118) JL. - Xenodochium Lateranense n. 1 35 ♦308 (1099-1118) JL. - fEccl. XII Apostolorum n. 2 lEccl. 8. Marci n. 2 72 100 ♦309 (1099-1118) JL. - Eccl. s. Marcelli n. 18 76 Digitized by Google XX ELENCHVS PONTIFICVM ROMANORVM. W. 310 (1099-1118 V) JL. - Mon. 88. Cyriaci et Nicolai n. 2 80 *aii (1099—1118) JL. - Mou. 88. Cyriaci et Nicolai n. 3 80 t312 (1099-1118) JL. — Eccl. 8. Mariae de Populo n. 1 86 ♦313 (1099—1118) JL. - Eccl. 8. Mariac in Monticellis n. 1 96 *314 (1099-1118) JL. - f Eccl. 8. Pauli in Via O^tiensi n. 17 iGens Tebaldia n. 1 169 189 *315 (1099-1118) JL. - rEccl. 8. Pauli in Via Ostiensi n. 18 iGens Tebaldia n. 2 QelasiuB n. 169 189 316 (1118 nmrt.) JL. 6632 fClerus urbis Romae n. 21 ISenatus populusque Romanus n. 5 Gregorius VUl (Burdinufl). 13 180 817 1118 mart. 19 JL. - Eccl. 8. Marcelli n. 19 Calixtus n. 76 318 1121 april. 17 JL. 6901 Eccl. 8. Chrysogoni n. 5 125 t319 1121 mai. 25 JL. 6907 Eccl. 8. lohanuis in Laterano n. 11 26 *320 1123 ian. 28 JL. I 808 Eccl. 8. Agnetis in Agone n. 1 95 ♦321 1123 feb. 24 JL. - Eccl. 8. Mariae q. v. Schola Saxonum n. 3 151 ♦322 (1123) mart. 25 JL. - Eccl. 8. Petri in Vaticano n. 27 141 ♦323 (1123 mart. 27) JL. 1 810 Civitas Leonina n. 3 Eccl. 8. lohannis in Laterano n. 12 184 26 ♦324 (1123 raart. 27) JL. 1 810 Eccl. 8. Mariae ad Martyres n. 2 Eccl. 8. Petri in Vaticano n. 28 99 141 ♦325 1123 mai. 6 JL. I 813 Eccl. 8. Mariae in Cosmedin n. 1 114 326 1123 iun. 7 JL. 7075 Eccl. 8. Mariae Transtiberim n. 4 129 327 1123 iul. 10 JL. 7075a Civitas Leonina n. 4 184 328 1124 iun. 4 JL. 7158 Mon. ss. Cyriaci et Nieolai n. 4 80 ♦329 (1124) JL. - Eccl. 8. Mariae Novae n. 3 66 *330 (1124) JL. - Eccl. 8. Mariae Novae n. 4 Honorius 11. 66 331 (1125 april. 6) JL. - Mon. 88. Cyriaci et Nicolai n. 5 80 *332 (1124—26) JL. - Eccl. 8. Mariae Novae n. 5 66 *333 (1124 26) JL. - EccL s. Mariae Novao n. 6 66 *334 1126 mai. JL. — fEccl. 8. Mariae Novae n. 7 iMon. 8. Sabae n. 2 67 119 rClerus urbis Romae n. 22 13 335 (1127) JL. - Eccl. XII Apostolorum n. 3 ^Eccl. s. Marci n. 3 72 100 SU 1128 mai. 7 JL. 7312 Xenodochium Latcranense u. 2 35 ♦337 (1124-30) JL. - Eccl. 8. Mariae in Via lata n. 2 78 ♦338 (1124 30) JL. — Eccl. 8. Chrysogoni n. 6 Anaeletus n. 126 339 1130 mart. 27 JL. 8373 Eccl. s. Pauli in Via Ostiensi n. 19 169 340 1130 apriL24 JL. 8375 Eccl. XII Apostolorum n. 4 72 *341 1130 mai. 25 JL. I 915 Eccl. s. Laurentii in Luciua n. 2 84 342 (1130 mai.— sept.) JL. 8405 Eccl. 8. Laurentii in Lucina n. 3 84 343 (1133) JL. - Eccl. 8. Adalberti n. 1 112 344 (1130-37) JL. 8425 Mon. 8. Mariae in Capitolio n. 1 101 Digitized by Google ELENCHVS PONTIFICVM ROMANORVM. XXI p««. *345 (1130—37) JL. — Eccl. 8. Mariae in Cosmedin n. 2 114 *m (1130-37) JL. Eccl. 8. Mariae Transtiberim n. 5 Iiinooentius n. 129 347 1130(april.— mai.) JL. 7412 Eccl. 8. Chrysogoni n. 7 126 S48 1138 mai.23 JL. 7899 Eccl. 8. Petri in Vaticano n. 29 141 S49 1138 iuii.21 JL. 7903 Xenodochium Lateranense n. 3 35 350 1138 iun. 27 JL. — Mon. 8. Pancratii in Via Aurelia n. 3 177 ♦351 1138 dec. 21 JL. I 882 Eccl. 8. Thomae in Parione n. 1 rEccl. 8. Pauli in Via Ostiensi n. 20 IGens Tebaldia n. 3 95 169 ♦352 (1139 april. 3) JL. — 189 353 1139 iun. 15 JL. 8039 Eccl. 8. Iohanni8 in Laterano u. 13 27 ♦354 (1139 iul. 18) JL. — Eccl. 8. lohannis in Laterano n. 14 27 ♦355 (1140 mart. 14) JL. — TMon. 88. Bonifatii et Alexii n. 4 \Comite8 de Tusculano n. 3 116 187 356 1140 oct 27 JL. Eccl. 8. Stephani rotundi n. 1 113 ♦357 (1140) JL. — Mon. 88. Vinceutii et Anastasii n. 2 173 ♦358 (1140) JL. Comite8 de Tusculano n. 4 187 ♦359 1141 ian. 30 JL. — Eccl. 8. Michaelis iuxta Palatiolum n. 1 152 ♦360 1143 mai. 6 JL. Eccl. 8. Mariae in Monticellis n. 2 96 361 (1139 april.- 1143) JL. — Mon. 88. Andreae et Gregorii n. 8 106 ♦362 (1138-43) JL. — Gens Petri Leonis n. 1 190 ♦363 (1138-43) JL. — Senatus populusque Romanus n. 6 180 ♦364 (1133-43) JL. Gens Petri Latronis n. 1 190 ♦365 (1130-43) JL. Eccl. 8. lohannis in Laterano n. 15 27 ♦366 (1130-43) JL. — Eccl. s. lohannis iu Laterano n. 16 27 ♦367 (1130-43) JL. Mon. 8. Mariae in Campo Martis n. 1 CelestinuB n. 87 ♦368 (1143-44) JL. — Eccl. 8. Praxedis n. 4 51 ♦369 (1143-44) JL. — Eccl. 8. Marci n. 4 100 ♦370 (1143-44) JL. Mon. 88. Andreae et Gregorii n. 9 Luoius n. 107 ♦371 (1144 aug. 12) JL. — Eccl. 8. Petri in Vaticano n. 30 141 372 1145 ian. 19 JL. 8707 Mon. 8. Sabae n. 3 119 373 (1145) ian.20 JL. 8708 Mon. 8. Sabae n. 4 119 374 (1145) ian. 31 JL. 8710 Gens Fraiapana n. 1 191 875 1145 ian. 31 JL. 8711 Eccl. 8. lohannis in Laterano n. 17 27 ♦376 (1144-45) JL. — Eccl. 8. Crucis in Hierusalem n. 3 37 ♦377 (1144-45) JL. — Eccl. 8. Praxedis n. 5 51 ♦378 (1144-45) JL. — Eccl. 8. Chrysogoni n. 8 126 ♦379 (1144-45) JL. Senatus populusque Romanus n. 7 Eugeniup m. 180 880 1145 iun. 4 JL. — EccL 8. Marcelli n. 20 77 ♦381 (1145 dec.) JL. — Senatus populusque Romanus n. 8 180 ♦382 (1147 mai. 24) JL. — Mon. 88. Cyriaci et Nicolai n. 6 80 383 (1148) iul. 15 JL. 9281 Clerus urbis Uomae n. 23 13 ♦384 (1148 aug. 30) JL. — rEccl. s. Praxedis n. 6 \EccL 8. lohannia ante portam Latinam n. 1 51 lOS 385 (1151) iul. 13 JL. — Eccl. 8. Petri in Vaticano n. 31 141 Digitized by Google XXII ELENCHVS PONTIFICVM ROMANORVM. ♦386 *387 ♦388 ♦389 *390 ♦391 392 *393 394 395 *396 *397 ♦398 *399 ♦400 401 *402 403 404 ♦405 t*406 *407 ♦408 ♦409 *410 *411 *412 413 414 415 ♦416 417 t418 ♦419 *420 421 *422 423 *424 *425 426 *427 (1151 sept. 5) 1151 oct. 1 (1151 dec. 10) (1151) (1152 ian. 31) (1152 dec. 29) 1153 april. 10 (1153) (1153) (1145-53) (1145-53) (1145—53) (1145—53) (1145—53) (1153 aag. 29) 115:3 dec. 30 (1153) 1154 mai. 19 1154 mai. 31 (1153—54) (1153—54) (1153-54) (1153—54) (1153-54) (1153-54) (1154—55) (1154—55) 1155 ian. 20 1155 mart. 14 1155 mart. 17 (1155 mart.) (1155april.l0.11) 1155 april. 18 (1155 iul.9) (1155 iul. 9) 1155 aug. 21 (1155) (1156) mart. 18 (1156 iun.) (1157 mai. 30) 1157 iuu. 28 (1157) JL. - JL. - JL. - JL. — JL. — JL. - JL. 9714 JL. — JL. 9604 JL. 9649 JL. - JL. — JL. — JL. - JL. II 759 JL. 9793 JL. 9798 JL. 9906 JL. — JL. — JL. - JL. - JL. - JL. — JL. — JL. — JL. - JL. 9984 JL. - JL. 10020 JL. — JL. — JL. 10032 JL. — JL. II 112 JL. - JL. — JL. 10158 JL. — JL. - JL. 10299 JL. - Romani cives singuli n. 5 (Sofia) {Eccl. s. Crucis in Hierusalem u. 4 Eccl. 8. Praxedis n. 7 Comites de Tusculano n. 5 Senatus populusque Romanus n. 9 Eccl. 8. lohannis in Laterano u. 18 Gens Fraiapana n. 2 Eccl. 8. Petri in Vaticano n. 32 Eccl. 8. Mariae Maioris n. 7 Mon. ss. Vincentii et Auastasii n. 3 Eccl. 8. Marci n. 5 Eccl. s. Praxedis n. 8 Eccl. 8. Petri in Vaticano n. 33 Mon. 88. Viucentii et Anastasii u. 4 Gens Fraiapana n. 3 Anastasius IV. Eccl. 8. Praxedis n. 9 Eccl. s. lohaunis in Laterano n. 19 Mon. 88. Viucentii et Anastasii n. 5 Eccl. 8. lohannis in Laterano n. 20 Eccl. 8. Marcelli n. 21 Oratorium s. lohannis ad Fontes n. 1 Eccl. 8. lohanuis in Laterano n. 21 Eccl. 8. Praxedis n. 10 Eccl. 8. Praxedis n. 11 Mon. 88. Vincentii ct Anastasii n. 6 {Mon, 8. Mariae in Tempulo n. 2 Mon. 88. Vincentii ct Anastasii n. 7 HadrianuB IV. {Mon. s. Mariae in Monasterio u. 2 Mon. s. Agnetis in Via Nomentaua n. 3 {Mon. 8. Mariae in Tcmpulo u. 3 Mon. ss. Vinceutii et Anastasii n. 8 Eccl. 8. Petri in Vaticano n. 34 {Mon. 8. Mariae in Tcmpulo n. 4 Mon. 88. Viucentii et Anastasii n. 9 Eccl. 8. Pudentianae n. 2 Senatus populusque Romanus n. 10 {Mon. 8. Mariae in Monasterio n. 3 Mou. 8. Agnctis in Via Nomentana n. 4 Eccl. 8. lohannia in Laterano n.* 22 Comitcs de Tusculano n. 6 Comites de Tusculano n. 7 Eccl. 8. Marcelli n. 22 Eccl. 8. Chrysogoni n. 9 {Clerus urbis Romae n. 24 Eccl. s. Petri ad Vincula n. 3 Mon. 88. Cyriaci et Nicolai n. 7 Romani civea n. 6 (Petrus de Beneincasa) Mon. ss. Cosmac ctDamiani in Mica aurea n. Eccl. 8. lohannis in Laterano n. 23 10 198 37 51 187 180 28 192 141 55 173 100 51 142 174 192 51 28 174 28 77 31 28 52 52 174 122 174 49 159 122 174 142 122 174 59 180 49 159 28 187 187 77 126 14 48 81 198 131 29 Digitized by Google ELENCHVS PONTIFICVM ROMANORVM. XXIIl 428 •429 430 *431 432 ♦433 ♦434 ♦435 ♦436 ♦437 ♦438 ♦439 ♦440 ♦441 ♦442 ♦443 ♦444 445 446 ♦447 ♦448 ♦449 ♦450 ♦451 452 453 ♦454 •455 ♦456 ♦457 458 ♦459 ♦460 461 •462 463 ♦464 465 466 ♦467 468 469 470 1158 feb. 10 (1158) (1158) iul. 12 (1158 iul. 17) (1158) aug. 29 (1158 dec. 7) (1158 dec. 7) (1158 dec. 7) (1158 dec. 7) (1158 dec. 7) (1159) (1159) (1155—59) (1154-59) (1154—59) (1154—59) 1161 iun. 6 1161 iul. 10 1161 sept. 30 (1161) (1162 mai. 4) (1165 april. 30) (1165) (1165) 1166 april. 16 1166 april. 16 (1166-67 sept.) (1168 mart. 26?) (1170 aug.8) (1170 oct.) (1171—72 aug. 18) (1172) (1174 ian. 6) 1175 iun. 10 (1174—75) (1174—75) oct. 9 (1175 nov.26) (1175) dec. 1 1176 ian. 18 (1176 mai. 29) (1173—76) iul. 19 (1160-76) iul. 16 (1160—76) iul. 16 JL. 10387 JL. - JL. 10423 JL. 10423a JL. lO^Ua JL. — JL. — JL. — JL. - JL. — JL. - JL. — JL. — JL. — JL. - JL. — JL. — JL. 10670 JL. 10679 JL. — JL. — JL. — JL. — JL. — • JL. 11269 JL. - JL. - JL. — JL. II 238 JL. — JL. — JL. — JL. - JL. — JL. - JL. 12431 JL. — JL. — JL. — JL. - JL. - JL. 12608 JL. 12609 Eccl. s. Petri in Vaticano n. 35 Eccl. 8. Petri in Vaticano n. 36 Eccl. 8. Petri in Vaticano n. 37 Gen8 Petri praefecti n. 1 Gens Petri praefecti n. 2 Romani cives singnli n. 7 Romani civea singuli n. 8 Romani cives singuli n. 9 Romani cives singuH n. 10 Romani cives singuli n. 11 EccL s. Chrysogoni n. 10 Eccl. 8. Chrysogoni n. 11 EccL 88. Cosmae et Damiani in Tribus fatis n. Eccl. 8. Petri in Vaticano n. 38 Mon. ss. Vincentii et Ana.stasii n. 10 Gens Fraiapana n. 4 Alexander m. Eccl. s. Mariae Novae n. 8 Mon. 88. Vincentii et Anastasii n. 11 {Eccl. 8. Mariae Novae n. 9 Eccl. 8. Sebastiani ad Catacumbas n. 4 Eccl. 8. Mariae Novae n. 10 Gens Fraiapana n. 5 {EccL 8. Crucis in Hierusalem n. 5 Mon. ss. Bonifatii et Alexii n. 5 Senatus populusque Romanus n. 11 Senatus populusque Romanus n. 12 EccL 8. Crucis in Hierusalem n. 6 /Eccl. 8. Marcelli n. 23 ^Mon. 8. Caesarii de Palatio n. 1 Gens Fraiapana n. 6 Gens Fraiapana n. 7 Comites de Tusculano n. 8 Senatus populusque Romanus n. 13 Gens Malabranca n. 1 Senatus populusque Romanus n. 14 Comites de Tusculano n. 9 Eccl. 8. Pauli in Via Ostiensi n. 21 fEccL 8. Mariae Novae n. 11 lEccl. 8. Sebastiani ad Catacumbas n. 5 {EccL 8. Mariae Novae n. 12 EccL 8. Sebastiani ad Catacumbas n. 6 Gens Malabranca n. 2 {Eccl. 8. Mariae Novae n. 13 Eccl. 8. Sebastiani ad Catacumbas n. 7 Mon. 8. Pancratii in Via Aurelia n. 4 Romani cives singuli n. 12 {EccL s. Laurentii in Damaso n. 2 EccL 8. Eustachii n. 4 EccL XII Apostolorum n. 5 gchola cantorum n. 3 ccL XII Apostolorum n. 6 142 142 143 194 195 198 198 198 198 198 126 126 69 143 174 192 67 175 67 163 67 192 37 116 181 181 37 77 103 192 192 187 181 196 181 188 169 67 163 67 164 196 68 164 177 199 94 97 72 18 72 Digitized by Google XXIV ELENCHVS PONTIPICVM ROMANORVM. ♦471 ♦472 ♦473 ♦474 475 *476 *477 478 479 480 481 482 *483 *484 *485 *486 *487 488 *489 *490 *491 *492 *498 *494 *495 496 t*497 t*498 t*499 *500 *501 *502 503 *504 t*505 *506 *507 *508 *509 510 511 *512 *513 *514 *515 (1159-76) (1173-76) (1176 oct 17) (1178) 1178 april. 30 (1178) (1178 iun. 12) (1178) (1178) (1178-79) mai. 18 (1178—79) iun. 8 (1166-79) mai. 27 1179 april. 29 (1179 iun. 19) (1179 iun. 22) (1179 iul. 26) (1179 iul. 26) 1179 aug. 10 (1179 oct 11) (1179-81) (1179—81) (1177-81) (1177-81) (1168-81) (1166-81) (1159-81) (1159-81) (1159-81) (1159-81) (1159-81) (1159-81) (1159-81) (1159-81) (1159-81) (1159—81) (1159-81) (1159-81) (1159-81) (1182 nov. 11) 1183 april. 2 1183 (april.— (1183) (1184-85) (1181-85) (1181- 85) mai.) JL. - JL. - JL. 12736a JL. — JL. 13060 JL. — JL. — JL. 13104 JL. 13093 JL. - JL. 13268 JL. — JL. II 346 JL. - JL. — JL. — JL. - JL. 13461 JL. 13474 JL. - JL. - JL. — JL. — JL. — JL. — JL. 13977 JL. — JL. — JL. — JL. — JL. - JL. — JL. - JL. - JL. — JL. - JL. - JL. — JL. - JL. 14867 JL. — JL. - JL. — JL. — JL. - Gens Fraiapana n. 8 Gens Fraiapana n. 9 Gens Fraiapana n. 10 Senatus populnsque Romanus n. 15 Eccl. 8. Petri in Vaticano n. 39 Gens Fraiapana n. 11 Gens Fraiapana n. 12 Nobiles de s. Euatachio n. 1 Senatus populusque Romanus n. 16 Gens Malabranca n. 8 Gens Malabranca n. 4 Eccl. 8. Petri in Vaticano n. 40 EccL 8. Mariae in Aquiro n. 1 Gens Fraiapana n. 13 Gen8 Fraiapana n. 14 Romani cives singuli n. 13 Romani cives singuli n. 14 Eccl. 8. lohannis in Laterano n. 24 Comites de Tusculano n. 10 {Eccl. s. Mariae in Aquiro n. 2 Mon. ss. Vincentii et Anastasii n. 12 Sccl. s. Mariae in Aquiro n. 3 [on. 88. Vincentii et Anastasii n. 13 Gens Petri Latronis n. 2 Gens Petri Latronis n. 3 Mon. 88. Vincentii et Anastasii n. 14 {Eccl. 8. Laurentii in Damaso n. 3 Eccl. 8. Petri in Vaticano n. 41 Eccl. 8. lohannis in Laterano n. 25 Eccl. 8. lohannis in Laterano n. 26 Eccl. 8. Laurentii de Palatio n. 3 Eccl. 8. Clementis n. 2 Eccl. 8. Praxedis n. 12 Eccl. s. Praxedis n. 13 Eccl. 8. Mariae dominae Rosae n. 2 Eccl. 8. Adalberti n. 2 Eccl. s. Chrysogoni n. 12 Eccl. 8. Salvatoris de Curte n. 1 Coniites de Tusculano n. 11 Gens Fraiapana n. 15 Gens Fraiapana n. 16 Luoius m. Eccl. 8. lohannis in Laterano n. 27 Mon. 88. Vincentii et Anastasii n. 15 Eccl. XII Apostolorum n. 7 Senatus populusque Romanus n. 17 Gens Fraiapana n. 17 {Clerus urbis Romae n. 25 Mon. s. Mariae in Campo Martis n. 3 Eccl. s. Triphonis n. 2 fMon. s. Mariae in Campo Martis n. 4 lEccl. s. Triphonis n. 3 192 193 193 181 143 193 193 195 181 196 196 143 85 193 193 199 199 29 188 85 175 86 175 190 191 175 94 143 29 29 32 44 52 52 109 112 126 127 188 193 194 30 175 73 182 194 14 88 91 88 91 Digitized by Google ELENCHVS PONTIFICVM ROMANORVM. XXV ♦516 ♦517 ♦518 519 520 521 522 523 ♦524 525 526 527 528 ♦529 580 *531 •532 533 •534 •535 •536 •537 ♦588 •539 •540 •541 •542 54S •544 •545 •546 547 •548 •549 •550 •551 ♦552 •553 •554 •555 (1181-85) (1181-85) (1181—85) (1185) dec. 5 1186 ian. 27 ' 1186 feb. 14- 1186 april. 12 1186 iun. 13 (1185-86) (1186—87) mart 12 (1186-87) oct 8 1188 mart 12 1188 april. 26 (1188 mai. 31) 1188 iun. 2 (1188 mart. — iun.) (1188 iun. 6) 1188 (1188 (1188 (1188 (1188 (1188 (1188 (1188 (1188 (1188 iun. 6 aug. 7) aug. 7) oct. 5) oct. 13) oct. 14) oct. 15) oct. 16) oct. 18) oct. 27) 1188 nov. 4 (1188 nov. 7) (1188 nov.9) (1189 feb. 18) 1189 iun. 6 (1189 sept. 8) (1187-91) (1187-91) (1187-91) (1187—91) (1187-91) (1191 april. 19) 1191 mai. 10 JL. - JL. — JL. — JL. 15476 JL. - JL. 15631 JL. 15588 JL. 15632 JL. — JL. 15799 JL. - JL. — JL. - JL. - JL. 16267 JL. - JL. - JL. 16271 JL. ~ JL. — JL. - JL. — JL. - JL. - JL. - JL. — JL. - JL. 16344 JL. - JL. - JL. — JL. 16419 JL. - JL. - JL. - JL. — JL. - JL. - JL. - JL. - Kehr, Italia pontificia T. Eccl. 8. Mariae dominae Rosae n. 3 Eccl. 8. Chry80goni n. 13 Comites de Tusculano n. 12 Urbanus m. fEccL 8. Celsi n. 1 lEccl. 8. Laurentii in Damaso n. 4 Eccl. 8. Praxedis n. 14 Eccl. 8. Laurentii in Damaso n. 5 Eccl. 8. lohannis in Laterano n. 28 Eccl. 8. Petri in Vaticano n. 42 Eccl. 8. lohannis in Laterano n. 29 g[on. 8. Mariae in Campo Martis n. 5 ccl. 8. Triphonis n. 4 Eccl. 8. Laurentii in Damaso n. 6 Clemens III. {Mon. 8. Mariae in Campo Martis n. 6 Eccl. 8. Triphonis n. 5 Eccl. 8. Petri in Vaticano n. 48 Senatus populusque Romanus n. 18 EccL s. Petri in Vaticano n. 44 pdon. s. Mariae in Campo Martis n. 7 lEccL 8. Triphonis n. 6 pfon. 8. Mariae in Campo Martis n. 8 lEccl. 8. Triphonis n. 7 Romani cives singuli n. 15 Romani cives singuli n. 16 Romani cives singuli n. 17 Romani cives singuli n. 18 Romani cives singuli n. 19 Romani cives singuli n. 20 Romani cives singuli n. 21 Romani cives singuli n. 22 Romani cives singuli n. 23 Romani cives singuli n. 24 rMon. 8. Mariae in Campo Martis n. 9 lEccL 8. Triphonis n. 8 Romani cives singuli n. 25 Romani cives singuli n. 26 Romani cives singuli n. 27 Eccl. 8. Triphonis n. 9 fEccl. 8. lohannis in Laterano n. 80 lEccL s. Mariae' Maioris n. 8 Eccl. s. Mariae Maioris n. 9 Eccl. 8. Mariae Maioris n. 10 Eccl. 8. Mariae dominae Rosae u. 4 Comites de Tusculano n. 13 Gens Fraiapana n. 18 Celestiniis m. Senatus populusqne Romanus n. 19 Eccl. 8. lohannis ante portam Latinam n. 2 m pag. 109 126 188 92 94 52 94 30 143 30 88 91 94 88 91 144 182 144 88 91 88 92 199 199 199 200 200 200 200 200 200 200 88 92 201 201 201 92 80 56 56 56 109 188 194 182 108 Digitized by Google XXVI ELENCHVS PONTIFICVM ROMANORVM. *556 557 *558 559 560 561 ♦562 ♦563 564 *565 566 ♦567 *568 *569 570 *571 *572 *573 t574 575 t576 577 *578 *579 *580 *581 *582 *583 *584 *585 *586 (1191 mai. 28) 1191 iul. 6 (1191) 1192 ian. 4 1192 sept. 17 1192 oct. 4 (1193 april. 14) (1193 iul. 3) 1194 mai. 7 1194 maL 15 1195 iul. 31 1195 nov. 26 (1195) (1195 dec. 1) 1195 dec. 15 (1195—96) 1196 mai. 12 1196 mai. 26 1196 dec. 15 (1196) (1196) 1197 feb. 28 (1197-98) (1193—98) (1191-98) (1191—98) (1191—98) (1191-98) (1191-98) (1191-98) (1191—98) JL. - JL. 16730 JL. 16791 JL. 16797 JL. - JL. 16923 JL. — JL. — JL. 17095 JL. — JL. - JL. II 618 JL. - JL. - JL. — JL. — JL. — JL. II 624 JL. - JL. - JL. 17472 JL. 17194 JL. - JL. - JL. - JL. - JL. - JL. - JL. - JL. - JL. - Senatus populusque Romanus n. 20 182 Mon. 88. Vincentii et Anastasii n. 16 176 EccL 8. Michaelis iuxta Palatiolum n. 2 153 EccL 8. Mariae Maioris n. 11 56 Schola cantornm n. 4 ' 18 EccL 8. Mariiae dominae Rosae n. 5 109 Gens Fraiapana n. 19 194 Oens Petri Latronis n. 4 191 Mon. s. Mariae in Campo Martia n. 10 89 s. Mariae in Hadriano n. 2 154 8. Stephani in Coelio monte n. 3 42 8. Salvatorifl de Cupellis n. 1 99 8. Laurentii in Panispema n. 1 60 Mon. s. Laurentii in Panispema n. 2 60 Mon. 8. Laurentii in Panisperna n. 3 60 Praxedis n. 15 52 Eustachii n. 5 97 Laurentii in Lucina n. 4 84 lohannis in Laterano n. 31 30 fEccL 8. Adalberti n. 3 113 ISenatus populusque Romanus n. 21 183 Senatus populusque Romanus n. 22 183 EccL 8. Praxedis n. 16 52 gccL 8. Mariae in Via lata n. 3 78 [on. 88. Dionjsii et Silyestri n. 8 83 {Mon. 8. Mariae in Capitolio n. 2 102 Eccl. 88. Sergii et Bachi n. 2 102 Eccl. 8. Crucis in Hierusalem n. 7 38 8. SaWatoris de Comutifl n. 1 62 8. Agathae in Subura n. 4 65 8. Mariae Noyae n. 14 68 8. Mariae in Porticu n. 5 111 s. Mariae in Porticu n. 6 111 fEccL 88. Sergrii et Bachi n. 1 102 lEccl. 8. Mariae in Porticu n. 7 111 {EccL 88. Nerei et Achillei n. 1 119 Mon. 8. Mariae in Tempulo n. 5 122 Diac. Eccl. EccL Mon. EccL EccL Eccl. EccL fEccL lEccL EccL EccL EccL Digitized by Google ROMA S. ROMANA ECCLESIA. 8. B. E. Cardtnales. QondisalTi Yilladiego Tractatas de cardinalitim ezcellentia et dignitate ac de officio Tieecaneellarii (s. a. et 1.). — Qond. Villadiego Opnscnlnm de origbe ac dignitate et potestate 8. R. E. cardinalium ad Rodericnm Borgia 8. B. E. card. (s. a. et^L). — Andr. Barbatia De praestantia cardinalinm (Mediolani 1508. Hunc aliosque tractatus de re inyenies in: Tractatus illustrium in utraque iuris fiftcultate iurisconBultorum de potestate ecclesiastica XIII p. II Venetiis 1584). — Paulus Cortesius De cardinalatu libri tres ad lulinm II (In eastro dortesii 1510). — loh. Hier. Albani De cardinalatu ^Romae 1541); '(Yenetiis 1584). — Qnuphrii PanviniiDe episcopatibus, titulia et diaconiis cardinalium liber '(Yenetiis 1557); «(Yenetiis 1567); >(Pari8ii8 1609). — 0. PanviniiDe cardinalium origine liber nnicus (ed. A. Mai in Spicil. Rom. IX 469 sq.). — 0. Panvinii Bomani pontifioes et cardinales 8. R. £. ab eisdem a Leone IX ad Paulum pp. IIII . . creati 8i?e Epitome pontificum Romanorum etc. (Yenetii8 1557; 1567; 1573; Lovani 1572; Coloniae 1574; 1624 etc.; ct eiu8dem auctoris 8cheda8 in Arch. Yat. Misc. Arm. XI t. 31— 37; cf. GOtt.Nachr. 1900 p. 386). — Angeli MasBarelli CoUectanea de pontificibu8 et cardina- libu8 voL I— III, 8. XYI, Roma Arch. Yat. Mi8C. Arm.XI t. 40-42 et De pontificibus et cardinaUbus yoI. L U, ib. Mi8c. Arm. XI t. 43-44 (cf. QOtt. Nachr. 1900 p. 387). — Hier. Manfredi De cardinalibus S. R. E. liber (Bononiae 1564). — H. Manfredi De perfecto cardinali 8. R. K liber (Bononiae 1584). — H. Manfredi De cardinalibu8 S. R. E. tractatus (Bononiae 1592). — Franc. Mucantius De tituli^ et diaconiis S. R. E. cardinalium (Romae 1586). — Hier. Plati Liber de dignitate et officio cardinalis *(Romae 1592; aliae edd. Romae 1602; 1622; 1713; 1746 (a lo. And. et Nic. Tria); 1886 (a Spada); Moguntiae 1622; Lugduni 1623). — Al. Ciaconii Yitae et re8 gestae pontificum Romanomm et S. R. E. cardmalium > voL L II (Romae 1598—1601); *(Romae 1613); '(Romae 1680); «(cum notis ab Aug. Oldoino recognitae) vol. I— lY (Romae 1677). — (Henr. Lud. Chastegnier de la Rpchepoaay) Nomenclator S. R. E. cardinalium *(ToIoBae 1614); •(Parisiis 1616). — [Tractatu8 varios de suburbicariis regionibu8 et eccle8ii8 etc., auctoribu8 lac. Qothofredo, lac. Sirmondo, Claud. Salmasio aliisque, a. 16188q., praeterimu8]. — FeL Contelori Dc pontificibus et cardinalibus vol. I—IY, s. XYII, Roma Arch. Yat. Misc. Arm. XI t. 46—49 (ef. (}5tt. Nachr. 1900 p. 388). — (Aubery) Histoire generale des cardinaux voL I— Y (A Pari8 1642—49). — lac. Cobellius Notitia cardinalatus. Opus C. Cartharii opera lud expositum (Romae 1653). — Lud. Don. D*Attichy Flores historiae sacri coUegii 8. R. E. cardinalium vol. I~III (Lutetiae Paris. 1660). — (Quill. Du Peyrat) Traitt^ de rorigine des cardinaux du Saint-Si^ge etc. ^{\ Cologne 1665); *(1670). — Fr. Albizzi De iurisdictione quam habent S. R. E. cardinales in ecclesiis suorum titulomm disceptatio >(Romae 1666); «(1668). — (Q. Leti) II cardinalismo di santa chiesa vol. I-IH (s. 1. Kehr, Italift pontifida I. 1 Digitized by Google 2 Roma. 1668). — Matthiae a Corona Tractatus posthumus de potestate et dignitate S. R. £. cardinalium etc. (Leodii 1677). — lo. Franc. Buddeus De origine cardinalitiae dignitatis schediasma historicum (leoae 1693). — Hunold Plettemberg De ecclesiis et titulis car- dinalium (Hyldesii 1693). — lo. Palatius Fasti cardinalinm onmium S. R. E. vol. I— V (Venetiis 1701—3). — C. B. Piazza La gerarchia cardinalizia (In Roma 1708). — Abra- ham Bang Dissertatio acadeniica de cardinalitia dignitate etc. (Upsalae 1719). — Dom Mabillon Musei italici IF: Commentarius praevius in ordinem Romanum (Luteciae Paris. 1724). — (N. Antonclli) De titulis quos s. Evaristus Romanis presbyteris distribuit dissertatio (Romae 1725). — Dionys. Pieragostinus Disceptatio de provincia Romana eiusque episcopis snflfraganeis (Romae et Ravennac 1727). — Dom. Giorgi De litni^a Romani pontificis 11 (Romae 1743) p. 1 sq. •— Berti De* titoli distribuiti da S. Evaristo papa ai preti di Roma (Fircnze 1759). — And. OiroL Andreucci Hierarchia ecclesiastica in varias suas partes distributa et canonico-theologice exposita voL I. II (Romae 1766). — los. Kleiner Dissertatio de origine et antiquitate em. S. R. E. cardinalinra (Heidelbergae 1767 et in A. Schmidt Thesaur. iuris eccl. voL II Heidelbergae 1778 n. IX p. 443 sq.). — los. Kleiner Dissertatio altera de muniis et praerogativis em.S. R. E. cardinalium (HeideL bergae 1768 et in A. Schmidt Thes. n. X p. 467sq.). — Gius. Tamagna Origini e pre- rogative de* cardinali della S. R. C. voL I. II (In Roma 1790). — Lor. Cardella Memorie storiche de^cardinali della S. R. C. voL I— IX (In Roma 1792—97). — P. L. Galletti Cardinali antichi, s. XVIII, cod. Vat. lat. 8057. — Franc. Cancellieri Biblioteca cardi- nalizia, s. XVIII, cod. Vat. lat. 9171. — L. Duchesne Les titres presbyt^raux et les dia- conies in M61anges d*arch4ologie et dhistoire VII (1887) 219 sq. — Fr. Cristofori StorLa dei cardinali di S. R. C. dal sec. V all' a. 1888 (Roma 1888). — P. Crostarosa Dei titoli della ehiesa Romana (Roma 1898). — I. B. SagmQller Die Th&tigkeit und Stellung der Cardinale bis Papst Bonifaz VIII (Freiburg i. B. 1896). — G. Phillips Kirchenrccht VI 65 sq. — P. Hinschius Kirchenrecht I ^09 sq. — A. Galante Fontes iiuds canonici selecti (Oeniponte 1906) p. 457 sq. De origine S. R. E. eardinaliuni, qui iam antiquitus in tres ordines, episcoporum, presbyterorum et diaconoinim, dividuntur, non heic quidem disse- rendi locus; adnotare sati» sit, tum Urbis presbyteros tum titulos saeculis primis inveniri commemoratos (cf. Mommsenii Prolegomena ad Libr. pontif. p. XXVI). Legimus cnim in Libro pontificali, Cletum ex praecepto b. Petri XXY presbyteros in urbc Roma ordinasse (Duchesne I 52. 53. 122: Mommsen p. 6); Evaristum titulos in urbe Roma divisisse presbyteris (Duchesne I 54. 55. 126; Mommsen p. 9); Dionysium ^presbyteris ecclesias dedisse et cymiteria et parrocias diocesis constituisse'' (Duchesne I 70. 71. 157; Mommsen p. 36; cf. etiam eiusdem Dionysii epistolam spuriam ad Severum ep. Cordubensem JK. f 139); Marcellum XXV titulos in urbe Roma constituisse ^quasi diocesis, propter baptismum et paenitentiam multorum, qui convertebantur ex paganis et propter sepulturas martyrum'' (Duchesne I 72. 73. 164; Mommsen p. 43). Quamquam vero notitiae haec, uti luculenter patet, valde inter se differunt. diversis pontificibus idem factum attribuentes, id tamen nulla est umquam in dubitatione versatum, primo XXV titulos exstitisse, eorumque numerum sensim ad XXVIII crevisse, quibus singulis cardinalis presbyter titularis addictus est. Antiquissimae quoque originis sunt diaconi, quorum curae unaquaeque Urbis regio concredita fuit. lam Evaristum septem diaconos ordinasse, ^qui custodirent episcopum praedicantem propter stilum veritatis^, affirmat Liber pontificalis (Duchesne I 54. 55. 126; Mommsen p. 9; cf. Evaristi episto- Digitized by Google S. Romftnae ficclesiae Cardfnalas. 3 lam apuriam JK. f 20). Et eodem Inco legimus, Fabianum itemque Oaium regionea divisisse diaconibus (DuehoHne 1 64. 65. 148 et 72. 73. 161; Mommsen p. 27 et p. 39: cf. Pabiani et Gaii epistolaH HpuriaB JK. f 92 et f 157). Postea, nescimufi quo tempore, diaconorum regionarioriun loco, ad curam paupenuu et ad geata martyrum doBcribenda et nd re8 eccleftiaBticaH administrandas insticutonmi, occiurrunt diaeooiae^ ac ^primum quidem monasteria diaconiae (in Vitis Benedicti IL lohanniH V, Cononis, Oregorii II et in Diumi fonnula LXXI ed. Sickel p, 68), poatea ecclesiae diaconaleH, numero XVI, deinde ab Hadriani I temporibuft XVIII, quibuH diaconi cardinale» praefiienint (cf. Duchegne Lib. pontif. I 364 not. 7 ot in M^laugen VIT 236 sq.). Plura in- venies apud Giorgi 1. c. p. XXXIII «q. CardinaleH epincopi ex nedibuH HuburlucariiH ner^itio papae eiusque ofiiciis addicti, ut iu epincopali eius eccIeHia Lat^raneuHi velut hebdomadarii munere fungerentur, primimi in Vitii Stephani IH (Lib. pontif. ed. Duchesne I 478) memorantur. Sod de eonmi numero atque item quinam ex epiBCopis Romanae provinciae huic cardinalium epincopomm coetui adRcribendi fuerint, viri docti inter bo disHentiunt. Getemm non de cardinalium origine tantum magnae difficuItatiH plena diac^ptatio agitatur, verum etiam de eomm iuribuH et praerogativis, imprimiH de praecipuo eomm munere, Romanum pontificem eligendi. Quae quum ita aint, decreta de electione Romani pontificiH, tum antiquiora, tiun quoque Nicolai 11 a. 1059 et Alexandri IIT a. 1179, quibuH iun illud cardinalium peculiariter edicitur, una cum aliin doeumentin ad rem HpectantibuH in calcem huiuB operin delegamun, ubi pontifieum Romanomm decretalia nuum loeum invenient. Bi vero quaentioueH huiusmodi uon facili argumeuto tractandaH vel a nostra re alienan heic praet«rimuH, non tnmen inserere omitt^muH tabulam titulomm et diaconiamm llrbin, quam legimun in Dencriptione Hanctimrii 8. LateranensiH ecclesiae ab auctore auonymo examta (ap. Cliorgi III 553), in lohannis diac. Libro de HanefiH Hanctonuu nive Libello de basilica Latera- nensi c. XVI (ap. Mabillon Muh. ital. IF 574 = Migne CXCIV 1557) et in Petri Mallii Historia Imsilicae Vaticanac (ap* Aeta SS. VII iim. App. p, 34 sq. et I. B. de RoHfd luBcr. christ. II* 193 nq.). CatalogUH autem titulomm UrbiH quinque patriarchatibus adHcriptomm exntnt apud Albinum e. 29 (ed. Duchesne Le liber censuum II 92). Qui quidem anonymi textun (in cod. Vat. Reg. 712 saec. XIT ex. f. 88') ^t prouti sequitur: Septem cardinales episcopi hii 9unt prime sedis: EpiscopuB Hostiensin EpiscopuB Portuensis EpiscopuB AlbaneuHiH EpiscopuB B. Rufine Episcopus Sabinensis [Sauimemrit cod.] Episcopus Tusculanensis Episcopus Prenestinensis. Digitized by Google Boma. Cardinales sancti Petri: 8. Marie Transtyberim S. Ghrisogoni S. Cecilie S. Anastasye S. Laurentii in DamaBO [Damasco cod,] S. Marci SS. Martini et SilveBtri. Cardinales sancti Pauli: S. Sabine S. Prisce S. Balbine S8. Nereii et Achyllei 8. Syxti S. Marcelli 8. Susanne, ubi 8unt capita bs. Coame et Damiani. Cardinales sancte Marie Maioris: SS. Apostolorum S. Cyriaci in ThermiB [termas cod.] S. Eusebii S. Potentiane S. Vitalis 88. Marcellini et Petri 8. Clementis. Cardinales sancti Laurentii: 8. Praxedis S. Petri ad Vincula 8. Laurentii in Lucina S. Crucis in Hierusalem 8. Stephani in Celio monte [Cilio monte cchL] 88. lohannis et Pauli 88. Iin^'^ Coronatorum. Diacones sunt X et YIII: 8. Marie in Domnica, ubi est archidiaconatus 8. Lucie palatii in cyrco iuxta Septa solis 8. Marie Nove 88. Cosme et Damiani palatii 8. Adriani palatii 88. Sergii et Bachi 8. Theodori palatii [Theoderici cod.] S. Georgii palatii 8. Marie in Scola Greca palatii Digitized by Google S. Romanae Ecclesiae Cardinales. 5 S. Marie in Porticu S. Nicholai in Carcere S. Angeli S. EuBtachii S. Marie in Aquiro [adquii-o cod,] S. Marie in Via lata [latina cod.] S. Agathe in Equo marmoreo S. Lucie in capite Subure [caput Subure cod.] S. Quirici. Ceterum documenta, quae spectant ad singulos cardinales, si episeopi, 8ub eorum epiBCopatu, si preBbyteri aut diaconi, sub eorum titulo aut diaconia invenies. Pari modo pontificum rescripta, quae ad cardinalen alicuius lega- tioniB munere extra Urbem fungentes directa fuerunt, suo loco referenda esse statuimus. At vero de re perpauca habemus. Notitias enim antiquioris aevi, quas praebet Liber pontificalis, iam supra attigimus. Documenta nonnulla inveniun- tur in codice quodam Yallicellano, in quem, teste Baronio, ex alio codice Yaticano, frustra a nobis quaesito, transcripta sunt. D s=3 Collectio synodonim et epistolarum summorum pontificum, episcoponim et aliorum, s. XVI, Roma Bibl. Vallicell. C 24; cf. PHugkH. Iter p. 105. 1 Botna 502 nov. 6 Symmachus in synodo constituit, ut per omnes Romanae civitatis titulos qui sunt presbyteri, vel quicumque fuerint, astricti sint lege custodis; qui quic- quam de iure titulorum vel ecclesiae Romanae quolibet modo praeter aurum, argentum vel gemmas, vestes quoque, aliaque mobilia ad ornamenta divina minime pertinentia perpetuo iure, exceptis dumtaxat sub praefata condicione domibus, alienare temptaverit, donator, alienator ac venditor honoris sui amissione multetur. AOa gynodi huius edd, Man9i VIII 265, Migne LXII 72. Thkl Epp. 1682. Mon. GertH. Auct. aniiq. XII 438 sq. — Begg. J. p. 63. JK. I p. 98. 2 (530 sepL) Felix lY episcopis, presbyteris, diaconis vel cuncto clero, senatui etpopulo: declarat, hoc sibi aspirante Deo esse conpunctum, ut post suum discessum Bonifatius archidiaconus, episcopatus honore suscepto, Romanam gubemet ccclesiam. — De quiete vestra. ExsUU m codice XXX 66 8. X Nocara J9i6/. capitolare. — Edd. AtneUi in Scuola caliolica di Milano XXI (1883) faec. 122 ^ Dudicme m MHanges III 246 et Lib. ponHf. I 282, = Eivald in N. An^v X 413. Mommsen in N. Archiv XI 367 = Holder Die Deeignation der Naehfoiger durdh die F&pde (FreUmrg i. 8chw. 1892) p. 29 not. 4. — Reg. JK. 879 a. De cod. cf. Maassen Bibliotheca iuris canonici in Wiener Sitzungsberichte LUI (1866) S89 et Amelli 8. Leone e rOriente (Roma 1882). De^ re cf^^ Mommsen in N. Archiv X 581 aq. Holder 1. c. p. 29 et in Archiv fflr kathTKirchenrecht LXXII Digitized by Google 6 Roma< (1894) 409 8q., LXXVI (1896) 352 sci. Lib. poniif. ed. Dachesne I 281 et M^langes 111 239 sq. Hollweck in Archiv fHr kaih. Kirchenrechi LXXIV (1895) 3298q. S&g- mfiller in Ttlbinger iheol. Qoartalschrift 1903 p. 254 sq. ♦5 595 hd. 5 GregoriuB I censet nedxH Komauae preHbyteroH ae diaconos euram gerere decreti sui de sepeliendo pontifice. V. deoretnm Ghiegorii I ad clerum (cf. Clerus urbis Romae n. 8). 4 (600 dec.) Oregorius I lohanni religioHo: eum eligit meuHis pauperum et exhibendae diaconiae praeponendum , constituens, ut de hoc, quod ad monsas pauperum Tel diaconiae exhibitionem perceperit Hive subinde perceperit erogandum, nulli umquam homini quolibet modo neu iugenio cogatur ponere rationem Tel aliquam debeat molestiam sustinere. — Licet eos qui. Beg. Grty. I lih. XI ep. 17. — Edd. 8. Grtyarii M. Opp. ed. Maur. II Ub. XI n. J7. Matm X m n. 24. Miyne LXXVII 1137 n. 27. Man. Germ. Epp. II i7S. — lUffg.J. ms. JE. 1806. Tam de lohanne religioso tum de diaconia, cui prueponiiur, nullam noiitiam babemus. — Hoc loco in meniem revocarons narraiionem de depoaiiione Lanreniii, qui primus fuerat in ordine diaconii sedis aposiolicae, ei de promoiione Honoraii (Reg. Greg. I Hb. II ep. 1 ad a. 591 sepi., quam edd. S. Gregorii M. Opp. ed. Manr.II App. n. 2. Mansi IX 1084. Migne LXXVII 1329 n. 2. Mon. Germ. Epp. I 101). ♦5 (769) Stephanu» III statuit, \\t omni dominieo die a neptem episcopin cardinalibus hebdomadariis, qui in ecclesia Salvatoris observant, missarum sollemnia super altare b. Petri celebrentur et ^Gloria in excelsis Deo' edicatur. Lattd. in Vila Stepliani III (Lih. pontif. ed. Dndiesfie I 47S). — Bey. JE. — . De boc decreio cf. Baronius Ann. ad a. 769 c 12. Cobeliius p. 7. Mabillon Mu8. iial. II p. XXIX.sq. Gioigi II p. IV sq. Phillips VI 171. 204.' Hinschias 1 828. . Langen Gescb. der r5m# Kircbe II 702. Sftgmfiller p. 12. 6 (853) Leo lY epibcopi», pret^byteriH et univerno clero: praecipit, ut in sua absentia nec eccle8iasticu8 nec palatinun ordo deiiciat, ned constitutis diebus omnes nobiles ad Lateranense palatium recurrant et quaerentibus ac peteniibus legem ac iusticiam faciant. — Praecipimus ut. CoU. BriU. Leonis IV ep, rd. — Ed. Mon. Germ. Epp. V .VJ'J «. JS. — Beyf/. Etrald wi N. ArcMr V 387. JE. Wi3. cf. n. 8. 7 (865 ian.) Nicolaus I s. cHtholicae eccl. Romanae episcopis, presbytens et diaconis et cunctae in Christo generalitati Romanae plebis: Rothadi ep. Suessionen. restitntionem exponit. cf. Reg. J. 2097. JE. 2782. ^ (872-^^82) TohanneH VIII mandat, [cardiualesj iu mense vel eo amplius vel apud illum vel illum titulum sive apud illam vel illam diaconiam sive apud alias quas- libet ecclesias convenire; bis in hebdomada ad sacrosanctum palatium ad clerieorum sive laicorum querimonias definiendas iuxta decreta Leonis lY Digitized by Google S. Romanae Ecclesiae Cardinales. 7 (n, 6) convenire. Sancit de parochiis, ipsos pontificali beneficio in perpetuum poBBidere et in principalibus ecclesiis iuxta primatum eonim consecrationis vicissim officia divina peragere et earum oblationibus , salva semper cardi- nalium diaconorum prisca consuetudine, aequaliter participare tam propter U8um eorum quam in ecclesiarum eorum concinnationes luminarium. — Item- que ex nostra. D f. 198*. — Edd. Baronim Ann, ad a. 882 c. 8 ex cod. Vat. = Cofidlius p, 168, = Mansi XVII 247 = Migne CXXVI942 n, 346, = Hifischins 1320 not. 2 = Qalante p. 469. — Regg. J. 2693. JE. 3366. De re cf . Phillips VI 92. Langen Gesch. der rom. Kirche III 268. Sagmaller p. 5. a 154. 155. .9 (1061—73) Alexander II septem cardinalibus s. Petri atque cunctis aliis: revocat ad memoriam ius ecclesiarum a sanctis patribus canonice constitutum, qualiter XXVlil titulis eorumque sacerdotibus tota Urbs distributa sit: ut capellae, quae iuris proprii titulorum a sanctis patribus adscribuntur, omni ratione suo subiugandae sint capiti, adeo ut quisque cardinalis haud secus aliquid in eis disponat et iudicet, quam episcopi in suo episcopio facere cognoscuntur. Laudat Dionysii pp. epistolam ad Severum Cordubensem ep. (Jl^. f 139). — lus ecclesiarum. D f. 198. — Edd. Baronius Ann, ad a. 1148 c. 39 ex cod, Vat. PflugkH, Acta II 120 n, 166 ex D, — Regg. Fflw^H, Iter p. 196 n. 164. JL. 4736. De re cf. Langen III 579 not. 8. Sagmttller p. 155. — cf. n. 11. *iO (1073S5) Gregorius VII statuit, ut clerus cuiusquc diaconiae, his exceptis, quibus cardinales diaconi praefuere, ad peragenda scrutinia et baptismata irrefraga- biliter cum capellanis onmibus debeant convenire. Laud. in n. 11. — Reg. JL. — . 11 (1088—99) Urbanus II presbyteris cardinalibus: dccernit, ut clerus cuiusque diaconiae, his exceptis, quibus cardinales diaconi praefuei*e, ad peragenda scrutinia et baptismata iuxta Alexandrum II (n. 9) et Gregorium VII (n. 10) irrefraga- biliter cum capellanis omnibus debeant convenire. D f. 198*. — Reg. JL. — . 12 Terracina 1111 itd. 5 Paschalis II lohanni Tusculano, Leoni Velletren. et cardinalibus in unum congregatis consortium scribit: „id quod in personam nostram vos egistis, etsi vobis ex Dei zelo fecisse visum sit, non tamen canonico tramite inces- sistis. Nos quidem commissum, quod pro fratribus et filiis et pro excidio Urbis et universae provinciae fecimus, cmendare curabimus''. — Id quod in. Dat. Terracinae 3 non. iul. Vita Pasdhciis II auct. Bosone. — Edd. Baronius Ann. ad a. 1111 c. 28 = Mansi XX 1008 n. 23 = Migne CLXIII 290 n. 327, Muratari Scr. III<* 363. Contatore De kist, Terracinen. p, 46. Borgia Storia di Velletri p. 214, Mon. Gei^n. Scr. VII 664 in praef. ad Leonis et Petri ckron. Oasinen. Watterich Vitae pontificum II 69, Duchesne lAb, pontif, II 369. — Regg. J. 4673. JL. 6301. Digitized by Google Roma. Clerns nrbid Romae. Fraternitas Romana. loh. Morini ComnieDtariuB de sacris ecclesiae ordiuationibus p. III (Antverpiae 1695) 102 sq. — P. Moretti Ritus dandi presbyterium papae, cardinalibus et clericis non- nuUarum ecclesiarum Urbis . . investigatus et ezplanatus (Romae 1741) App. I 805 sq. — Dom. Giorgi De liturgia Rom. pontificis II p. XLIIIsq. — loh. Bapt. Gattico De oratoriis dometticis etc. (Romae 1746). — Armellini Le chiese di Roma ^p. 248q.; 'p. SOsq. — G. Ferri La Romana fratemitas iu Arch. della Soc. Rom. XXVI (1903) 453 sq. — Galante 1. c. p. 485 sq. Ardua quidem res est, tum quaerere locos, ubi de Romano elero noti- tiae reperiantur, tum de eius historia, in tenebris involuta, disserere. Et- enim urbis Romae clerum saepius recordatur Liber pontificalis ; at eius noti- tiae, ut satis constat, sive argumentum criticae praebent, sive ita obscuras sese offerunt, ut non facile intellectu sint, sive in dubitationem inducunt, utrum de documentis reapse tractetur, quae decrcta aut constitutiones ponti- ficmn Romanorum exhibeant, au simplices revocent memorias. Recte igitur animadvertit Mommsenius in Prolegomenis ad Librum pontificalem p. XXY, ea quae ad quaestiones circa clerum urbis Romae in Pontificali spectent, non solum fabulosa esse et passim inter se contraria, sed etiam exilia et iusto arg^umento fere destituta. Ceterum, quidquid fuerit, in eodem Libro pontificali legimus, Hygi- num clerum composuisse et distribuisse gradus (Duchesne I 56. 57. 131; Mommsen p. 13); Anicetum constituisse , „ut clerus comam non nutriret^ (Duchesne I 58. 59. 134; Mommsen p. 15); Zephyrinum inter alia statuisse, ut in praesentia onmium clericorum et laicorum fidelium sive clericus sive levita sive sacerdos ordinaretur (Duchesne I 60. 61. 139; Mommsen p. 20). Ex Cornelii autem notissima epistola ad Fabium ep. Antiochenum missa (JE. 106) comperimus, iam saec. UI in ecclesia Romana fuisse presby- teros 46, diaconos 7, subdiaconos 7, acolythos 42, exorcistas, lectores, ostia- rios 52. Lucio I insuper constitutum adscribitur „ut II presbyteri vel m diaconi in omni loco episcopum non deserant propter testimonium ecclesiasticum^ (JK. f 123). Praeterea in memoriam reducere iuvat ex Libro pontificali, Stephanum I vetuisse, ne „sacerdotes et levitae vestes sacratas in usu quotidiano uterentur nisi in ecclesia^ (Duchesne I 68. 69. 154; Mommsen p. 33); Felicem I constituisse, „8uper sepulcra [memorias] martyrum missas celebrare" (Duchesne I 70. 71. 158; Monmisen p. 37); Gaium decrevisse, „ut ordines omnes in ecclesia sic ascenderetur: si quis episcopus esse mereretur, ut esset ostiarius, lector, exorcista, sequens, subdiaconus, diaconus, presbyter et exinde episcopus ordinaretur" (Duchesne I 72. 73. 161: Mommsen p. 39); Miltiadem fecisse, |,obIationes con- secratas per ecclesias ex consecratum episcopi dirigeretur, quod declara- tur fermentum" (Duchesne I 74. 75. 168; Mommsen p. 46); Silvestrum I Digitized by Google Clerus urbis Romae. 9 denique ordinasBe, ^ut nullus clericus propter causam quamlibet in curia in> troiret nec ante iudioem cinctum causam dicere, nisi in eccloBia^ (Duchesne I 76. 77. 171; Mommsen p. 50). Idemque Silvester constituit, „ut, si quis desideraret in ecolesia militare aut proficere, ut esset lector annos XXX, exorcista dies XXX, accolitus annos Y, subdiaconus annos Y, custos martyrum annos V, diaconus annos VII, presbyter annos III" (Duchesne I 76. 77. 171 et p. 190 not. 25; Mommsen p. 51). Eiusdem de re constituta in synodo a. 324, quae omnino falsa sunt, practerimus (Decr. Pseudo-Isidor. ed. Hinschius p. 449). Damasus I autem decrevit, „ut psalmos die noctuque canerentm* per omnes ecclesias ; qui hoc praecepit presbyteris vel episcopis aut monasteiiis^ (Duchesne I 213; cf. p. 214 not. 17 et Bianchini Not. ad Anastasium III 3S sq.; Mommsen p. 84); Siricius, „ut nullus presbyter missas colebraret per omnem hebdomadam, nisi consecratum episcopi loci designati susciperet declaratnm, quod nominatur fermentum^ (Duchesne I 216; Mommsen p. 85; cf. supra decretum Miltiadis et Bianchini 1. c. III 52); Anastasius I, ^ut quotiens- cumque evangelia sancta recitantur, sacerdotes non sederent, sed curvi starent^ (Duchesne I 86. 87. 218; Mommsen p. 87: cf. Bianchini 1. c. III 59). Zosi- mus praecepit, „ut nullus clericus in poculum publicum propinaretur, nisi tantum cellae fidelium, maxime clericorum'' (Duchesne I 86. 87. 225; Mommsen p. 91; cf. Bianehini 1. c. III 79). Celestinus I constituit, „ut psalmi David CL ante sacrificium psalli antephanatim cx omuibus, quod ante non fiebat, nisi tantum epistola b. Pauli recitabatur et sanctum evangelium" (Duchesne I 88. 89. 230; Mommsen p. 94; cf. Bianchini 1. c. III 92); Leo I denique, „ut intra actionem saerificii dicerctur ^sanctum sacrificium^ et cetera^ (Duchesne I 90. 91. 239; Mommsen p. 105). Alia omittimus. Conf. etiam decreta sive constituta quaedam liturgica ex vetustiH codicibus descripta, quae Giorgi De liturgia Romani pontificis III 434 sq. ex cod. Keg. 73 saec. XII et alia, quae I. c. m 438 sq. ex cod. Reg. 1964 saec. X enumerat. Decreta et rescripta quoque pontificum Romanorum inde a Leone I, quae clerum Romanum attingunt, maxima ex parte pariter collegi ex Libro pontificali, quum ante saec. XII desint omnino documenta ad XJrbis clerum collegialiter constitutum directa. Saeculo enim XI videtur tantum clerus Romanus compositus velut collegium, quod appellabatur FrcUef^nitas Bomana^ sub propriis rectoribus. Item omnes Urbis ecclesiae apparent iuxta hanc fratemitatem in tres partes divisae, quarum prima fuit ecclesia XII Aposto- lorum, secunda ss. Cosmae et Damiani, tertia s. Thomae in capite molarum. Primae partis, scilicet basilicae XII Apostolorum, antiquissimum testi- monium habemus in Honorii II iudicato (n. 22), ubi legimus, eam fuisse compositam ex septem ecclesiis de valle, videlicet s. Marcelli, s. Marci, s. Mariae in Aquiro, s. ApoIIinaris, s. Mariae in Yia lata, s. Laurentii in Lucina, s. Triphonis, earumque caput, dignitatc crucis decoratum, iam temporibus Benedicti IX fuisse basilicam XII Apostolorum. Ex eodem placito comperi- mus facultates, quas rectores huius fratemitatis haberent. Sub eorum enim cm-a fuerunt processiones, distributiones presbyterii aliaque ecclesiastica munera, ac potestas controversias inter XJrbis eeclesias earumque clericos Digitized by Google 1 Roma. iudicandi, quod pariter constat ex Hadriani lY (n. 24) et Lucii III (n. 25) reBcriptiB. Rectores cleri Romani etiam memorantur in actis de Alexandri III electione. Denique in notissimo catalogo ecclesiarum UrbiB, qui exstat in codice Taurinensi, omnes ecclesiae enumerantur secundum rectores et fratemi- tatem Romanam. Quam quidem Romani cleri fratemitatem proprium archivum posse- disse, ex re ipsa colligitur. Sed ne vestigium quidem de eo relictum est. Documenta, quae habemus, dispersa et dissipata sunt, ita ut undique ea coUi- gere oporteat. Quaedam vero inveniuntur Romae in bibliotheca Yallicellana. l>i = Colleciio Byuodonim et epistolaniin decretaliuni sive dogmaticarum 8ummorum ponti6cum, s. XVII, Roma Bibl. Vallicell. C 28; cf. PflugkH. Iter p. 102 ei G5tt. Nachr. 1908 p. 126 sq. JD^ r= Collectio synodorum et epistolarum summorum pontificum, episcoporum ct aliorum, s. XVI, Roma Bibl. Valliceli. C 24; cf. PflugkH. Iter p. 105. *1 (440—61) Leo I constituit 8uper sepulcra apostolorum cutttodes, qui dicuntur cubi- cularii, ex clero Romano. Laud, in Vita Leonis 1 (Lih. poniif\ ed. Ducheane IVO, 93, 239; Mommsen p. 105), — Ueg, JK. -. cf. Bianchini Not. ad Anastasium III 156. *2 (461—68) Hilarus couBtituit in urbe Roma ^ministeria, qui circuirent constitutas stationes''. Laud. in Vita Hilan (Lib. pantif. ed. IhMihesnt 1 244; Momtnscn p. 110). — Reg, JK, — . cf. Bianchini 1. c. III 168. *3 (468—83) Simplicius constituit ,,ad s. Petrum apost. et ad s. Paulum apost et ad 8. Laurentium raart. hebdomadas, ut presbyteri manerent propter poenitentes ct baptismum: regio III ad s. Laurentium, regio I ad s. Paulum, regio VI vel VII ad s. Petrum". iMud. in Vita Simplicii (Lib.ponUf. ed. Badtttine I 92. 93, 249; Mommsett p, 112), — Eeg. JK. -. cf. Bianchiui 1. e. III 170. *4 (498-514) Symmachus constituit, ^ut omne die dominicum vel natalicia martyrum 'Gloria in excelsis' hymnus diceretiu*''. Laud, in Vita Sgmnuxchi (Lib, pontif, ed, Ducheme I 263; Momtnsen p. 126). — Beg. JK, ~. cf. notitiam in Vita Telesphori (Duchesue I 129 ; Mommsen p. 12) et Bianchini 1. c. III 222. 5 (530 sept.) Felix IV episcopis, presbyteris, diaconis vel cuncto clero, senatui et populo: edit praeceptum, per quod sibi Bonifatium archidiaconum successorem suum derignat. V. Cardinales n. 2. Digitized by Google CUnii urbis R<5mae. t1 *6 (561—74) lohannefi III ^instihiit, ut oblationem et amula vel luminaria in [sanctorum mariymm] cimiteria per omnes dominioas de Lateranis roinistraretur^. Laud, in Vita lohannis III (Lib» ponlif. ed. DttcheBnr I SOd; Mommsen p, J67), — Seg. JK. -. cf. Biauchiui 1. c. III 298. 7 (591 s^L) GregoriuB I [clero Romano]: laetaniam maiorem propter varias continuasque calamitates celebrare monet. ^S^xta igitur feria veniente a titulo b. Laurentii q. app. Lucinae egredientes ad b. Petrum apost. cimi hymni» et canticis spiri- talibus properemus^. — Sollemnitas annuac. Reg. €h€g. I lib. II ep. 2. — Edd. S, Gregorii M. Opp. td. Mattr. II App. n. 3. Mansi IX 1084. Migne LXXVII JSSV n. 3. Mon. Gertn. Epp. I JOJ. — Reg. JE. JJ53. 8 Itoma, S. Fietro 595 itd. 5 Oregorius I in synodo constituit, ut in sede Romana sacri altaris ministri cantare non debeant, solumque evangelioae lectionis ofiicium inter missamm sollemnia exsolvant. Psalmos vero ac reliquas lectiones censet per subdia- conos vel, si necessiias exigit, per minores ordines exbiberi. Consiituit, ut quidam ex clericis vel etiam ex monachis electi ministerio cubiculi ponti- ficalis obsequantur, ut is, qui in loco est regiminis, testes tales habeat, tales- que viri eius in secreto conversationem videant, qui ex visione sedula exemplum profeettts sumant. Deeretum ad derttm in hamUca b. Petri apost. (edd. S. Gregorii M. Opj). ed. Maur. II App. n. o. Man9i IX jm n. 44; X 434. Borgia Confesiio Vat. p. CLXXIX. Migne LXXVn J3S4 n.a. MoH. Genn. Epp. im (legitur etiam in Cod. Cann. 439). — Begg. J. p. 114. JE.Ip. 167. cf. etiam notitiam, quam tradit Liber pontif. (ed. Ducbesne 1812; Mommsen p. 161): Hic augmentavit in praedicationem canonis 'Diesque nostroa in tna pace dispone' et cetera. t*P (590—604) Oregorius I ^doctor optimus, ecclesiae sanctae Imnen^ patriarchalibus et quampluribus aliis Urbis ecclesiis (primo, prout tradit antiquitas, et alii post" modum Romani pontifices) ad salutem animarum fidelium, quorum ad Urbem de universis fere orbis provinciis innumera confluit multitudo, stationarias indulgentias concedit Laud. in BonifatU VIII bfdia a. JW7 aprit. 6. Pottkast :i4m. — Beg. JE. <-. Sed decreto huic minimam fidem attribuendam esse pnto. ♦iO (615—18) Deusdedit „constituit secunda missa m clero^. LoMd. tn Vita Beasdedit (Lib. pontif, ed. DadttBM I 319; Momtnsen p. J66). — Beg.JK — . ♦il (619—25) Bonifatius Y coustituit, „ut acholitus non praesumat reliquias sanctorum martymm levare, nisi presbyter". JjBMd. m VUa BonifaHi V (Lib. pontif. ed. Dudieene I 321; Mommsen p. 16S). — Beg. JE. — . Digitized by Google 12 Roma. *12 (625—38) Honorius I ^fecit constitutum in ecclesia et decrevit, tit omnem heMoma- dam, sabbato die, exeat laetania a b. Apollenare ad b. Petrum apost., cnm* hymnis et canticis populns omnis occurri debeat^. Laud. in Vita Honorii (Lib.pontif, ed. Dudicsne 1323; Momm$m p. 172). — B/eg, JE. — . *13 (687—701) Sergius I statuit, ut temporc confractionis dominici corporis ^Agnus Dei, qui tollis peccata mundi, miscrere nobis^ a clero et populo decantetur. Con> stituit autem. ut diebus Adnuntiationis Domini, Dormitionis et Nativitatis s. Dei genetricis semperquc virginis Mariae ac s. Symeonis, quod Ypapanti Gracci appellant, laetania exeat a s. Hadriano et ad s. Hariam populus occurrat. Lwtd. in Vita Serffii I (Lib. ponlif. ed. Diichesne 1376; Mommsen p, 215), — Beg, JE, — . De hac re cf. Puchesue 1. c. 1 381 not. 43. *14 (715—31) Gregorius II instituit „quadragesimali tempore ut quintas ferias [ieiunium atque] missarum celebritas fieret in ecclosias, quod non agebatur^. Laud. in Vita Gregorii II (Lib. ponlif cd, Diichesne 1 402). — B^g, JE, —. *15 (731—41) Gregorius III disponit, „ut in cimiteriis circumquaquc positis Romae in die nataliciorum [apostolorum vel omnium martyrum] luminaria ad vigilias faciendum et oblationes dc patriarchio per oblationarium deportentur, ad celebrandas missas per quem praeviderit pontifex, qui pro tempore fuerit, sacerdotem^. Laud. in Vita Gregorii III (Lib. pontif. ed, Ducheme 1421). — Beg. JE. — . cf. Vitam Sergii I (1. c. 1371), ubi ie^imus, eum tempore presbyteratus sui iopigre per cimiteria diversa missarum soilemnia celebrasse. De re cf. etiam De Rossi La Roma sotterranea I 219. II I 527. *16 (752—57) Stcphanus If ^omni sabbatorum dic laetaniam. omui postposito neglectu, fieri statuit, unum quidcm sabbatum ad s. Dei genetricem ad Praesepcm, alium vero ad b. Petrum apost., ct alium ad b. Paulum apost.'* Laud. in Vita f^epfiani II (Lib. pontif. ed. Dudkesne 1443). — Beg. JE, — . *17 (795—816) Lco III ^constituit, ut ante tres dics Ascensionis dominicae laetanias celebraren- tur, scilicct feria II, cgrediente pontifice cum omni clero et cuncto populo, cum hymnis et canticis spiritalibus , ab ecclesia b. Dei genetricis ad Praesepem, pergant ad ecclcsiam Salvatoris q. app. Constantiniana; feria III exeuntes ab ecclesia b. Sabinae mart., pergentes ad b. Paulum apost. ; feria IIII exeuntes ab ecclesia Hierusalem, pergentes ad ecclesiam b. Laurentii mart. foris muros^. Jjaud. in Vita Leonis III (Lib, pontif. ed. Dudtesne II 12). — Beg, JE, — . De hac re cf. Duchesnc 1. c. II 35 not. 17 et p. 40 not. 58. 18 (853) Leo IV episcopis, presbyteris et univcrso clero: praecipit, ut in sua absentia nec eccle^iasticus nec palatinus ordo deficiat etc. V. Cardinales n. 6. — Jnter Leonis IV epistolas P. Ewald inseruit epistolam/ qua papa Romano clero Carolum regem Romam ventumm esse nuntiat, JE. 2634 ex cod. Vat. 1348 f. 63. Sed est potius Leonis III iuramentum a. 800 dec. 23 in Digitized by Google Clerns urbis Romae. 13 synodo Romaoa praestitum, qnod ex cod. Vat denuo edidii PflugkH. Acta II 26 n. 54 (cfl Mon. Germ. Epp. V 63 n. 6 et Conc II* 226 aq.). ^19 (847—55) Leo lY psecundum antiqnam consuetudinem canonica auctoritate decrevit •atque constituit, ut dum sacra missarum 8ollemnia in ecclesia celebraiitur, nullus ex laicis in presbyterio stare vel sedere aut ingredere praesumatur, nisi tantum sacra plebs. quae in amministratione Hacri officii constituta videtur^. Laud. in Vita Lfonis IV (Lib. paniif, ed. Duchesne 11108). — Beg. JE, — . Alind constitntum Leoni lY tribuitur in Benedicti ordine Romano (XI, ed. Mabillon Mns. it. II 151; cf. Rasponi De bas. Lat p.376): In vigilia s. Mariae, mane dominus papa cum cardinalibus , discalceatis pedibus, facit VII genna et aperit imaginem et osculatur pedes Domini et deponit deorsum, cantando 'Te deum lauda- mus*: quod constitnit Leo IV pp. 30 (865 ian.) Nicolaus I S. R. E. episcopis, presbyteris et diaconis et cunctae in Christo generalitati Romanae plebiB: Rothadi ep. Suessionen. restitutionem exponit. V. Cardinales n. 7. :^1 Gaeta (1118 mart.) Qelasius II clero et populo Romano: mandat, ut a Mauritio Bracharen. archiepiscopo tamquam ab cxcommunicato, periuro, invasore et s. matris ecclesiae ac fidei catholicae constupratore sc abatineant. — Dilectionis vestrae Domino. Dat. Caietae etc. D» /*. 84' ex regesto Qelam II lib, I. — Edd. Baronius Anii. ad o. IJIS c. 10 = Baluze Misc, 1 145, = Mansi XXI 168 n. H = Migne CLXIII 487 n. 2, = Idverani Opp. IV 465. Const. Caietani Gelam pp. II Vita (limmtv 10.38) p. «.5 = Muratori Scr.III»' .J90, = C. Gaetani VUa det potUefice Gelasio II (Botna 1802) p. m. — Bcgg. J. 4883. JL. 6632. 22 (1127) Honorius II rectoribus fratemitatis, Rainerio s. Mariae maioris archipresb., Leoni archipresb. s^Iohannis in Insula, lohanni diac. s. Mariae in Porticu, Leonardo archipresb. s. Triphonis, Romano de Maiurentc, presb. Martiano 8. Petri ad Vincula, presb. Bemardo s. Celsi, presb. Gregorio s. Mariae in Via lata, presb. Crescentio Salvatoris in Unda, Nicolao lohannis Boni s. Mariae in Transtyberim , presb. Petro de Farolfo eccl. s. Eustachii, Landulpho de ss. Cosma et Damiano, presb. lohanni Silentium: causam inter ecclesias XII Apostolorum et s. Marci de dignitatc crueis fratemitatis committit. V. Eccl. XII Apostolorum n. 3. 23 Brescia (1148) itd. 15 Eugenius III universo Romano clero: mandat, quatenus Amaldum (de Brixia) tamquam schismaticum modis omnibus devitent. Clericos, qui eius errorem sequi praesumpserint, tam officio quam beneficio ecclesiastico se red- dere penitus alienos nuntiat. — Fallax et invidus. Dat. Brixiae id. iul. D* f. 199. — Edd. Baronius Atm. ad a. 1148 c. 38 ex cod. Vat. = Manrique Ann. Cigterc. n 110, = Mansi XXI 628 = Migne CLXXX 1358 H. 311, « V. Gavd Amauld de Bresda (Paris 1868) p. 371 (ef, p. 249), = G. De Castro Amdldo da Brescia e la rirolu' eione Bomana (In lAvomo 1875) p. 547 (cf. p. 420). — Begg. J. 6445. JL. 9281. Digitized by Google 14 Boma. 24 Benevento (1156) mati. 18 Hadrianus IV rectoribu» Ronianae fratemitati^: mandat, quatenuB populum eccleaiae s. Mariae in Candiatore, qui eecleBiae «. Petri ad Yincula manum oboe- dientiae exhiberi contradicit, commoneant, ut a contradictione illa penitus de cetero cesBet et quod ecclesia s. Petri habet in ceteris suis capellis, in ista ei subtrahere non praeiumat. V. Eccl. 8. Petri ad Vincula n. B. ♦^r> (1181—85) Lucius TII rectoribuB Romanae fratemitatiB, P. Christiano bas. s. Petri, Oni- doni de Papa tit. h. Mariae in Transtiberim, lohanni archipresb. s. lohannis de Insula, Oregorio Lateranen. bas., lordano priori s. Mariae Novae, presb. Oirardo s. Nicolai de Marmorata, Boboni tit. s. Marcelli, presb. lonathae s. Pantaleonis, presb. Ingoni s. Mariae in Transpadina : committit causam, quae inter ecclesias s. Triphonis, s. Salvatoris de Sere, s. Nicolai de Praefecto et s. Blasii de Monte acceptabili ex una et monasterium h. Mariae in Oampo Martis ex parte altera de statu parochiamm vertitur. T. Eccl. s. Triphonis n. 2 et Mon. s. Mariae in Campo Martio n. 8. — Sententiam ipsam a rectoribus Romanae fratemitatis prolatam eodem loco inveniet. PATRIARCHIUM LATERAXEXSE- Sub hoe titulo documenta ut colligam mihi proposui, quae ad diversoa officiales S. R. E. spectant , qui recentioribus temporibus sub nomine ^curia Romana^ comprehendimtur. Et primum quidem ea quae ad notarios S«A. E. attinent, deinde ea quae defensores respiciunt. Sequentur documenta pro schola cantorum. Postremo ea quae ad sacrum Lateranense palatium per- tinent, ubi pri^ilegia vestarariis, praeposito coquinae et ostiario palatii concessa referam. Primtearins et notaril S. R. E. C. Rasponi De bosilica et patriarchio Lateranensi libri 4 (Romae 1656) p. SOOaq. — Doin. Giorgi De liturgia Rom. pont I SOsq. — P. L. Galletti Del primicero della santa sede apostolica e di altri uffiziali inaggiori del sacro palogio Lateranese (Roma 1776). — Gaetano Cenni Dell* origine, ineombenze e dignitk del primicerio e secondi- cerio in Dissertazioni sopra vari punti interessanti d^istoria ecclesiastica , pontificia e canonica I (1n Pistoja 1778) 85 sq. — (M. Renazzi) Notizie storiche degli antichi vice- domini del patriarchio Lateranense (Roma 1784). — 1. B. De Rossi De origine hisioria indicibus scrinii et bibliothecoe sedis apostolicae in Codices Palatini latini bibL Vaticanae I (Romae 1886). — H. Bresslau Handbuch der Urkundenlehre ftlr Deutschland und Italien l (Leipzig 1889) 157 sq. — Sig. Keller Die sieben rOmischen Pfalzrichter im byzantinischen Zeitalter in Kirchenrechtlichen Abhandlungen herausgegel)en von U. Stntz XII (Stuttgart 1904). - - cf. etiam Phillips Kirchenrecht VI 38« sq. In Libro pontificali legimiiB, Clementem I septem regiones feciaae et divisisse notariis fidelibus ecclesiae. qui gesta martyrum sollicite et curioae, Digitized by Google Primicerius efc notarii S. R. E. 1 5 unusquisque per regionem suam, diligenter perquireret (ed. Duchesne I 52. 53. 123; Mommsen p. 7);Anterum gesta martyrum diligenter a notariis exqui- aiyisse et in ecclesia recondidisse (Duchesne 1 62. 64. 65. 147; Mommsen p. 26); Fabianum regiones divisisse diaconibus et fecisse YII subdiaconoB, qui YII notariis imminerent, ut gesta martyrum fideliter eoUigerent (Duehesne I 64. 65. 148; Mommsen p. 27). Quod si hanc traditionem, quae Fabiano institu- tionem notariorum regionariorum adscribit, omnes viri docti reiciendam esse putant, notariorum regionarionim scholam tamen sub primicerio et secundi- cerio iam antiquis temporibus exstitisse omnes pro certo sumunt. Notariis inter alia curam quoque patrimoniorum sedis apostolicae delegatam fuisse, ex variis comperimus pontificum rescriptis, quae suo loco offeremus. *1 (337^52) lulius I „constitutum fecit, ut nullus elericus causam quamlibet in publico ageret, nisi in ecclesia, et notitia, quae omnibus pro fide ecclesiastica est, per notarios colligeretur, et omnia monumenta in ecclesia per primicerium notariorum confectio celebraretur, sive cautiones vel instrumenta aut dona- tiones vel commutationes vel traditiones aut testamenta vel allegationes aut manumissiones clerici in ecclesia per scrinium sanctum celebrarentur^. Ijotid. ffi Viia luUi (Lib, ponHf. ed, Ducheane 1 20r»; Mommmip. 75), — Reg, JK. — . cf. De Rossi 1. c. p. XXIX. *2 (625) lohannes I Bonifatio primicerio notariorum praecipit, ut quota luna sit diei festi paschalis (a. 526) inquirat et rationem rei huius breviter intimet. iMud, in Bonifaiii suggestione (edd. Pitra Anal nor. ScHesmen. (1885) p. 466 et Kru$d^ in N. Arthiv IX 109). — Hegg, JK, 871a et JE. 2046a (tihi false lohanni IV attri- irtiitur). cf. De Rosai 1. c. p. XXXf. 3 RGina (59^ sepi.) Oregorius I Montanae et Thomae: eos, famulos S. R. E., liberos civesque Romanos efficit. Montanam in monasterio s. Laurentii converti, Thomam inter notarios iubet militare. — Cum redemptor noster. Scr. p. m. Paterii not. Actum in urbe Roma. Reg. Qreg. I Ub. VI ep. 12. fDeusdedit lib. II c. 80 (62)]. — FM. S. Gregorii M. Opp. ed. Maiur. II lib. VI n. 12. Mansi X 10 n. 12. Migne LXXVW^OH n, 12. Deus- dedU ed. Martinuoci p. 198; ed. Wolf r. OhnveU p. 221, Mon. Qerm. Kpp. IS90. — Regg. J.10S2. JE.1391. Mon. 8. Lanrentii quodnam et ubi fuerit ignoramus. 4 626 nmi. 12 Honorius I Servodei notario: concedit casale q. app. Aurelianum pos. via Portuen. iuxta ss. Abdon et Sennen diebus vitae eius, ita sane ut ab eo annis singulis pensionis nomine rationibus ecclesiasticis 2 auri sol. et tremissis unus persolvantur. — Quotiens a nobis. Dat. 4 id. maii, ind. 14. BemdtdU lib, III c, 139 (118), — Edd. Leonis M, Opp. edd. Safferim III p. CCCVl Zacearia Diuert, de reibus eccl. II 133. Mansi X 684 = Migne LXXX 480 n. 12. Deiw- dedit ed, Martimtcci p. 294; ed. Wolf v. GlanveU p. 327. — Regg. J. 106O, JE. 2013. Digitized by Google 16 Roma. Defensores. C. Rasponi 1. c. p. 269 sq. — loh. Morini Commentarios de sacris eccleaiae ordi- nationibus ITI 231 sq. -- Qalletti 1. c. — Bresslan 1. c. 1 166 sq. — Keller 1. c. Septem fuisse ^iudices de clero^ sive iudices palatinos satis constat, primicerium et secundicerium notariorum, arcarium, sacellarium, protum sire protoscriniarium, primum defensorem sive primicerium defensorum, ammini- culatorem sive nomenculatorem. Rescripta pontificum ad varios defensores circa patrimoniorum administra^ tionem directa nonnulla habemus ; quae loco suo inyenies. Documenta, quae sequuntur, ex Gregorii I regesto sumpsimus. 1 (595 feb.) Gregorius I Yincomalo defensori: concedit, ut officium ecclesiae defensoris accipiat. — Ecclesiasticae utilitatis. Scr. p. m. Paterii notarii. Rtg. Oreg. I lib. V ep. 26. — Edd. S. Gregarii M. Opp. ed. Mattr. II lib. V n. 29. Mami IX 1201 n. 2u. Gailetti p. m. Migne LXXVIl 755 n. 29. Mon. Germ. Epp. 1 907. — Begg. J. 9S0. JE. 1341. 2 (598 mart.) Gregorius I Bonifatio primo defensori: constituit, ut, sicut in schola nota- riorum atque subdiaconorum per indultam longe retro pontificum largitatem sunt regionarii constituti, ita quoque in defensoribus septem, qui ostensa suae experientiae utilitate placuerint, honore regionario decorentur. Statuit, ut quoli- bet per absentiam pontificis et sedendi in conventu clericorum habeant licen- tiam et honoris sui privilegia in omnibus obtineant. -— Ecclesiasticis utilitatibus. lUg. Greg. I lib. VIII ep. 16. [DeusdedU lib. II c St (63)]. — Edd. S. GregorU Opp. ed. Maur. II lib. VIII n. 14. Ba9poni p. 277. Manm X 96 n. 17. Migne LXXVII 917 H. 14. Deusdedit ed. Martinttcci p. 198; ed. Wolf v. GlanreU p, 221. Mon. Germ. Epp. I1 18. — Regg. J. 1137. JE. 1603. 3 (599 ian.) Gregorius I Yito defensori: statuit, ut officium ecclesiae defensoris accipiat. — Eeclesiasticae utilitatis. Scr. p. m. Paterii secundicerii. Reg. Greg. I lib. IX ep. 97. — Edd. S. Gregoiii M. Opp. ed. Maur. II lib. XJ n. 38. Mansi X 271 n. 33. Migne LXXVIl 1150 n. 38. Mon. Germ. Epp. I1 107. — Regg. J. 1389. JE. 1622. 4 (599 feh.-^april.) Gregorius I Romano defensori (rectori pati'imonii Syracusani) : Vitum prae- sentium portitorem, quem in defensorum schola, data ei sollemniter epistola (n. S), militandum esse praeviderit, commendat. — Vitum praesentium. Jieg. Greg. I lib. IX ep. 118. — Edd. S. Gregorn M. Opp. ed. Maur. II Ub. XI n. 39. Mansi X 271 n. 34. Migne LXXVII 1150 n. 39. Mon. Germ. Efip. II 122. — Hegg. J. 1390. JE. 1644. Digitized by Google Scbola cantonim. 17 Sehola cantonini. And. Adami OsserTazioni per ben regolare il coro de i cantori delbi cappella poniificia (In Roma 1711). — P. Moretti Ritus dandi presbyterinm p. 58 sq. — Dom. Giorgi De litnrgia Rom. pontificis II p. CVI sq. — Gins. Santarelli Informazione snl- Torigine de* cantori pontificii, numero e variazioni (Roma 1761). — Fr. Cancellieri De secretariis veteris basilicae Vaticanae II 727 sq. — E.Schelle Die p&pstlicbe S&nger- scbule in Rom (Wien 1872). — F. X. Haberl Bausteine ftlr Musikgescbicbte III: Die rOmiscbe Scbola cantorum etc. in Vierte)jabrscbrift ftb* Mnsikwissenscbaft III (1887). — - P. M. Baumgarten Primicerius et Scbola cantorum Urbis in Compte rendu du qnatri^me congr^s scientifique intemational des catboliques tenu a Fribourg 1897 (Frei- burg i. Scbw. 1898). Schola cantorum, teste lohanne diac. in Yita Gh*egorii M. (lib. II c. 6), a Oregorio I conBtituta est, qui ei ^cum nonnullis praediis duo habitacula, scilicet alterum sub gradibus basilicae b. Petri apostoli. alterum vero sub Lateranensis patriarchii domibus fabricavit^. Sed ubinam domus haec Late- ranensis exstaret, disputant viri eruditi. Armellini (Le chiese di Roma ^ p. 619; ^p. 105) putat, cam sitam fuisse in monasterio s. Stephani iuxta Lateranum, Duchesne (Lib. pontif. II 102 not. 18) in via Merulana. Ceterum schola haec cantorum occurrit etiam in Yita Sergii II (1. c. II 92), qui eam prae nimia vetustate paene in ruina positam ac confractam restauravit, et oratorium b. Stephani in ipsa schola ditavit. Hic, pariterque in duobus primis docu- mentis, quae sequuntur, scholae eidem nomen indicitur Orphanotrophei. „Schola cantorum , quae pridem orphanotrophium^, denique occurrit in Vita Stephani Y (1. c. II 195). De eadem schola cf. etiam Pauli I epistolam ad Pipinum regem Francorum (Cod. Carolin. ep. 41 in Mon. Oerm. Epp. III 553: JE. 2371). Post saec. X huius orphanotrophei memoriam nullam reperire potui. Sed primicerium eiusque scholam cantorum saepius invenimus et in Ordine Romano et in Libro pontificali. Leo primicerius scbolae cantorum memoratur in concilio Romano a. 963 (Liutprandi Hist. Ottonis I c. 9); a. 1118 in electione Oelasii II adfuit Nicolaus primicerius scholae cantorum, idemque Calixti U electionem subscriptione sua approbavit; a. 1123 ian. 1 Calixtum II cum cardinalibus et clero Romano omnibusque Lateranensibus scholis soUem- niter stationem in ecclesia s. Mariae trans Tiberim celebrasse, legimus in Necrologio huius ecdesiae (ed. Mon. Oerm. Scr. XIX 273). A. 1159 Nymphis, ubi Alexandri III consecratio celebrata fuit, interfuit quoque primicerius cum schola cantorum. Sequitur Alexandri III rescriptum ad primicerium et dericoB scholae cantorum (n. 3). Eisdem Celestinus III privilegium con- cessit (n. 4), quod Honorius III a. 1219 april. 20 (Potthast 6045; edd. Adami p. XXII et Moretti p. 60) et Innocentius FV a. 1250 nov. 5 (cf. etiam Potthast 14076) confirmarunt. Addere denique iuvat conventionem, quae a. 1232 inter Lateranensem ecclesiam et primicerium scholamque can- torum inita fuit (edd. Rasponi De basilica et patriarchio Lateranensi p. 119; Mabillon Mus. it. 11 220 ; Moretti p. 40). Kehr, Italia pontiacU I. ^ Digitized by Google t g Roma. Quin olim archivum orphanotrophei exstiterit, licet notitiam nullam habemus, dubium non est. Privilegia quaedam ad scholam cantorum per- tinentia adservantur in archivo castri s. Angeli Arm. C (cf. Gott. Nachr. 1900 p. 119). — De hodiemo cantorum archivo cf. H. Pogatscher ap. E. Stein- mann Die Sixtinische Kapelle I (Miinchen 1901) 666 sq. A = Orig. Roma Arch. Vat. Arm. C fasc. XII n. 10. [ ] restituit orfanotrophio quendam fundum. — Summam gerentes. Lib. diurn. f, XCVII (ed. Sickd p. 127). — Reg. JE. — . Cui pontifici formula haec ex ipso privilegio sumpta attribuenda sit, prorsus ignoramus. 2 919 (?) aprU. 25 lubente lohanne X(?) lohannes subdiac. S. R. E. et primicerius scholae can- torum q. app. orphanotropio concedit Merco archipresb. etc. terram quan- dam conductionis titulo. V. charUxm m Reg. Subiacen. s. XII f. 137 (edd. MwraUifn Antiq. III237 ad a. 934. OaUeUi p. 192 n. 7. lAverani Opp. IV 47 n. lU AUodi e Levi II reg. 8Ul>lacen. p. 169 n. 112. — Begg. Oiorgi II p. CXV. Federici Doc. Suhlacen. n. 41 ad 934 april. 23). — JL. — . 3 Anagni (1160—76) itd. 16 Alexander III primicerio et clericis scholae cantorum: mandat, quatenus de cetero in festo b. lacobi stationem in ecclesia XII Apostolonmi faciant. V. Eccl. XII Apostolorum n. 6. 4 iMterano 1192 sept. 17 Celestinus III lohanni primicerio et clericis scholae cantorum Urbis eic.: concedit, ut in divinonim officiorum celebrationibus sub honesto habitu Domino possint famulari et tam superpelitiis quam cappis indui, 12 libras bonae com- munis monetae Urbis de oblationibus altaris b. Petri, medietatem in Ascen- sione Domini et medietatem in festo dedicationis eiusdem basilicae. — Cum iuxta antiquam. Ego Celestinus etc. Subscr. 17 card. Dat. Lat. p. m. Egidii s. Nicholai in carcere Tulliano diac. card., 15 kal. oct., ind. 11, inc. d. a. 1192, pont. v. d. Celestini pp. III a. 2. A (inter Cekstini V privHegia). — Ed. Baumgarten p. 4 n. 1. ^ Reg. JL. — . Testararli. Dom. Giorgi De liturgia Rom. pont. I 35 sq. — P. L. Galletti Del vestarario della santa Romana chiesa discorso (In Roma 1758). — Fr. Cancellieri De secretariis bas. Vaticanae I 333 sq. — L. Duchesne Le liber pontificalis I p. CCXLIII aq. — Conf. Me- moriale familiarium et ofBcialium Rom. pontifici deservientium a. 1409 (edd. Muratori Scr. III ^ 810 sq.; loh. Bapt. Gattico Acta selecta caeremonialia S. R. E. (Romae 1753) I 263 sq. et H. Pogatscher L c. I 649 sq.; cf. etiam I. Haller in Quellen und Forschungen I (1898) Isq. Yestiarium in palatio Lateranensi, et primo quidem „intu8 oratorium s. Caesarii** (Lib. pontif. ed. Duchesne I 470. 481 not. 16), postea in capella 8. Nicolai, institutum fuit. Sed primam eius notitiam, quam Galletti et Can- cellieri ex lohannis III bulla pro basilica XII Apostolorum hauserunt, quia Digitized by Google Vestararii. — Praepositas coqninae dominicae. 19 falsum est hoc priyilegium, omnino reiciendam esse puto. Yestiarium ecclesiae, ubi cimelia Romanorum pontificum custodiebantur, a Mauricio chartulario imperiali a. 638 spoliatum legimus in Yita SeTerini (Duchesne 1 328; Mommsen p. 175). Temporibus Gregorii II et Hadriani I occurrunt vestararii Sergius (n. l), Miccio (n. 2), lanuarius (Duchesne I 505. 506. 519 not. 77), Leo, qui postea Leo III papa (Duchesne II 1). Calixtus II in palatio Lateranensi capellam s. Nicolai, fortasse in eo loco, ubi prius s. Caesarii oratorium fuit, construxit „ad assiduum Romanorum pontificum usum ; iuxta quam aedificavit duas cameras contiguas cum tuto vestiario, quod sub eis fieri fecit, unam videlicet cubicularem et pro secretis consiliis alteram'' (Duchesne II 378; cf. p. 325 not. 22). *1 (715'-'25?) [Gregorius II?] Sergio presbytero et vestarario: per emunitionem concedit fundum Capanianum cum domo sua et vinea pos. via Flaminea XIIII plus minuB miliario ab hac urbe Roma ex corpore patrimonii Tusciae. Lattd, in Oregorii II privilegio locationis Stephano prefbytero a. 725 april, IB factae (J. 1666. JE, 2173), — Beg, JE. — . Qnaestionem ntnun Gregorio II an cniquam Qregorii II praedecessomm attri- buenda sit haec emunitio, praetereo. 2 772 feb. 20 Hadrianus I Probato abb. (Farfensi) etc: constituit ex sua persona Miccio- nem notarium regionarium et priorem vestiarii s. ecclesiae eiusque successores vestiarii priores, ut quotiens quaecumque causa monasterio accesserit, confestim ad eos omni in tempore monachi atque missi monasterii adveniant suasque illis referant causas et ab ipsis prioribus vestiarii proprias iustitias recipiant. V. Farfa. *3 [ ] concedit Pipino vestarario per praecepti paginam possessiones quasdam in territorio Sublacensi. Laud. in Caeaarii considis et duci«, filii h. m. Pipini vestararii, charta a. 883 (?) aug. 21, quae exstaJt in Begesto Sublacen. f. 8 (ed. Allodi e Levi p. 11 n. 1), uln legimus sicuti quondam Pipino bo. me. yestarario genitori meo per precepti pagina ad sancte Rom. ecclesie cunctis omnibus immobilibns locis detcntus fiiit. — Beg. JE. — . Chartam ipsam spnriam esse coniendunt Muratori Antiq. III 15 et Egidi I monasteri di Subiaco I 200 sq., sed Pipinum vestararium certe exstitisse, ex cbarta a. 857 in eodem Regesto Sublacensi exscripta (edd. Galletti p. 38; Allodi e Levi p. 132 n. 87) constat. qna Pipinus consul et dux atque vestararius terram quandam iuris venerabilis vestiarii^?) Romano subdiacono atque regionario S. R. E. concessit. Ex quo colligi potest, privilegium Pipino aut a Leone IV aut ab alio ei immediate succedentium pontificnm concessum fuisse. Praepositus coquinae dominicae. *1 (715-^31) Gregorius II Heraclio praeposito coquinae dominicae: locat fundum Casasiri ex corpore massae Porculis patrimonii Lavican. v. Latiura, Patrimonium Lavican. 2* Digitized by Google 20 Roma. Ostiarias s. Lateranensis palatii. De OBtiariis LateranensiB palatii cf. iuramenta in Albini lib. XI c. 44 et in Cencii Lib. cens. c. 158 (edd. Muratori Antiq. I 121 ; Fabre-Duchesne 1419). Apud Albinum legimus mandatum BosoniB camerarii papae a. 1158 dec. 22 et apud Cencium aliud mandatum Cencii camerarii a. 1188 ian. 22 ostiariis palatii iniungens, ut ostia fideliter cuBtodiant (cf. etiam Giorgi De liturgia Rom. pont. II p. CIII Bq.). Benedicti VIII privilegium lohanni ostiario b. LateranenBis palatii con- cesBum, olim in archivo canonicorum LateraneuBium, etiam tum saec. XVI in archivo caBtri b. Angeli couBervabatur, tcBte Zanobio Acciajuolio (apud Montfaucon Bibl. bibl. I 202. 213 et v. Aretin Beytrage 11 • 74; U^ 55). Quo tempore ad archivum canonicorum Lateranensium FaeBulis transiverit, neaci- muB. Hodie exstat inter eorundem chartas in R. archivo Plorentino (cf. Gott. Nachr. 1900 p, 115 not. 1). A = Orig. Firenze Arch. di stato (RocchettiDi di Fiesole). 1 1017 iun. BenedictuB VIII lohanni v. m. ostiario b. Lateranen. palatii atque Romanae h. f. coniugi etc. : concedit pro eorum fideliBBimo Bcrvitio terram vacantem ad domum faciendam poB. iuxta basilicam b. lohannis bapt. in loco q. d. Con- Btabblia domnica, Bub penBione uniuB denarii. — QuotieuB illa. Scr. p. m. LeoniB not reg. et Bcrin. s. Bedis apost., m. iun. et ind. 15, a. Deo prop. pont. d. n. Benedicti bb. pont. et univ. VIII pp. in Bacr. Bcde b. Petri ap. 6, imp. d. n. piiBB. pp. aug. Heinrico a Deo cor. magno imp. a. 4, ind. bb. f Bobo Dei gr. ep. et bibl. s. apoBt. sediB. A. — Ed. Oiorgetti in Arch. fstar. Ual, Ser. V t XI (1893) 104 ex A. — Reg, N. Archiv XIX 257 n. 46. JL. — . Locum q. d. Constabblia doinnica iam saec. XI et XII canonici basilicae Con- stantinianae possederunt, ut constat ex Leonis IX privilegio, quo eis domum unam presbyteri Petri q. pon. in Stabello cum oleorio dominico concessit (JL. 4320), et ex Anastasii IV privilegio, quo ipsis canonicis suburbium, quod est circa Constan- tinianam basilicam in Stabello iuxta sacrum palatium, cum domibus quas ibi habent, confirmavit (JL. 9906). Fortasse una ex his domibus illa fuit, quam lohannes vir magnificus exstruxit. URBIS ROMAE ECCLESIAE ET MONASTERIA. Onuphrii Panvinii De praecipuis urbis Romae sanctioribusque basilicis quas septem ecclesias vulgo vocant liber * (Romae 1570; italice ed. M. A. Lanfranchi (Roma 1570). [Alias editiones praeterimus; cf. Perini Onofrio Panvinio e le sue opere (Roma 1899) p. 211]. — 0. Panvinii Schedae de ecclesiis urbis Romae, s. XVI, codd. Vat lat 6780. 6781 (cf. GOtt. Nachr. 1903 p. 18). — M. Attilii Serrani De septem Urbis ecclesiis » (Romae 1575); *(Coloniae 1600). — Porapeo Ugonio Historia delle stationi di Roma (In Roma 1588). — Ottavio Panciroli Tesori nascosti dell' alma cittit di Roma * (In Roma 1600); Digitized by Google Ostiarius s. Laieran. palatii — Urbis Komae ecclesiae et mouasteria. 21 * (In Roma 1625). ~ Francesco del Sodo Compendio di tutte le chiese di Uoma con le loro fondazioni, 8. XVII, Roma Arch. Vat. Misc. Arm. VI t. 73 et Bibl. Vallicell. G 38 (cf. GOtt. Nachr. 1903 p. 138). — Giov. Severano Memorie sacre delle sette chiese di Roma (In Koma 1630). — Giov. Severano Monumenta varia spectantia ad praecipuas Romanae urbis ecclesias et Memorie sacre delle chiese antiche e modeme di Roma, s. XVII, Roma Bibl. VallicelL G 19 et G 26 (cf. GOtt. Nachr. 1903 p. 133). — Fr. M. Tor- rigio I sacri trofei Romani (In Roma 1644). — Floravante Martinelli Roma ex ethnica sacra (Romae 1653). — Gasp. Alveri Della Roma in ogni stato p. II (In Roma 1664). -- Giov. Ant. Bruzi Theatrum Romanae urbis sive Romanorum sacrae aedes voL I— XXVII, 8. XVII, Roma Arch. Vat. Misc. Arm. VI t. 1— 27. — luL Roscius Descriptio aliquot ecclesiarum Romanarum, s. XVII, ib. t. 37. — De ecclesiis Urbis vol. I— III, s. XVII, ib. t. 29 — 31. — Collectanea de ecclesiis Urbis, s. XVII, ib. t. 72 (cf. Gfttt. Nachr. 1900 p. 884sq.). — Raccolte di scritture diverse relative alla fondazione conservazione imagini reliquie etc. di varie chiese di Roma, s. XVII, cod. Vat. Barb. 4591 (L 140). — C. B. Piazza Opere pie di Roma * (In Roma 1679); * Eusevologio Romano overo delle Opere pie in Roma (In Roma 1698). — P. DeSebastiani Viaggio sagro e curioso delle chiese piu principali di Roma (In Roma 1683). — lo. Ciampini Vetera monimenta p. I. II (Romae 1690—99). — lo. Ciampini De sacris aedificiisa Constantino Magno constructis synopsis hi8toricai^(Romae 1698; et in eius Opp. Romae 1747). — Aug. Lubin Abbatiarum Italiae brevis notitia (Romae 1693) p. 327 sq. — C. B. Piazza Hieroxenia overo sagra pellegri- nazione alle sette chiese di Roma (In Roma 1694). — C. B. Piazza La gerarchia cardina- ifzia (In Roma 1708). — Giov. Franc. Cecconi Roma sacra e modema gii. descritta dal Pancirolo ed accresciuta da Franc. Posterla (In Roma 1725. Alias editiones eiuadem operis ,Roma antica e moderaa*, quae saepius inveniuntur, praeterimus). — Greg. Terri- bilini Schede riguardanti le chiese e i monumenti di Roma voL I — X, s. XVIII, Roma Bibl. Casanat. 2177 — 2186 (XX XI 1 — 10; cf. G5tt. Nachr. 1903 p. 120). — Miscellanea monumentomm spectantium ad varias Urbis ecclesias et loca pia, s. XVIII, Roma Bibl. ValliceU. P 199 (cf. G6tt. Nachr. 1903 p. 138). — Franc. Cancellieri Adversaria de ecclesiis urbis Romae voL I— V, s. XVIII, cod. Vat. lat. 9163—66. — Antonio Nibby Roma nell' anno MDCCCXXXVIII p. I (Roma 1839). - V. Forcella Iscrizioni delle chiese e d'altri edificii di Roma voL I— XIV (Roma 1869 — 84). — M. Armellini Chiese antiche di Roma in Cronachetta mensuale Ser. I t. V (1878) sqq. — Pasq. Adinolfi Roma nel- ret4 di mezzo voLI. II (Koma 1881—82). — M. Armellini Le chiese di Roma ^ (Roma 1887); * (Roma 1891). — 0. Marucchi Basiliques et ^glises de Rome (Paris-Rome 1902). Urbis ecclesiaruin catalogos habemus plures. AntiquiBsimum iam saec. VII, paucarum tamen basilicarum nomina continentem, edidit sub titulo ^Notitia ecclesiarum urbis Romae" I. B. De Rossi La Roma sotterranea cristiana I (1864) 143. Sequitur catalogus ecclesiarum Urbis, quem compo- suit saec. XII ex. Cencius in Libro censuimi S. R. E., ecclesiis tamen extra Urbem praetermissis (edd. Mabillon Mus. it. II 190 sq.; Armellini ^ p. 45sq.; ^ p. 42 sq. ; Fabre-Duchesne I 300 sq.). Tertius catalogus, temporibus Gre- gorii X (1271 — 76), exstat in codice Parisiensi (Bibl. de V Arsenal 526, S. Victor P 19), saec. XIII, quem vulgavit P. Fabre in M^langes d'arch6ologie et dhistoire VII (1887) 435 sq. Quartus est ille in codice Taurinensi saec. XTV exaratus, quem in lucem dederunt Hofler apud Papencordt Geschichte der Stadt Rom im Hittelalter (Paderbom 1857) p. 53 sq.; Urlichs Codex urbis Romae topographicus (Wirceburgi 1871) p. 170 sq. et Armellini ^ p.52Bq.; *p. 47 8q. Quintum denique catalogum Nicolaus Signorili Martini V tem- poribus sub titulo „De iuribus et excellentiis urbis Romae'* composuit (cf. Digitized by Google 22 Roma. I. B. De RoBsi Le prime raccolto d'antiche ificrizioni compilate in Roma tra il finire del secolo XFV e il cominciare del XV (Roma 1852), quem ed. Armellini ^p. 698q.; ^p. GOsq. Conf. etiam Oiraldi Cambrensis Speculum ecclesiae dist rV c. 8 (ed. J. 8. Brewer in Rer. Britt. med. aevi Scr. IV 281); Michele Lonigo Catalogo di tutte le chiese antiche e modeme che sono state altre Yolte et 8ono hora in Roma e di tutti i monasteri antichi della medesima citti, 8. XVn, cod. Vat. Barb. 2984 (XXXVII 53, olim 2009) et cod. Valli- cell. O 36 (ed. Armellini Cronachetta mensuale Ser. III t. III 1 884 p. 55 sq.) et A. Zacagni EccIeBiarum urbanarum ex Anastasio bibliothecario et aliis antiquis monumentis magnus catalogus (ed. A. Mai in Spicilegio Romano IX 384 sq.). Cencii catalogum in ordine ecclesiarum et monasteriorum Urbis a me in hoc opere constituendo praetulissem, nisi tot lacunas et quandam confusio- nem apud eum inyenissem (cf. quae adnotat Duchesne I. c. I 3 1 5 not 24). In catalogo quoque Parisiensi certum ordinem frustra quaesiveris; offert enim ecclesias maxima ex parte iuxta nomen sanctorum, quibus eae dedicatae sunt. Catalogus denique Taurinensis ecclesias praebet secundimi rectores et frater- nitatem Urbis. Igitur ut omnia in meliori conspectu apparerent, in eam sen- tentiam veni, ut his catalogis neglectis ordinem topographicum secundum XrV regiones Urbis sequerer, quaestionibus de origine, historia et confiniis Romanarum regionum omnino praetermissis. Ecclesia s. lohannis in Laterano. (San Giovanni in Laterano.) Descriptio sanctuarii s. Lateranensis ecclesiae auctore ignoto saec. XI, cod. Vat. Reg. 712 8. Xm f. 86 sq. (ed. Giorgi De liturgia Rom. pontif. III 542 eq.; cf. I. B. De Rosri Inscr. chr. 11*222). — lohannis diac. Lateranen. Liber de sanctis sanctorum sive Libel- lu8 de basilica Lateranensi s. XII, cod. bibl. Lat. s. XII [A LXX ; alios codd. praeterimus] (edd. Mabillon Mus. ital. II 560 sq. = Migne CXCIV 1543 sq.; cf. Mai Spicil. Rom. IX 181 sq.). — Maximiani Agathonii Liber de basilica Lateranensi, s. XV, olim cod. Sesso- rian., nunc latitans (cf. I. B. De Rossi Inscr. chr. II» 222). — Onuphrii Panvinii De sacrosancta basilica baptisterio et patriarchio Lateranensi libri 4, s. XVI, cod. bibL Lat s. XVI [A LXVIII; alios codd. praeterimus; cf. Perini Onofrio Panvinio e le sue opere p. 211]. — 0. Panvinii De praecipuis urbis Romae basilicis p. 106 sq. — Serrano p. 528q. — Ugonio f. 37sq. — Panciroli *p. 348sq.; * p. 134sq. — Gabr. Penuotti Gene- ralis totiuB s. ordinis clericorum canonicorum historia tripartita ^(Romae 1624) p.558sq.; * (Coloniae 1630). — N. Alemanni De Lateranensibus parietinis diss. hist. * (Romae 1625); * (Romae 1756). — Severano p. 487 sq. — Martinelli p. 119 sq. -— C. Rasponi De basilica et patriarchio Lateranensi libri 4 (Romae 1656). — Th. Reinesius De palatio Lateranensi eiusque comitiva (lenae 1679). — I. M. Soresini Chronologica epitome rerum ad Lateranen. eccl. spectantium, s. X Vn ; eiusdem De indulgentiis ac stationibus Lateianen. eccl., 8. XVII; eiusdem Annales Lateranenses, s. XVII [de huius auctoris manuscriptis cf. GOtt. Nachr. 1908 p. 539 et Crescimbeni L^istoria di S. Giovanni avanti Porta latina, praef.] — lo. Ciampini De sacris aedificiis p. 48q. — Gio. Batt. Vaccondio Notizie istoriche delle quattro basiliche di Roma (In Roma 1700) p. 150 sq. — C. B. Piazza Gerarchia card. p.3298q. — Giov. Mario Crescimbeni L^istoria della chiesa di S. Giovanni avanti Porta latina (In Roma 1716) p. 292sq. — A. Baldeschi e M. Crescimbeni Stato dellass. chiesa papale Lateranense neir anno 1723 (Roma 1723). — P. L. Galletti Storia Digitized by Google Ecclesia s. lohanuis in Laterauo. 23 della basilica LateraDeuse p. I— III, s. XVIII, cod. Vat. lat. 8036 (cf. GOtt. Nachr. 1908 p. 25j. — (Franc. Caucellieri) Memorie istoriche delle sacre teste de' santi apostoU Pietro e Paolo e della loro soleuue ricoguizioue uella basilica Lateraneuse ^ (In Roma 1806); *(1852). — Nibby I 241 sq. — P. Adinolfi Laterauo e Via maggiore (Roma 1857). — Forcella VIII Isq. — Q. Rohault de Fleury Le Latrau au moyen-ftge (Paris 1877). — P. Adinolfi Roma nell' et^ di mezzo I 184 sq. — Armellini * p. 262 sq.; * p. 91 sq. -- Marncchi p. 81 sq. ^Basilica Salratoris, quae a loco Lateranensis, a conditore Constantiniana, ab ornamentts Aurea vocata est, aedificata fuit cum propinquo patriarchio, Romanorum pontificum usui, a pio Constantino imperatore in Coelii montis dorso et a Silvestro 5 id. nov. consecrata circiter a. CCCXX" (Panvinius). Fostea a ss. lohanne bapt. et lohanne ev. nomen obtinuit. Iterimi a solo ex- citavit Sergius III (cf. Lib. pontif. ed. Duchesne II 236 sq.), et paene omnes pontifices eam ditarunt et auxerunt, ut apparet ex eorum Vitis in Libro ponti- ficali. Clerici primum, postea monachi in monasteriis iuxta basilicam con- stitutis, deinde canonici regulares ex ordine s. Frigdiani administrarunt, usque ad Bonifatium VIII, qui regulares exire iussit et saeculares loco eorum in dicta basilica constituit Sed Eugenius IV canonicorum regularis vitae ordi- nem, quemadmodum antea fuerat, ibidem renovavit et canonicos regidares Frisonariae reformatos reduxit (cf. Pennotti p. 268 sq. 560 sq. 643 sq.), qui permanserunt usque ad obitum Nicolai V, quando a canonicis saecularibus iterum substituti sunt; quamquam deinde, iis denuo expulsis, ipsi redierunt. Denique sub Sixto IV canonici regidares ad ecclesiam s. Mariae de Pace in Urbe transierunt (cf. C. Fea Pro-Memoria per la ven. chiesa di S. Maria della Pace. Roma 1817 et C. Fea Estratto delle ragioni che assistono la ven. chiesa di S. Maria della Pace. Roma 1 834), veteresque saeculares canonici sunt revocati, quibus prioris loco archipresbyter, nunc cardinalis, praeest. Amplissimis Constantinianam basilicam et eius canonicos privilegiis summi pontifices honestarunt, quemadmodmn satis luculenter eorum diploniata testan- tur. Sed vetustiora fnistra quaesieris. Primum, quod ad nos pervenit, Leonis IX privilegium est; Alexandri II diploma periisse dolemus. Quaedam privilegia Honorii III, Innocentii IV et Alexandri IV ab auctore repertorii archivi Lateranensis a. 1641 et a Raspono imprudenter Honorio II, Inno- centio II et Alexandro III attribuuntur. Tabularium canonicorum sedulo conservatum atque a celebri abbate P. L. Galletti bene dispositum exstat adhuc in eorum sede sub canonici archi- vistae cura. Archivi pars quaedam a canonicis regularibus, qui olim, ut diximus, tenuenmt basilicam, translata est ad eorum domum Faesulis et con- servatur hodie in R. archivo Florentino; pars alia in eorundem sedeRomae apud ecclesiam s. Petri ad Vincula invenitur. De inventariis archivi canonicorum Lateranensium cf. Gott. Nachr. 1903 p. 533. Aliud inventarium saec. XVII, olim penes A. Corvisieri, exstat hodie in R. archivo Romano (cf. Gott. Nachr. 1901p. 248). Tertium inventarium „Reper- torio d' istrumenti cavati dal monastico archivio di S. Prassede ed archivio Digitized by Google 24 Roma. di S. Gio. Laterano*', quod Fr. Blume inter codiceB bibliothecae Alterianae inyenit (cf. Bibliotheca librorum manuscriptorum italica p. 166), ego non vidi. De archivo cf. Dudik Iter Romanum I 59 sq. et Gott. Nachr. 1900 p. 397 sq. et 1903 p. 532 sq. — Honorii m bullam pro capitulo Lateranensi a. 1216 nov. 10 Potthast 5357 (ad nov. 7) cum aliis documentis ex archivo canonicorum vidgavit nuper P. Pressutti Regesta Honorii pp. HI vol. I (Romae 1888). A s= Orig. Roma Arch. capitolare di S. Giovaoni in Laterauo. A^ *=* Orig. Firenze Arch. di stato (Rocchettini di Fiesole). A* = Orig. Roma Arch. di S. Pietro in YiDColi. B = Cop. Roma Arch. capitolare di S. Giovamii in Laterano. B^ =s Cop. Firenze Arch. di stato (Rocchettiui di Fiesole). C = Liber iuriom eccl. Lateranen.i s. XIV, (Bollario di Lorenzo Crassi sive Co- dice Frangipaiie) Roma Arch. capitolare di S. Giovanni in Laterano (A LXXV). D = Bullarium eccl. Lateranen., s. XVI in., ib. (A XXXI). E = Bullarium basilicae Lateranen. a. 1740, ib. (A II). £st apographum codicis D, F = Inventarium seu repertorium Lateranen. eccl. auctore Antonello can. Latera- nen. a. 1745, ib. (A I). Est apographum codicis C, G = De praerogativis et praeeminentiis eccl. Lateranen., s. XVII, ib. (A XXIV). H = De stationibus et indulgentiis sacrosanctae Lateranen. eccL, s. XVII— XVIIF, ib. (A XXV). I = Miscellaneus rerum notabilium eccl. Lateranen., s. XVII, ib. (FF XV). K = Liber rerum notabilium eccl. Lateranen., s. XVII, ib. (FF XXV). L = Miscellanea, s. XVI sq., ib. (FF XXXVI). M = Documenta de eccL s. Thomae civ. Interamnen., s. XVII, ib. (F LXVIII). N = Scritture e documenti della chiesa di S. Sebastiano, s. XVII, ib. (N XXII). = Onuphrii Panvinii Schedae, s. XVI, Roma Arch. Vat. Misc. Arm. XI t 34 [0*] et Arm. XV 1. 128 [0*]; cf. G«tt Nachr. 1901 p. ^sq. P = Angeli Massarelli Miscellanea vol. I, s. XVI, San Severino Bibl. comunale; cf. G5tt. Nachr. 1898 p. 505 sq. Q 5= (B. Burghesius et L B. Pontanus) De sacrosanctis basilicis Vaticana et Latera- nensi collectanea, s. XVII, Roma Bibl. Valbcell. G 21; cf. €^tt. Nachr. 1903 p. 133. B'= P. L. Galletti Bolle e brevi t. IV, s. XVIII, cod. Vat lat 8033; cf. G6tt Nachr. 1903 p. 24. R*= T,L. Galletti Documenta Lateranensia 1 1, s. XVI II, cod. Vat lat 8034. S = Van de Vivere Archivnm s. lohannis Lateranen., s. XIX, Roma Bibl. Vittorio- Emanuele cod. 2683 (Ms. Gesuitici 554); cf. GOtt Nachr. 1903 p. 145. Notitias et excerpta ex archivo Lateranensi praebent G. Severano Monu- menta varia ad praecipuas Bomanae urbis ecclesias, s. XVII, cod. Valli- cell. G 19 (cf. Gott. Nachr. 1903 p. 133); P. L. Galletti Miscellanea t XXXI, B. XVIII, cod. Vat lat 7952; P. L. Galletti Spicilegium p. I — III, s. XVIII, cod. Vat lat 8054; P. L. Galletti Varia, s. XVIII, cod. Vat. lat 8045—47; P. L. Galletti Carte relative alla basilica e capitolo Lateranense, s. XVIII, cod. Vat lat. 8039 A (cf. Gott. Nachr. 1903 p. 24 sq.). t*i (31iS5) nao. 9 Silvester I in dedicatione sacrosanctae basilicae ordinat, ut omnibus ad huius festivitatis laetitiam convenientibus magna fiat remissio peccatorum, Digitized by Google Ecclesia s. lohannis in Laterano. 25 Romanis et Gircumadiaoentibus MI annonim. Thuscis ct Lombardis duorum millium annorum, sed et his, qui roaria transmeare noscuntur, trium millium annorum. Laud. a lofianne diac, tn prdlogo (cf. Raaponi p, 204). — Reg, JK. — . Spurium. — Hac iudalgentia canonici Lateranenses etiam tunc a. 1806 gloria- bantur, eam ecclesiae s. Mariae Salomae Yerulanae privilegio suo concedentes (ed. Vinc. Capema Monografia di S. Salome (Frosinone 1878) p. 121). f^2 (590^604) Oregorius I (atU Gregarius II, ut credit Basponi) basilicam ab haereticis violatam et foedatam denuo consecrat et indulgentias ei a Silvestro (n. 1) concessas confirmat Laud, a Raspono p. 206 (ex summufio indulgentiarum). — Reg. JE, ~. Spurium. *3 (619—25) BonifatiuB Y constituit, ut in Lateranis acholitus non baptizet cum diacono, sed subdiaconi sequentes. Laud, in Vita BanifaHi V (Lib. pontif. ed. Duchesne I 321; Mominem p. 168). — Reg. JE. — . H (769) Stephanus III statuit, ut omni dominico die a septem episcopis cardinalibus hebdomadariis, qui in eeclesia Salvatoris observant, missarum soUenmia super altare b. Petri celebrentur et 'Gloria in excelsis Deo' edicatur. ▼. Cardinales n. 5. *5 Ravenna 898 lohannes IX, ecclesiam Salvatoris q. v. Constantiniana destructam cemens, evocat pro illius restauratione ad trabes incidendas. Laud, in acHs synodi Ravennatis (edd, Mansi XVIII 229, Mon. Germ. Leg. 1 662 et Capitul 11123), — Regg, J, p. 306, JL. I p. 442, 6 1050 Leo IX concedit fontes cum quatuor oratoriis, s. lohannis bapt., s. Grucis, 8. lohannis ev. simulque ecdesiam s. Yenantii cum suis pertinentiis, et con- firmat ecclesiam s. Rufinae et Secundae et alia bona. — Officii nostri. C f, 22^, fF f. 66. R* f. 6, SJ. — Edd. Raaponi p, 110 (cf, p, 214, 216), Coppi in Dis9ert. deOapont, Accad. Rom, XV (1864) 207 n. 19. PfiugkH. Acta 11 70 n, 106 ex C, — Regg. Wiener 8B, XCIV660. Fresmtti I p. LXI. JL. 4320. *7 (1061—73) Alexander II condit optimum privilegium, in quo donat canonicis medie- tatem omnium oblationum principalis altaris, domus quae sunt in circuitu istius basilicae, multaque alia possessionum praedia diversis in civitatibus et locis consistentia, et statuit, ut vasa seu vestes altaris et cuncta sacri mini- sterii omamenta non tangantur vel proferantur seu reponantur aut etiam qualescumque oblationes desuper altari a non sacratis Deo ministris tollantur. Ixmd, a lohanne diac, c. VIII et in buUis Anastaaii IV (n. 19) aiiorumque pontir fieum, — Regg, Panvinio p, 128. Pennoiti ^ p. 667, Raeponi p. 111, PflugkH, Iter p, 196 n. 162. JL. 4733, Digitized by Google 26 Roma. f*8 (1061—73) Alexander II concedit ecclesiae Lateranen. et eiusdem singulis membris indulgentiaB. Laxid. in Lateranensium canonioorum privUegio pro Gamaldulensibm a. 1506 tnart, 21 Ced. MiUardU Aim. Camaid. VII App. 273 n. 114). — Beg. JL. — . Spurium. t^ Laterano 1100 aug. 5 Paschalis II canonicis eccl. s. lohannis Lateranen. : declarat, si quae loca, oratoria aut hospitalia sub vocabulo cuiuscumque denominationiB san- ctorum aut sanctarum ecclesiae Lateranensi dedicata et annexa fundentur, se sub apost. protectione suscipere. — Universis Christi fidelibus. Ego Pascha- lis etc. Subscr. 8 card. Dat. Lat. non. aug. pont. n. a. 1. G p. 1. H p. 245. K p. 632 (cf. p. 529. 585. 615. 692. 698. 722). — Ed. QucUen u. Forsch. X (1907). — Eeg. Rasponi p. 21. JL. — . Spurium. £t teztus et Domina cardiualium omnino ficticia sunt. ilO Laterano 1105 dec. 27 Paschalis II Rocio priori etc: concedit et confirmat totam et integram pa- rochiam terminis circumscriptam. — Quanto Lateranensis. Ego Pascha- lis etc. Subscr. 20 card. Dat. Lat. p. m. lohannis S. R..E. diac. card. ac bibl., 6 kal. ian., ind. 15, inc. d. a. 1106, pont. aut. d. Paschalis II pp. a. 7. A. [G f. 20. D f.2. E f. 4. G p. 2 Exc. I p. 917. K p. 700. N p. 125. 0» f. 61 et f 110 Exc. 0* f 212 et f 220 Exc P f 16 Exc. R* f. 16. S Exc.J. — Edd. BuU. Rom. ed. Cherubini 1 16 = BuU. Rom. ed. Cooqudines II 134 n. 29 = BuU. Rom. ed, Taur. 11 246 n. 29 = Migne CLXIII 445 n. 808. FennotU » p. 273; * p. 280. CanceUieri p. 60 Exc. PflugkH. Acta II 186 n. 223 ex CER\ Pressutti I p. LXVII ex AD. — Regg. Mon. Germ. Scr. VII 553 not. 31. PfiugkH. Iter p. 209 n. 233. J. CCCCVL JL 6055. Spurium (cf. Quellen u. Forscb. X (1907). \11 Laterano 1121 mai. 25 Calixtus II Sabe et Silvi rectoribus etc: confirmat ad instar Paschalis II (n. 10) totam parochiam et alias possessiones. — Cum ecclesiis omnibus. Ego Calixtus etc Subscr. 22 card. Dat. Lat. p. m. Grisogoni S. R. E. diac. card. ac bibl., 8 kal. iun., ind. 14, inc d. a. 1122, pont. aut. d. Calixti II pp. a. 3. A. [C f 20'. D f3. E f 6. N p. 129. 0» f 110 Exc. 0« f 229 et f 234 Exc. P f 19 Exc. R^ f 18. S Exc.]. — Edd. PflugkH. Acta II 232 n. 276 ex CE ad a. 1122 = U. Robert BuUaire du pape CaUxte II 1. 1 345 n. 233. PresauUi I p. LXVIII ex AD. — Regg. Rasponi p. ill. PflugkH. Iter p. 268 n. 289. JL. 6907. Spurium (cf. Quellen u. Forsch. X (1907). 12 Laterano 1123 tnart. 27 CalixtuB II in concilio Lateranensi interdicit, oblationes de sacratissimo et reverendissimo altari . . Salvatoris . . a laicis auferri. Acta concUii edd. Mansi XXI 281. 301. Mon. Germ. Leg. II 182 et Constitut. 1 574. — Regg. J. p. 543. JL. I p. 810. Digitized by Google Ecclesia s. lohannis in Laterano. 27 13 Campo dc' fiori 1139 iun, 15 Innocentius II Donato priori etc.: confirmat donationem eccl. s. Mariae in CoUe Scipio a Petro presb. lohannis Leonis factam eamque sub apost. pro- tectione suscipit; sancit, ut nullius, nisi Romani pontificis et Lateranensis ecclesiae, cuius proprietatis exsistit, subiaceat potestati. — Quanto Lateranensis. Ego Innocentius etc. Subscr. 3 card. Dat. in Campo florum p. m. Aimerici S. R. E. diac. card. et canc, 17 kal. iul., ind. 2, inc. d. a. 1138, pont. v. d. Innocentii 11 pp. a. 10. B a. im aepi. 22. C f. 51'. D f.5. E f. 72'. G p. 4. K p. 605. 701. 724. 0« f. 270* et f 272^ Exc. P f 24' Exc. Q f. 408. R* f 24. — Edd. PfhujkH. Acta 11 S06 n. 343 ex ER\ PresmUi I p. LXXIV ex BD. — Begg. Rasponi p. 111. PfltigkH. Iter p. 227 n.346. JL. 8039. 14 1139 iul 18 Ante praesentiam Conradi Sabinen. ep. et d. (Innocentii II) pp. vicarii Petrus presb. filius qd. lohannis Leonis, natus in Colle Scipuli de comitatu Namiensi, donat basilicae Constantinianae domum suam in ecclesiam sub nomine s. Mariae consecrandam. V. chartam Petri (ed. PressulH I p. LXXIU). — Reg. JL. — . *15 (1130—43) Innocentius II donat basilicae Lateranen. centum Lucen. monetae libras pro emendis possessionibus ad canonicorum sustentationem (de quibus post- modum Bemardus prior Lateranen., postea card. s. Clementis ac deinde ep. Portuen., aliquot possessiones emit non longe ab Urbe iuxta formas prope ecclesiam s. Helenae). Laud. a lohanne diac. c. Vlll (Panvinio p. 128. Pennotti ^p. 557. Rasponi p. 110). — Reg. JL. -. *i6- (1130—43) Innocentius II consecrat altare ss. Chrysanthi et Dariae in eccl. s. Mariae et 8. Pancratii, quae est in dextero latere basilicae, et recondit ibi corpora sanctorum. Lamd. a lohanne diac. c. VIII. — Reg. JL. — . 17 Roma 1145 ian. 31 Lucius II Bemardo priorietc: committit ecclesiam s. lohannis ante portam Latinam et hospitale iuxta portam Lateranen. ad meliorandum et regendum. — Cum universis catholicae. Ego Lucius etc Subscr. 25 card. Dat. Romae p. m. Roberti S. R. E. presb. card. et canc, 2 kal. feb., ind. 8, inc d. a. 1144, pont. V. d. Lucii II pp. a. 1. A. [D f 6. E f. 15'. G p.6 Exc. K p.548 (563. 587. 696. 702. 724 Exc.) [11 kal. feb.] 0» f 40* Exc. 0* f29& et f. 305 Exc. P f 25 Exc. Q f 408]. — Edd. Oreecm- beni p. 246 ex A. PfiugkH Acta III 64 n.63 ex E. — Regg. Panvinio p. 129. PennoUi * p. 557. Rasponi p. 111. CanceUieri p. 60. PflugkH. Iter p. 238 n. 413. JL. 8711. cf. Vitam Lncii II anct. Bosone (Lib. pontif. ed. Duchesne II 386) et lohannem diac. c. VIIL Digitized by Google 28 Roma. 18 1152 ian. 31 In praesentia et consensu Eugenii III nec non et cardinalium curiae Petrus prior locat titulo emphiteosis filiis et filiabus de Landone Yallis montis et de Oddone patre eius quasdam partes de castro Yallis Montonis. r. chartam (td. Prtssutti I p, LXXX ex arch. Sforza-Cesarini, Beg, Celam in Ardi. deUa 8oc. Eom, XV m n, 1 et TomassetH ib. XXVIII 130 ad a. 1050), — Beg. JL. — . cf. Segni, Valmontone. 19 Laterano 1153 dec. 30 Anastasius IV lohanni priori etc: confirmat ad exemplar Alexandri II (n, 7) ordinem canonicum b. Augustini, possessiones, ius eligendi priorem atque ius recipiendi, sancit, ut ecclesia tamquam principalis mater et domina omnino libera sit, et confirmat Alexandri II (n, 7) statutimi de missa in ecclesia cele- branda. — Potestatem ligandi. Ego Anastasius etc. Subscr. 22 card. Dat Lat. p. m. Rolandi S. R. E. presb. card. et canc, 3 kal. ian. , ind. 2, inc d. a. 1153, pont. v. d. Anastasii pp. IIII a. 1. A. [D f. 7. E f, 1&, G p. 5. K p. 692, 703. 725. 0» f 92' Exc, 0« f 310 Exc P f 26 Exc. Q f, 408'], — Edd. (Bas. Serenius) InduUa can. Saivataris Lat, p, 72 = BuU. Lat. p. 37, = BuU. Bom. ed, Cherubini I 21, = BuU, Bom. ed. Cocqueiifus 11 345 n.14 = BuU. Bom. ed, Taur. II 616 n. 14, = Manai XXI 778 n. 8 = Mgne CLXXXVIII 1019 n. 29. Pennotti > p, 273, 779 Exc, Basponi p, 13 et p. 20 (cf p. 111). Crescmibeni p. 296 Exc. CanceUieri p. 60 Exc, PflugJcH. Adta III 133 n, 126 ex E. — Begg, PflugkH. Ber p. 248 n. 475. J. 6760. JL. 9793. cf. Vitam Anastasii IV auct. Bosone (Lib. pontif. ed. Duchesne II 388) et lo- hannem diac. c. VIII. 20 Laterano 1154 mai. 19 Anastasius lY lohanni priori etc. : confirmat ad exemplar Leonis IX (n. 6) et Alexandri II (n. 7) possessiones propriis expressas vocabulis, inter quas ecclesiam s. lohannis ante portam Latinam a Lucio II (n. 17) donatam , et concedit ecclesiam s. Oregorii in Marcio cum palatio, et restituit terram iuxta molendinum in capite Laci sitam. — Quanto Lateranensis. Ego Anastasius etc. Subscr. 20 card. Dat. Lat. p. m. Rolandi S. R. E. presb. card. et canc, 14 kal. iun., ind. 2, inc d. a. 1154, pont. v. d. Anastasii IIII pp. a. 1. A. [Cf 23. D fS'. E f 20. G p. 66. K p. 587 Exc. 0» f 92^ Exc. 0« f 31& et f 324' Exc, P f 2& Exc. S Exc.J. — Edd. Orescitnbeni p. 248. PflugkH. Acta 111 150 n. 142 ex E. — Begg. Panvinio p. 129, Pennotti » p. 557. Basponi p, 111, PresstUti 1 p. LXI. PflugfcH. Iter p, 251 n. 495. Tomassetti in Arch. deUa Soc. Bom, VIII (1885) 16; XXVm (1905) 131. JL, 9906. cf. Vitam Auastasii IV auct. Bosone (Lib. poutif. ed. Ducbesne II 388) et lo- bannem diac. c. VIII. fm (lloS-^-Sd) Anastasius IV concedit ecclesiae Latoranen. et eiusdem singulis membris indulgentias. Laud, ut in n.f 8. — Beg. JL. — , Spurium. f22 Laterano 1155 april. 18 Hadrianus lY lohanni priori etc: confirmat ad exemplar Anastasii lY (n. 20) ecdesiam s. Gregorii in Marcio cum palatio, molendinum in capite Laci Digitized by Google Ecclesia s. lohannis in Laterano. 29 cimi teira ab Anastasio IV restituta, et alias possessiones, porro ad exemplar Pasohalis 11 (n. 10) et Calixti 11 (n. 11) totam et integram parochiam, ecclesiam s. lohannis ante portam Latinam donatam a Lucio II (n. 17) et ceteras possessiones. — Quanto Lateranensis. Ego Adrianus etc. Subscr. 16 card. Dat. Lat. p. m. Rolandi S. R. E. presb. card. et canc, 14 kal. mai., ind. 3, inc. d. a. 1155, pont. v. d. Adriani pp. IIII a. 1. A. [C f, 23'. D f. 9'. E f. 22*. G -g.^ (18 kal. iun.) e< |;. «7 (12 kal. mai.). K p. 688. 729 (12 kal. mai.). 0» f 92 Exc. 0« f 328 et f 329 Exc. P f 2T (14 kal. iun.) JSbc. 8 Exc]. — Edd. PflugkH. Acta III m n. 164 ex E (13 kal. mad.). — Begg. Easpom p. 111. Crescimheni p. 248. PressuUi I p. LXI. PflugkH. Iter p. 264 n. 610. JL. 10032 ad mai. 19. Spurium (cf. Quellen u. Forsch. X (1907). 23 (1157) Ex praecepto Hadriani lY lohannes prior locat et concedit Gregorio ill. comiti de Ciccano castrum Carpinetum in tertiam generationem. B > s. Xin. — Beg. JL. — . cf. Anagni, Caipineto Romano. — Ann. Ceccan. sive chron. Fossae Novae (edd. Ughelli «Xbl4; Mnratori Scr. VII 871; Mon. Qerm. Scr. XIX 284): 1157, ind. 5, Qregorius comes Ceccani hoc anno acquisivit Carpinetam in octava sanctae Mariae. 24 Segni 1179 aug. 10 AJexander m lohanni priori etc: obligat possessiones de Lacu cum vineis et 4 molendinis pro 294 libris Provenien., quas ad eas recuperandas Petro Pandulfi, Alkerutio et Alkerutio Romanis civibus solverant, et pro 64, quas pro aquaeductu reparando expenderant, censu 8 rublorum frumenti et totidem ordei et 2 salmarum vini ad cupellas annuatim persolvendo. — Licet ex iniunctae. Ego Alexander etc. Subscr. 8 card. Dat. Signiae p. m. Alberti S. R. E. presb. card. et canc, 4 id. aug., ind. 12, inc d. a. 1179, pont. v. d. Alexandri pp. III a. 20. A *. [D f 10*. E f 24'. O p. 10. Kp. 730. O^ f 34 et f. 92 Exc. P f 33' Exc.J. — Edd. Crescimbeni p. 296 Exc. Corvisieri in Buonarroti 8er. III t. L (1870) p. 189 not. 1 = Fabre lAb. cens. p. 9. PflugkH. Acta III 273 n. 289 ex E. PressutH I p. LXVI ex D. — Begg. PennoUi »p. 667. PflugJcH. Iter p. 286 n. 700. JL. 13461. cf. Cencii Lib. cens. S. R. E. (ed. Fabre - Duchesne 18): Ecclesia Lateranensis pro terrifl, vineis et molendiois de Lacu debet 8 rubla grani et 8 de ordeo et 4 sanmas musti. 25 (1159—81) Alexander III lohanni priori etc: confirmat ad exemplar Alexandri II (n. 7) et Anastasii IV (n. 19) ordinem canonicum b. Augustini, possessiones propriis expressas vocabulis, statuta Alexandri 11 et Anastasii lY de vasis et missa aliaque iura. — Yigilanti atque supereminenti. C f 24. [F f68. M p. 1 et p. 86. B^ f 12. 8].- Ed. QueOen u. Forsch. X (1907). — B^g. Basponi p. lll. Crescimbeni p. 248 ex C. PflugkH. Iter p. 290 n. 721. JL. 13977. i*26 (1159—81) Alexander lU concedit ecclesiae Lateranen. et eiusdem singulis membris indulgentias. Laud. ut in n.f 8. 21. — Beg. JL. — . Spurium. Digitized by Google 30 Roma. 27 1182 nov. 11 Ex praecepto Lueii III lohaimes prior loeat in tertiam generationem lordano filio lordani Petri Leonis castrum Carpinetum. B ' 8. XIII (ex instrumento a Oregorio Gazzo Vdleiren. iudice ex praecepto LucH 777 pp. scripto). — Reg. JL. — . cf. Anagni, Carpineto Romano. 28 Verana 1186 aprif. 12 UrbanuB III lohanni priori etc. : confirmat ad instar Innocentii II (n. 13) ecclesiam s. Mariae in GoUe Scipionis eamque sub apost. protectione suscipit; sancit, ut nullius, nisi Romani pontificis et Lateranen. ecclesiae, cuius pro- prietatis exsistit, subiaceatpotestati. — Quanto Lateranensis. Ego Urbanus etc. Subscr. 14 card. Dat. Veronae p. m. Alberti S. R. E. presb. card. et canc, 2 id. april., ind. 4, inc. d. a. 1186, pont. v. d. Urbani pp. III a. 1. A, [C f. 51'. D f. 11'. E f. 26. 0» f 92 Exc. P f 36 Exe, B* f. 38 Exe.J, — Edd. Oresdmbeni p. 290 Exc. PflugkH. Acta III 330 n. 371 ex ER*. Presmtti I p. LXXIV «r ^. — Regg. Rasponi p. lll. PflugkH, Iter p. 305 n. 816. JL. 15683. • *29 (1185—86) Urbanus III Petro Amelien. ep.: committit litem et controversiam, quae inter lohannem priorem et Lucam yconomum ex una et Berardum de Labro et filios eius aliosque eX parte altera de quarta parte octo castrorum, Ghrumuli, Puregie, Vallaquose, Labri, Murri, Melici, Cocoronis et Modii, et de octava parte quatuor castrorum, Furcamelonis, Turris, Crucis, Planizie vertebatur. Laud. in hreti recordationis a, 1186 iun. (edd. Crescimbeni p. 297 Exc. et Prestutti 1 p. LXXVII), - Reg. JL. -. 30 1189sept,8 Ex licentia Clementis III Gerardus prior refutat Rolando archipresbytero basilicae s. Mariae ad Praesepem omnem litem pro quadam terra semen- taricia. AK - Reg. JL, — . f57 Laterano 1196 dec. 15 Celestinus III ^d perpetuam reimemoriam: promittit se conversurum esse mentem suam ad Lateranen. ecclesiam sponsam suam, ut decus et venustas illius accrescat continuisque proficiat incrementis. — Supemae dispositionis. Dat. Lat. de a. 1196, 18 kal. ian., pont. a. 1. G p. 68. K p. 721. — Ed. Quetten u. Forsch. X (1907). — Reg, JL. — . Spurium. Inter excerpta, qnae collegerunt Massarellus (P f. 37') et Panvinius (O^ f. 42), inveni Celestini III bullam a. 1191 nov. 9, qoam Massarellus ex basilica Lateranensi hausisse aaserit (cf. GOtt. Nachr. 1898 p. 512 n. 7). Sed in archivo Lateranensi eam frustra quaesivi. Auctorem igitur, ut solitus erat, in errorem in- cidisse puto, et alii loco (nonne Anagninae ecclesiae?) bullam attribuendaro esse. Digitized by Google Oratorimn s. lohannis ad Fontes — Eccl. s. Laurentii de Palatio. 31 Oratorlnm s. lohaniils ad Fontes. (Battistero.) Fuit unum ex tribus oratoriis iuxta basilicam Salvatoris Lateranensem, quae Hilarus papa in basilicae Constantinianae baptisterio construxisse tradi- tur (Lib. pontif. ed. Duchesne I 242; Mommsen p. 107), s. lohannis bapt., 8. Crucis, et s. lohannis ev. ; quartum oratorium s. Venantii lohannes FV in- stituit. Sic nominantur quoque in Leonis IX buUa prd canonicis Latera- nensibus (n. 6). Cf. lohannis diac. Lib. de bas. Lat. c. XII. XIII; Rasponi p. 208 sq.; Ciampini Yet. mon. I 238 sq. et De sacr. aedif. p. 23; Armellini ^p.269; «p. 99 sq.; Zettinger in Rom. Quartalschr. XVI (1902) 326 sq. *i (1153—54) Anastasius IV consecrat altare s. Andreae apost. et s. Luciae in oratorio ad Fontes et recondit ibi de eorum reliquiis. Laud. a Idhanne diac. c. XIL — - Beg, JL, — . Oratorlnm s. Venantli ad Fontes. *1 (640—42) lohannes IV „fecit ecclesiam beatis martyribus Venantio, Anastasio, Mauro et aliorum multorum martyrum, quorum reliquias de Dalmatias et Histrias adduci praeceperat, et recondit eas in ecclesia suprascripta iuxta fontem Lateranensem, iuxta oratorium b. lohannis evangelistae^. Laud, m Vita Johannis IV (Lib, pontif. ed, Dticheme I 330; Motnmsen p. J77), — Reg. JR, — . Ecclesla s. Lanrentll de Falatio. (Cappella di San Lorenzo — Sancta SanctorDm.) lohannes diac. c. XIV. — Panvinio p. 1868q. — Ugonio f. 45sq. — Panciroli 'p. 7458q.; *p.l458q. — Severano p.5688q. — Martinelli p. l^Osq. — Rasponi p.SSlsq. — C. Tomasi Scalae sanctae piae deosculationes (Romae 1657). — Bened. Millino Dell' oratorio di S. Loren2o nel Laterano (Roma 1666). ~ I. M. Soresini De scala sancta ante Sancta Sanctomm in Laterano cnlta (Romae 1672). — G. M. Soresini Della Scala santa avanti Bancta Sanctomm nel Laterano venerata, trad. da G. Rota (In Roma 1674). — Compendio istorico cronologico delle cose piu cospicue conceraenti la Scala santa . . tratto dall' opere latine del G. M. Soresini da G. Pazzaglia (In Roma 1674 et in cod. Vat lat. 8744>. — C. B. Piazza Eusevologio I 337 sq. — G. Marangoni Istoria del- rantichissimo oratorio o cappella di S. Lorenzo nel patriarchio Lateraneose comunemente appellato Sancta Sanctomm (In Roma 1747). — G. Bambi Memorie storiche della cappella di Sancta Sanctorum (Roma 1775). — G. V. Giannini Notizie istoriche della venerabile antichissima immagine del SS. Salvatore che si conserva neir insigne cappella, ovvero basilica detta di Sancta Sanctomm (Roma 1824). — Nibby I 699 sq. — L. Mazzucconi Memorie storiche della Scala santa e dell' insigne santuario di Sancta Sanctomra (Roma 1840). — P. Adinolfi Laterano e Via maggiore p.52sq. — Armellini 'p. 303 8q.; *p. 108 sq. De origine oratorii s. Laurentii, quod nunc dicitur Sancta Sanctorum, res magnae concertationis inter viros eruditos est, quam nos praeterimus. Digitized by Google 32 Roma. Quae spectant ad hanc ccclesiam monumenta, alia in tabolario canoni- corum 8. lohannis in Laterano, alia in archiYo congregationis ex Imagine 88. Salvatoris ad Sancta Sanctorum inveniuntur; illa exstant adhuc penes canonicoB, haec transierunt ad R. archivum Romanum (Arch. di stato, Con- gregasdone della SS. Imagine del 88. Salvatore ad Sancta Sanctorum; cf. G5tt. Nachr. 1901 p. 242). Documenta, quae sequuntur, ex archiyo ecdesiae 8. lohannis in Laterano simipsimus. Attamen omnia omnino falsa sunt. De codd. cf. Eccl. s. lohannis in Laterano. t*i (847—55) Leo lY concedit scalam sanctam scandentibus indulgentiam trium annorum pro quolibet gradu. Laud. tn n. 2. — Reg, JE, — . Spurium. i2 Laterano 1100 aug. 5 Paschalis II confirmat indulgentiam a Leone lY (n. 1) concessam. — Ad apostolicae dignitatis. Dat. Lat. non. aug. pont. n. a. 1. B a. 1671 dec 5 ex antiquo foUo. [H p. 287. L p. 41j. — Edd. SoreaifU De seaJa sanda p. LV et App. p. XVI; ed. Bt4a p.63 et p. 136; ed. Paesaglia p. 4. Marangom p. 270 (ittd.). Om. Nadhr. 1900 p. 403 n. 1. — Beg. Mazziicconi p. 4. JL. —. Spurium. t*5 (1159—81) Alexander III privilegium dat. Lcmd. in Iwnooentii III buUa a. 1212 aug. 13 Potthast 4674, qua dedaratur, scriptum hoc 9ub nomine Alexandri non authentieum esse, cum nec esset bulla munitum et haberetur merito in stilo suspectum. — Reg. JL. — . Monasterlam s. Paneratil. Cf. praeter auctores, qui de ecci. s. lohaniiis in Laterano scripserunt, Lubin p. 387. — Fr. Cancellieri De secretariis veteris basilicae Vaticanae (Romae 1786) III 1599 sq. — Duchesne Le liber pontificalis I 424 not. 18; II 43 not 80. Monasterium ss. lohannis oy., lohannis bapt. et s. Pancratii vetustissimae originis iam a monachis Casinensibus , Langobardorum rabiem fugientibus, temporibus lohannis III conditum fuisHe, Panvinius p. 134 aliique (cf. Ma- billon Ann. ord. s. Benedicti ^ II 52) contendunt. Fuit unum ex tribus anti- quis monasteriis iuxta Lateranum ad divina officia in Lateranensi basilica administranda instructis, i. e. s. Pancratii, Honorii et s. Stephani, quibus postea Paschalis I monasterium ss. Sergii et Bachi aggregavit. Hadrianus I autem constituit, ut monachi s. Pancratii in basilica Lateranensi ex choro suo laudes cantarent, dum ex altero choro monachi ex monasterio Honorii eadem peragerent officia (v. mon. Honorii). S. Pancratii monasterium a Leone III ditatum quoque est (Lib. pontif. ed. Duchesne II 15. 22). Plura nescimus. Digitized by Google Mon. B. Pancratii — Mon. s. Stephani. 33 *i (731—41) Gregorius III ^renovavit monasteriuin bb. lohannis evang., lohannis bapt. et 8. Pancratii bocub ecclesiam Salvatoris antiquituB institutum, quod ab omni ordine monachico exstiterat nimia incuria destitutum, in quo praedia et dona contulit, et quae invenerat de ipso monasterio alienata, reddito pretio, in eundem locum restituit. Ubi et congregationem monachorum et abbatem constituit ad persolvenda cotidie sacra officia laudis divinae in basilica Salva- toris . . iuxta Lateranis, diurnis noctumiBque temporibus ordinata, iuxta instar officiorum ecclesiae b. Petri apostoli'*. Laud. in Vita Gregorii III (Lib, pontif. ed, Ihicheme 1 419), — Reg, JE. — . Monasterinm Honorii papae. Cf. Eccl. s. lohannis in Laterano; Duchesne Lib. pontif. I 327 not. 21; II 43 not. 80. Conditum ab Honorio I (n. 1) sub titulo ss. Andreae et Bartholomaei iuxta Lateranum, ubi hodie nosocomium ss. Salvatoris, vulgo s. lohannis, situm est, restauratum ab Hadriano I (n. 2) et dotatum a Leone III (Lib. pontif. ed. Duchesne II 22), fuit unum ex quatuor illis monasteriis , quae ad divina officia in basilica Lateranensi celebranda instituta fuerunt. De fortuna vero eius perpauca scimus. *1 (625S8) HonoriuB I ^fecit in domum suam iuxta Lateranis monasterium in honore . . apostolorum Andreae et Bartholomaei, qui appellatur Honorii, ubi praedia et dona simul obtulit^. Laud, in Vita Honorii I (Lih. pontif. ed, Ducheme 1 324; Mommsen p, 173). — Reg. JE. — . *2 (772—95) Hadrianusl ^dum . . repperuisset monasterium quondam Honorii papae in nimia desolatione per quandam neglegentiam evenire . ., a noviter eum aedi- iicavit atque ditavit et abbatem cum ceteros monachos regulariter ibidem vita degentes ordinavit. Et constituit eos in basilica Salvatoris quae et Con- stantiniana iuxta Lateranense patriarchio posita officio celebrari . ., ab uno ehoro, qui dudum singulariter in utrosque psallebant, monachi monasterii s. Pancratii ibidem posito, et ab altero choro monachi iam fati monasterii 88. Andreae et Bartholomaei q. app. Honorii papae . ." lAmd. in Vita Hadriani I (Lib. pontif. ed, Duchesne I 606). — Beg. JE. —, Monasterinm s. Stepliani. Cf. Eccl. s. lohannis in Laterano. Tertium fuit inter monasteria apud basilicam Lateranensem condita, quod ab Hilaro papa institutum fuisse traditur (Lib. pontif. ed. Duchesne I 245; Kehr, ItaliA pontifioia I. 3 Digitized by Google 34 Roma. Mommsen p. 1 1 0). Occurrit etiam in Vita Leonis III (1. c. II 22). Putat Duchesne, cappellam s. Stephani eandem fuisse ac s. Venantii (cf. supra Ora- torium 8. Venantii ad Fontes). Ceterum privilegium, quo monachi 8. Stephani, sicut monachi aliorum monasteriorum iuxta basilicam Lateranensem, ad divina officia in ea celebranda instituti fuerunt, Liber pontificalis silentio praeterit. Alia ignoramus. Monasterium ss. Sergil et Baehi. Cf. Eccl. 8. lohannis in Lat>erano. Origo et fortuna nos latet huius monasterii, quod positum fuerat iuxta formam aquaeductus patriarchii Lateranensis. Videtur iam exstitisse tempori- bus Leonis III (Lib. pontif. ed. Duchesne II 24). Monasterium habitarunt moniales primum; restauravit monachisque tradidit Paschalis I (n. 1). *1 (817—24) Paschalis I ^^repperit monasterium ss. Sergii et Bachii . . rebus omnibus desolatum, ita ut ancillarum Domini congregatio, quae ibidem inerat, pau- pertatis inopia nullas omnipotenti Domino sanctisque illius laudes decantare valerent . . ., in eo monachorum adgregans statuit conventionem, multiB idem monasterium ditans facultatibus in familiis, mansis, vineis, domibus, urbanis atque rusticis locis amplianter sufficienterque multiplicavit, quatenus ipsa con- gregatio residens . . laudes et hymnos nocte dieque modulanter in ven. eccl. Salvatoris . . iuxta Lateranis decantent instituit**. Laiid. in VUa Paschalis I (Lib, potitif. ed, Dtteheme II 58). — Reif, JE, — . Xenodochium iuxta palatium Latermnense. Cf. Eccl. 8. lohannis in Laterano. — De hospitali s. lohannis in Laterano, s. XVII, cod. ValliceU. G 50 n. 68 (GOtt. Nachr. 1903 p. 134). Domum hospitalem iuxta palatium Lateranense originis incertae tem- poribus Paschalis II in usum pauperum restitutam esse legimus in Honorii II bulla (n. 2). Eandem Lucius II privilegio suo a. 1145 Lateranensis ecclesiae canonicis commisit ad meliorandum, regendum et disponendum (v. Eccl. s. lohannis in Laterano n. 17). De loco cf. C. Corvisieri in Buonarroti Ser. III t. I (1870) p. 177 sq. Documenta, quae spectant ad hoc xenodochium, adservantur in canoni- corum Lateranensium tabulario (cf. I. c). A = Orig. Roma Arch. capitolare di S. Giovanni in Laterano. D = Bullarium eccl. Lateranen., s. XVI in., ib. (A XXXI). E t= Bullarium basilicae Lateranen. a. 1740, ib. (A II). = Onuphrii Panvinii Schedae, s. XVI, Roma Arch. Vat. Misc. Arm. XI t. 34 [0*] et Misc. Arm. XV t. 128 [0«]. Digitized by Google Mon. 88. Sergii et Bachi — Eccl. s. Crucis in Hierusalem. 35 P = Angeli Massarelli Miscellanea vol. I, s. XVI, San Severino Bibl. comunale. i2* = P. L. Galletti Documenta Lateranensia 1. 1, s. XVIII, cod. Vat. lat. 8034. T = Comelii Margarini Thesaurus historicus sacrae et politicae veritatis vol. III, 8. XVII, Roma Arch. Vat. Arm. LIV t. 3; cf. GOtt. Nachr. 1900 p. 377. U = Miscellanea monumentorum. s. XVII— XVIII, Roma Bibl. Corsini 1104 (41 F 25); cf. G5tt. Nachr. 1903 p. 123. *1 (1099—1118) Paschalis 11 privilegium concedit. Laud. in n,2.3, — Reg. JL. —. 2 Laterano 1128 tnai. 7 Honorius II Sabae et Silvio custodibus ven. ptochii iuxta palatium Latera- nense: concedit ad instar Paschalis II (n. 1) libertatem et confirmat pos- sessiones. — lustis votis. Ego Honorius etc. Subscr. 33 card. Dat. Lat. p. m. Aimerici S. R. E. diac. card. et canc, non. maii, ind. 6, inc. d. a. 1128, pont. aut. d. Honorii pp. 11 a. 4. A. [D f. 4. E f. 8. 0» f IKy Exc. 0* f 246 et f 247 Exc. P f 21' Exc. R* f 22. T f. 123. U f 94]. — Edd. Corvisieri p. 78 not. 1. PflugkH. Acta II 260 n. 300 ex E. PresstOH I p. LXllI ex A. -^ Reg. JL. 7312. 3 Laterano 1138 iuny 21 Innocentius U Silvio custodi etc. : repetit Honorii 11 privilegium (n.2). — lustis votis. Ego Innocentius etc. Subscr. 22 card. Dat. Lat. p. m. Aimerici S. R. E. diac. card. et canc, 11 kal. iul., ind. 1 , inc d. a. 1138, pont. v. d. Innocentii pp. II a. 9. A. [D f 4«. E f 10*. 0> f 39 Exc. 0« f. 267 et f 270 Exc. P f 24 Exc. (10 kal. iun.). — Edd. PflugkH. Acta U 295 n. 333 ex E. PresfnOti I p. LXIV ex A. — Regg. PflugkH. Mtr p. 226 n. 342. JL. 7903. Ecclesia s. Crueis in Hierusalem. (Santa Croce in Gerusalemme.) 0. Panvinii De praecipuis Romae basilicis p. 199.216. — Serrano p. 76 sq. — Ugonio f. 201 sq. — Panciroli * p. 295sq.; * p. 149sq. — Pennotti Generalis ord. can. hist. tripartita 'p. 275sq.; *p. 282 8q. — Severano p. 616 sq. — Martinelli p. 948q. — Ciampini De sacr. aedif. p. 116 sq. — Lubin p. 333. — Piazza p. 541 sq. — R. Be- sozzi La storia della basilica di Santa Croce in Gerusalemme (In Roma 1750). — (L. De Corrieris) De Sessorianis praecipuis passionis D. N. I. C. reliquiis commentarius (Romae 1830). — Nibby I 194sq. — Forcella VIII 183sq. — Adinolfi I27l8q.— Armellini ' p. 203 sq.; * p. 795 sq. — Grisar Analecta Rom. I 556 sq. — Marucchi p. 345 sq. Basilicam Sessorianam sive Helenianam erectam a Constantino Magno in palatio Sessoriano (Lib. pontif. ed. Duchesne I 80. 179; Mommsen p. 61), restauratam a Gregorio 11 (1. c. I 401), ab Hadriano I (1. c. I 508) et a Lucio n, qui huius tituli fuerat presbyter cardinalis (1. c. H 385), donariis ditatam a Leone ni (1. c. H 20), a Leone IV (1. c. II 121) et a Stephano V (1. c. II 195), primi coluerunt clerici saeculares, postea congregatio quaedam monachorum, sub Leone IX monachi Casinenses (cf. bullas Leonis IX JL. 4165, Victoris II JL. 4368, Alexandri II JL. 4725), sub Alexandro II canonici regulares s. Frigdiani Lucenses, sub Urbano V monachi Cartusiani, (cf. Urbani V bullam a. 1370 ian. 20 ap. Le Couteulx Ann. ord. Cartusien. Digitized by Google 36 Roma. YI 94). His vero ad ecclesiam s. Mariae Angelorum in thermis Diodetiani translatis, a. 1 563 data est basilica Cisterciensibus congregationis Lombardiae, Pio rV iubente, qui adhuc hodie eam administrant. Est titulus presbyteralis inde a saec. XII (cf. Duchesne in M^Ianges VII 234). Arcbivi pars quaedam iam medio aevo Lucam ad s. Frigdiani matri- cem ecclesiam transmigravit (cf. Gott. Nachr. 1897 p. 182 sq.). Alia monu- menta saec. XYII in archivo Cartusiae Romanae (i. e. in aedibus s. Mariae Angelorum ad thermas Diocletiani) adservabantur; nonnulla in archivo eccle- siae 8. Crucis in Hierusalem remanserunt. B = Cop. Lucca Arch. di stato (S. Frediano). C = Privilegia canonicoruni regularinm Lateranensiani) s. XVI, Bologna Bibl. del- rUniversitk cod. 2879 (335). JJ = Privilegia canoniconim regularium Lateranensium, s. XVI , in Campi MiBcel- lanea vol. I p. 375 sq. Parma Bibl. Palatina cod. 482; cf. GOtt Nachr. 1900 p. 6. E = (Ughelli) Privilegia summorum pontificum, s. XVII, cod. Vat. Barb. 3214 (XL 11) f. 1278q. -<ex archivo Cartusiae Romanae); cf. PflugkH. Iter p. 93. F = Instrumenta varia Lucen. reipublicae, s. XVII, Roma Bibl. Chigi G VIII 248; cf. PflugkH. Iter p. 96. G = G. B. Orsucci Chiese di Lucca vol. II, s. XVIII, Lucca Bibl. pubblica cod. 914; cf GCtt. Nachr. 1903 p. 596. H = FeL Contelori Bullae et brevia Alexandri III, s. XVII, Roma Arch. Vat Misc. Arm. VII t 127. 7 = Onuphrii Panvinii Schedae, s. XVF, ib. Misc. Arm. XI t. 34; cf. GOtt. Nachr. 1901 p. 2 sq. Instrumenta publica s. Crucis in Hierusalem, cod. Sessor. 453, nunc desiderantur (cf. Gott. Nachr. 1903 p. 143). Bibliotheca Sessoriana, olim apud ecclesiam s. Crucis, hodie adservatur inter codices bibliothecae Vittorio-Emanuele (cf. Montfaucon Bibl. bibl. I 193; Blume Iter lU 152sq. et Bibl. libr. manuscr. ital. p. 155sq.; Bethmann in Archiv XII 396; Holder-Egger in N. Archiv XVII 481 sq.; Gott. Nachr. 1903 p. 141). t*i (314—35) Silvester I consecrat, decorat atque sanctificat capellam q. d. Hierasalem, aediiicatam a b. Helena, ibique recondit reliquias. Inscriptioni» textum edd. Martinetti p. 9fi (ex cod. manuscr.) H Piazza p, 547 (cf. Bt- mzzi p. 153). — Eeg. JK, — . In eadem inscriptione legimus, Stephanam pp. canctis dictam capellam yisitantibuB dedisse indnlgentiam omnium peccatorum. Aliam indalgentiam quataor- decim milium annorum Gregorium I concessisse, Besoxzi p. 155 ex cod. manoscr. a. 1495 afQrmat. Non opus est disputatione, ut hae indulgentiae apocryphae reco- gnoscantur. *5 (974—83) Benedictus VII monasterium [apud ecclesiam s. Crucis] statuit monachosque locat. Tabula sepulcraiis in ecd. 8. Crucis. — Edd. Baronius Ann, ad o. 984 c. 1, (CagtO' neus) Nomenclator S, R. E. card. Epiiaph. p. I. Victoretti ap. Ciaconiium * 1 736. Sdtrader Digitized by Google Eccl. s. Ctucis in Hierusalem. 37 Mon. itai. (Hdmstadii 1592) c. 127. Besozzi p. 51. Gdlktti Inscr. Rom. 132 n. 41. De Corrims p. 136. Nibby I 205. F. Ferrucci Investigazioni st&i^ico-criiiche m la persona e il paniifieato di Bonifaeio VII* (Lugo 1851J p. 33. WaUerich Vitae pontif. 1 86. De lUmi In9cr. thr. II^ 435. Lib. jxmtif ed. Duchesne II 258. AmeUini * p. 799. A. Colasanti ScrOH vari di fUdoffia (1901). A. Colasanti Vepitaffio di Benedetto VII in Nuovo buU. di archeol. crist. 1902 p. 74. MarucdU p. 351. — Eeg. JL. — . Tabolam omnino falsam esse contendit Colasanti (cf. etiam P. Scheffer-Boichorst in Mitt. des 58terr. Inst. VIII 427 sq.). Duchesne autem recte put-at, notitiam hanc, certe genninam, non ad monasterium apud eccl. s. Crucis, sed ad monasterium ss. Alexii et Bonifatii in Aventino referendam esse. *3 (1144—45) Lucius II priyilegium protectionis concedit. Laud. in n. 6. — Beg. JL. — . cf. Vitam Lncii II (Lib. pontif. ed. Duchesne II 385): Lucius II . . ecclesiam sicnt bonos pastor tam in edificiis quam in possessionibus plurimum augmentavit et divitem de pauperrima fecit . . et claustro cum omnibus of&cinis de novo edificato, canonicorum regularium conventum ibidem auctore Domino constituit. Cf. etiam lohannis diac. Lib. de bas. Lat. c VIII. *4 Segni 1151 oct. 1 Eugenius III profert Hententiam deiinitivam super causa, quae inter ec- cleBiam s. Praxedis et ecclesiam s. Crucis de tribus pedicis terrae sitae in loco q. d. Ad turrim sine fonte, diutius agebatur. V. Eccl. s. Praxedis n. 7. 5 1165 aprU. 30 In praesentia lohannis presb. card. tit. ss. lohannis et Pauli et Aiexandri III yicarii et eius consensu et mandato lohannes abbas mon. ss. Bonifatii et Alexii locat Agustino presb. et yconomo tit. s. Crucis duas pedicas terrac sementariciae extra portam s. lohannis. V. Mon. 88. Bonifatii et Alexii n. 5. 6 Laterano 1166 april. 16 Alexander III Hubaldo presb. card. etc: ecclesiam s. Crucis ad exemplar Lucii n (n. 3) sub apost. protectione suscipit, statuens, ut ordo canonicus secundum regulam b. Augustini et institutionem ord. s. Frigdiani perpetuis ibidem temporibus observetur nec alius, nisi de ipsa aut s. Frigdiani congre- gatione, in eadem ecclesia cardinalis presbyter ordinetur. Confirmat posses- siones propriis expressas vocabulis. — Quotiens illud. Ego Alexander etc. Subscr. 17 card. Dat. Lat. p. m. Hermanni tit. s. Susannae presb. card., 16 kal. maii, ind. 14, inc. d. a. 1166, pont. v. d. Alexandri pp. III a. 7. B a. 1490. C f66. D p. 390. E f 127. F f 135. G f. 35. H. I f 28 Exc. — Edd. Oromca canonici ordinis (CoUmiae 1536) p. 56. (Serenius) InduUa et privUegia can. LaJt. p. 83 (est Bamae; cf. Ms. 40 Lucca Bibl. publ. p. 139) = Sik. Maruli (Maurdico) Mare Oceano di tutte le rdigioni (In Measina 1613) p. 18, = BtUl. Lat. p. 42. Pennotti »p. 276; *p. 282 = Bewezi p. 184. Gm. Nachr. 1903 p. 568 n. 12 ex B. — Regg. J. 7522. JL. 11269. Digitized by Google 38 Roma. *7 (1191—98) Celestinus m concedit possessiones quasdam et specialiter Cozanum in territorio Tusculano. Laud, m Gregorii IX liUeria a. 1233 dec 13 (Btg, Vat, t 17 f. 129* n. 460; cf. Aumray Les fig. de Grigavre IX 1 1941 n, 1706). — Beg, JL, — . Eeclesla s. Biblanae. (Santa Bibiana.) Panciroli *p. 250; * p. 662. — Dom. Fedini La vita di santa Bibiana * (Roma 1627); «(1630).— Severano p. 6748q. - Martinelli p.82. - Lubin p.330. — Nibby 1 134 8q. — Adinolfi I 281 sq. — Armeliini » p. 167 sq.; « p. 804 sq. — G. Ferri in Arch. della Soc. Rom. XXVII (1904) 153 sq. - Marucchi p 344. Ecclesia valde antiqua a Simplicio (n. 1) dedicata fuisBO traditur, cui adiecit Leo 11 alterum templum (n. 2). Ibi monasterium monialium bs. Sim- plicii, Faustini, Beatricis et Bibianae fuit, iam memoratum sub Leone III (Lib. pontif. ed. Duchesne II 24), quod postea Honorius III instauravit. SuppresBum ab Eugenio IV a. 1439 feb. 16 propter ^malum monialium regimen vitamque minus honestam ac suspectas virorum conversationes'', commisBum est monachis s. Sebastiani extra muros. Denique datur capitulo ecclesiae s. Mariae Maioris. Quae exstant adhuc monumenta s. Bibianae, adservantur in tabulario canonicorum s. Mariae Maioris (cf. Ferri I. c. p. 153 sq.). *1 ' (468—83) Simplicius dedicat basilicam iuxta palatium Licinianum b. mart. Bibianae, ubi corpuB eius requiescit. Laud, in Vita Simplicii (Lib. pontif. ed, Dwhesne 1249; Mommsen p, 112). — Etg. JK. -. *2 (683) feb, 22 Leo II „fecit ecclesiam in urbe Roma iuxta s. Viviana, ubi et corpora 88. Simplicii, Faustini et Beatricis atque aliorum martyrum recondidit, et ad nomen b. Pauli apost. dedicavit sub die 22 m. febr., ubi et dona obtulit''. Laud, in Vita Leonis II (Lib. pontif. ed. Duchesne 1360; Motnmaen p, 201), — Beg. J. p. 169, JE, I p. 241. Armellini ^ p. 168 ; ' p. 806 praebet ez ms. Millini inscriptionem circa dedica- tionem hoius ecclesiae a Leone primo(!) factam „cum indulgentia et remissione IIII annorum et XL dierum''. Haec indulgentia haud dubie ficticia est. Honasterinm s. Ensebil in monte Esqnilino. (Sanf Eusebio.) Ugonio f. 258 8q. — Panciroli »p. 307; * p. 166. — Lubin p. 335. — Piazza p. 488 sq. — Gius. Bianchini Memorie della chiesa di S. Eusebio, s. XVIII in cod. Vat. Iat.8081. — Nibby 1214. - Forcella X403 sq. — Adinolfi 1290. — Armellini » p. 232 sq.; * p. 807 sq. — Marucchi p. 342sq. Digitized by Google Eccl. 8. Bibianae — Eccl. s. Matthaei in Merulana. 39 Titulus B. Eusebii iam saec. V celebratur (cf. Duchesne in Melanges VII 223). Templum a Zacharia reparatum (Lib. pontif. ed. Duchesne I 435), ab Hadriano I renovatum (1. c. I 508), a Leone IV (1. c. II 11. 21), a Gregorio IV (1. c. 11 76) et a Nicolao I (1. c. II 1 54) ditatum fuit. Consecrationis ecclesiae a QTegorio IX a. 1238 factae memoria exstat adhuc in tabula marmorea. IgnoramuB vero quo tempore ibi monasterium conditum sit. A. 1288 a Nico- lao rV datur s. Petro de Murrhone, Coelestinorum fundatori. Monumenta desiderantur. De archivo nihil. Sed privilegium quoddam protectioniB conici potest ex Cencii camerarii in Libro censuum S. R. E. nota (ed. Fabre-Duchesne 19): ^ltem monasterium sancti Eusebii II libras cerae". Monasteriam s. Yiti in monte Esqnllino. (8S. Vito e Modesto.) Panciroli >p.805; » p. 242. — Severano p. 678. — Martinelli p. 406. — Martinelli Del titolo de' SS. Vito, Modesto e Crescenzio del Macello (teste Mandosio U53). — Lubin p. 347. — Nibby 1760. — Adinolfi II 225. — Armellini »p. 656; * p. 811. — Franc. Cristofori Memorie storiche della diaconia dei SS. Vito e Modesto, ms. Monasterium ss. Viti et Modesti in Macello, situm in monte Esquilino, memoratur iam saec. VIII (Lib. pontif. ed. Duchesne I 470 in Vita Stephani III). Decoratum fuit a Leone III (1. c. II 12. 21. 24) et a Benedicto III (1. c. II 145). Primum monachi illic habitarunt, postea moniales, quae denique ad s. Su- sannam translatae Bunt. EcclcBia s. Viti inter diaconias Urbis recensetur (cf. Duchesne in M61anges VII 238). De archivo nihil. 1 (937 od. 6) Ex praeceptione Leonis VII Ursus abbas mon. s. Viti concedit Mariae q. et Marozza rel. ancillae Dei de mon. s. Mariae et s. Gregorii q. pon. in Campo Martio domum, in qua est oratorium s. Theodori, iuxta portam maiorem. V. chartam a. 937 oct. 6 in Reg. Sublacen. s. XII f. 145 (ed. Allodi e Levi II reg. Sublacen. p. 169 n. 121). — Reg. JL. — . Ecclesia s. Matthaei in Hernlana. Panciroli * p. 6228q.; *p. 171 sq. — Martinelli p. 257sq. — Giov. Batt. Vac- condio Lettera del titolo antico di S. Matteo in Merulana (Roma 1700). — Piazza p. 525 sq. — E. Bresciani Memorie della Madonna del Perpetuo Soccorso gia venerata in S. Matteo in Memlana (Roma 1866). — Breve relazione dell' Immagine di M. V. gi^ esiatente in S. Matteo in Merulana (Roma 1867). — Forcella X 447 sq. — Adinolfi I 292 sq. — G. Tomassetti Cenno storico della chiesa di S. Matteo in Merulana (Roma 1883). — Armellini *p.464 8q.; » p. 248 sq. Ecclesia b. Matthaei, cuius titulus saee. V memoratur (cf. Duchesne in Meianges VII 228), postea aut suppressus aut ad ecclesiam ss. Petri et Mar- cellini vicinam translatus, a Leone X restitutus est; solo aequatur saec. XVIII. Digitized by Google 40 Roma. De archivo nullam habemus notitiam. fl 1110 mart. 25 Paschalis 11 dedicat eccl. in honorem b. Mariae et ev. Matthaei, coadiutus a Raynerio de Ostia, Riccardo de Portu, Petro de Tibure, luliano de Feren- tino, Anastasio de Alba, Petro de Tusculano, Antonio de Amelia, pracBenti- bus omnibuB S. B. E. card. presb. et diac. nec non innumera cleri et populi Romani multitudine, et statuit, ut omnes ChriBti fideles, qui ab ipso dedica- tioniB die, scil. 8 kal. april., usque ad octavam pentecostes itemque die s. Mat- thaei ipsam eccl. devote visitaverint, suorum peccatorum remissionem obtineant. Tabula in eccl periit — Edd, Martinelli p. 258. Fiazza p. 527. Forcetta X 449 n. 727 (ex Terribilim, cod. Casanat. 2184 p. 392). Adinolfi I 295. TamasseUi p. 15. — Eeg. JL. — . Sparium. Nomina episcoporam omnino ficticia smit, signis chronologicis (a. d. inc. 1110, ind. 3, a. pont. 11) tamen bonis. Ecelesim s. Severini in Merulana. HuiuB ecclesiae Gregorius I unus mentionem facit. Inter Romanas eccle- sias neque priori neque recentiori aevo invenitur (cf. Duchesne Lib. pontif. I 313 not. 8). De situ eius cf. Jordan Topographie der Stadt Rom im Alter- thum I 223; II 128. 1 (593 ian.) Gregorius I Petro subdiacono Campaniae: mandat, ut transmittat reliquias b. Severini, in cuius honore ecclesiam positam iuxta domum Merulanam regione III, quam superstitio diu Arriana detinuit, cupit consecrare. — Cor nostrum. Beg. Greg. 1 lib. III ep. 19. — Edd. S. Gregcrii M. Opp. ed. Maur. U lib. Ul ep. 19. Mansi IX 1124 n. 19. Migne LXXVII 618 n. 19. Mon. Germ. Epp. 1 177. — Begg. J. 859. JE. 1223. Ecclesia ss. Quatnor Coronatomm. (SS. Quattro Coronati.) Ugonio f. 214sq. — Panciroli *p. 721sq.; * p. 1794q. — D. Memmolo Della vita, chiesa e reliquie dei SS. Qnattro Coronati * (Roma 1628); * (Roma 1757). — Marti- nelli p. 290 sq. — L. lacobilli Cronica della chiesa e monastero di Sassovivo (Foligno 1663) p. 220 sq. — Lubin p. 343. — Piazza p. 556 sq. — G. P. Lucatelli Notizie istoriche concementi la testa di S. Sebastiano mart. che si custodisce e si venera nella chiesa dei SS. Quattro Coronati di Roma (Roma 1757). — Nibby I6828q. — Forcella VIII 287 sq. — Adinolfi I 327 sq. — G. B. De Rossi I santi Quattro Coronati e la loro chiesa sul Celio in BuUett. di archeol. crist. Ser. III a. IV (1879) p. 45 sq. — Armel- lini > p. 571; * p. 497. — I. Guiraud Le titre des Saints Quatre Couronn^s au mojen-ftge in Etudes d'histoire du moyen-kge dedi^ k Gabriel Monod (Paris 1896) p. 235 sq. — Marncchi p. 223sq. Hanc eccleBiam vetuBtate insignem, olim, ut credit L. DucheBue (Lib. pontif. II 43 not. 77 et Melanges YII 221), titulo Aemilianae nuncupatam, Digitized by Google Ecc). 8. Severini in Merulana — Eccl. ss. Qnatuor Coronaioram. 41 restauranmt Honorius I (1. c. I 324), Hadrianus I (1. c. I 512) et Leo IV (1. c. n 115). Locupletiorem reddidenmt Leo in (1. c. II 11) et praecipue Leo rV, qui prius presbyter huius tituli fuerat (1. c. II 106. 108. 109. 111. 116. 119. 120. 125. 127. 128. 129. 133), et Stephanus V (1. c. II 195). A Nor- mannis a. 1085 combusta, fuit ^licet minoribus spatiis^ funditus iterum erecta a Paschale H, qui ibi monachos constituit, quos Innocentius II, ut credit lacobilli (1. c. p. 225), abbati monasterii s. Crucis in Saxovivo subiecit (cf. Inno- centii H privilegium huic monasterio concessum a. 1138 mai. 21 JL. 7898). Inde ab a. 1521 ecclesiam obtinuerunt monachi Camaldulenses (cf. Mittarelli Ann. Camald. III 190). Est titulus presbyteralis. Documenta, quae ad ecclesiam ss. Quatuor Coronatorum spectant, hodie inter chartas archivi Saxivivi in tabulario Spoletini archiepiscopatus inveniun- tur (cf. Gott. Nachr. 1898 p. 358). B = Cop. Spoleto Arch. arcivescovile (8. Croce di Sassovivo). C = Liber f Saxivivi, nunc desideratur. D =s L. lacobilli Copia de' brevi di S. Croce di Sassovivo» 8. XVII, Foligno Bibl. del Seminario (A VI 8); cf. GOtt Nachr. 18d8 p. 366. *1 (625-38) Honorius I ecclesiam beatorum martyrum Quatuor Coronatorum . . de- dicat et donum ofFert. Laud. in Vita Honarii 1 (Lib. pantif. ed. Duchesne 1324; Motntnsen p, 172). — Eeg. JE. -. *2 (847S5) Leo lY . . sacratissima corpora . . sub sacro altari recondens locat. Laud, tn Vita Leonia IV (Lib, pofUif, ed. Duchesne II 116) et in tabula marmorea in ecdesia (edd. ForceOa V1U289 n. 717; Adinolfi. 1333 aliique). — Reg. JE. — . 3 1111 iun. 9 Paschalis 11 iubet tavare sub altari, quod prius combustum et confractum fuerat, . . corpora sanctorum. Tabuia marmorea in eccl — Edd. VictoreUi ap. daconium * I 906. ForceMa VIII 289 n. 717. Adinolfi 1 331. ArmelUni^p. 673; *p. 499. Marucchi p. 228, — Beg. JL. Ip. 744. ♦4 1116 ian. 20 Paschalis II consecrat ecclesiam tempore Boberti Guiscardi Salemitani prin- cipis destructam (a. pont. 17, m. ian. die 20). Laud. in Vita Paschaiis 11 (Lib. pontif. ed. Dticheme II 306). — Reg. JL. I 746 ad a. 1112. 5 Trastevere 1116 mai. 24 Paschalis II ecclesiae Quatuor Coronatorum igne consumptae et a sese y,licet minoribuB spatiis^ reparatae, instituta ibi congregatione monachorum, unit ecclesiam b. Mariae q. d. in Michaele. — Multas in Bomana. Ego Paschalis etc. Subscr. 18 card. Dat. ap. Transtiberim p. m. lohannis S. B. E. Digitized by Google 42 Roma. diac. card. ac bibl., 9 kal. iun., ind. 9, inc. d. a. 1 116 [1106 £], pont. aut. d. Paschalis II pp. a. 17. B 8. XIV. [C f, 205]. D p.33. — Edd. Quiraud p. 241 ex B. Gm. Nachr. 1898 p.379 n.5 ex B. -- Begg. lacobUU p. 34 (ad a. 1124) et p. 225. JL. — . Ecclesla s. Stephanl rotmidl in Coelio monte. (Santo Stefano rotondo.) Panciroli * p. 784sq.; * p. 123. — Ciampini Vet. mon. II 109 sq. — Piazza p. 5538q. - Nibby I 7278q. - Forcella VIII 2038q. — Adinolfi I 3368q. — G. B. De Ro88i La basilica di S. Stefano rotondo in Studi e docmnenti Vn (1886) 217 8q. — Armel- lini * p.681 ; 'p.ll9. — A. Steinhuber Geschichte des Collegium C^rmanicum-Hungaricum in Rom I (Freiburg i. Br. 1895) 133 sq. — Marucchi p. 2198q. Hanc ecclesiam a Simplicio dedicatam (n. 1) lohannes I et Felix lY decorarunt (cf. G. Marini ap. Mai Scr. vet. nova coll. V 153 n. 1—3). Denuo a Theodoro consecrata (n. 2), ab Hadriano I (Lib. pontif. ed. Duchesne I 504), a Leone III Q. c. II 13. 20. 31), a Gregorio IV (1- c. H 76), a Leone IV (1. c. II 119) donis aucta, ab Hadriano I (1. c. I 510) et ab Innocentio II (1. c. II 384) instaurata, Gregorio XIlI iubente a. 1578 coUegio Hungarico de Urbe addicta fuit. Eeclesia s. Stephani inter antiquos Urbis titulos non invenitur, sed inde a saec. X tituli presbyteralis honore decorata est (cf. Du- chesne in M61ange8 VII 234), quem adhuc tenet. Archivum translatum saec. XVI ad sedem coUegii Germanici-Hungarici, ibi adhuc exstat (cf. Gott. Nachr. 1900 p. 138). A = Orig. Roma Gollegio Germanico (Via S. Nicolb da Tolentino). *1 (468—83) Simplicius dedicat basilicam s. Stephani in Celio monte. Laud. in Vita Simplicii (Lib. pontif. ed. Ducheme I 249; Mommsen p. 112). — Eeg. JK. -. 2 (642—49) Theodorus dedicat ecclesiam, ubi recondit corpora ss. Primi et Feliciani. Tabula in ecd. periit. — Edd. Baronius Ann. ad a. 649 c 1 = Oldoinus ap. 00/00- nium * 1 452. Ada SS. VII itm. p. 46. Q. Marini ap. Mai Scr. vel. notw coU. V 152 n. 4. De Boesi Inscr. chr. II^ 152 n. 30 ex syU. Lauresham. = Duchesne Lib.pontif 1334 not. 9. — Beg. JE. — . cf. Vitam Theodori (Lib. pontif. ed. Duchesne I 332; Monunsen p. 180). 3 Laterano 1195 iul. 31 Celestinus III archipresbytero et clericis s. Stephani in Celio monte: tradit de poBsessionibus territorii Tusculani quoddam tenimentum, cuius fines assi- gnati fuerunt a lo(rdano) tit. s. Pudentianae, Vguitione tit. s. Martini, G(regorio) Digitized by Google Eccl. s. Stephani rotundi in Coelio monte — Xenodochium Valerii. 43 s. Mariae in Aquiro card. et a Petro de Alexio. — Cum aliqua de. Dat. Lat. 2 kal. aug. pont. n. a. 5. A. — EA. Gm. Nachr. 1900 p, 193 n. 14 ex A, — Beg. Steifikuber 1 135 not. 5. JL. — . Monasterlnm s. Erasml in Coelio monte. Severano p. 4858q. — Lubin p. 335. — Adinolfi 1 343. — G. B. De Rossi La basilica di S. Stefano rotondo ed il monastero di S. Erasmo in Stndi e docnmenti VII (1886) 231 sq. — G. B. De Rossi La casa dei Valerii snl Celio ed il monastero di S. Erasmo ib. YII 235 sq. — Armellini * p. 228 sq ; 'p. 1228q. — F. Camobreco II monastero di S. Erasmo sul Celio in Arch. deUa Soc. Rom. XXVIII (1905) 265 sq. Sublacensis monasterii chronographi narrant, in s. Erasmi monasterio iam saec. VI florente monachos Sublacenses expulsoB saec. VII refugium invenisse. Monachus fuit in hoc coenobio Adeodatus, postea papa, qui abbatem et con- gregationem illic instituit (n. 1). Fuit ditatum a Leone III (Lib. pontif. ed. Duchesne II 9. 22) et a Gregorio IV (1- c. II 79); desertum, a. 938, ut cre- dunt, unitum fuit monasterio Sublacensi, iubente Leone VII (JL. 3608) et ab abbate Sublacensi rectum. Saec. XIII inhabitarunt moniales. Saec. XVI in ruinis positum solo aequatur. Monumenta huius monasterii in tabulario Sublacensis monasterii in- veniuntur; cf. Subiaco. *1 (672—76) Adeodatus . . „in monasterio s. Herasmi situm in Celio monte . . casalia conquisivit et in vita sua abbatem vel congregationem ibidem instituit^. Laiad, in VUa Adeodati (L%b, pantif. ed. Duchesne 1 346; Mommsen p. 190). — Beg. JE. — . Bonorum specimen graece scriptum ex marmore edd. Fabretti Inscr. p. 757 n. 629. Bianchini praef. ad Anastasium I (cf. De Rossi Inscr. chr. II » 44) et ex Reg. Snblac. f. 165' Duchesne I 347 not 6; Allodi e Levi p. 196 n. 147; Camobreco p. 275; Gatti in Bnllett. della Conmiiss. archeol. com. XXX (1902) 165. *2 (847—50) Leo IV praecepto pontificali confirmat ven. monasterio s. Erasmi terram quandam sementariciam ^quot sunt cesina plns minus 5^. Laud. in Nicoiai ep. et atib. charta permtUationis a. 860, quam ex Begesto SMacmsi edd. GdlletH Del primicero p. 186 n. 4 et AUodi e Levi p. 70 n. 31. — Beg. JE. — . Xenodochlnm Vmlerii. Huius xenodochii prima mentio fit in Gregorii I epistola (n. 1). Deinde in Vita Stephani III (Lib. pontif. ed. Duchesne I 473). Ex Vita Leonis III comperimus in hoc xenodochio q. app. a Valeris oratorium s. Abbacyri posi- tum (I. c. II 25); sed de eius situ certa quavis notitia caremus. Martinelli p. 332, I. Grimaldum secutus, collocatum credidit ad militias Tiberianas, i. e. apud ecclesiam s. Salvatoris de Militia (cf. etiam Vignoli Lib. pontif. Digitized by Google 44 Roma. II 146. 295 et Armellini ^ p. 92 sq.; «p. 124. 178). E contra I. B. De Rossi (Studi e doc. YII 242 sq.) demonstrat, hoc xenodochium in monte Coelio penes ecclesiam s. Stephani et monasterium s. Eusebii fuisse (cf. Duchesne Lib. pontif. II 46 not. 108 et G. Ghitti La casa Celimontana dei Yalerii in Bullett. della CommiBs. archeol. com. XXX (1902) 145 sq. 1 (598 dec.) Gregorius I Antonio subdiacono. (et praeposito xenodochii): confirmat pa- ctionem inter eum et Domitium abbatem mon. ss. Maximi et Agathae q. d. Lucuscanum de possessionibus Faiano, Nasoniano et Libiniano positis in provincia Sicilia territorio Panormitano factam. — Sicut grave et. Beg. Oreg. I Hb. IX ep. 82, — Edd, S. Gregorii M, Opp. ed, Maur. II Ub, IX ep, 28. Matm X 126 n, 27, Migne LXXVII 966 n. 28. Mon, Otrm, Epp. II 97. — Begg, J, 1185, JE, 1607. cf. Palermo, Mon. Lucascaniun. EGclesia s. Clemeiitis. (San Clemente.) Ugonio f. 1228q. — Panciroli »p. 2698q.; *p. 1828q. — Martinelli p. 90. -- Piazza p. 496 8q. — Ph. Rondinini De s. Clemente papa et martyre eiosque basilica in orbe Roma libri 2 (Romae 1706). — (De Vitry) Titi Flavii Clementis yiri consalari^ et martyris tumalus illa^tratus (Urbini 1727). — Nibby IHOsq. — De Rossi in Bollett di archeol. crist. Ser. I a. I (1863) 26 sq.; a. H (1864) 1 sq. et Ser. U a. I (1870) 129 sq. - G. Mullooly Saint Clement pope and martyr and his basilica in Rome'(Rome 1869); * (Rome 1878). — Forcella IV 499 sq. — Adinolfi I 305 sq. — Armellini » p. 195; «p. 124. — Marucchi p. 2878q. Titulus presbyteralis antiquissimus (cf. Duchesne in M^langes YII 221), iam laudatus in b. Hieronymi De viris illustribus c. 15. In hac basilica s. Clementis Zosimum a. 417 residentem legimus in eius epistola ad A&icae opiscopos (JK. 329). Ecclesiam restauravit Hadrianus I (Lib. pontif. ed. Duchesne I 505), ditarunt Leo IH (1. c. II 3. 20. 32), Gregorius IV (1. c. H 76), Leo IV (1- c. n 122. 125. 131). A. 1128 mai. 26 dedicata fuit. Quam olim habebant canonici, postea fratres s. Hieronymi; his ab Urbano VHI exstinctis, fratres s. Dominici possederunt. Archivum periisse videtur. t*i (492—96) Gelasius I concedit indulgentiam quotidianam 40 annorum totidemque qua- dragenarum et duplicem in quadragesima basilicam visitantibus. Laud. ab Ugomo f, 124', Eondinini p, 272, — Eeg, JK, — . Spurium. \*2 (1159—81) Alexander III indulgentias a Gelasio (n. 1) concessas confirmat. Laud. a Bondinini p. 273, — Beg, JL, — . Spurium. Digitized by Google Eccl. 8. ClementiB — Ecd. ss. Silvestri et Martini. 45 Eeelesia 88. Silyestri et Martiiii tit Eqaitii. (San Martino ai Monti.) Ugonio f.2498q. — Panciroli >p. eiSsq.; * p.SHsq. — G. A. Filippini Ristretto di tutto quello che appartiene air antichitd. e veneratione della chiesa de' santi Silvestro e Martino de* Monti di Roma (In Roma 1689). — Martinelli p. 255. — Lubin p. 345. — Piazza p. 421 sq. — Nibby I 548 sq. — Forcella IV 3 sq. — Adinolfi II 121 sq. — Armellini ^ p. 459; * p. 214. — P. Pouyard I monumenti esistenti in S. Martino e memorie istorico-critiche della chiesa de* SS. Silvestro e Martino (Non vidi). — Marucchi p.8198q. Equitii titulus (cf. Duchesne in M^langes Vll 222) valde antiqaus, quippe nominatur saec. V ex., conditus fuit, ut narrat Vita Silvestri, a Sil- vestro I (n. 1); Symmachus adiecit ecclesiam b. Martini (n. 2). Hae duae eccleBiae distinguebantur etiamtunc Hadriani I temporibus, sed iam saec. IX, tamquam una, nomine ss. Silvestri et Martini tit. Equitii inveniuntur (cf. Du- chesne Lib. pontif. I 267 not. 35). Titulus a Leone III mutatuB in diaconiam (cf. 1. c. n 41 not. 64), denuo fuit restitutus. Inter eius archipresbyteros memoria dignus Sergius II (1. c. II 86 — 87). Ecclesiam instauravit Hadria- nu8 I (1. c. I 505 — 7), iterum renovavit et in meliorem erexit statum Sergius II (1. c. II 93), Leone IV rem perficiente (1. c. II 131). Ditarunt Leo IH (1. c. II 12. 22. 25), Gregorius IV (1- c. II 76), Sergius U (1. c II 92—97), Leo IV (1. c. n 131). Monasterium penes basilicam, constitutum a Sergio II (n. 5) et completum a Leone IV (n. 6), incoluerunt primo monachi graeci, saec. XIH clerici saeculares, et sub Bonifatio VIII monachi Carmelitae, qui etiam hodie tenent. Ecclesia adhuc tituluB preRbyteralis. Pauca quae remanserunt documenta transierunt a. 1873 ad R. archivum Romanum (Roma Arch. di stato, Carmelitani dei SS. Silvestro e Martino) (cf. G5tt. Nachr. 1901 p. 241). Sed antiquiora omnino desiderantur. *1 (314—35) Silvester I y,fecit in praedium cuiusdam presbyteri sui qui cognominabatur EquitiuB, quem titulum Romanum constituit, iuxta termas Domitianas, ubi et dona (et fundos) constituit^. Laud. in Vita SUwsiri I (lAb, pantif. ed. Ducheme 1170. 187; cf. praef p, CLIl et Mommsen p. 47. 71). — Reg. JK. — . *2 (498—514) SymmachuB „b. Martini ecclesiam iuxta s. Silvestrem Palatini inl. v. pecuniis fabricans et exomans, eo ipso instante dedicavit^. Fragm. LaurenHanum (ex cod. Veron. XXII 8. VI) edd. Dudtesne Lih. ponHf. 1 46; Mommsen p. X; cf. Dwheme 1 262; Mommgen p. 124. — Beg. JK. — . Digitized by Google 46 Roma. *3 (844—47) SergiuB II basilicam b. Romani martyris, quae non longe ab Urbe foris porta Salaria sita est . ., titulo ss. SiWestri et Martini paroehiam esse decemit. Laud, in Vita SergH 11 (L%b, jxmtif. ed, Duchesne II 92), — Reg. JE, — . 4 ' (8U-47) SergiuB 11 multa corporum sanctorum dirutis in cimiteriis iacentia in eocle- siam B. Martini cum onmium advocatione Romanorum, presbyteriB, diaconis et clericis laudem Deo psallentibus, deportans (sub sacro altari dedicans) collocat [et concedit singulis ad hanc ecclesiam devote yenientibus in festiyi- tatibuB istorum sanctorum 3 annos et 3 quadragenas de vera indulgentia]. Tabula marmorea in latere dextro ecclesiae. — Edd. Baroniua ada. 847 c,4 = Oldainus ap, Oiaconium * I 609. Ugonio f. 256*, FUippini p, 77 = Amort Hist, indutgent. I 44, Oalktti Inscr, Bom. 1 24 n. 33, G, Marini ap, Mai Scr, vet, nova coU. V 46 n. 2. Marucchi p, 321, — Beg, JE. —. cf. Vitam Sergii II (Lib. pontif. ed. Duchesne II 93 sq.). — Indulgentia haec certe ficticia est. *5 (844—47) Sergius 11 ,,iuxta latus ipsius basilicae . . monasterium in honore b. Petri apost. ac Pauli, Sergii et Bachii sanctique Silvestri et Martini . . construxit, in quo monachorum Deo servientium congregationem pro cotidianis laudibus in praedicta ecclesia die noctuque domino Deo deprecantes constituit*'. Laud, in Vita Sergii II (lAb. pontif. ed, Dudieme II 97). — Reg, JE. — . *6 (847—55) Leo lY coenobium sacrum a Sergio n inceptum (n, 5) statuit monachosque locat, qui Domino assiduas valeant persolvere laudes. Gairmen pictum opere musivo periit. — Edd, Baroniue Ann. ad a. 847 c, 3 = Oldoi- nu8 ap. Oiaconium * I 609, Ugonio f. 254. FHippini p. 63 == Nibby l546 sq. = Adincifi II 123. Marangoni Chronologia Bom. pontif. p. 136. Carletti Mem. istor. critiche deUa chksa e monagtero di 8, SUvestro in Capite di Boma p, 59. G. Marini ap, Mai Scr. vet. nova coH V 152 n. 2. De Bossi Inscr. chr. II* 437 n, 119 ex P. Sabini Syll. inscr. chr. 8. XVI (cod. Marc. cl, X c, 195 f. 298*). Duchesne lAb, pontif, II 139 not, 60. Mon. Germ. Poetae lat. II 663. ArmelHni >p. 461; ^p. 215. — Beg. JE. — . Ecclesia s. Laciae in Silico sive in Orpliea. (Santa Lucia in Selce.) Panciroli *p. 4328q.; *p. 214sq. — Martinelli p. 164. — Piazza p. 731 sq. — NibbyI310. — Forcella X 357 sq. — Adinolfi II 116 sq. — Armellini >p.816; « p. 218. " Ecclesia fundata ab Honorio I (n. 1), donis locupletata a Leone III (Lib. pontif. ed. Duchesne 11 11. 21. 28) et a Gregorio IV (I. c. 11 77), olim diaconia (cf. Duchesne in M^Ianges YII 238), postea monasterium Gartusia- norum, inde ab a. 1370 monialibus ord. s. Augustini cessit. De archivo nihil. Digitized by Google Eccl. 8. Luciae in Silice — Eccl, s. Petri ad Vincula. 47 *1 (625—38) Honorius I dedicat eccleBiam b. Lueiae . . iuxta s. Silyestrum. Laud. in Viia Honcrii I (Lib, pantif. ed, Dwhetne 1324; Mcmmsen p. 173). — Rtg. JE. ^. Ecclesia s. Petri ad Tincnla tit. Endoxiae. (San Pietro in Vincoli.) Ugonio f. 50sq. — Panciroli *p.6858q.; ' p. 208 sq. — Torrigio I sacri trofei p. 126 sq. — Giov. Batt. Mari La basilica di S. Pietro in Vincoli etc., s. XVII, Napoli BibL Brancacciana III B 7 f. 198 sq. — Flor. Martinelli Memorie di S. Pietro in Vincola e delle Carine (teste Mandosio II 58). — Martinelli Roma ex ethnica sacra p. 284 sq. — Lnbin p. 842. — Piazza p. 507 sq. — M. A. Monsacrati De catenis s. Petri dissertatio (Romae 1750). — Nibby 1 663 sq. — Forcella IV 75 sq. — Adinolfi II 108 sq. — L. Giampaoli Memorie delle s. catene di S. Pietro apostolo con discorso storico sopra la basilica e canonica Eudossiana di Roma (Prato 1884). — Armellini * p. 553 sq.; * p. 20 sq. — Marucchi p. 311 sq. Titulus olim Apostolorum, poetea Eudoxiae (cf. Duchesne in M^langes YII 222). Ecclesia denuo aedificata, ut traditur, ab Eudoxia augusta, Yalen- tiniani imperatoris uxore, ut ibi Petri apostoli catenae custodirentur, fiiit renovata ab Hadriano I (Lib. pontif. ed. Duchesne I 508) et ditata ab eodem (L c. I 512), a Leone m (1. c. 11 3. 11. 19), a Stephano IV (L c. II 49. 50), a Gregorio FV (1. c. 11 76). Est titulus presbyteralis. Archivum adservatur adhuc penes canonicos Lateranenses, quibus Inno- centius VTII a. 1486 hanc ecclesiam concessit. Sed monumenta vetera desi- derantur (cf. Dudik Iter Rom. I 65 sq. et Gott. Nachr. 1900 p. 131 sq.). C = InBtrumenta acta donationes et privilegia ad canonicos regulares s. Petri ad Vincula et s. Laurentii extra muros de Urbe spectantia, auctore I. Gigliucci a. 1681, Roma Arch. di S. Pietro in Vincoli. 2) = Collectio synodorum et epistolarum summorum pontificum etc., s. XVI, Roma Bibl. ValHcell. C 24; cf. PflugkH. Iter p. 105. Notitias ex archivo s. Petri ad Vincula exscripsit P. L. Galletti Mis- cellanea t. IX, s. XVIII, cod. Vat. lat. 7930 (cf. Gott. Nachr. 1903 p. 23). 1 (432—40) XystuB m consecrat ecclesiam. TainUa oUm in ecdesia periit. — Edd. MarHnelU De arigine Urbis et de ecdems, reHquiie et induigentiis (Bamae 16S0) p. 34. MartineUi Boma ex e^ica sacra p. 284. Mon- saoraii p. VI not. m. (cf. p. XVII). G. Marini ap. Mai 8cr. vet. noca coU. V 107 n. 2 (cf De Bom inacr. chr. n<^ 110. 134; Orisar Anal. Bom. 177). — Beg. JK. — . 2 (555—60) Pelagius I consecrat ecclesiam. TabuJa perOt (ut n. 1). — Btg. JK. — . Digitized by Google 48 Roma. S Benevenio (1156) mart. 18 HadrianusIY rectoribus Romanae {ratemitatis : mandat, quatenus populum ecclesiae s. Mariae in Candiatore ^), qui ecclesiae s. Petri ad Yincula manum oboedientiae exhiberi contradicit, commoneant, ut a contradiotione illa penitus de cetero cesset et quod ecclesia s. Petri habet in ceteris capellis, in ista ei subtrahere non praesumat. Ad audientiam nostram. Dat. Beneventi t5 kal. april. 7) f. m. — Edd. Baranius Ann. ad a. 1H9 c. 39 ex cod. Vat. = Mami XXI 803 n.9 = Migne CLXXXVIII 1462 n. 89. — Regg. J. 6926. JL. 10158. cf.'Clerti8 urbis Romae n. 24. — *) retitiu» in Cambiatoribus. Monasterinm s. Mariae in Monasterio. Martinelli p. 873. — Lubinp. 339. — Forcella X 386 sq. — Adinolfi II lUsq. ~ Armellini » p. 364; «p. 211. — P. Fedele in Arch. dellaSoc. Rom.XXIX (1906). Monasterium valde antiquum, situm prope ecclesiam s. Petri ad Yincula, numeratur inter veteres XX Urbis abbatias; sed eius origo incerta. Putat Duchesne (Lib. pontif. 11 41 not. 63), hoc coenobium fuisse prius appellatum s. Agapiti ad Yincula prope basilicam Eudoxianam , cuius mentionem faciunt Vitae Leonis III (1. c. 11 12. 24) et Stephani IV (1. c. II 49). Attamen Gri- maldus, teste Martinello (p. 373), credidit, monasterium s. Mariae in Monasterio unum idemque fuisse ac monasterium s. Mariae de Lutara, quod invenitur in Vita Leonis III (Duchesne II 25). Utcumque res est, primus quem in- venimus abbas Petrus „monasterii s. Mariae ante venerabilem titulum Eu- doxiae'' occurrit in Benedicti VTII placito a. 1014 (ed. Ghilletti Del primi- cero p. 245 n. 30). Monasterium ab Honorio III a. 1219 nov. 19 Nicolao episcopo TuBculano eiusque successoribus, quia habitaculum in Urbe non habuerint hactenus oportunum, conceditur (Potthast Reg. 6162; Pressutti Reg. Honorii III t. I 375 n. 2261), deinde a Martino V monachis ord. s. Hiero- nymi in eoclesia s. Petri ad Vincula tunc degentibus traditur. Saec. XVI solo aequatur. De veteri monasterii huius archivo nihil scimus, licet in eo saec. XII ex. Cencius camerarius invenit lohannis XIII bullam Stephaniae senatrici a. 970 concessam (JL. 3742) „sumptam de thomo carticinio bullato" (Lib. cen- suum 8. R. E. ed. Fabre-Duchesne I 406), ex quo fortasse colligi potest, monasterium olim in patrimonio nobilis familiae Tusculanorum comitum fuisse. NonnuIIa vero documenta, recentioria tamen, inveniimtur in archivo canoni- oorum Lateranensium ecclesiam s. Petri ad Vincula nunc administrantium. *1 (1033—48?) Benediotus (IX?) ooncedit privilegium, quo omnes res, quas mon. habebat in Curte veteri, confirmat. Land. in n. 3. — Beg. JL. — . Digitized by Google Mon. 8. Mariae in Monasterio — Eccl. s. Praxedis. 4^ *2 (1154—55) HadrianuB IV committit lulio tit. 8. Marcelli presb. card. causam inter mon. s. Mariae in Monasterio et mon< ss. Agnetis et Constantiae de duobus petiis terrae in Muro malo et de prato iuxta silvam ibidem. Laud, in n. 3, — Beg. JL. — . 5 . 1155 aprU, 10 (11) Ex iussione Hadriani IV, pracsentibus Gregorio Sabinen. ep., lulio tit. 8. Marcelli et Gerardo s. Stephani in Coelio monte presb. card. atque lohanne Petri Leonis consule, lis inter Romanum yconomum mon. s. Mariae q. app. Monasterium et Merentianam abbatissam mon. ss. Agnetis et Constantiae atque Merentianae agitur. V. Mon. 88. Agnetis et Constantiae in Via Nomentana n. 4. Ecclesla s. Praxedis. (Santa Prassede.) Panvinio p. 258 sq. — Ugonio f. 298 sq. — Panciroli *p. TOlsq.; *p. 228 8q. — Severano p. 679sq. — Pennotti Generalis ord. can, hist. tripartita * p. 276. — Marti- nelli p. 2868q. — Martinelli Primo trofeo p.45sq. — Ciampini Vet. mon. II 143 sq. — Lubin p. 342. — Piazza p. 500 sq. — B. Davanzati Notizie al pellegrino della basilica di S. Prassede (In Roma 1725). — Fulg. Nardi Bnllarium Vallombrosanum (Florentiae 1729). — G. G. Trombelli Memorie istoriche concementi le due canoniche di S. Maria di Reno e di S, Salvatore insieme unite (In Bologna 1752) p. 108 sq. — Nibby I 670 sq. — Forcella II 491 sq. — Adinolfi II 129 sq. — C. Corvisieri Deir acqua Tocia in Roma in Bnonarroti Ser. III 1. 1 (1870) p, 47 sq. — N. Bertocci Notizie della basilica di S. Prassede (Roma 1879). — Armellini *p. 555 8q.; *p. 237 8q. — Brevi cenni sulla basilica di S. Prassede neir oocasione del VII centenario (Roma 1898). — Marucchi p.323sq. — P. Fedele Tabularium s. Praxedis in Arch. della Soc. Rom. XXVII (1904) 27 sq.; XXVIII (1905) 41 sq. Tituli Praxedis (cf. Ducbesne in M61anges VII 222), quem inter omnes vetustissimum titulum cardinalem in Urbe fuisse Panvinius asserit, iam saec. Y mentio fit (cf. Duchesne Lib. pontif. I 133 not. 8). Ecclesiam tunc ex parte ruentem renovayit Hadrianus I (1. c. I 509), donis locupletavit Leo III (1. c. n 11. 21); sed Paschalis I ^nimio iam laxatam senio in meliorem erexit statum, in alio non longe demutans loco^ (1. c. II 54), et in ea multa corpora sanctorum recondidit (n. 1) ibique monasterium monachorum graecorum in- stituit (n. 2), a Gh-egorio IV (1- c. 11 79) et Leone IV (1. c. II 109) postea ditatum. Nescimus quamdiu Graeoi ibidem permanserint; certe eoclesiam 8. Praxedis una cum monasterio Anastasius IV (non Anastasius DI, ut dicunt Davanzati, Forcella aliique) canonicis regularibus s. Mariae de Rheno com- misit ordinandam et disponendam, „salvo iure et reverentia cardinalis, qui pro tempore in eadem ecclesia fuerit*' (n. 11), sed ad extremam exinani- tionem deductam, deficientibus canonicis regularibus, Celestinus III, petente Sifredo cardinale tit. s. Praxedis, eis subtraxit (n. 16). Transiit a. 1198 iubente Innocentio III ad Vallombrosanos, qui eam adhuc ministrant. Kehr, ItalU pontiftcia I. ^ Digitized by Google 50 Roma. Archivum, non parvi pretii, adservatur etianuiunc penes illos monachos, Bed multa documenta, inter quae omneB fere bullas antiquas et codicem magni pretii, cui inscriptio pRegistrum YalliB umbrosae'', periisse dolemus. Neque pervenit ad nos bulla, qua ecclesiae b. Praxedis census unius skifati impositus fuit, quem adnotat Albinus (Cencii Lib. cens. S. R. E. ed. Fabre- Duchesne I 9 not. 2; 11 109). De archivo cf. Bethmann in N. Archiv II 362; Gott Nachr. 1900 p. 401; Pedele 1. c. XXVII 28 sq. — Archivi inventa^um sub titulo „Summarium non- nullorum instrumentorum et documentorum publicorum in monasterio s. Pra- xedis existentium a. 1270", quod Fr. Blume Bibl. libr. manuscr. ital. p. 166. 168) Romae in bibliotheca Alteriana (XIY E 4) invenit, ego non vidi. B = Cop. Roma Arch. di 8. Prassede. £1 = Cop. a. 1860 Nami Arch. capitolare. Nescimus qaa fortana hoc apographam Naraiam transiyerit C = Registram Vallis ambrosae, exBtaas adbac saec. XVIII in archivo s. Praxedis (cf. Bethmann 1. c), hodie, at diximas, desideratar. D = Comelii llAargarini Thesaarus historicas sacrae et politicae veritatia vol. HI, 8. XVII, Roma Arch. Vat. Arm. LIV t. 3; cf. G5tt. Nachr. 1900 p. 377. E = (V. Nannini) Ballariam Vallombrosanam vol. I, s. XVIII, Pescia Collegio di 8. Giaseppe (C 41); cf. GOtt Nachr. 1903 p. 594. F s= A, Grenovini Liber plariam ballanim ad congregationem Vallombrosanam spectantium a. 1704, ib. (C 30). O = Privilegia congregationis Vallis ambrosae, s. XVIII, ib. (B 10). Notitiae et excerpta ex archivo 8. Praxedis invenimitur in (Ughelli) Monumenta sacra varia, b. XVII, cod. Vat. Barb. 3221 (XL 18) f. 28 sq. (cf. Gott. Nachr. 1903 p. 95); cod. Vat. Barb. 2375 (XXXH 166) s. XVII f. 252 (cf. I. c. p. 85); cod. Vat. Barb. 2582 (XXXIII 102) b. XVH f. 130 Bq. (cf. I. c. p. 88) ; Caroli senatoris Strozzi Spoglio delle scritture di S. Praxede, 8. XVII, in Spoglio QQ 1238 (cod. Magliab. XXXVII 306) p. 305 sq. Firenze Bibl. naz. (cf. I. c. 1904 p. 143); G. Bianchini Instrumenta ex archivo b. Pra- xedis, B. XVIII, Roma Bibl. Vallicell. T 82 (cf. I. c. 1903 p. 140); P. L. Gal- letti Miscellanea vol. V. VII. IX. XXXIV, s. XVIII, cod. Vat. lat. 7926 f. 243 Bq.; 7928 f. 182 sq.; 7930; 7955; et Spicilegium, s. XVIII, cod. Vat. lat. 8054 (cf. 1. c. p. 22 — 25) ; I. Garampi AdverBariorum vol. II Roma Arch. Vat.; Van de Vivere Carte, s. XIX, Roma Bibl. Vittorio-Emanuele cod. 2683 (Mss. GoBuitici 554). 1 817 itd. 20 BiaschaliB I condit propriis manibus sub sacro altari in eccl. b. Praxedis cor- pora sanctorum, dirutis ex cimiteriis seu criptis iacentia auferens. Tahula marmorea in parieU eed. prope oratorium 8. Zenonis. [Panvinii Schedae, 8. XVI, cod. Vat. kU. 6780 f. 65. 6&. QaUetti Imcr. Urhi8, «. XVIII, cod. Vai. M. 7906 f. 5/. — Edd. Panmnio p. 259. MartineUi Primo trofeo p. 46. DavanzaJU p. m. Marangoni Chronoi. Eom. pontif. p, 136. Marangoni DeUe cose gentilesdie e profane (Roma 1744) p. 411. G. Marini ap. Mai Scr. vet. nova coU. V 38 n. 3 = Duthesne Lib. poniif II 64. Bauco Compendio deUa storia Vditema II 177 not. 1 = Bauco Storia deUa cittd'diVeletri II 198 not. 1. Adinolfi 11 136. Maruccki p, 325. — Regg. J. p. 222. JE. I p. 318. Digitized by Google £cc1. 8. Praxedis. 5l *2 (817—24) Paschalis I conBtruit coenobium b. Praxedis, in quo Graeoonim congrega- tionem introducit; praedia et posBeBsionum loca urbana vel rustica ditat. Laud, in VUa Paschalis I (Lib.ponHf. ed. Dudiesne II 64). — Beg. JE. — . ♦5 (1109) PaBchalis 11 praecepto et auctoritate interveniente, trauBaotio inter Nico- laum abb. (mon. s. Mariae Criptaeferratae) et Romanum card. b. Praxedis per illiuB curiales, Petrum Portuen. ep., Robertum card. b. Eusebii, Ana- stasium card. b. Clementis aliosque, definitur (a. pont. eius 10). Laud. in n,6. — Reg, JL. — . *4 (1143—44) Celestinus 11 concedit et restituit [ecclesiam] in loco q. d. Bobium. Laud. in n. 14. — Beg, JL. — . *5 (1144—45) LuciuB n confirmat restitutionem factam a Celestino II (n. 4). Laud. in n. 14. — Beg, JL. — . G 1148 aug. 30 Conradus Savinen. ep. et Eugenii III vicarius decidit litem inter ecclesias s. lohannis ante portam Latinam et s. Praxedis ex una et ecclesiam s. Mariae Criptaeferratae ex parte altera super duabus partibus eccldsiae b. Primitiyi. V. chartam a Nicolao scrin. S. R. E. conscriptam, quam edd. Galletti Del primi- cero p. 904 n. 56 et Fedele n. 24 (ez arch. 8. Praxedis). — ^egg. Tomassetti in Arch. della Soc. Rom. Vill 490 n. 15. HObner Gerichtsurk. n. 1667. JL. — . 7 Segni 1151 oct. 1 Eugenius m, praesentibus Ariberto tit. b. Anastasiae, lulio tit. s. Marcelli, Bemardo tit. s. Clementis, Rolando tit. s. Marci atque Gregorio diac. card. 8. Angeli et lohantte s. Mariae Novae, Guidone s. Mariae de Portico et lohanne ss. Sergii et Bachi, decidit causam inter ecclesiam s. Praxedis et eccIoBiam s. Crucis de restitutione possessionis trium petiarum terrarum in fundo Pompeii sub proprio Yocabulo Ad turrem sine fonte, condempnans Guidonem yconomum eccl. s. Crucis. Praecipit Nicolao Benencasae de regione Pineae, ut Petrum yconomum s. Praxedis inyestiat. — Scr. ex praecepto d. pp. ab Oddone scrin. S. R. E. B mec, XII — Ed. Fedde n. 25 ex B. Faes, in Arch. pal ital. Iltab, 71, — Beg. JL, — . ♦8 (1145—53) ' Eugenius III confirmat restitutionem factam a Celestino 11 (n, 4. 5), Laud, in n. 14. — Beg, JL. — . 9 1153 aug. 29 In praesentia Anastasii lY et cardinalium Gregorii tit. Calisti, Widonis tit. B. Crisogoni, lordani tit. s. Susannae, lohannis Paparonis tit. s. Laurentii in DamasBO, lohannis tit. ss. Martini et Silvestri et lohannis Neapolitani diac. Digitized by Google 52 Roma. card. SB. Sergii et Bachi et totius curiae^ Nicolaus abbas mon. s. Mariae in Criptaferrata locat IJbaldo preeb. card. tit. b. Praxedis totam partem teni- menti de s. Primo, recipiens econtra 30 libras affortiatorum, quas dat Ana- stasio pp. pro locatione Tiberiae. V. chartatn ab Andrea scrin. S. R. E. conscriptam, quam edd. Galletti Del primicero p. 310 n. 59 et Fedele n. 26 (ex arch. s. Praxedis). — Reg. Tomassetti in Arch. della Soc. Rom. VIII 490 n. 16. JL. — . *:Z0 (1153—64) Anastasius lY confirmat restitutionem factam a Celestino 11 (n. 4. 5. 8), Laud. in n. 14, — Big. JL, — . *ii (1153—54) Anastasius lY committit fratribus s. Mariae de Rheno basilicam s. Praxedis. Laud. in buais AJexandri III JL. 13012 et Celestini III n. 16. — Beg, JL. ^. V. Bologna, Eccl. s. Mariae de Rheno. *12 (1159—81) Alexander III confirmat restitutionem factam a Celestino 11 (n. 4. 5. 8. 10). Laud. in n, 14. — lUg. JL. — . *13 (1159—81) Alexander III confirmat refutationem de ecclesia s. Primi factam ab abbate Criptaeferratae (n. 9) et omne ius seu actiones seu defensiones, quae in rebus seu possessionibus ad agendum ecclesiae s. Praxedis conlatae sunt. Laud. in n, 14. — lUg. JL. — . 14 Verona 1186 ian. 27 Urbanus III Oualterio priori et fratribus s. Praxedis etc.: ad exemplar praedecessorum suorum ecclesiam s. Praxedis sub apost. protectione suscipit, confirmat regulam b. Augustini et possessiones propriis vocabulis expressas. — [Piae postulatio]. Ego Urbanus etc. Subscr. 1 5 card. Dat Veronae p. m. Trasmundi S. R. E. not., 6 kal. feb., ind. 4, inc. d. a. 1185, pont. v. d. Urbani pp. III a. 1. B\ — Edd. Om. Nadir. 1898 p. 389 n. 17 et 1903 p. 678 n. 21 ex B^ := Fedele n.40. — Beg.JL. -. *15 (1195—96) Celest inuB III priori et fratribus s. Mariae de Rheno : commonet, ut accedant ad praesentiam suam, de extrema exinanitione ecclesiae s. Praxedis responsuri. Laud. in n. 16. — Beg. JL. — . 16 Laterano 1197 feb. 28 Celestinutf III Sifredo tit. s. Praxedis presb. card. : ecclesiam s. Praxedis, deficientibus fratribus s. Mariae de Rheno, quorum curae ab Anastasio lY commissa fuit (n. 11)^ tam in spiritualibus quam in temporalibus prorsus ex- Digitized by Google Mon. 8. Agnetis ad Dao fiirna — Eccl. 8. Mariae Maioris. 53 tenuatam eisdem fratribus subtrahit et privilegia eisdem de ipsa ecclesia ab ecclesia Romana indulta decernit in posterum viribus omnino carere. — Cum ex iniuncto. Dat. Lat. 2 kal. mart. pont. n. a. 6. [C f,206 =J D f. 584. E f 298 (ex PiotocoU. vol. I f 20). F f. 146. Insert. Inno- centii III btiUae o. 1198 iun. 30: E f 803 (s. dat.) et G f 65 (s. dat.). — Edd. Nardi BulL VaUotnbr. p. 85 (ex Innocentii III biiOa). Lami Ddic. erud. 1737 p. 227 (a. IV) = Mignt CCVI loea n. 186. Bua. Bom. ed. Cocgudinee III 60 n. 23 (ex arch. VaJt. = D) = BuU. Bom. ed. TauT. III 106 n. 23. Fedde n. 43 ad 1196 april 30. — Begg. J. 10506. JL. 17194 ad 1195 feb. 28. Honasteriam s. Agnetis ad Dno fnrna* Grimaldi, Martinelli, Duohesne aliique opinati sunt, hoc s. Agnetis monasterium q. app. Duo fuma, nominatum quoque in Yita Leonis III (Lib. pontif. ed. Duchesne II 24), ubi legimus: ^oratorio sanctae Agnetis qui poni- tur in monasterio qui appellatur Duo fuma^, situm fuisse in Agone, ubi ecclesia s. Agnetis. Sed ut luculenter apparet ex charta quadam saec. X ex. in archivo s. Praxedis exstante (ed. Fedele in Arch. della Soc. Rom. XXYU 40 n. 2), quam subscripsit ^lohannes archipresbyter mon. ss. Laurentii atque Adriani nec non et ss. Praxedis et Agnetis q. app. Duas fumas'*, mona- sterium ad Duo fuma proximum fuit ecclesiae s. Praxedis (cf. etiam chartam Deodati card. tit. ss. Praxedis et Agnetis q. app. Dua fuma a. 1091 aug. 18, ed. Fedele 1. c. p. 62 n. 10). Exstabat iam saec. YIII (n. 1). Cf. Adinolfi II 218. Armellini ^p. 105; *p. 236. P. Fedele Una questione di topografia romana medievale in Bullet. della Soc. filologica Romana lU 10. *1 (715—31) Gregorius II locat monasterio s. Agnetis q. d. Duo furna massam Marulis et massam Sestianam, utrasque patrimonii Appiae. Deuadedit lib. III c. 239 ex registro Gregorii iunioris; AJbinus lib. X. — Edd. Mar- tinuod p. 324. Wolfv. GlanveUp. 370. FabrerDuchesne I352nat. — Begg. J. 1703. JE. 2215. cf. Latiam, Patrimonium Appiae. Ecclosia 8. Hariae Haioris. (Santa Maria Maggiore.) Descriptio saDctuarii s. LateraDensis eccleaiae auctore ignoto saec. XI (ed. Giorgi De litnrgia Rom. pontif. III 552 sq.). — lohannis diac. Lateranen. Liber de sanctis san- ctonun siye Libellus de basilica Lateranensi 8. XII c XV (edd. MabiUon Mub. ital. II 573 = Migne CXCIV 1557 sq.). — 0. Panvinii De praecipuis Urbis basilicis p. 234 8q. — Serrano p. 95 sq. — Ugonio f. 64' sq. — Panciroli *p. 5168q.; *p. 249 sq. — Trattato di Mons. Sirleto sopra la nobile chiesa di S. Maria Maggiore di Roma, s. XVil [Roma Arch. Vat Mi«c. Arm. II t. 24 ; BibL Pio 1. 169 f. 71 sq. ; cod. Vat Barb. 864 (XVI 71) ; cod. Vat Urb. 859 t 129 sq.; alii]. — P. De Angelis Basilicae s. Mariae Maioris de Urbe a Liberio papa I usque ad Paulum V P. M. descriptio et delineatio (Romae 1621). — Severano p. 689sq. — Martinelli p. 228. — A. M. Santarelli Memorie notabili della basilica di S. Maria Maggiore etc. (Roma 1647). — Gio. Batt Vaccondio Notizie istoriche delle quattro basiliche p. 177sq. — Piazza p. 339 sq. — C. Batelli Brevis enarratio sacrorum Digitized by Google 54 Roma. riiuom servatonim in aperiendo et claudendo portam sanctam patriarchalis basilicae Libenanae (Romae 1727). — N. Ratti Dissertazione sulla basilica liberiana (Roma 1825). — Nibby 1 880 sq. — Fr. Liverani Del nome di S. Maria ad Praesepe etc. (Roma 1854). — Fr. De* Conti Fabi Montani Deir antica immagine di Maria SS. nella basilica Liberiana e del suo culto '(Roma 1861). — Forcella XI 1 Rq. — Adinolfi II 148 sq.— Armellini * p. 883Bq.; *p. 226sq. — Grisar Analecta Romaua I 577 sq. — Marucchi p. 149 sq. — G. Ferri Le carte dell' archivio Liberiano in Arch. della Soc. Rom. XXVII (1904) 147 eq. 441 sq.; XXVIII (1905) 23 sq. S. Mariae Maioris sive ad PraeBepe sive ad Nives basi^cam patriarcha- lem construxit Liberius papa, unde nomen accepit basilicae Liberianae, iuxta macellum Libiae (Lib. pontif. ed. Duchesne I 208; Mommsen p. 79). Fuit dedicata a Xysto III (n. 2), restaurata ab Hadriano I (Duchesne I 50S) et a Paschale I (1. c. II 60), donisque aucta a Gregorio III, Stephano II, Hadriano I, Leone III, Paschaie I, Gregorio IV, Benedicto III, Nicolao I, Stephano V. Eugenius III denique porticum instauravit, ut refert inscriptio in basilica. Quatuor monasteria iuxta s. Mariam Maiorem olim conctnicta fuerant, ut eorum monachi divina officia ibidem administrarent, i. e. mon. s. Andreae cata Barbara patricia sive q. app. Massa luliana sive de Piacinula, mon. s. An- dreae in Exaiulo, mon. s. Hadriani, et mon. ss. Cosmae et Damiani, quorum de situ et nominibus res est concertationis plena inter viros doctos (cf. C. Cor- visieri in Buonarroti Ser. lU t I (1870) 47 not. 2; Perri 1. c. XXVH 161 sq.). Archivimi adhuc adservatur penes oanonicos ; sed monumenta vetustiora, inter quae omnes paene bullae, perienmt. De archivo cf. Gott. Nachr. 1900 p. 135 et Ferri 1. c. XXVII 127 sq. A = Orig. Roma Arch. capitolare di S. Maria Maggiore. B = Cop. ib. C = Bullarium Liberianum vol. I— IV, s. XVII, ib. (A VI). D = Giuseppe Bianchini Monumenti per la storia della basilica Liberiaua vol. I— XXII, 8. XVIII, Roma Bibl. VaUicell. T 74-96; cf. GOtt Nacbr. 1903 p. 140 et Ferri 1. c. p. 148 not. l. D^ = G. Bianchini Historia basilicae Liberianae s. Mariae Maioris vol. I— X, s. XVIII, Roma Arch. capitolare di S. Maria Maggiore (C III 36 — 45). E = Gio. Batt. Fiaschetti Monumenti per la storia della basilica di S. Mana Maggiore vol. I— IV, s. XVIII, Roma Bibl. VallicelL T 96-99; cf. Gdtt Nachr. 1903 p. 140. E^ = G. B. Fiaschetti Index monumentorum pro conscribenda historia basilicae Liberianae vol. I-III, s. XVIII, ib. T 100-102. F = Onuphrii Panvinii Schedae, s. XVI, cod. Vat lat. 6780; cf. GOtt. Nachr. 1903 p. 18. G = los. Garampi Schedae, s. XVIII, Roma Arch.Vat ; cf. GOtt Nachr. 1903 p.522. H = Van de Vivere Archivum basilicae s. Mariae Maioris, s. XIX, Roma Bibl. Vittorio-Emanuele cod. 2683 (Mss. Gesuitici 554); cf. G5tt Nachr. 1903 p. 145. *i (352'-'66) Liberius consecrat basilicam in honorem Dei et b. Mariae virg., in qua . . reliquias collocat. De Angeks p, 19 (ex cod, mon. 8. CaecUiae Transtiberim). Liverani p. 96. — Beg,JK, — . Digitized by Google Eccl. s. Mariae Maioris. 55 *2 (432-40) Xystus III condit basilicam s. Mariae, quae ab antiquis Liberii cognomina- batur, iuxta macellum Lybiae, ubi et offert dona et possessiones nominatim illustratas. Laud. in VUa XysH III (Lib, pantif. ed. Ducheme I 232 sq.; Mommsen p. 97). — Reg. JK -, Inscriptionem de hac re edd. De Rossi Inscr. chr. II» 71. 98. 139; Armelliui ' p. 227; Duchesne 1. c I 235 not. 2. t*5 (432-40) Xystus III concedit indulgentiam unius anni et 40 dierum in die consecra- tionis basilicae s. Mariae Maioris de Urbe. Laud. m huma Honorii III a. 1222 »u/. 19 Potthast Reg. 6876, Grcgorii IX a. 1240 (tesU Littrani p. 107), Akocandri IV a. 1268 aug. 4 (orig. in arch. «. Mariae Maioris), Ur- bani IV a. 1262 iul. 19 (ib.) et in Nicolai IV a. 1288 aug. 11 PotUwst Beg. 22/70. — Beg JK. -. Spurium. 4 (591 sept.) Gregorius I adnuntiat, se sexta feria veniente a titulo b. Laurentii mart. q. app. Lucinae egredientem ad b. Petrum apost. supplicantem cum hymnis et canticis spiritualibus properaturum esse. — Sollemnitas annuae. Eeg. Greg. I lib. II ep. 2. — Edd. Baroniua Ann. ad a. 590 c. 19. 8. Oregorii M. Opp. ed. Maur. II App. 3. Mansi IX 1084. Migne LXXVII 1329 n. 3. Mon. Germ. Epp. I 102. — Reg. JE. 1163. — Huius epistolae inscriptio est Chartula quae relecta est de. laetania maiore in basilica sanctae Mariae. 5 (603 aug. 29) Gregorius I invitat ad septiformem laetaniam, ut omnes ad sanctae gene- tricis Domini ecclesiam conveniant. — Oportet fratres. Reg. Oreg. I lib. XIII ep. 2. — Edd. Baronius Ann. ad a. 690 c. 13. S. Gregorii M. Opp. ed. Maur. 11660. Mansi X 340. Migne LXXVI 1311. Mon. Germ. Epp. II 366. — Reg. JK — . De re et de tempore cf. quae adnotat L. M. Hartmann in Mon. Germ. Epp. II 365 not. *6 (795—816) Leo III constituit, ut in dominicorum diebus vel in sanctis sollemnitatibus farum ex argento iuxta lectorium consistat et ad legendum sacras lectiones luminis splendorem refulgeat. Laud. in Vita Leonis III (Lib. pontif. ed. Duchesne II 31). — Reg. JE. — . ♦7 ' (1153) Eugenius III, cum de duodecim unciis oblationum b. Petri et ministeriorum tres uncias ecclesiae b. Petri concesserit, de consilio fratrum suorum de novem unciis earundem oblationum, quae sedi apostolicae remanserunt, ecclesiae Digitized by Google 56 Roma. 8. Mariae unam unciam concedit, detractis tamen consuetis expensis, quas iieri oportebit pro ipsius modulo quantitatis. Laud. in n. 11, — Beg, JL, — . cf. etiam Eugenii III bullam a. 1153 april. 10 pro canonicis basiHcae s. Peiri JL. 9714. 8 1189 sept, 8 Ex licentia Clementis III Gerardus prior et rector basilicae Lateranensis Salvatoris q. d. Constantiniana sanctique lohannis bapt. refutat Rolando archi- presbytero omnem litem pro quadam terra sementaricia. V. Eccl. 8. lohannis in Laterano n. 30. *5 (1187—91) Clemens III concedit privilegium protectionis et confirmat concessionem suam factam de palatio in ecclesia s. Mariae, dum adhuc Praenestinae eccl. episcopus erat. Laud, in n. 11, — Beg, JL, — . Paulus ep. PraenestinuB (1181 — 87), postea Clemens IIL Eius concessionem supra memoratam frustra quaesivimus. *10 (1187—91) Clemens UI concedit iidulgentiam unius anni et 40 dierum in sollemnitate consecrationis basilicae s. Mariae, quando lapidem altari maiori supposuit consecratum. Lottd. in Honarii III buUa a, 1222 iul, 19 FMast Keg. 6876 et in buUis Alexandri IV, Urhani IV et Nicolai IV ut in n, 3, — Beg. JL, —. 11 Laterano 1192 ian. 4 Celestinus III Bolando archipresbytero etc: ad exemplar Clementis in (n. 9) ecclesiam s. Mariae Maioris sub apost. protectione suscipit, possessiones propriis expressas vocabulis confirmat et Eugenii III donationem (n, 7) et Clementis III concessionem (n. 9) sancit. — Piae postulatio. Ego CelestinuB etc. Subscr. 12 card. Dat. Lat. p. m. Egidii s. Nicolai in carcere TuIIiano diac. card., 2 non. ian., ind. 10, inc. d. a. 1191, pont. v. d. Celestini pp. III a. 1. A. [B 8, XVIL C f, 9. D» t. X f, 1, F f 27 Exc. 6, H], — Edd, De AngeUs p,70exA= UgheUi » 1228; * 1 200 =: BuU. Bom. ed. Oooquelines III 46 n. 6 = BuU, Bom, ed. Taur, III 81 n,6 = Migne CCVI 910 n. 51, Ferri p, 451 n. 22 ex A, -- Begg. J. 10348, JL. 16797, Monasterlnm s. Andreae. Cf. Eccl. 8. Mariae Maioris. — Severano p. 685 sq. — Martinclli p. 338 sq. — Lubin p. 329. — Ciampini Vet. mon. I 242 sq. — Cancellieri De secretariis bas. Vat. III 1541sq. — Adinolfi II 219 sq. — G. B. De Ros«i La basilica profana di Giunio Basso suir Esquilino dedicata poi a S. Andrea ed appellata cata Barbara patricia in Bullet. di archeoL crist. Ser. II a. II (1871) 5 sq. — Armellini * p. 115 sq.; *p. 815 sq. — Duchesne Lib. pontif. I 410 not. 7; II 44 not. 84. — G. Ferri in Arch. della Soc. Rom. XXVU (1904) 161 aq. Digitized by Google Mon. 8. Andreae ~ Mon. ss. Cosmae et DamiaDi. 57 Ecclesiam s. Andreae dedicavit Simplicius (n. 1). lilic Gregorius I quandam homiliam recitavit (in basilica s. Andreae post Praesepe). Postea floruit ibidem monasterium, saeo. VIII desertum, quod Gregorius II restau- ravit (n. 2). Est monasterium illud s. Andreae q. app. Massa luliana, cui Leo in canistrum fecit (Liber pontif. ed. Duchesne II 23), et Gregorius II itemque Leo III, qui tecta basilicae renovavit (1. c. II 28), etiam nominant cata Barbara patricia; postea, ut credunt, nomen s. Andreae de Piscinula accepit. Huius monasterii possessiones fuerunt concessae a Celestino Y capitulo 8. Mariae Maioris. Ecclesia diruta est saec. XYII ex. *1 (^68-^83) Simplicius dedicat basilicam b. apostoli Andreae iuxta basilicam s. Mariae. Laud. %% Vita Simjplicii (Lib, pontif, ed. Ducheme I 249; Mommscn p. 112), — Beg. JK. -. cf. carmeu Valilae patricii, quod denuo edd. I. B. De Rossi Inscr. chr. 11*486; Grisar Analecta Romana I 80; Armellini * p. 815 aliique. *2 (715—31) GregoriuB II ^monasterium iuxta positum s. Andreae apost. quod Barbarae nuncupatur ad nimiam deductus desertionem, in quibus ne unus habebatur monachus, restaurans, monachos faciens, ordinavit, ut tertiam, sextam et nonam vel matutinos in eadem ecclesia sanctae Dei genetricis cotidianis agerent diebus**. Laud. in Viia Gregarii II (Lib. pontif. ed. Ducheme 1397), — Beg, JE, — . De altera redactione cf. Duchesne 1. c. et Ferri 1. c. XXVII 162. Honasteriuro ss. Cosmae et Damiani. Cf. Eccl. 8. Mariae Maioris. Primo fuit oratorium, quod Symmachus ad s. Mariam a fundamentis construxit (Lib. pontif. ed. Duchesne I 262; Mommsen p. 124). Ibi Gregorius II gerocomium instituit (n. 1), ut credunt Duchesne et Ferri 1. c. XXVIl 165. Monasterium floruit iam temporibus Leonis III (Duchesne II 23). Periit sub Sixto V (cf. Lubin p. 336; Armellinii p. 200; »p. 236). *1 (715—31) Gregorius II instituit gerocomium, quod iuxta ecclesiam s. Dei genetricis ad Praesepe situm est Laud. in Vita Gregorii IJ (Ltb. pontif ed. Duchesne I 397). — Beg. JE. — . Juxta alteram Vitae redactionem ^Gregorius II gerocomium, quod post absidam 8. Dei genetricis ad Praesepem situm est, monasterium inRtituit .. et onlinavit, ut utraque monasteria (i, e. s. Andreae et ss, Cosmae et Damiani) ad s. Dei genetricem singulii) dicbus atque noctibus Deo laudes canerent**. Digitized by Google 58 Roma. . MonaHteriuin ss. Adriani atque Lanrentii. Cf. Eccl. 8. Mariae Maioria. Hoc vetustissimum monasterium fuit renovatum ab Hadriano I, qui ibi monachos constituit ad divina ofiicia in basilica Liberiana una cum monachis aliorum monasteriorum administranda (n. 1), et ditatum a Leone lU (Lib. pontif. ed. Duchesne H 23). Periit sub Nicolao V (cf. Martinelli p. 361; Lubin p. 327; Armellini ^p. 100; «p. 235; Duchesne I. c. I 522 not. 116). *1 (772-95) Hadrianus I ^noviter dedicavit atque constituit monasterium ss. Adriani atque Laurentii, quod in ruinis marceBcens a priscis temporibus tamquam in cripta a secularibus habitabatur, . . in quo et multa bona donavit, . . et constituit in basilica s. Mariae ad Praesepem in caeteris monasteriis ibidem constitutis Deo die noctuque canentes solite gerere laudes^. Laud, in VUa Hadriani I (Lib, pontif, «1. Duchesne I 611). — Reg. JE, — . Monasterinm s. Andreae in Erainlo. Cf. Eccl. 8. Mariae Maioris. Monasterii ss. Andreae et Stephani q. app. Exaiulo originem penitus ignoramus; etiam de situ eius et fortuna viri docti inter se discordant. Ne- scimus quoque, a quo pontifice huius monasterii monachi ad divina of&cia in basilica Liberiana administranda instituti fuerint. Yerum adnotare iuvat, hoc monasterium Richardo abbati Fuldensi a Benedicto VHI a. 1024 feb. 8 concessum fuisse (JL. 4057); quod confirmarunt lohannes XIX, Clemens II, Leo IX, Victor II, Alexander II, Calixtus H, Innocentius II, Eugenius HI. Ecclesia s. Pndentianae tit. Pastoris. (Santa Pudenziana.) Panvinio p. 266 sq. — Ugonio f. 160' sq. — Panciroli * p. TlOsq.; * p. 2648q. — Pennotti Generalis ord. can. hist. tripartita * p. 276. — Torrigio I sacri trofei p. 23 sq. — Martiuelli p. 288. -— Martinelli Primo trofeo p. 44 sq. — Piazza p. 488 sq. — B. Davanzati Notizie della basilica di S. Pudenziana (Roma 1725). — B. Davanzati Divozione a S. Pudenziana ed alli santi tre mila martiri sepolti in detta chiesa (Roma 1731). _ G. G. Trombelli Memorie ifltoriche concementi le due canoniche di S. Maria di Reno e di S. Salvatore insieme unite (fn Bologna 1752) p. 109 sq. — P. Cairo Notizie deir antichissima chiesa presbiterale di S. Pudenziana di Roma 1805 (codd. bibl. Vittorio- Emanuele 1555—56, olim Sessor. 482. 485). — Nibby 1 677 sq. — G. B- De Rossi I monu- menti del secolo quarto spettanti alla chiesa di S. Pudenziana in BuUett. di archeol. crist. Ser. I a. V (1867) 49 sq. — Forcella XI 135 sq. — Adinolfi II 240 sq. — Ar- mellini * p. 565 sq.; * p. 192 sq. — Marucchi p. 364 sq. Inter vetustissimos recensetur titulus PudentiB, postea Pudentianae sive Potentianae, situs in vico Patricii, qui primum Petri apostoli hospitium Romae fuisse traditur (cf. Duchesne in M^langes VII 223). Ecclesia fuit restaurata Digitized by Google MoD. 88. Adriani atque Laurentii — Mon. s. Laurentii in Panisperna. 59 ab Hadriano I (Lib. pontif. ed. Duchosne I 508) et ditata a Leone III (1* ^' U 11. 21. 34), a Gregorio IV (1. c. II 77) et a Stephano V (1- c II 195). Kenovata denique fuit sub Gregorio YU et consecrata a Benedicto huius tituli cardinali, cuius memoria adhuc inyenitur in tabula marmorea. lam temporibuB Leonis lU exstabat hic monasterium ss. Euphemiae et Archangeli (]• c. U 24). Antiquitus ecclesiam clerici, inde ab Hadriano lY (non ab Innocentio U, ut affirmant Panvinius et Ugonius), canonici regulares congre- gationis s. Mariae de Rheno tenuerunt. Est adhuc titulus presbyteralis. Non compertum habemus an s. Pudentianae ecclesia etiamnunc archiviim proprium possideat; documenta tamen vetustiora Bononiam in archivum canoni- corum 8. Salvatoris transmigrasse videntur. Pius I ex rogatu b. Praxedis dedicat ecclesiam thermas Novati, in vico Patricii, in honore sororis suae s. Potentianae, ubi et multa dona ofFert. Laud. m VUa Pii (Lib.ponHf. ed, Dudiesne I 132; Mommsen p. 14), ubi adnotaiio haec adiecta fuit ex Actis 88, Pudentianae et Praxedis. — Beg. JK. —. De fide notitiae cf. Duchesne 1. c. 1 133 not. 8. 2 Boma S. Pietro 1155 mart. 17 Hadrianus IV, petente Guidone presb. card. tit. Pastoris, committit eccle- siam s. Pudentianae canonicis s. Mariae de Rheno et confirmat eius pos- sessiones. V. Bologua, Eccl. b. Mariae de Rheno. Monasterinm s. LanrentU in Panlsperna. (San Lorenzo in Panispema.) Panciroli >p. 4248q.; *p. 27l8q. — Lubin p. 337. — Piazza p. 591 sq. — Nibby 13058q. — Adinolfi II 250 sq. — Armellini "p. 306; « p. 199. — P. Andrea de Rocca di Papa Memorie storiche della chiesa e monastero di S. Lorenzo in Panisperna (Roma 1893). - Marncchi p. 374. Huius ecclesiae primam notitiam invenimus in Yita Hadriani I, qui ecclesiam s. Laurenti q. app. ad Formonsum restauravit (Lib. pontif. ed. Duchesne I 507), et in Vita Leonis IIT, qui basilicam b. Laurentii in For- monsum ditavit (1. c. II 11. 20). Postea nomen s. Laurentii in Panispema accepit. Quo tempore monasterium institutum sit nescimus. Primum a monachis ord. s. Benedicti regebatur, postea a monachis Cayensibus, quibus Eugenius III monasterium ad reformandam ibidem labentem religionem con- cessit, ut colligitur ex Alexandri III bulla pro monasterio Gavensi a. 1169 ian. 30 (JL. 11590), denique monialium s. Glarae fuit usque ad a. 1873, quando est suppressum. Monasterium olim recensebatur inter antiquas XX Urbis abbatias. Ecclesia est titulus presbyteralis ex gratia Leonis X. Archiviim disparuit tempore suppressionis. Exstant apographa collecta a P. L. GaUetti MisceUanea vol. XXIV. XXY in cod. Vat. lat 7945. 7946 et Digitized by Google 60 Roma. Spicilegium in cod. Vat. lat. 8054 (cf. Gott. Nachr. 1903 p. 23. 25). Una CeleBtini III bulla priori et monachis concessa (n. 3) iam saec. XIY in aFchivo canonicorum 8. lohannis Lateranensis adsenrabatur, ubi adbuc est (cf. Eccl. 8. lohannis in Laterano). A = Orig. Roma Arch. capitolare di S. Giovanni in Laterano. C = Liber iarium eccL Lateranen., s. XIV, ib. (A LXXV). F = Inventariam sea rcpertorium Lateranen. eccl. aactore Antonello can. Lateranen. a. 1745, ib. (A I). K ssx Liber reram notabiliam eccL Lateranen., s. XVIf, ib. (FF XXV). • *1 (1195) Gelestinus III delegat Chiidonem tit. n. Mariae Transtiberim, Fidantium tit. 8. Marcelli et lohannem tit 8. Priscae presb. card., ut cognoscant de causa appellationis inter Roffredam eiusque consortes et Egidium yconomnm 8. Laurentii Panispemae super sententia lata ab Oddone (de Insula) dativo iudice de tribus petiis terrae pos. in terr. AJbanensi loco q. d. Oliarii et alio petio terrae pos. in Oaccabellis. Laud, in n. 2. — Beg. JL. — . 2 1195 dec. 1 Guido 8. Mariae Transtiberim, F(idantius) s. Marcelli, lohannes s. Priscae presb. card. una cum Persico iudice Beneventano ex delegatione Celestini III (n. 1) cognoscunt de causa appellationis tU in n. 1. Insert, in n. 3. — Eeg. JL. — . 3 Laterano 1195 dec. 15 CelestinuB III lohanni priori et monachis s. Laurentii Panispernen. : con- firmat sententiam ab Oddone dativo iudice super quibusdam terris promul- gatam et a Quidone tit. s. Mariae Transtiberim, Fidantio tit. s. Marcelli et lohanne tit. s. Priscae presb. card. una cum Persico indice Beneventano confirmatam (n. 2). — Quarumlibet decisiones. Dat Lat. 18 kal. ian. pont n. a. 5. A. [Cf, 68. Ff. 198. K f. 43]. — Ei. Crescimbeni UiOoria deUa chiesa di S, Oiovanni avanti porta Latina p. 218. — Beg. JL. — . Ecclesia s. Cyriaci in tlierniis Diocleiiani. Labin p. 334. — Piasza p. 531. — Franc. Cancellieri Memorie storiche della chiesa di S. Ciriaco etc. in cod. Vat lat 9160—61. — Adinolfi II 264 sq. — Armel- lini »p. 189; « p. 819 sq. Ecclesia haec, iam antiquitus inter titulos adscripta (cf. Duchesne in M^Ianges YII 224), restaurata fuit ab Hadriano I (Lib. pontif. ed. Duchesne I 507) atque donis aucta a Leone III (I- <5. II 11. 21. 32), a Paschale I (l. c. II 60), a Gregorio IV Q. c. H 77) et a Benedicto III (I. c. II 146). Ur- banus II a. 1091 s. Gyriaci ecclesiam et titulum s. Brunoni, Cartusiensis ordinis fundatori, concessit, „ut in eo loco libere et absque strepitu curiae cum Digitized by Google Eccl. 8. Cyriaci in thermis Diocletiani — Eccl. s. Sasaimae. 61 Guarino (sive Gavino) socio suo posset vaoare^ (JL. 5443), ibique monasterium instituit (n. 1). Benedictus XI a. 1304 feb. 28 ecclesiam s. Cyriaci mona- sterio 8. Bartholomaei de Trisulto et ordini CartuBiensi addixit (cf. Qrandjean Les registres de B6noit XI p. 427 n. 668; Le Couteubc Ann. ord. Cartusien. IV 511). PiuB YII denique a. 1801 iul. 24 duas domos Romae et Trisulti in unam uniens, Romanam Trisultensi incorporavit eiusque priorem Trisultensi abbati subiecit. Titulus — refert Panyinius — , cum prae vetustate comiiBset, eo templo solo aequato, a Sixto lY ad ecclesiam ss. Quirici et lulittae translatuB est. Yestigia ecclesiae antiquae vidit Martinelli (p. 354) in vinea monachorum Cartusianorum. Graviter errat Mabillon (Ann. Bened. ^ I 244), confundens s. Cyriaci monasterium cum monasterio monialium ss. Nicolai et Cyriaci in Via lata (cf. Galletti Del primicero p. 147). Pauca, quae supersunt ex archivo ecclesiae s. Cyriaci, transierunt ad archiyum Cartusianorum in abbatia Trisultensi (cf. Gott. Nachr. 1900 p. 300). B = Cop. 8. XII Trisulti Arch. abbaziale di S. Bartolomeo. *i (1091^99) Urbanus II propriis manibus consecrat monasterium et nonnullis privilegiis et libertatibus dotat. Laud. in Nicolai III hUUa a, 1278 april 37 (Reg. Vat. t S9 f. 160 n. 97). — Beg. JL. — . 2 Tivdi 1099 od. 18 Clemens III (Wibertus) confirmat, Romano presb. card. petente, ecclesiae tit. b. Cyriaci iuxta thermas Diocletiani omnes res et possessiones. — Sicut in- dignum est. Subscr. 13 card. Dat. Tibure p. m. Ghiidonis Ferrarien. ep. yice canc. et bibl., a. ab inc. Chr. 1099, 15kal. nov., ind. 7. B. — Ed. KOir in Arth. deOa Soe. Bom. XXIII (1900) 282 ex B. — Beg. JL. — Ecclesia s. Snsaimae. (Santa Sasanna.) UgODio f. 190 sq. — P. Fulvius Rituum sacranim cerimoniarum ven. monasterii et collegii s. Bemardi in s. Susanna de Urbe Cistercien. ord. libri 3 (Romae 1595). — P. FnlTias Compendio del celeste e divino tesoro delle indnlgenze indolti gpnzie favori esensioni e privilegi concessi dai sommi pontefici al monastero di S. Bemardo di Boma (Non vidi.) — Panciroli *p. 7878q.; *p.3d48q. — Martinelli p.310. — Ciampini Vet mon. II 138 sq. — Piaaza p. 462 sq. — Nibby I 782 sq. — Forcella IX 531 sq. — Adinolfi II 328 sq. — Armellini >p. 687; * p. 187. — Marucchi p. 3808q. Titolus Oaii seu Susannae, in regione quarta ad duas domos, iam memoratur saec. Y ex. (cf. Duchesne m M^langes YII 223). A Sergio I, qui fuit presbyter tituli huius, ecclesia omata et multis possessionibus instructa est (Lib. pontif. ed. Duchesne I 375; Mommsen p. 215). Cuius presbyter fuit etiam Leo UI, qui eam a fundamentis restauravit multisque donis ditavit Digitized by Google 62 Roma. (1. c. II 3. 21. 31). Etiam Gregorius IV eam locupletem fecit (1. c. II 77). Est adhuc titulus preBbyteralis. Archivum periiBse videtur. Sed ecclesiam olim antiqua pontificum privilegia libertatis possedisse, ex libro Albini coUigitur (Cencius ed. Fabre- Duchesne I 9 not 1 et II 109), ubi legimus: ^Ecclesia sanctae Susannae unum scifatum et unum morabutinum^. 1 (687—701) Sergius I lohanni presb. tit. s. Susannae etc.: deputat loca vel praedia pro- priis nominibus descripta. — Dum apostolicis. Fragmenia tabulae marmareae, emus mcUor pars periit a. 1603, exetani in Museo Vaticano, — Edd. G. A, Oderid Disaertationee et adnotationes (Eomae 1766) p. 261. 8t. Borgia De cruce Vaticana p. 24 not. G. Marini Pap, dipl. p. 215 ex cod. Vat. 3641 [hge 6241] et ex cod. Vat. Batb. 2766 (XXXIV 73, oHm 3683). G. Marini ap. Mai 8er. vet. nova coU. V 226 n. 1. G. B. De Bossi in BuUeU. di archeol. eriet. 8tr. II a. I (1870) 93 et tab. VIII (ex Panvinii echedis in cod. Vat. 6780, ex cod. Chis. I V 167 et ex ood. Vat. 6241 aUisque) = Ducheme Lib. pontif. I 379 not. Marucchi p. 381. — Beg. JE. 2136. cf. PflugkH. in Qaellen u. Forsch. IV 169 sq. et commentarinm G. B. De Rossi 1. c. 2 (795—816) Leo III aulam a fundamentis erigens, condens corpus b. Felicitatis mari, compte aedificans omat atque dedicat. Inacriptio in musivo opere perOt a. 1596. — Edd. Ugonio f, 193. MartinelH p. 311. Oiaconius • / 190. 674. Oiampini Vet. mon. II 170. G. Marini ap. Mai Scr. vet. nova coiL V 154 n. 3. ForceUa IX 631. G. B. De Rossi in BuUeU. di archeol. crist. 1884^86 p. 181 et Inscr. chr. II<^ 441 n. 149 (ex P. 8abini SyU. inscr. dir. in cod. Marc. X 196) = Dudtesne Ub. pontif. II 34 not. 12. ArmeUini ^p. 269. Marucchi p. 382. — Beg. JE. — . Ecclesia s. Salyatoris de Cornatls slre de Thermis. Ex Innocentii III bulla ad clericos s. Agathae a. 1205 iun. 4 Potthast Reg. 2531 hanc ecclesiolam filialem fuisse ecclesiae s. Susannae deducitur. De eius situ cf. Martinelli p. 392; Armellini ^p. 591; * p. 823. *i (1191—98) Celestinus HI Lothario card. (diac. ss. Sergii et Bachi) committit que- relam, quam O(regorius) s. Mariae in Aquiro diac. card. pro ecclesia s. Agathes contra P. diaconum super ecclesia Salvatoris q. d. de Comutis (sive de Thermis) coram se proposuit, audiendam et examinandam. cf. Eccl. 8. Agathae in Subura n. 4. Monasteriam Inxta Galllnas albas. Ignoramus nomen proprium et fortunam huius monasierii. De loco, ubi posita fuerit domus illa, in regione prope palatium quod appellatur Digitized by Google Eccl. s. Salvaioris de CoraatiB — Eccl. ss. Qervasii et Protasii. 63 Quirinale, cuius etiam mentio fit in Libro pontificali (ed. Duchesne II 260), cf. Jordan Topographie der Stadt Rom I 72; II 122. Gratiosum subdiaconum in Gregorii I epistola (n. 1) unum eundemque esse ac Gratiosum in Honorii I privilegio (n. 2), ex eodem nomine eodem- que loco eyincitur. 1 (593 ian.) GregoriuB I Gratioso subdiacono: praecipit, quatenus domum positam in regione quarta iuxta locum q. app. Gallinas albas vel hortum atque hospitia Florae abbatissae ad monasterium in hac domo construendum tradat. — Religiosam vitam eligentibus. Eeg. Grtg. I Ub. III ep. 17. — Edd. 8. Qregarii M. Opp. ed. Maur. II Kb. III n. 17. Mangi IX im n. 17. Migne LXXVII 617 n. 17. Mon. Oerm. Epp. 1 176. — Regg. J. 857. JE. 1221. 2 625 dec. 13 Honorius I Gratioso subdiacono: concedit domum cum horto suo pos. in urbe Roma iuxta thermas Diocletianas regione quarta cum omnibus ad eam per- tinentibus in 29 annorum spatia ad 1 aur. boI. persolyendum Bingulis quibusque annis rationibus ecclesiasticis pensionis nomine possidendam. — Ne cuiquam labor. Dat. id. dec. ind. 14. ^tiuedediU Kb. III c. 138 (117) ex registro HonorU pp. — Edd. Leonie M. Opp. ed. BaOerim III p. CCCVI «= Manei X 684 = Migne LXXX 480 n. 11. Deusdedit ed. MarHnucci p. 293; ed. Wolf v. OlanveU p. 326. — Begg. J. 1668. JE. 2011. Ecclesia ss. GerTasii et Protasli tit Testinae. (San Vitale.) Panciroli "p.8028q.; «p. 2998q. — Piazza p. 6898q. — Nibby I 758Bq. — Forcella XI 217 8q. — Adinolfi II 260 8q. — Armellini » p. 244 sq.; « p. 187 sq. — Maracchi p. d78Bq. Titulus Yestinae ab Innocentio I constitutus est (cf. Duchesne in M61anges Vll 223). Eius ecclesia decorata a Leone III (Lib. pontif. ed.* Duchesne II 2. 11. 21. 32), a Gregorio IV (1. c. II 77) et a Nicolao I (1. c. n 158), fuit a canonicis culta, sed a. 1595 a Clemente YIII datur Societati lesu. Est adhuc titulus presbyteralis sub nomine s. Yitalis. De archivo nihil. *1 (401—17) Innocentius I dedicat basilicam ss. Gervasii et Protasii ex devotione cuius- dam inlustris feminae Yestinae, laborantibus presbyteris Ursicino et Leopardo et diacono Liviano, ibique ex delegatione Yestinae titulum Romanum con- stituit et in eodem dominico ofFert dona et possessiones nominatim illustratas. Laud. in Vita Innocentii I (Lib. porUif. ed. Duchesne I 220 sq.; Mommsen p. 88 aq.}. — Beg. JK. — . Digitized by Google 64 Roma. Ecclesia 8. Agathae in Subara. (Sant^ Agata de* Goti.) Panciroli *p. 174 sq.; 'p. 276 sq. — Flor. Martinelli Diaconia sanctae Agathae in Snbura descripta et illostrata (Romae 1688; cf. cod. Vat. Barb. 2363 (XXXII 154, olim 1065). — Ciampini Vet. mon. I 250 8q. — Lubin p. 327. -- Piazza p. 818 sq. — Franc. Cancellieri Memorie della chiesa di S. Agata alla Suburra, s. XVIII, cod. Vat. lat 9701. — G. Laurenti Storia della diaconia cardinalizia e monistero abbaziale di S. Agata alla Suburra (Roma 1797). — Nibby I 32 eq. — Forcella X 343 sq. — Adi- nolfi II 93 sq. — Armellini ' p. 102 sq.; 'p. 201 sq. — Marucchi p. 3758q. — Jacques Zeiller Les ^glises Ariennes de Rome in M^langes XXTV (1904) 17 sq. Pervetusta haec basilica aut restaurata aut constructa, ut alii dicunt, a Ricimer magiBtro utriusque militiae, fuit olim Gothorum ecclesia; sed Gre- goriuB I yjspeluncam pravitatis haereticae^, i. e. Arianae, ad catholicam fidem reduxit (n. 1. 2). Ibi Gregorius II monasterium instituit (n. 3), quod primo a monachis ord. s. Benedicti, postea ab Humiliatis, inde ab a. 1579, iubente Gregorio XTTT, a monachis Montis Yirginis administratum est. Alii econtra, ut Nibby I 73 et Armellini ^ p. 103; ^ p. 688 putant, hoc monasterium a Gregorio 11 conditum Transtiberim (S. Agata in Trastevere) situm fuisse. Ecclesia fuit ditata ab ipso Gregorio 11 (Lib. pontif. ed. Duchesne I 402), a Leone III (1. c. 11 12. 15. 22. 32), qui eam restauravit (1. c. II 28), et a Gregorio IV (1. c. II 79). Inde a saec. VII inter diaconias enumeratur (cf. Duchesne in M^langes VII 235. 238) eiusque monasterium inter XX anti- quas TJrbis abbatias recensetur. Monumenta antiquiora perierunt. De archivo nihil aliud habemus nisi quod refert Marini Pap. dipl. p. 215 ex Petro Orvietano, qui saec. XFV aiebat, se ibi vidisse ultra 35 privilegia bullata et scripta in iuncis con- glutinatis (cod. Vat. Barb. 584 f. 30'; XII 27, olim 2017). *1 (591—92) Gregorius I dedicat ecclesiam Gothorum, quae est in Subora, in nomine b. Agathae martyris. Laud. in Vita Oregorii I (lAb, pontif, ed, Duchesne 1 312; Mmmsen p. 162). — Reg. JE. — . De tempore cf. Hartmann in Mon. Germ. Epp. I 253 not. 2 (594 ian.—mart.) Gregoriusl Leoni acolitho: monet, ut pensiones omnium domorum in Urbe constitutarum, quas ecclesia s. Agathae, aliquando spelunca pravitatis haere- ticae, nunc ad catholicae fidei culturam reducta, temporibus Gothorum habuisse constiterit, annis singulis congreget et quantum in reparatione eiusdem ecclesiae necessarium fuerit, eroget. — Locorum venerabilium. Reg. Oreg. I lib. IV ep. 19. — Edd. S. Gregorvi M. Opp. ed. Maur. II Ub. IV n. 19. Mansi IX 1169 n. 19. Migne LXXVII 688 n. 19. Mon. Oerm. JSpp. I 253. — Regg. J. 926. JE. 1291. cf. etiam Gregorii Dial. lib. III c 30 et lohannis diac. Vit Gregorii M. lib.'II c.31. - cf. I. Carini in Arch. stor. Sicil. XII (1888) 435. Digitized by Google Eccl. 8. Agathae in Subuitt — Eccl. s. Mariae Novae. 6§ *3 (715—31) GregoriuB 11 poat Honestae (matris suae) obitum domum propriam in honore s. Christi martyris Agathae, additis a fundamento cenaculis vel quae monasterii erant necessaria, a novo construit; praedia illic urbana vel rustica pro monachorum ofFert necessitate. Laud, m Vita Gregorn II (lAb, pantif, ed. Duchesne I 402). — Reg, JE. — . *4 (1191—98) CelestinusIII Lothario card. (diac. ss. Sergii et Bachi) committit querelam, quam G(regorius) s. Mariae in Aquiro diac. card. pro ecclesia s. Agathes contra P. diaconum super ecclesia Salvatoris q. d. de Comutis (sive de Tbermis) coram sese proposuit, audiendam et examinandam. Laud, tn Ifmocentii III buUa ad dericos 8, Agathes o. 1205 iun. 4 Patthast Eeg. 253J. — Reg, JL, — . Ecclesia s. Hariae Noyae. (Santa Francesca Romana al Foro Romano.) Panciroli * p.^SSsq.; *p.998q. — Lancellotti Hist Olivetan. p. 133. — Pen- notti Generalis ord. can. hist. tripartita * p. 275. — Torrigio I sacri trofei p. 77 sq. — Martinelli p. 230. — Ciampini Vet. raon. II 162sq. — Lubin p. 338. — Crescimbeni L'istoria di S. Maria in Cosmedin p. 386 8q. — Piazza p. 726 sq. — F. Landi Istoria di S. Francesca Romana (Lucca 1761). — Nibby I 763 sq. — P. Mazio Due carte inedite di S. Maria Nova in II Saggiatore giomale Romano IV (1845) 161 sq. — Armellini ' p. 431 ; * p. 150 sq. — P. Lugano S. Maria olim Antiqua nunc Nova al Foro Romano (Roma 1900). — Marucchi p.36l8q. — P. Fedele Tabularium s. Mariae Novae ab a.982 ad a. 1200 in Arch. della Soc. Rom. XXIII 171 sq.; XXIV 1598q.; XXV 1698q.; XXVI 22sq. De diaconia hac, antiquitate praedara, magna est nostris temporibus inter viros doctos orta disputatio. XJnam eandemque ac s. Mariam Antiquam credunt Duchesne, Lugano, Pedele, Valeri; contra quos Lanciani, Grisar, Marucchi, Federici s. Mariae Antiquae ecclesiam positam fuisse contendunt ubi exstabat ecciesia s. Mariae Liberatricis (cf. Y. Federici S. Maria Antiqua e gli ultimi scavi in Arch. della Soc. Rom. XXIII 517 sq.). Decorarunt lohannes VII (Lib. pontif. ed. Duchesne I 385), Leo III (1. c. II 12. 14. 26), Benedictus III (1. c. II 145), Nicolaus I (1. c. II 158); restauravit Leo IV (1. c. II 145. 158). Ab Aimerico 8. R. E. cancellario et diac. card. s. Mariae Novae concessa est fratribus s. Frigdiani Lucensibus; quod confirmarunt Innocentius II, Celc- stinus II, Lucius II, Eugenius III, Hjidrianus IV, Alexander III JL. 10G37 (cf. Lucca, Eccl. s. Frigdiani). A. 1352 monachis Olivetanis data est, qui eam adhuc regunt. Archivum non parvi pretii adservatur penes monachos Olivetanos in monasterio apud ecclesiam s. Franciscae Romanae, ubi olim procurator generalis ordinis Olivetani residebat. Autographa et apographa unita sunt in codice, cui inscriptio „Iurium ecclesiae et monasterii s. Mariae Novae^ (vol. I et vol. XI). Non pauca vero perierunt. Kehr, Italia pontillcia I. 5 Digitized by Google 66 Ron». De archivo cf. Gott. Nachr. 1900 p. 136 et P. Fedele 1. c. XXm 173. Indicem archivi compoBuit a. 1766 Pietro Maria Rosini „Rubrica delle tavole.^ A s Orig. Roma Arch. di S. Francesca Romana (voL I). B = Cop. ib. (vol. XI). C ss Carlo sen. Strozzi Spoglio delle scritture di S. Maria Nova in Spoglio QQ 1238 p. 179 sq., s. XVII, Fu^nze Bibl. naz. (Magliab. XXXVII 806); cf. GOtt. Nachr. 1904 p. 148. D == P. L. Galletti Miscelianea vol. V, s. XVIII, cod. Vat lat 7926; cf. Qdtt Nachr. 1908 p. 22. E = Io8. Qarampi Schedae, s. XVIII, Roma Arch. Vat; cf. 1. c p. 522 sq. F = loh. Schiaffino, s. XVIII, Settignano Arch. di Monte Oliveto. Notitias et excerpta ex archivo praebent cod. Yat. Barb. 2375 (XXXII 166), 8. XVI, f. 357 sq.; P. L. Galletti MiscellaDea vol. XVI, s. XVIII, cod. Vat lat 7937; P. L. Galletti Spicilegium, s. XVIII, cod. Vat lat. 8054 p. I— III; Van de Vivere Schedae, s. XIX, Roma Bibl. Vittorio-Emanuele cod. 2683 (Mss. GeBuitici 554); cf. G6tt Nachr. 1903 p. 23 — 25. 85. 145. ♦i (965'-72) lohannes Xm concedit ecclesiae s. Mariae Novae massam Careia. Laud. in n. 7. -— Beg, JL. — . Sed dubito, utnim vera pontificis buUa intelligenda sit, an poUus quaedam charta sub lohanne XIII confecta. 2 (1104) Per praeceptum Paschalis 11 et per conBensum Richardi Albanen. ep. PetruB Bubdiac. offert ecclesiae s. Mariae Novae portionem suam de terra sementaricia q. pon. in pastina de Anna in terr. Albanensi. V. Petri subdiac. chartam a. 1104 dec. 12 (ed. Fedele n. 33). — Beg. JL. —. *3 (1124) CalixtuB n, visis inBtrumentis et auditis rationibus s. Mariae Novae, sen- tentiam profert in favorem huius ecclesiae super massa Careia. Laud. in n. 7. — Beg. JL. — . *4 (1124) Calixtus II mittit litteras comitibus Galeriae, ut massam Careia diu iniuste detentam ecclesiae s. Mariae Novae restituant. jM%id. in n, 7. — Beg. JL. — . A. 1124 Calixtum II hoc fecisse, colligitur ex Ilonorii II placito (n. 7), ubi legimus npost paucum tempus Calixtus diem suum obiit*. *5 (1124—26) Honorius II confirmat sententiam Calixti II (n. 3). Laud. in n. 7. — Beg. JL. — . *6 (1124—26) Honorius H, visis sententia Calixti II (n. 3) et instrumentis iuris, praecipit comitibus Galeriae, ut massam Careia denno invasam ecclesiae s. Mariae Digitized by Google Eccl. 8. Mariae Novae. 67 Novae restihiant. Sententiam Calixti 11 per Ugonem diac. card. s. Theodori et Cencium Roizonis Romanum consulem effectui mancipat. Laud, in n, 7. — Etg. JL, — . 7 1126 mai. HonoriusII in curia decidit litem inter ecclesiam s. Mariae Novae et monasterium s. Sabae super massa q. d. Careia. ludicatum a FaJcone scrin, S, R, E, confectum (edd, Coppi in Dissert. detta pantif, Accad. XV (1864) 218 n. 27 et Fedde n, 42). — Reg, JL, — . cf. aententiam de eadem re a. 1153 iun. 27 (ed. Fedele n. 68). *S 1161 iun. 6 Alexander III consecrat ecclesiam. Laud. in Alexandri III huUis a, 1161 sept, 30 (n. 9) et a. 1161 iun, 14 (JL, 10666) et in Oddonis Fraiapania consulis charta a. 1162 mai. 4 (n. 10), — Reg, JL. — . cf. Vitam Alexandri III anct Bosone (Lib. pontif. ed. Duchesne II 403). 5 Terracina 1161 sept. 30 Alexander III Hugoni priori et fratribus: concedit, habito fratrum consilio, ecclesiam s. Sebastiani in Catacumba cum possessionibus et pertinentiis suis habendam et regendam. — Iniuncti nobis. Ego Alexander etc. Subscr. 7 card. Dat. Terracinae p. m. Hermanni S. R. E. subdiac. et not., 2 kal. oct., ind. 10, inc. d. a. 1161, pont. v. d. Alexandri pp. III a. 3. [A a. 1862 disparuit,] B a. 1516 iun, 7, C p, 193. E. F. — Edd. Garampi lUw strazione di un antico sigiilo deOa Garfagnana (Roma 1769) p. 62 n, 3 ex A ^ Migne CC 126 n. 53, Fedek n. 84. — Regg, Panvinio p, 100, LanceUotti p. 133. PtnnotH ^p, 276; « p. 283, MartHieUi p. 230. Coppi tn Dissert. deOa pontif. Aocad, XV 222 n, 33, J. 7179, JL, 10679. *10 (1161) Alexander HI, cum easet Romae, tribuit assensum suum in eiusdem ecclesiae consecratione coram populo Oddoni Fraiapani Romanorum consuli, ut donet bona Bua; cum esset Terracinae, praecipit, ut conBensus buus in chartula a Bcriniario scribatur. V. Oddonis Fraiapanis chartam a, 1162 mat. 4 (ed. Fedek n. 87, qui Jianc chartam faisam esse suspicatur). — Reg. JL. — . *11 (1171—75) Alexander m priori Lateranensi (an s. Quirici?), archipresbytero s. Mariae Maioris et I. presbytero Huberti subdiacono committit causam inter lordanum priorem et canonicos s. Mariae Novae ex una et abbatem et monachos 8. Sebastiani in Catacumba ex parte altera super molendino quodam et super instrumentis ipsius monasterii apud s. Mariam Novam conservandis. Laud. in n. 13, — Reg. JLl — . lohannes presbyter Oberti snbdiac. S. R. E. nominatnr etiam in charta a. 1165 ap. Nerini De templo et coenobio ss. Bonifatii et Alexii p. 406 n. 15. 12 Fereniino (1174—75) oct. 9 Alexander III abbati et fratribus s. Sebastiani: mandat, quatenus super hac causa (n. 11) sententiae archipresbyteri s. Mariae Maioris et I. presbyteri Uberti subdiaconi pareant, non obstante quod L. s. Quirici eidem causae Digitized by Google 68 Roma. interesse non potuerit. Praecipit, quatenuB priori et fratribus s. Mariae Novae instrumenta quaedam reddant vel in praesentia iudicum faciant iustidae com- plementum. — Quoniam eos qui. Dat. Ferentin. 7 id. oct. A. [D f. 233. E], — Ed. Ftdde n. 107 ex A. — Begg, Pmnotii ' p. 276. PflugkH. Iter p. 275 n. 634 ex D. GdU. Nachr. 1900 p. 136. JL. 12431. De tempore cf. Fedele 1. c. not. 2. 13 Anagni (1175) dcc. 1 Alexander III lordano priori et canonicis: confirmat sententiam a priore Lateranensi (an s. Quirici^?), archipresbytero s. Mariae Maioris et I. pres- bytero Huberti subdiac. latam (n. 11). Confirmat quae in instrumento publico ab Andrea scrin. confecto de concessione ecclesiae s. Sebastiani facta con- tinentur. — Cum inter vos. Dat. Anagn. kal. dec. A. [B a, 1516 tun. 7. EJ. — Ed, FedeU n. 108 ex A. — Eeg. QatL Nachr. 1900 p. 136 (ad a. 1159-79). JL. — . *14 (1191—98) Celestinus III donat totum tenimentum quoddam positum in territorio Tusculano. Laud. in dwrtis a. 1199 ian. 22 et a. 1199 april. 2 (ed. Fedele n. 160 et 162). — Reg. JL. -. ef. Tomossetti in Arch. della Soc. Rom. IX (1886) 109. Ecclesia ss. Cosmae et Damianl in Tribns fatis sire in 8ilice si?e in Tia sacra. (SS. Cosma e Damiano al Foro Romano.) Ugonio f. 172'8q. — Panciroli »p.2788q.; « p. 928q. — Martinelli p. 93. — Ciampini Vet. mon. II 49 sq. — Piazza p. 826 sq. — Crescimbeni L^istoria di S. Maria in Cosmedin p. 383 sq. — A. Po ma La diaconale basilica de' SS. Cosma e Damiano nel Romano foro (Roma 1727). — B. Mezzadri Disquisitio historica de ss. martyribus Cosma et Damiano (Romae 1747). — B. Mezzadri Dissertatio de actis ss. martyrum Cosmae et Damiani nec non de monumentis basilicae (Romae 1750). — Flaminio Anni- bali da Latere Vita dei SS. mart. Cosma e Damiano illustrata con annotazioni (Roma 1818). — Nibby 1 182. — G. B. De Rossi in Bullett. di archeol. crist Ser. I a. V (1867) 60sq. et Ser. IV a. VI (1889) 134 sq. — Forcella IV 61 sq. — Adinolfi I 412»sq. — Duchesne Lib. pontif. I 279 not. 2 et M^langes VII 238. — Armellini « p. 195; * p. 152 sq. — M arucchi p. 355 sq. Hanc basilicam a Pelice IV constructam (Lib. pontif. ed. Duchesne I 106. 279; Mommsen p. 138), a Sergio I amplificatam (Duchesne I 375; Mommsen p. 215), decoratam ab Hadriano I (Duchesne I 501. 508. 514), ipse Hadria- nus I in diaconiam erexit (n. 2). Locupletiorem pariter fecerunt Leo UI (1. c. II 21. 28), Paschalis I (1. c. U 59. 62), Gregorius IV (1. c. II 75). Diaconia ipsa fuit caput secundae partis fratemitatis Romanae (cf. supra p. 9). De archivo nihil (cf. Fedele in Arch. della Soc. Rom. XXIII 172). *1 (590—604) Qregorius I consecrat altare maius. Laud. in n. 3. — Reg. JE. — . Digitized by Google £€cl. 88. Co8inae et Damiani — Eccl. s. Hadriaui. 69 *2 (772-95) Hadrianus I ^basilicas, scilicet b. Adriani martyris seu bs. Cosmae et Damiani . ., diaconias constituit, in quibus et multa bona fecit^. Laud. in VUa Hadriani I (lAh, pontif. ed. Duchesne I 609). — Beg. JE. — . cf. Eccl. 8. Hadriani in Tribus iatis n. 2. *3 (1155^59) Hadrianus lY dedicat in ecclesia ss. Cosmae et Damiani maius altare, lapide superposito, quem b. pp. Gregorius consecraverat (n. 1)^ propriis manibus, mediante quadragesima. La%»d. in Vita Hadriani IV auct. Boeane (Lib. pontif. ed. Bwhesne II3V6). — Beg. JL. — . cf. Baronii Ann. ad a. 1159 c. 18. Ecclesia s. Hadriani in Tribus fatis sire in Tribns foris. (Sanf Adriano al Foro Romano.) Panciroli > p. ITOsq.; * p. SSaq. — Martinelli p. 109. — Piazsa p. 8428q. — Crescimbeni L^istoria di S. Maria in Cosmedin p. 381 sq. — L. Holstenius De origine et antiquitate ecclesiae sancti Hadriani martyris ad Forum Boarium in C. Fea Miscellanca filologica, critica e antiquaria I (Roma 1790). — Nibby I 278q. — Forcella II 47 sq. — Armellini * p. 99 sq.; * p. 157 sq. — Duchesne Lib. pontif. I 517 not 43 et Melanges VII 238. — Maruccbi p. 229sq. Ecclesia b. Hadriani ab Honorio I erecta et dedicata (n. 1), ^^ Hadriano I diaconia facta est (n. 2), qui eam restauravit quoque atque decoravit (Lib. pontif. ed. Duchesne I 508—510. 514). Item egerunt Leo m (I. c. II 12. 21) et Gregorius IV (I. c. II 76) ; fuit denuo dedicata a Paschale II (n. 3). De archivo nihil (cfc Fedele I. c. p. 172). *1 (625—38) Honorius I „fecit ecclesiam b. Adriani in Tribus fatis, quem et dedicavit et dona multa optulit^. Laud. m Vita Honorii I (Lib. pontif. ed. Dudieane I 324; Jlommsen p. 173). — Eeg. JE. ~. *2 (772- 95) Hadrianus I ^basilicas, scilicet b. Adriani martyris seu ss. Cosmae et Damiani, . . diaconias constituit, in quibus et multa bona fecit pro sua sempitema memoria, concedens eis agros, vineas, oliveta, servos vel ancillas et peculiis diversis atquo rebus mobilibus, ut de reditum eorum crebro lusma diaconiae perficientes pauperes Christi refocillentur^. Laud. in Vita Hadriani I (Lib. pontif. ed. Duchesne I 509). — Reg. JE. — . Ad has duas diaconias, b. Hadriani scilicet et 88. Cosmae et Damiani, spcctare crediderim formulam XCV Libri dinrni (ed. Sickel p. 123), cui inscribitur: .Privi- legium de diaconiis", ubi etiam legimus .quando lusma perficitur". *3 (1100 aug.— llOl aug.) Paschalis H dedicat ecclesiam (anno H pontificatus sui). Laud. m Vita PaKhalis II (Lib. pontif ed. Duchesne II 305). — Reg. JL. — . Digitized by Google 70 Boma. Honasteriani s. Basllil. Panciroli > p. 238. — Martinelli p. 79. - Lubin p. 330. — Adinolfi 11 69. — Armellini » p. 151; « p. 146. Ecclesia antiquissima , prope forum Nervae, nuncupatur „venerabile monasterium s. Basilii situm in Scala mortuorum*' in Agapiti II buUa a. 955 mart. 25 pro mon. s. Silvestri in Capite (JL. 3669). Fuit unum ex XX monasteriis privilegiatis de Urbe ; nunc vero dirutum est. Libertatis privilcgio monasterium gavisum esse deducitur ex Cencii Libro censuum S. R. E. (ed. Fabre-Duchesne I 7): ^Ecclesia sancti Basilii 11" saumas piscium; una in quadragesimali tempore, et alia in quolibet alio tempore.^ Eeclesia XII Apostoloram. (SS. Apostoli.) Ugonio f. 78 sq. — Panciroli *p. 225»^.; ' p. 346 sq. — Torrigio Le sacre grotte Vaticane '••p. 31l8q. — Martinelli p.Wsq. — B. Malvasia Compendio sto- rico della basilica dei SS. XII Apostoli (Roma 1665). — CiampiniDe sacrisaedif. p. 137 sq. — Piazza p. 468 sq. — Nibby 1 108 sq. — Forcella II 221 sq. — Adinolfi II 16 sq. — A. Bonelli Memorie storiche della basilica dei XII Apostoli (Roma 1879). — Armel- lini ^ p. 139 sq.; * p. 249 sq. — Qrisar Analecta Romana I 611 sq. — Marucchi p. 3908q. A fundamentis erecta, ut credit Duchesne (Lib. pontif. ed. Duchesne I 8. 9. 205; Mommsen p. 75 not.) a lulio I, unde nomen basilicae luliae, „initiata" a Pelagio I (Duchesne I 303; Mommsen p. 155), perfecta ac ss. Philippo et lacobo apostolis dedicata est a lohanne III (n. 1). Eius tegmen Paulus I reparavit (Duchesne I 465) porticumque incepit, ad finem adductam ab Hadriano I (1. c. I 500), qui et absidem instauravit ecclesiamque ditavit (1. c. I 504). Leo III quadriporticum refecit diversisque donariis dotavit (1. c. II 20. 28. 31), quod etiam egit Gregorius IV Q. c. 11 78). Basilicam iam ruinis proximam Stephanus V funditus renovavit et quamplurimis san- ctorum reliquiis auxit (1. c. 11 195). Incoluerunt inde ab a. 1463 conventuales s. Francisci ex Bessarionis card. gratia, qui canonicos amovit. Est titulus presbyteralis inde a saec. XTT (cf. Duchesne in Melanges VII 235). Airchivum, in quo etiam documenta ad monasteria s. Stephani de rivo maris et s. Mariae in Arabona in dioecesi Theatina (Chieti) spectantia adservabantur (cf. Gott. Nachr. 1903 p. 287 sq.), tempore suppressionis (a. 1873) dispersum est, paucis chartis exceptis, in R. archivum Romanum tum translatis (cf. Gott. Nachr. 1901 p. 241). Volumina nonnuUa penes monachos remanserunt, inter quae codicem illum magni pretii ^Volumen antiquarum rerum basilicae XII Apostolorum compositum per G. Volater- ranum a. 1454" (sign. A) frustra quaesivi (cf. Gott. Nachr. 1903 p. 539 sq.). Digitized by Google Mon. 8. Basilii — EccL XII Aposiolonim. 7] B = Apographum a Cirino scria. S. R. £. saec. XIII in. confectaui periit. C = Volomen antiquarum rerum basilicae XII Apostolorum compositum per G. Volaterranum a. 1454, olim exsbtens in aerario conventus ss. Apostolorum, periit; cf. De Rossi Inscr. chr. II* 854. D = Tranasumptum literarum et instmmentorum super donatione facta cappellae 88. Apofltolorum de Urbe, s. XV, Roma Arch. della chiesa dei SS. Apostoli; c£ G6tt Nachr. 1903 p. 540. E = Cod. Vat. lat. 5560, s. XVI. Est apographum cod. C; cf. GOtt Nachr. 1903 p.l2. F = Onuphrii Panvinii De cardinalium origine, s. XVI, Roma Arch. Vat. Misc. Arm. XI t. 43 (ed. A. Mai Spicil. Rom. XI 469 sq.). G = Onuphrii Panvinii Schedae, s. XVI, ib. Misc. Arm. XV 1 128; cf. G5tt. Nachr. 1901 p. 4. H = Angeli Massarelli Miscellanea vol. I. II, s. XVI, San Severino Bibl. comunale; cf. GOtt Nachr. 1898 p. 505. I = Miseellanea, s. XVI, Roma Arch. Vat Arm. XXXV t 73 (olim cod. 492). K = De reformatione curiae Urbis, s. XVI, ib. Misc. Arm. XI 1 91 ; cf. G5tt. Nachr. 1900 p. 888. L = Cresconii colL can. etc., s. XVII, Roma BibL VallicelL C 20; cf. GOtt. Nachr. 1903 p. 126. M = Bullae diversorum, s. XVII, Roma Arch. Vat Arm. XXXI t 46; cf. G5tt Nachr. 1900 p. 367. N = Miscellanea, s. XVII, cod. Vat Regin. 2100; cf. G5tt Nachr. 1903 p. 59. = Miscellanea monumentorum, s. XVII — XVIII, Roma Bibl. Corsin. cod. 1104 (41 F 25) f. 132 sq. Est apogr. cod. E; cf. G5tt Nachr. 1903 p. 124. p = Storia di alcune chiese di Roma, s. XVIII, Roma Arch. di S. Pietro in Vincoli; cf. G5tt Nachr. 1900 p. 183. Q =s los. Bianchini Miscellanea in cod. Vat lat 8081 s. XVI sq. (ez cod. L); cf. G5tt Nachr. 1903 p. 26. R = G, Terribilini Schede riguardanti le chiese e i monumenti di Roma vol. II, 8. XVIII, Roma Bibl. Casanat cod. 2178 (XX XI 2); cf. G5tt Nachr. 1903 p. 120. S = los. Garampi Schedae, s. XVIII, Roma Arch. Vat. (Fondo Garampi); cf. G5tt. Nachr. 1903 p. 522. r = P. L. Galletti Spicilegium vol. I, s. XVIII, cod. Vat. lat 8054; cf. G5tt Nachr. 1903 p. 25. V == St Borgia BuIIarium Lucii III, s. XVIII, Roma BibL Vat (Museo Borgia) ; cf. G5tt Nachr. 1903 p.74sq. Cf. Inyentarium librorum bibliothecae collegii b. Bonaventurae in con- ventu 88. XTT Apostolorum de Urbe a. 1725, 8. XVIII, Roma Bibl. Vittorio- Emanuele (Mss. Oesuitici 134). fi (560—73) tnai. 3 lohannes m cardinalibus et clerici8 ecclesiae Apostolorum: basilicam iam a Pelagio initiatam et a sese consummatam titulum cardinalem constituit eidemque parochiae fines assignat et de sacro vestiario donaria donat. — Quoniam primitivam. Dat temporibus d. lohannis HI pp. p. m. Petri ep. canc. 8. 8ed« apost, m. madio, die 3. PS. C=J E f.3= f.m. F fie' et m=B cU. G fl08 Exc H 1 1 f 6' Exc. eit.IIf.460. If67^Mf286.Kf3S2. Lf3a^Qf26. N f 160. P p. 344. — Edd. Baroniua Ann. ad a. 659 c. 3 ex K Torrigio Le aacre grotU Vat. «• » p. 313 ex K. MaHineUi p. 67. 70. 72 ex E. BuU. Bom. ed. Cooqudinea l93exL = BuU. Bom. ed. Taur. 1156. Digitized by Google 72 Roma. Marini Pap. dipL p. 1 n. 1 ex E = Urlidis Cod. urhis Boitiae topogr. p. 199 = H. Jordan Topographie dtr Stadi Bom im AUertlmm II (1871) 669 n, 8. — Eegg. Baspom De bas. Lat. p. 248. Mdlvasia p. 10. 66 ex C. OaUetti Dd vestarario p. 1. Bonelli p. 10. Qrisar I 615. J. CCXXVL JK. f 1043 ad mai. 13. Spurium. — Descriptio terminoram parochiae deprompta est ez n. 7. De re cf. Vitam lohanDis III (Lib. pontif. ed. Duchesne I 805; Mommsen p. 157): Hic perfecit ccclesiam apostolorum Philippi et lacobi et dedicavit eam. *2 (1099^1118) Paschalis II lohanni Gaetano cancellario suo: praccipit, ut audiat et definiat causam inter ecclesias XII Apostolorum et s. Marci de dignitate crucis fraternitatis. Laud, in n. 3. — Beg. JL. — • 3 1127 (feh. 19 — mart. 23) Ante Honorii II praesentiam causa inter basilicam XII Apostolorum et ecclcsiam s. Marci de dignitate crucis fraternitatis Romanae agitur et sententia a rectoribus fratemitatis promulgata confirmatur. — Quoniam humanae. Ego Alexius scrin. 8. R. E. Subscr. 75 clerici et laici, inter quos 21 card. [C=] Ef. 4= f 134. Q f244 etHt.I f 21 Exc. (ex C). — Ed. Livcrani Cpp. IV 258 ex E. — Begg. MarttneUi p. 66. BoneUi p. 17. ArmeUini ^ p. 40; * p. 38. JL. — . cf. Clerus urbis Romae n. 22. 4 Boma San Pieiro 1130 ajnil. 24 Anacletus II Qregorio tit. ss. Apostolorum presb. card. etc.: ecclesiae ss. Apostolorum condonat ecclesiam b. Abbacyri in Biberatica solitumque bizantium, qui ex ea Lateranensi palatio singulis annis solvebatur. — Universos quidem. Ego Anacletus etc. Subscr. 17 card. Dat. Romae ap. s. Petrum p. m. Saxonis S. R. E. presb. card. et canc, 8 kal. maii, ind. 8, a. d. inc. 1130, pont. aut. d. Anacleti pp. II a. 1. [C =J E f.22= f 166'. F f 22*. G f 250 et H t. I f 22' Exc. (ex C). L f 33'. r p. 349. T p. II f 34. — Edd. Panvinio ap. Mai SpicH. Bom. IX 606 ex F. Liverani Spicil. Liber. p. 672 ex P. PflugkH. Acta II 330 n. 371 ex LT. ^ Begg. Martinetti p.336. PflugkU. Iter p. 232 n. 378. JL. 8376. 5 Anagni (1160 — 76) itd. 16 Alexander III priori et clericis bas. XII Apostolorum: ad instantiam Gregorii subdiac. commutat stationem, quae 5 feria infra octavam pente- costes annuatim fieri consuevit, in diem festivitatis b. lacobi maioris. — Atten- dentes fervorem. Dat. Anagniae 17 kal. aug. [C =J E fr == f 140. S (ex C). B f 211' Beg. — Edd. MartineUi p. 68. Oott. Nachr. 1903 p, 38 n.6 ex E. — Begg. Maloasia p, 200. Piazza p. 470 ad iui. 26. JL. 12608. 6 Anagni (1160—76) itd. 16 Alexander III primicerio et clericis scholae cantorum: mandat, quatenus dc cetero in festo b. lacobi stationem in eccl. XII Apostolorum faciant. — Apostolica scdes. Dat. Anagniae 17 kal. aug. [C =J E f8 = 0f 141. S (ex C). B f 211' Beg. — Ed. Gott. Nachr. 1903 p. 39 n.^exE.— Begg. MartineUi p. 69. JL. 12609. cf. Schola cantorum n. 8. Digitized by Google Eccl. s. Abbacyri -— Eccl. s. Marcelli in Via lata. 73 7 ' VeUetri 1183 (april 28 — mai. 12) LuciuB III Pandolpho presb. card. et clericis bas. XII Apostolorum etc.: ecclesiam a lohanne III ad titulum cardinalatus constructam et dedicatam (cf. n. 1) sub apost. protectione suscipit et parochiam terminis suis descriptaih confirmat. — Cum universis. Ego Lucius etc. Subscr. 11 card. Dat. Velletr. p. m. Alberti S. R. E. presb. card. et canc, 4 . . . mai., ind. 1, inc. d. a. 1 183, pont. V. d. Lucii pp. III a. 2. [D f, 31 =7 F. — Ed. Gott. Nachr. 1903 p. 110 n.6 exV. — Beg. JL. — . Ecclesia s. Abbacyri* Ecclesia b. Abbacyri de Militiis, sita in foro Traiani (cf. Martinelli p. 332. 335 et Armellini ^ p. 92 sq.; ^ p. 179 sq.), donata est ab Anacleto 11 basilicae XII Apostolorum (v. Eccl. XII Apostolorum n. 4). Ex ipsius autem bulla comperimus, hanc ecclesiolam Lateranensi palatio unum bizantium annuatim debuisse; quod confirmant Albinus et Cencius (ed. Fabre-Duchesne I 8 et II 109), apud quos legimus: „Ecclesia b. Abbaciri I marabotinum". Sed privilegii, quo sub hoc censu eidem ecclesiae libertas Romana concessa fuit, nullam habemus notitiam. Ecclesia s. Marcelli in Via lata. (San Marcello.) Dgonio f. 2798q. — Panciroli >p. 439sq.; *p.360sq. — Martinclli p. 168.— Ciampini De sacris aedif. p. 139. — Piazza p. 456sq. — Nibby 1 316 sq. — For- cella II 299sq. — Adinolfi II 277 sq. — Armellini > p. 324; * p. 254. — Monu- menta ordinis Servorura s. Mariae edd. Aug. Morini et Peregr. Soulier II (Bnuelles 1898) 191 sq. — Marucchi p. 894 sq. Titulus Marcelli (cf. Duchesne in Melanges VII 224), ab ipso Marcello papa institutus (n. 1), laudatur in Symmachi praefecti Urbis epistola a. 418 (Baronius Ann. ad a. 418 c. 79). Ecclesia restaurata ab Hadriano I (Lib. pontif. ed. Duchesne I 509), aucta a Leone III (L c. II 21), a Gregorio IV (I. c. n 78. 83) et a Stephano V (I. c. II 195), recta fuit olim ab archipresby- tero et canonicis, sed a. 1368 „in suis aedificiis nimium collapsa ac etiam ruinosa^ ab Ardoino card. fratribus ordinis Servorum b. Mariae concessa est (cf. A. Oiani Ann. s. ord. fratrum Servorum s. Mariae virg. ^ I (Florentiae 1618) f. 112 et 170'; U (Lucae 1719) p. 3228q.); quod confirmavit Urbanus V a. 1368 dec. 7 (Reg. Vat. t. 259 f. 45'). Est adhuc titulus presbyteralis. Privilegia huius ecclesiae antiquiora a. 1898 in domo fratrum Servorum 8. Mariae Bruxellensi custodiebantur (ed. I. M. Albarelli in Mon. ord. Serv. 11 191 sq.). Unum vero documentum a. 1138 nov. 3, quo Petrus card. tit. 8. Marcelli, consentiente capitulo, Rainaldo filio comitis Landonis litem de quadam pensione do ecclesia s. Antimi refutavit, adservatur in archivo castri Digitized by Google 74 Roma. B. Angeli (Arm. III c. III n. 22; ed. Studi e doc. VII (1886) i09 n. 3). In- ventarium denique monasterii s. Marcelli de Urbe a. 1406, ubi etiam tabula est librorum, qui olim in bibliotheca ecclesiae s. Marcelli adservabantur, ed. P. M. Soulier in Mon. ord. Serv. IV (Bruxelles 1900-1) 192 sq. A « Orig. B = Cop. a. 1262 dec. 13. *1 (308'-09) MarcelluB . . domum Lucinae dedicat nomine b. Marcelli titulum. Laud, in VUa MarceUi (Lib. ponHf, ed, Duchesne 1 164; Mommsen p, 44). — Reg, JK. -. cf. Passio Marcelli (Acta 8S. II ian. p. 373). *2 (817—50) Leo IV per mi8S08 et litteras vocat Anastasium presb., card., quem in titulo b. Marcelli ordinavit, secedentem ad alienas parochias absque pontificali Bcientia, ut ad parochiam suam redeat. Laud, in n 3. — Eeg. JE. —. 3 Boma 850 dec. 16 Leo rV in concilio Anastasium presb. card. iam per biennium in alienis parochiis latitando morantem et ad duo concilia frustra vocatum, privat communione, donec redeat. — Anastasius presb. card. Hincmari Remen. Ann. ad a, 868 (edd. G. H. Periz Mon. Oerm. Scr. I 477; G, Waitz Ann. Bertiniani in Scr, rer. Germ. p, 92; BuU. Bom. ed, Cocqudines 1 183 n. 3 » BuU. Bom. ed. Taur. I 292 n. 2; Manai XIV (943). 1026. Migne CXV 665). — Begg. J.p. 231. JE. Ip.332. Haec epistola, teste Hincmaro, in imagine in dexira parte (i. e. basilicae b. Petri) scripta fuit. *4 Bavenna S. Vitale 853 tnai. 29 Leo IV Anastasium presb. card. iterum anathematizat. Laud. in n. 5. — Begg. J. p. 233. JE. I p. 335. 5 Boma S. Pietro 853 iun. 19 Leo IV (in concilio) omnibus episcopis, presbyteris, diaconibus, subdiaconibus et universis clericis cunctoque populo christiano: Anastasium presb. card., qui contra statuta patrum provinciam ecclesiamque deserens, iam per quin- quennii tempus in alienas parochias veluti ovis errans disourrit, iterum ana^ thematizat. — Quod bene ac pleniter. Hinonari Bemen. Ann. ad a. 868 (edd. Pertz l c. p. 478; WaUz l. c. p. 93; BuU. Botn. ed. Cocqudines 1 183 n. 2 = Bua. Bom. ed. Taur. 1 292 n. 2; Mansi XIV 1027; Migne CXV 665). [Deusdedit lib. II c. 60 (46) edd. Marlinucci p. 192; Woif t?. GlanveU p. 214.] — Begg. J. 1986. JE. 2635. Haec quoque epistola in imagiue in sinistra parte (basilicae b. Petri) scripta fuit, ut tradit Hincmarus. 6 Eoma (853 iun. — aug.) Leo IV Anastasio excommunicato: praecipit, ut ad concilium, quod 15 die nov. exspectatae futurae secundae huius indictionis (853) celebrabitur, se Digitized by Google Eccl. 8. Marcelli in Via laia. 75 praesentaro procuret, ut eius causam cum venerabili coetu sanctae con- gregationis valeat ventilare. — Cum spiritualibus te. ExsUU in actis coneilii a, 853 dec. 8 (n. 7). — Edd. Baronius Ann. ad a, 853 c. 38 = (Hdoinm ap. Oiaconium * 1 625, = Fiazza p. 459, = Manai XIV 1018 = Migne CXV 669. - Eegg. J. 1987. JE. 2636. In eisdem actis legimus, banc epistolam a Nicolao, Petronacio et lohanne episcopis ad Anastasiom, tnnc cum missis imperialibus Clusii (Chiusi) commorantem, delatam fiiisse. Cf. etiam Yitam Leonis IV (Lib. pontif. ed. Duchesne II 129). 7 Rama S. Pietro 853 dec. 8 Leo lY (in concilio) venerabilibus missis sacratissimorum imperatorum, loseph Epoi*edien. seu Petro Spoletin. itemque Petro Aretin. ac Notingo Brixien. episcopis, imiversaeque s. synodo: Anastasium presb. card., qui propriam parochiam relinquens, in aliena per multa tempora nititur immorari, a sacer- dotali ministerio modis omnibus removet, ita ut locum restitutioniB nequaquam inveniat. — Quod bene ac pleniter. Acta huius gynodi edd. Baronius Ann. ad a. 853 c. 35. Mansi XIV 1017. Sl. Borgia Vat. conf. p. CCVII. — Begg. J. p. 233. JE. I p. 336. cf. Hincmari Remen. Ann. ad a. 868 (edd. Pertz 1. c. p. 478; Waitz 1. c. p. 93; Mansi XIV 1027; Migne CXV 666), ubi inscribitur: „Super valvas argenteas haec scripta sunf. — De codd. et edd. cf. Wermiughoff in N. Archiv XXVI (1901) 620. *8 (855) Benedictus III Anastasium presb. card. sacerdotalibus exspolians vesti- mentis, inter laicos in communione recipit. Laud, in n. 9. — Begg. J. p. 235. JE. I p. 340. Anastasius a. 856, post mortem Leonis IV, in antipapam eligitur; cf. Vitam fienedicti III (Lib. pontif. ed. Duchesne II 141). 9 Boma S. Prassede 868 od. 12 Hadrianus II (in concilio): Anastasium omni communione ecclesiastica privat, donec de omnibus, quibus impetitur, coram synodo rationem ponat. — Omni Dei ecclesiae. Hincmari Bemen. Ann. ad a. 868 (edd. Pertz l c. p. 479; Waitz l. c. p. 94; BuU. Bom. ed. Cocquelines I 206n.2 =^ BuU. Bom. ed. Taur. I 333 n. 2. Mansi XIV 1028). ~ Begg. J. 2209. JE. 2912. *10 (1048-54) Leo IX iubet, ut poena, non impensa, quam albbas s. Sepulcri Aquaepen- dentis clericis ecclesiae s. Marcelli pro ecclesiola ss. Cosmae et Damiani intra claustrum eorum sita debebat, tantum legaliter emendetur. Laud, in n. 16. — Beg. JL. — . .Abbatis autem versutia inemeudata remansit.'* *11 (1054 --57) Victor n similiter praecipit (ut n. 10). Laud. in n, 16. — Beg. JL. —. gSed neglegentia eorum, quibus imperaverat, factum non fuit* Digitized by Google 76 Boma. *12 (1057S8) Stephanus IX itidem iubet (ut n. 10. 11). Laud. in n. 16. — Reg. JL. — . *13 (1059—61) Nicolaus II itidem iubet (ut n. 10. 11. 12). Laud. in n. 16. — Reg. JL. — • «Attamen adimpletum non foit." *U (1061—73) Alexander 11 possessionem ecclesiolae bs. Cosmae et Damiani s. Marcello reddi iubet. LaiAd. in n. 16. — Beg. JL. —. „Sed propter adversantium importunitatem non potttit' *15 (1080-84) Clemens III (Wibertus) pactum componit inter clericos s. Marcelli et abbatem s. Scpulcri Aquaependentis, ut monasterium retineat ecclesiolam 88. Cosmae et Damiani, singulis quibusque annis debitam poenam persolvens. Laud. m n. 16. — Beg. JL. — . Sed abbas promissa non solyit. Itaque papa ad abbatem nuntios misit, sed ille ad tres terminos frustra exspectatus est. 16 LcUerano 1084 nav. 4 Clemens III (Wibertus) fidelibus Christi: reddit clericis tituli s. Marcelli possessionem ecclesiolae ss. Cosmae et Damiani et omnium bonorum eius ad usum et salarium, salva tamen abbatis (s. Sepulcri Aquaependentis) querela intra praesentis anni spatium. — Dispensatio licet. Subscr. 12 card. Dat. Lat. p. m. Sigefredi Bononien. ep. vice Petri canc, a. d. inc. 1084, ind. 8, a. aut. pont. d. Clementis III pp. 1,2 non. nov.; actum fel. amen. A. — Ed. Mon. ord. Serv. 11 191 n. 1 ex A. — Beg. JL. — . 17 Tivoli 1089 iul. 9 Clemens III (Wibertus) Donato archipresb. etc.: Roberto eccl. b. Marcelli subdiacono interveniente, donat ecclesiam s. Philippi sitam in loco q. d. Massa de bestario b. Pctri cum omnibus suis pertinentiis in UBum et salarium, sub censu 2 denariorum annuatim s. Lateranensi palatio persolvendo. — Quamvis ineffabili clementia. Dat. Tybure p. m. Petri S. R E. presb. card. atque bibl., 7 id. iul., a. 5 pont. d. Clementis III pp., ind. 12. A. — Ed. Mon. ord. Serv. II 196 n. 2 ex A. — Beg. JL. — . De massa de vestiario cf. Galletti Del vestarario p. lOsq. et Albarelli 1. c. p. 211. *18 (1099—1118) Ante Paschalem 11 sententia denuntiatur, ecclesiam s. Mariae de Cannella iuris et proprietatis atque parochiae s. Marcelli esse. lAj^ud. in n. 19. — Beg. JL. — . 19 Boma S. Pietro 1118 mart. 19 Gregorius VIII (Burdlnus) Romano (card. s. Marci) praeposito eccl. 8. Marcclli etc: concedit ecclesiam s. Mariae in Cannella, quae iuris et pro- Digitized by Google Eccl. s. Mariae in Yia lata. 77 prietatis atque parochiae s. Marcelli esse comprobatur et ante Paschalem (n. 18) finitum esse iusta sententia denuntiatur. — Cum per ineifabilem. Dat. Romae in porticu s. Petri p. m. Petri abbatis atque canc. S. R. E., 14 kal. aprel., ind. 11, a. 1 pont. d. Gregorii pp. VIII. A. [BJ. — Ed. Mon. ord. Serv. II 199 n. 3 ex A et p.210 n, 8 exB. — Beg. JL. — . 20 Viterbo 1145 iun. 4 Eugenius III lulio presb. card. etc: committit ecclesiam s. Mariae de Cannella cum omnibus ad eam pertinentibus, quae S. R. E. iuris exsistit, ad meliorandum, fruendum et disponendum. — Cum universis catholicae. Ego Eugenius etc. Subscr. 24 card. Dat. Biterbi p. m. Roberti S. R. E. presb. card. et canc, 2 non. iun., ind. 8, inc d. a. 1145, pont. v. d. Eugenii III pp. a. 1. A. — Ed. Mofk ord. Serv. II 202 n.4 ex A. — Eeg. Armdlmi *p. 289. JL. — . 21 LfUerano 1154 mai. 31 Anastasius IV lulio presb. card. etc: repetit Eugenii III privilegium (n. 20). — Cum universis. Ego Anastasius etc Subscr. 14 card. Dat. Lat p. m. Rolandi S. R. E. presb. card. et canc, 2 kal. iun., ind. 2, inc d. a. 1154, pont. V. d. Anastasii pp. IIII a. 1. A. — Ed. Mon. ord. Serv. 11 204 n. 6 ex A. — Beg. JL. — . 22 ' Viterho 1155 aug. 21 Hadrianus IV lulio presb. card. etc: repetit Eugenii III (n. 20) et Anastasii IV (n. 21) privilegia. — Cum universis. Ego Adrianus etc Subscr. 14 card. Dat Viterbi p. m. Rolandi S. R. E. presb. card. et canc, 1 2 kal. sept, ind. 3, inc d. a. 1155, pont. v. d. Adriani pp. IIII a. 1. A. — Ed. Mon. ord. Serv. II 206 n.6 ex A. — Beg. JL. — . 23 Laterano 1166 aprU. 16 Alexander III Cunrado Maguntino archiep. et tit. s. Marcelli presb. card. et eiusdem eccl. clericis : confirmat sententiam a quibusdam iudicibus Romanis latam super possessionibus turris, terrarum, pratorum, vinearum, pantanorum in locis q. v. Pulveriulus, Casale, Vicus longus, Rutt. de qIovo, Sambuculis, super quibus causa inter ipsos et yconomum et fratres s. Caesarii de Palatio diutius vertebatur, et ipsos a praelibati yconomi et fratrum s. Caesarii im- petitione tam in possessorio quam in petitorio iudicio prorsus absolvit, per- petuum eis super controversia ista silentium imponens. — Causam quae inter. Ego Alexander etc Subscr. 19 card. Dat. Lat. p. m. Hermanni tit. s. Su- sannae presb. card., 16 kal. mai., ind. 14, inc d. a. 1166, pont. v. d. Alexandri pp. UI a. 7. A. — Ed. Mon. ord. Serv. n 206 n.7 ex A. — Beg. JL. — . Ecclesia s. Mariae in Yia lata. (Santa Maria in Yia lata.) Panciroli > p. 602 sq.; • p. 357 sq. — Torrigio I sacri trofei p. 75 sq. — Flor. Martinelli Primo trofeo della Si°* Orooe eretta in Roma nella Yia lata da S. Pietro apostolo (In Roma 1655). — Piazza p. 805 sq. — Notizia breve dell' Oratorio eretto Digitized by Google 78 Roma. sotto rinsigne Collegiata di S. Maria in Via lata (In Roma 1771). — • Nibby I 519 sq. — Forcella VIII SSdsq. — Adinolfi II 289. — Armellini » p.341; « p. 471. — L. M. Hartmann Ecclesiae s. Mariae in Via lata tabularium I.II (Vindobonae 1895—1901). — Marucchi p. d928q. HniuB diaconiae origo incerta est, quamquam traditio fundationem eius Sergio I adscribit (cf. Baronii Ann. ad a. 701 c. 9, qui affirmat ^in antiquis monumentis diaconiae s. Mariae in Yia lata se legisse, ab eodem pontifice ecclesiam fuisse dedicatam^). Primam in Libro pontificali de ea notitiam invenimus temporibus Leonis III, qui ecclesiam ipsam ditavit (Duchesne II 12. 19); quod etiam fecit Gregorius IV (1. c. 11 76.77). Ecclesia a. 1491, iubente Innocentio VIII, funditus renovata est, eique unitum ab Eugenio IV, Nicolao V et Calixto III celebre monasterium monialium ss. Cyriaci et Nicolai in Via lata. Archivum adservatur adhuc penes canonicos. De eo cf. Dudik Iter Rom. I 69; Hartmann I p. XI; Gott. Nachr. 1900 p. 400. *1 1049 Leo IX cum multis episcopis et cardinalibus condit in altari maiore multas reliquias sanctorum. Laud. in SUjjhani Infessurae Diario (edd, MartinelU p. 159; Muratori Scr. III^ 1238; Tammasini in Fonti per la storia d^ltalia V 268), ubi legimus: Die 24 (m. augusti a. 1491) remotum fhit altare maius . ., ubi est scriptum in pergamena de dictis reliquiis cum commemorationei quod ibi conditae fuerunt per Leonem nonum, qui fuit tempore Henrici tertii, 1049, cum multis episcopis et cardinalibus. — Reg, JL. — . *2 (1124—30) HonoriusII decidit malitiosam litem, quam Rainaldus ecclesiae s. Mariae in Via lata fecerat, clericis s. Mariae in Via lata confirmans hereditatem, quam Petrus Saxonis Franconis Durantis eidem ecclesiae reliquit. Laud. in charta a senatoribus UHm a. 1148 dec. 23 facta (edd. OaUetH Dd primicero p, 306 n. 67; Farina RiscMaraeioni e documenti p. 337 n. 2). — Beg, JL. — • *5 (1197-^98) Celestinus III comm\ttit P(etro) Portuen. ep. et I(ohanni) Tuscanen. ep. ac tit. s. Clementis presb. card. et G(regorio) s. Angeli diac. card. causam inter mon. s. Silvestri et eccl. s. Mariae in Via lata de quibusdam posses- sionibus. cf. Mon. 88. Stephani et Silvestri n. 8. Monasterinm 88. Cyriaci et Nicolai in Tia lata. Floravante Martinelli Primo trofeo p. 67 sq. et p.425sq. narrat, monaste- rium ss. Stephani et Cyriaci conditum fuisse ab Adalberti consulis Romanorum sororibus saec. X med.; postea vero a Pretiosa huius monasterii abbatissa ecclesiam s. Nicolai ei attiguam fuisse erectam. Sed iam a. 972 monasterium memoratur s. Christi martyris Cyriaci atque Nicolai confessoris. Celebri Digitized by Google Mon. 88. Cyriaci et Nicolai in Via lata. 79 huic ancillarum coenobio subiectum fuit antiquissimum monasterium s. Mariae et 8. Blasii in civitate Nepesina, atque etiam monasterium s. Cyriaci in Gernrode, a Gerone marchione institutum. Sed saec. XV, una abbatissa et octo monialibuB solummodo exstantibus, ^quarum plures decrepitae fuerant et senio laboraverant^, Eugeniu8 lY, ordine abbatissalique dignitate sup- pressis, monasterium ecclesiae 8. Mariae in Via lata ei proximae incorporavit; quod confirmarunt Nicolaus V et Calixtus III. NuUa vestigia» monasterii nunc supersunt (cf. Lubin p. 334; Adinolfi 11 298; Armellini ^ p. 188; * p. 476). Tabularium huius coenobii, magni pretii, quippe quod ad X saec. usque monumenta custodit, congregatione suppressa, saec. XV transiit ad archivum ecclesiae s. Mariae in Via lata, ubi hodie adservatur. Fuit exploratum a Martinelli, Massarelli, Panyinio, Strozzi, Galletti et nuperrime a L. M. Hart- mann Vindobonensi. A = Orig. Roma Arch. capitolare di S. Maria in Via lata. B = Cop. ib. C^'* = Transsmnptom bullaram pertinentiam ad mon. s. Ciriaci, s. XVI — XVII, in Memorie deir antichit^ di 8. Maria in Via lata, ib. (sign. 839). D = Liber transsomptorum instmmentorom antiqnissimoram in pergameno, . . compositas a Magalotti, cam praefatione can. lac. De Pretis, s. XVII, ib. (sign. 98). E «= Liber memoriaram antiqaaram, cam praefifttione can. lac. De Pretis, 8.XVir,ib. F = Diyersoram pontificam ballae, privilegia, s. XVI — XVII, cod. Vat. lat. 6420; cf. GOtt. Nachr. 1903 p. 16. = Onaphrii Panvinii Schedae, s. XVI, Roma Arch. Vat. Misc. Arm. XI t. 34 [G^] et Arm. XV 1. 128 [6>]; cf. GOtt Nachr. 1901 p. Isq. H^ = Angeli Massarelli De pontificibas et cardipalibas vol. II, s. XVI, Roma Arcb. Vat. Misc. Arm. XI t. 44; cf. GOtt. Nachr. 1900 p. 387. J7* = Angeli Massarelli Miscellanea vol. I, s. XVI, San Severino Bibl. comanale; cf. GOtt. Nachr. 1898 p. 505 sq. 1 = Floravante Martinelli Spoglio di scrittare che si ritrovano neir archivio della chiesa di S. Maria in Via Iat% s. XVII, cod. Vat Barb. 2429 (XXXII 220); cf. Q6it Nachr. 1903 p.86. K « Carlo sen. Strozzi Spoglio delle scrittare di S. Maria in Via lata in Spoglio QQ 1238 p.978q., 8.XVII, Firenze BibL nazionale (Magliab. XXXVII 306); cf. GOtt Naohr. 1904 p. 142. L s= Istoria ecclesiastica di Sabina, s. XVII, Napoli Bibl. Brancacciana (III D 4, olim 3E9). 3f = P. L. Gbdletti Chartalariam ss. Cyriaci et Nicolai in Via lata vol. I— III, 8. XVIII, cod. Vat lat. 8048—50 [M^]; cf. PflagkH. Iter p. 136; Hartmann I. c. p. XII, GOtt. Naohr. 1903 p. 25. — Miscellanea voL XI, s. XVIII, cod. Vat. lat. 7932 [3P]. — Spicileginm, s. XVIII, cod. Vat lat 8054 [!£«]. — Storia dei conti Tascolani voL I— III, s. XVIII, cod. Vat. lat 8042— 44 [M*]; cf. G5tt. Nachr. 1903 p.23— 25. *1 (981) Benedictus VII committit Stephano primicerio s. apost. sedis, ut audiat Angelam (/. Agatham) abbatissam mon. ss. Cyriaci et Nicolai de Via lata contra Farolfum, Marinum et Piccium fratres. Laud, %n sentenHa SUphani primicerii a. 981 (ed, Hartmann 1 14 n. lOa ex I p. 64). — Beg. JL. — . Digitized by Google 80 Roma. 2 (1099—1118?) Paschalis II(?) [abbatissae mon. ss. Cyriaci et Nicolai in Via lata etc.]: con- firmat possessiones propriis nominibus expresBas. — Convenit [apostolico moderamini]. B 8. XIL [I p. 97. K p. 171]. — Ed. HiOien in BuOett. ddla Commissione arclieol. com. XXI (1893) 142 ex I. — Beg. JL. — . Docmnentum longissimmn coustans tribus membranis simul consutis aqua ita labefactayiti ut, praesertim in inferiore eius parte, pauca verba tantum legere liceat. Textus cursivis litteris est exaratus, non quidem ad apostolicae cancellariae modum, sed notariorum Romanorum illius aetatis; quod ad concludendum inducit exemplum potius quam autographum fnisse documentum ; quamquam ob scripturae defectum tutum iudicium sumere de eius fide nequimus. Procul dubio possesaionum series illic exstans topographiae Urbis in medio aevo multum utilitatis contulerit. *3 (1099—1118) Paschalis U mittit Laviniam abbatissam in tenimentum et possessionem duarum partium castelli de Cave et roccae ipsius. Laud. in n. 5. — Beg. JL. — . 4 Laierano 1124 iun. 4 Calixtus n Laviniae abbatissae: roborat refutationem factam a lohanne Odonis et Qregorio de Monte Albano de possessionibus ab eis violenter invasis, quas confirmat monasterio s. Cyriaci. — Aequitatis et iustitiae. Ego CalixtuB etc. Subscr. 9 card. Dat Lat. p. m. Aimerici S. R. E. diac. card. et canc, 2 non. iun. [iul. H ^' ^j, ind. 2, inc. d. a. 1124, pont. aut. d. Calixti II pp. a. 6 [5 C 1- % C »-». F f. 2. 6?» f. 109 et G^ f. 240 Exe. W f. 653. H* f 20. I p. 92. Kp. 167. L fm Exc. — Edd. Martindli p. 103. U. Bobert BuUaire du pape CaJixte II t. II 328 n. 600 ex F. — Begg. Lubin p. 334. Bobert Etude mr les actes du pape Caiixte 27 App. p. 129. JL. 7168. Lubin p. 834 laudat praeter Calixti bullam alteram a. 1084, qua GregoriusVII dedit huic monasterio s. Cyriaci ecclesiam s. lohannis in Sylva maiore sitam, septimo ab Urbe miliario, prope Tibur civitatem. Sed Lubinium repetisse autumo errorem Martinellii l. c. p. 91, qui chartam privatam a. 1083 dec. 10 (Hartmann II 80 n. 112) male legens atque interpretatus, veluti de Gregorii VII bulla a. 1084 oct. 10 locutus est. 5 Laterano 1125 aprU. 6 Coram Honorio II (in Lateranensi palatio cum tota curia episcoporum cardi- nalium etc.) causa inter Mariam abbatissam et Caloleum de Cave eiusque con- sortes de duabus partibus castelli de Cave pos. in territorio Campanino agitur. — Capitulum recordationis scr. a Falcone scrin. iussu Honorii II. B 8. XIL Dp. 93. Ip. 61. Kp. 149. M*f85. Af * 1. 11*^ f 67. — Edd. MartineUi p. 109. Liverani Opp. IV 137 ex M\ — Beg. JL. — . 6 1147 mai. 24 Ante praesentiam Conradi Savinen. ep. et Eugenii HI vicarii et Qregorii card. tit. Calixti et Astaldi diac. card. s. Eustachii etc. causa inter Mariam abbatissam et Grisoctum de Ingizzello super tenimento pos. extra portam Portuensem in Campo de Meruli agitur. — Scr. a Nicolao scrin. S.R. E. iussu Conradi ep. A. [D p. 276 et 301. I p. 75. K p. 158. M » t. II* f 23. M* f 89. M* t. II*' f. 72]. — Beg. JL. — . Digitized by Google Mon. ss. Stephani, Dionjsii et Silvestri. 81 7 1156 iun. Coram Hadriano IV causa inter Mariam abbatissam et Caloleum et Ode- mundum de Cave eiusque consortes super duabus partibus castelli Cave agitur. — Scr. ab Oddone scrin. 8. R. E. iussu Hadriani IV. D p.94. I p, 18. K p. 116. M* 1. 11'^ f. 83. — Beg. JL. — . Monasterinm ss. Stephani, Dionysii et Silvestri cata Panli sive inter dnos liortos. (San Silvestro in Capite.) Ugonio f. 24l8q. — Panciroli > p. 760sq.; * p. dSOsq. — Gio. Giacchetti Historia della venerabile chiesa e raonastero di S. Silvestro de Capite di Roma (In Boma 1629). — Severano p. 346 sq. — Martinelli p. 308 sq. — Lubin p. 832. — Piazza p. 584 sq. — Gius. Carletti Memorie istorico-critiche della chiesa e monastero di S. Silvestro in Capite di Boma (In Roma 1795). — Gius. Settele Illustrazione di un* antica iscrizione esistente nella chiesa di S. Silvestro in Capite in Dissert. deir Accad. Rom. di archeol. III (1829) 231 sq. — Nibby I 7138q. — Forcella IX 77 sq. — Adinolfi II 348sq. — Armellini » p. 2208q.; * p. 296 sq. — V. Federici Regesto del monastero di S. Silvestro de Capite in Arch. della Soc. Rom. XXII (1899) 213 sq. 4908q.; XXIII (1900) 688q. 4128q. — L. Duchesne Saint-Denis in Via lata in M^langes XX (1900) 817 sq. — Marucchi p. 895 sq. Pauli I bulla (n. 2) docet, ipsum in propria domo monasterium hoc constituisse monachisque graecis ex ordine s. Basilii tradidisse, quibus ex- pulsis, ut credunt, saec. XIII (cf. Federici p. 230), monasterii administratio ad monachos s* Benedicti transiit. Sed congregatione hac delabente, Ho- norius lY monasteriimi monialibus s. Clarae commisit. Ecclesia fuit ditata a Leone III (Lib. pontif. ed. Duchesne II 11. 22), a Gregorio IV (1. c. II 79) et a Nicolao I (1. c. II 153), et inter XX antiquas Urbis abbatias ita recensetur: „S. Silvestri inter duos hortos, quam aedificavit Dionysius papa, qui et ibi requiescit^. Est titulus presbyteralis ex gratia Leonis X. Archivum iam inundatione Tiberis a. 1870 valde laesum, translatum est, congregatione suppressa, ad R. archivum Romanum a. 1875 (Roma Arch. di stato, S. Silvestro in Capite; cf. Gott. Nachr. 1901 p. 240 et Federici p. 236 sq.). B = Cop. Roma Arch. di stato (quae tamen paene omnes aut perierunt aut dis- paruerunt). B^ = Cop. Roma Arch. Vat. Arm. XII c. II n. 4. C = Monumenta varia collecta a C. card. Baronio, s. XVI, Roma Bibl. Vallicell. Q 6; cf. G5tt. Nachr. 1903 p. 139. D s3 Collectio synodorum et epistolarum decretalium sive dog^maticarum sum- morum pontificum, s. XVII, ib. C 23; cf. PflugkH. Iter p. 102 et G6tt. Nachr. 1903 p. 126 sq. E = Varia, s. XVI, cod. Vat. lat. 6198; cf. Gatt. Nachr. 1903 p. 16. F = P. L. GaUetti Storia genealogica de' conti Tuscolani voLI— III, s. XVIII, cod. Vat. lat. 8042-44; cf PflugkH. Iter p. 135. Notitias ex archivo s. Silvestri praebent cod. Vat. lat. 8263, s. XVI, (cf. Gott Nachr. 1903 p. 27) et Garampi Notizie ricavate dair archivio di Kehr, Italia pontificia I. * 6 Digitized by Google 82 Roma. S. Silvestro in Capite, s. XVIII, Roma Areh. Vat. Fondo Garampi n. 80 (cf. Qott. Nachr. 1900 p. 393). Inventarium saec. XIX est in archivo Romano: Inventario di tutti gli atti e scritture esistenti neir archivio del ven. monastero di S. Silvestro in Capite, auct. C. Corvisieri, vol. I — III (cf. Federici p. 237 not. 1). *1 (761) iun. 9 PauluB I introducit in hoc oraculo corpus b. Silvestri ep. et confessoris. Notitia haec addita inreniebatiir in n. 2. — Reg. JE. — . 2 761 iul 4 Paulus I Leontio rel. presbytero et abbati etc.: concedit monasterio a sese infra moenia domus suae constituto praedia et possessiones, et statuit, ut congregatio monachorum in eodem monasterio septies in die Domino referat laudes. — Inter diversa studiorum. Paulus ep. etc. Subscr. 41 episcopi et presbyteri etc. Dat. 4 non. iul. imp. d. Constantino aug. a Deo cor. magno imp. a. 43, pc. eius a. 23, ind. 14. B» 8, XVI ex, C f. 492. D f. 267. E f. 41. — Edd. Baranius Ann. ad o. 76t c. 2 (4 non. iun.) = Marangoni Chronol. Eam. pontif. p. 132, = Mansi XII 645, = BuU. Bom^ ed. CocqueHnes I 154 n. 2 = BuU. Ram. ed. Taur. I 248 n. 2 =: Migne LXXXIX 1190 n. 12. Federici n. 1 ex B^. Mon. Germ. Conc. II 64 n. 12. — Begg. QiacchetH p. 11. 16. 77. Severano p. 346. CarleUi p. 176. Werminghoff in N. Archiv XXIV 469. J. 1799. JE. 2346 ad iun. 2. Hoc «dignum huius sancti pontificis monumeutum" primus Papebrochius falsum iudicayit. Contra quem Pagiufi et denuo Maffeus (Migne CXXVIII 1147) sincerum esse merito contendebant (cf. Federici p. 241 et Duchesne in M^langes XX 328 sq.). — De re cf. Vitam Pauli (Lib. pontif. ed. Duchesne I 464). *3 761 aug. 17 Paulus I introducit corpus b. Stephani mart. atque pontificis. NotUia addita ut supra n. 1. — Beg. JE. — . 4 (844?) Sergius II . . monacho atque abbati etc: concedit pro restauratione monasterii portam q. v. s. Valentini, monasterium s. Valentini foris portam et pontem lapideum q. v. Molvius, censu sol. 3 singulis quibusque indictionibus per- solvendo. — [Petentium desideriis.] Scr. p. m. Gaudiosi protoscrin. S. R. E., ind. ss. 1. [Dat p. m. . . . not.j et regionarii et bibl. S. R. E., a. Deo prop. pont. d. Sergii II pp. a. 1, regn. Lothario a Deo cor. imp., ind. ss. 1. B 8. XII. — Edd. PflugkH. Ada II 27 n. 56 ex B. Federici n.2 ex B. — Begg. Carletti p. 179. PflugkH. Iter p. 177 n. 40. JE. f 2587. Spurium Pflugk-Harttung et Federici (p. 241 sq.) documentum afBrmant. Sed textum sincerum esse mihi persuasum habeo. Monasterium enim s. Valentini et pontem Milvium in Agapiti II bulla (n. 6) inter possessiones monasterii invenimus. EschatocoUi vero formulae et fortasse aut noraen papae aut signa chronologica incuria vel insipientia eius, qui apographum ex papyro originali iam valde laeso transcripsit, gravissime corruptae videntur. ♦5 (931—36?) lohannes [XI?] offert monasterio ^aquimolum molentem unum cum liga- mentorio et introitu suo et cum omni conciatura sua et concedit in fluvium Tyberis ante cloacam cum aqua post se ad alium aquimolum faciendum''. Digitized by Google Eccl. 8. Laurentii in Lucina. 83 Laiid. in n. 6, — Beg. JL. — . cf. Federici p. 247, qai hanc bullam lohanni XI attribuit, sed res valde dubia est. 955 mart. 25 Agapitus II Leoni rel. presbytero et monacho atque a sese instituto et ordinato abbati etc.: confirmat possessionum seriem. — Convenit apostolico moderamini. Scr. p. m. Leonis not. reg. atque scrin. S. R. E., m. april, ind. ss. 13. Dat. 8 kaL apriL p. m. Marini ep. s. Polimartien. eccL et bibL ss. sedis apost., a. Deo prop. d. n. Agapiti ss. pont. et univ. iunioris pp. in sacr. sede b. Petri apost. 9 et ind. ss. 13. fB a. 1277] = F t.I f. 13. — Edd. Marini Pap. dipi. p. 38 n. 28 ex B = Migne CXXXIII 916 n. 19, = Urliehs Cod. urhis Bomae topogr. p. 201. Federici n.3 ex F. — Begg. Giacchetti p. 11. Carletti p. 181. Corvisieri in Arch. deUa Soc. Bom. I (1878) 94 not. 1 et p. 150 not. 2. J. 2816. JL. 3669. 7 962 mart. 6 lohannes XII Theofilacto a sese constituto abbatietc: confirmat possessionum seriem. — Convenit apostolico moderamini. Scr. p. m. Leonis scrin. 8. R. E. in m. martio et ind. ss. 5. Dat. 8 die martii p. m. lohannis ep. et bibL s. sedis apost., a. Deo prop. pont. d. n. lohannis ss. pont. et univ. XII pp. in sacr. sede b. Petri apost. 7. fB a. 1318 aprU. 26 J — Edd. Marini Pap. dipl. p. 45 n.29exB == Migne CXXXIII 1029 n. 14, = Federici n. 4. — Begg. Giacchetti p. 24. Corvisieri l c. p. 151 not. J. 2834. JL. 3692. *8 (1197—98) Celestinus III committit P(etro) Portuen. ep. et I(ohanni) Tuscanen. ep. ac tit. 8. Clementis presb. card. et G(regorio) s. Angeli diac. card. causam inter mon. s. Silvestri et eccl. s. Mariae in Via lata de quibusdam posses- sionibus. Laud. in Innocentii III huUa a. 1199 nov.2f Potthast Beg. 879. — Beg. JL. —. Tempus indicant verba ipsius Inuocentii III in eadem bulla ex nominibus senatorum Urbis (cf. Qregorovius * IV 599 sq.). Ecclesia s. Lanrentli in Lncina. (San Lorenzo in Lucina.) Ugonio f. 182 sq. — Panciroli »p. 417sq.; « p. 434 sq. — Martinelli p. 137. — (Vinc Guizzardi) Breve relatione delle SS. reliquie de Santi . . in S. Lorenzo in Lucina (Roma 1675; cf. cod. Vallicell. P 199 n. 10). — Piazza p, 513 sq. — A. Battaglini Vita di S. Lucina matrona romana seconda di questo nome (Roma 1717). — Nibby I 301 sq. — Forcella V 115 sq. — Armiellini > p. 309 8q.; « p. 291 sq. — Marucchi p. 405 8q. Ecclesiae s. Laurentii tit. Lucinae mentio fit iam saec. IV (cf. Duchesne in M^langes VII 224). Eam restauravit et auxit Benedictus 11 (Lib. pontif. ed. Duchesne I 363; Mommsen p. 203), ditavit etiam Sergius I (Duchesne 1376; Mommsen p. 215). Fuit iterum renovata ab Hadriano I (Duchesne 6* Digitized by Google 84 Roma. 1 507) et locupletata a Leone III (1. c. 11 12. 20) et a Gregorio IV (1. c. 11 78). Est adhuc titulus presbyteralis. Yetus basilicae archlyum, nescimus quo tempore, periit. *1 1112 ian. 27? Paschalis II craticulam, super quam b. Laurentius emisit spiritum, de quodam altari vetere educit . . , quae per manus Leonis Ostien. ep. sub novo altari 9 kal. feb. reconditur. V, notUiam ap. Baron. Ann. ad a. ni2 c. 26 = Oldoinus ap, Ciaconium * 1 907 ^ OaUuIa Hurf. Cass. p. 877. — Beg. JL. I 746. Tabolam marmoream in porticus parte sinistra, quae continet Leonis Ostien. ep. dedicationem a. 1112 ian. 24, edd. Baronius Ann. ad a. 1112 c. 27, Guizzardi, Galletti Inscr. Rom. III 608 n. 103, Forcella V 117 n. 341, Marucchi p. 410, et alteram tabulam a. 1111 oct 15 edd. Guizzardi, Nardoni Deir antica chiesa di S. Stefano gik esistita ad Aquatraversa (Roma 1859) = Tomassetti in Arch. della Soc. Rom. IV (1881) 880, Forcella V 118 n. 342, Marucchi p. 409. — Dies 6 kaL feb. haud dubie emendandus est. 2 1130 mai. 25 Anacletus 11 dedicat ecclesiam et condit in maiore altari corpora sanctorum. Tdbula marmorea in porticus pariete ainistra. — Edd. Baroniua Ann. ad a. 1130 c. 49 = Oldoinus ap. Ciaconium * I 1027. Guizzardi. GaUetti Inscr. Bom. 1 38 n. 48. For- cella V 119 n. 343. Beumont Gesch. der Stadt Bom II 1228. ArmeUini * p. 292. Marucdti p. 411. — Btgg. Ugonio f. 186'. J. p. 602. JL. I p. 915. 3 Boma S. Pietro 1130 (mai.—sept.) Anacletus II [clericis eccl. s. Laurentii]: donat ecclesiae, 8 kal. iun. a sese solemniter consecratae (n. 2)^ omnes reditus possessionum in Massa de vestario seu in silva Proba, salvo censu 2 marabotinorum Lateranensi palatio persolvendorum , et confirmat ecclesiam ss. Luciae et Ypoliti aedificandam in eisdem possessionibus. — Si pastoralis officii. Dat. ap. s. Petrum. Beg. Anacleti 11 ep. 32 (cod. Casin. 169 8. XIII p. 90 = cod. VaUicell G 99 8. XVII). — Edd. Baronius Ann. ad a. 1130 c. 50 ^ Migne CLXXIX 713 n. 34. Lupus Ad Ephesin. concit. car. patr. epp. p. 517. — Begg. J. 6957. JL. 8405. De massa de vestario cf. Eccl. s. Marcelli n. 17 (supra p. 76). 4 1196 mai. 26 Celestinus m dedicat ecclesiam, intervenientibus archiepiscopis Eboracensi, Acerentino, Sipontino, episcopis Albanensi, Ostiensi, Portuensi, Viterbiensi, Sinfroniensi, Ortano, Bathoniensi, Caputaquensi, Reatino, Namiensi, Ameliensi et tota curia cardinalium. Tabula marmorea in porticus pariete sinistra. — Edd. Baroniua Ann. ad a. 1196 c. 6 (martii die 26) = MartineUi ap. Ciaconium * I 1156 = Piazza p.517 s= F. Bussi Moria deUa citta di Viterbo p. 361. Guizzardi. GaUetti Inscr. Bom. I44 n. 55. ForceUa V 119 n. 344. PflugkH. Iter p. 510 n. 89 (ex Schiaffino Ann.). ArmeUini « p. 291. Marucchi p. 410. — Begg. UgonioJ. 187. PflugJcH. Iter p. 333 n. 986. JL. II p. 624. Digitized by Google Eccl. 8. Blasii de MoDte accepiabili — £ccl. s. Mariae in Aqniro. 85 Ecclesia s. Blasii de Monte aeceptabili. Cf. Eccl. 8. Triphonis. In catalogo ecclesiarum Urbis apud Cencium (Lib. censuum ed. Fabre- Duchesne I 302) nominatur ^sanctus Blasius Acceptorum^, in catalogo Taurinensi (ed. Armellini ^ p. 54; ^ p. 49) ^ecclesia s. Blasii de Monte", i. e. Citorio, ubi hodie publicus Italorum coetus ferendis legibus congregatur. Ecclesia diruta est, quo tempore nescimus. Comtnemoratur in documentis ad causam spectantibus inter ecclesias 8. Triphonis, s. Salvatoris de Serra, b. Nicolai de Praefecto et s. Blasii de Monte acceptabili ex una et monasterium s. Mariae in campo Martis ex parte altera de statu parochiarum, quae suo loco adducemus. Attamen adnotandum est, de ecclesia s. Blasii, quando sub Clemente III causa iterum tractata fuit, nullam amplius mentioneip fieri. Ecclesia s. Mariae in Aqniro. (Santa Maria in Aquiro.) Panciroli ' p. 497 sq.; * p. 415 sq. — Martinelli p. 215. — Piazza p. 832 sq. — Nibby I 338 sq. — S. Imperi Della cbiesa di S. Maria in Aquiro in Roma (Roma 1866). — Forcella II 431 sq. — Adinolfi II 3888q. — Armellini »p.340; * p. 315. Asserit Martinelli, ecclesiam s. Mariae in Aquiro sive Equiro fuisse ab Anastasio I aedificatam et diaconiae titulo decoratam. Yerum nullum cst documentum, quod Anastasii fundationem hanc comprobet, quamvis diaconiae ipsius antiquitas commemoretur in Libro pontificali (ed. Duchesne 1419). Nempe Qregorius III basilicam s. Dei genetricis q. app. Acyro, in qua antea diaconia et parvum oratorium fuit, a fundamentis longiorem et latiorem construxit atque depinxit. Eandem diaconiam „in Cyro" ditaverunt Leo III (I. c. II 12. 19), Gregorius IV (1. c. II 77), Leo IV (I. c II 121). Ecclesiae vetus archivum periit. 1 1179 april 29 Alexander III consecrat altare minus in honorem b. Mariae et concedit, Rolando archipresbytero implorante, 2 annorum remissionem. Tabtda m eccksia periit, — Edd. MartincUi p. 216 (ad a, 1189) = Piazza p, 833 = NHby I 3S9, = Impen p. 16. FarccUa II 433 n. 1333 (ex cod. Qm. I V 167 f. 140'). — Beg. JL. II p. 346. *2 (1179—81) Alexander III committit Theodino Portuen. ep. et Mattheo Andegaven. presb. card. tit. s. Marcelli causam inter Paulum yconomum s. Anastasii et Petrum yconomum eccl. s. Mariae in Aquiro super quibusdam posBessionibus. V. Mon. 88. Vinceniii et Anastasii ad Aquas Salvias n. 12. Digitized by Google g5 Roma. *3 (1179—81) \n praesentia Alexandri III et cardinalium sententia a Persico iudice Bcneventano de mandato Alexandri III (n. 2) lata promulgatur. V. Mon. 88. Yiacentii et Anastasii ad Aquas Salvias n. 13. Ecclesia s. Mariae de Populo. (Santa Maria del Popolo.) I. De Albericis Historiarum ss. et glor. virg. Deiparae de Populo almae Urbis compendium (Romae 1599). — I. Alberici Notizie storiche della chiesa di S. Maria del Populo di Roma (Roma 1600). — I. Alberici Compendio delle grandezze delP illustre et devotissima chiesa di S. Maria del Populo di Roma (Roma 1600). — Panciroli * p. 551 sq.; * p. 448 sq. — A. Landucci Origine del tempio dedicato in Roma alla Vergine madre di Dio Maria presso alla porta Flaminia, detto hoggi del Popolo (Roma 1646). — Maitinelli p. 233. — Alveri II 3sq. — Piazza p. 6458q. — Nibby I 456Bq. — P. L. Brnni Illustrazione della chiesa di S. M. del Popolo di Roma in Giomale Arcadico, Nuova ser. XXVI HSsq. — Forcella I 311 sq. — Armellini * p. 339sq.; * p. 319sq. — R. Colantuoni La chiesa di S. Maria del Popolo (Roma 1899). Paschalem 11 insignem ecclesiam s. Mariae de Populo a fundamentis aedificasse, defossis eodem loco ossibus Neronis et in Tiberim proiectis, narrat I. De Albericis. Ecclesia fuit ord. heremitarum s. Augustini, qui adhuc eam tenent, et a Leone X titulum presbyteralem obtinuit. Archivum nuUum continet monumentum antiquum, teste Colantuoni. ti (1099—1118) Paschalis II consecrat altare maius et concedit a die consecrationis usque ad octavam resurrectionis Domini indulgentiam mille annorum et totidem quadragenarum. I. De AWericis Hist. p, 37. — Beg, JL. — . Spurium. Monasterinm s. Mariae et s. Gregorii in Campo Martis. (Santa Maria in Campo Marzio.) Panciroli *p. 4828q.; *p. 4298q. — (Fra lacinto De Nobili) Cronaca del ven. monistero di S. Maria in Campo Marzo di Roma deir ordine di S. Benedetto della con- gregazione Cassinense (1617, Bibl. Vallicell. G 50 n. 48); * (Viterbo 1618); « (Ronciglione 1666); »(Roma 1750); * (Roma 1864), = Martinelli p. 107 sq. - Lubin p. 332. — Nibby I 361 sq. — Forcella X 507 sq. — Armellini > p. 340; * p. 334. — Duchesne Lib. pontif. II 45 not. 106. Fr. Hyacinthus De Nobilibus in chronico suo narrat, moniales graecas ex monasterio Constantinopolitano s. Anastasiae, fugientes saevitiam impera- torum yconoclastarum, a. 750 Romam venisse, iisque Zachariam pp., ut in ecclesia s. Mariae in Campo Martis residerent, asylum praebuisse. Quo tempore moniales ad ordinem s. Benedicti transierint nescimus. Monasterium floruit usque ad a. 1872. Digitized by Google Ecol. 8. Mariae de Populo — Mon. s. Mariae in Campo Martis. g7 Archivum magni pretii cum chartis inde ab a. 986 remansit usque ad a. 1872 in sede monialium, ubi hodie exstat archivum regium. Congregatione suppressa, archivum non translatum est, ut lex volebat, in archivum rei- publicae, sed per manum privatam in locum tutum transmigravit , ubi ctiam hodie absconditur. Sed iam saec. XII ex. duae litterae papales (n. 5 et 6) ex tabulario monialium transierunt in archivum clericorum s. Triphonis, qui, victis monialibus in processu super statu parochiarum (n. 3 — 9), obtinuerunt, ut litterae illae vim suam amitterent. Istae cum aliis ecclesiae s. Triphonis documentis hodie adscrvantur in archivo Yaticano. Paene omnes chartas transcripsit abbas P. L. Galletti, antiquitatum Romanarum indefessus in- vestigator. A = Orig. Arch. di S. Maria in Campo Marzio, cuius locum iuvenire uon potui; cf. G6tt. Nachr. 1901 p. 240. A^ = Orig. Roma Arch. Vat. Instrumenta monastica (PP. Agostiniani) ; cf. Gdtt. Nachr. 1900 p. 391; 1903 p. 520. C = G. Boiyour Miscellanea vol. II, s. XVII, Roma Bibl. Angelica cod. 630 (Q 2. 2); cf. Gett. Nachr. 1903 p. 118. D = Fra lacinto De Nobili Cronaca del monistero di S. Maria in Campo Marzo a. 1617, Roma Bibl. Vallicell. G 50 n. 48. E = P. L. Galletti Varia, s. XVIII, cod. Vat. lat. 8039 B p. II [E^] et Spicilegium, 8. XVIil, cod. Vat. lat. 8054 p. II [E*]; cf. G6tt. Nachr. 1903 p. 25. Indicem archivi a. 1747 confectum inveni in archivo s. Pauli de Urbe (Miscellanea vol. 387 f. 301 sq.): Spoglio e ristretto delle pergamene del mon. di S. Maria e di S. Gregorio Nazianzeno di Campo Marzo di Roma a. 1747 (cf. Qott. Nachr. 1900 p. 129). Excerpta et notitias ex archivo s. Mariae sumptas praebent cod. Vat. Barb. 2375 (XXXII 166, olim 2305) s. XVII; cod. Vat. lat. 8263 s. XVI sq.; P. L. Galletti Miscellanea s. XVIII, vol. VIII, cod. Vat. lat. 7929 p. I, et vol. X, cod. Vat. lat. 7931 f. 64 sq. (cf. Gott. Nachr. 1903 'p. 22. 27. 85). 1 (937 oct. 6) Ex praeceptione Leonis VII Ursus abbas mon. s. Viti concedit Mariae quae et Marozza rel. ancillae Dei de mon. s. Mariae et s. Gregorii q. pon. in Campo Martis domum, in qua est oratorium s. Theodori, iuxta portam maiorem. V. Mon. 8. Viti in monte Esqoilino n. 1. *2 (1130—43) Innocentius II concedit ecclesiam s. Andreae de Mortariis (i. e. Mortarariis sive de Marmorariis^ cum omnibus suis pertinentiis. Laud. in n. 10. — Beg. JL, — . De ecclesia s. Andreae cf. Duchesne Lib. pontif. II 39 uot 47. — Hyacinthns De Nobilibns in chronico suo laudat insuper Urbani II bnllam pro monasterio: «Urbano II in una bolla data appresso S. Pietro li 28 di Novembre Tanno sesto del 8U0 pontificato, che fu del 1094, le deputb tre abbati, due in Roma ed uno in Arimini, per giudici e con^ervatori de' lor castelli, villaggi e po86e88Joni." Sed nou tJrbano II tribuenda est, immo Urbano VI. Digitized by Google 88* Roma. ♦5 (1181^85) Lucius III rectoribus Romanae fraternitatis: committit causam, quae inter ecclesias s. Triphonis, s. Salvatoris de Serra, s. Nicolai de Praefecto et s. Blasii dc Monte acceptabili ex tma et monasterium s. Mariae in Campo Martis ex parte altera de statu parochiarum vertitur, fine debito terminandam. Laud. in n. 6. — Beg. JL, — . Sententia rectomm firaternitatis Romanae verbotenus repetitor in Alexii et lohannis cardinalium sententia (n. 8) et laudatur in Urbani III (n. 5) et Clementis III (n. 6) mandatis. Quam vero sententiam omnino falsam esse clerici praedictarum ecclesiarum contenderunt, quibus Alexius et lohannes cardinales assensere. — cf. Clerus urbis Romae n. 25. *4 (1181—85) Lucius in confirmat sententiam a rectoribus Romanae fratemitatis in favorem monialium s. Mariae prolatam (n. 3). Laud. in n.5, — Reg. JL. — . 5 Verona (1186—87) mart. 12 Urbanus III Agneti abbatissae ac sororibus s. Mariae de Campo Martis: confirmat sententiam a rectoribus Romanae fratemitatis iubente Lucio III (n. 3) prolatam. — Ea quae de. Dat. 7eron. 4 id. mart. A^. [C f. 288]. — Edd. Montfaucon Diarium ital. p. 243 ex A^ (4 kal. mart.) = Migne CCII 1469 n. 82. — Regg. J. 9899. JL. 16799 ad feb. 26. 6 Laierano 1188 tnart. 12 Clemens III Agneti abbatissae ac sororibus s. Mariae de Campo Martis^: repctit Urbani III (n. 5) litteras. — Ea quae de. Dat. Lat. 4 id. mart. pont n. a. 1. AK — Ed. G6U. Nackr. 1903 p. 581 n. 22 ex A. — Beg. JL. — . ♦7 (1188 nuirt. — iun.) Clemens III Alexio tit. s. Susannae presb. et lohanni s. Theodori diac. card. : committit causam a clericis s. Triphonis, s. Nicolai de Praefecto et s. Salvatoris de Sere adversus moniales s. Mariae in Campo Martis denuo propositam fine debito definiendam. V. Eccl. 8. Triphonis n. 6. 8 1188 iun. 6 Alexius tit. s. Susannae presb. et lohannes s. Theodori diac. card. auctoritato et mandato Clementis III (n. 7) et cardinalium consensu sententiam a rectoribus Romanae fraternitatis in favorem monialium s. Mariae in Campo Martis prolatam (n. 3) falsam esse et viribus carere iudicant clericisque s. Triphonis, s. Nicolai de Praefecto et s. Salvatoris de Sere incisam tradi iubent. V. Eccl. 8. Triphonis n. 7. 9 Laterano 1188 nov. 4 Clemens III clericis s. Triphonis, s. Nicolai de Praefecto et s. Salvatoris de Scre: confirmat sententiam Alexii et lohannis card. (n. 8) suo privilegio insertam. V. Eccl. 8. Triphonis n. 8. Digitized by Google Eccl. s. Nicolai de Praefecto — Mon. Renati. 89 10 Roma S. Pietro 1194 mai. 7 Celestinus III abbatissae eiusque sororibus etc: mon. s. Mariae in Campo Martis sub apost. protectione suscipit, regulam s. Benedicti et possessiones propriis expressas vocabulis confirmat, inter quas ecclesiam s. Andreae de Morta(ra)riis iam ab Innocentio II (n. 2) concessara. — Licet ex iniuncto. Ego Celestinus etc. Subscr. 21 card. Dat Romae ap. s. Petrura p. m. Egidii s. Nicolai in carcere Tulliano diac. card., non. maii, ind. 12, a. inc. d. 1194, pont. V. d. Celestini pp. III a. 4. [A,] E^ f. 136. E* f. 64 (cx ardi. mon). D f. 287' (Ual). — Ed. lac. De NobUi p. 23 (p. 24) et MaHinelli p. 201 (ital.). — Begg. UgheUi » 1 230; » I 201. Bussi Storia di Viterbo p. 103. PflugkH. lier p. 330 n. 966. JL. 17095. Ecclesia s. Nicolai de Praefecto. (San Nicola dei Prefetti.) Cf. Eccl. 8. Triphonis. De hac ecclesiola, sita in Campo Martio non longe a monasterio 8. Mariae (cf. Nibby I 562; Forcella X 233 sq.; Armellini ^ p. 480; « p. 335), perpauca scimus. Documenta, quae ad ecclesiam s. Nicolai de Praefecto spectant, invenies sub Eccl. s. Triphonis. Monasteriam ss. Andreae et Lnclae q. app. Benati. Renati monasterii satis antiqui abbas Probus iam occurrit sub Gregorio I (n. 1). Incoluerunt olim monachi graeci, quorum abbatem Thalassium in- venimus a. 649 in synodo Romana, et Georgium monachum a. 681 in con- cilio generali. Saec. X fuit monasterium Latinorum, quorum rector a. 980 Gregorius filius Marozae senatricis exstabat (Reg. Sublacen. ed. AUodi et Levi p. 155 n. 109). Nominatur etiam in Libro pontificali sub Leone III (Duchesne II 11. 24); at post saec. X monasterii s. Andreae memoria quaevis desideratur. Oratorium vero s. Luciae q. pon. in monasterio de Renati memoratur in Vita Gregorii IV (1. c. II 79). Ubinam situm fuerit hoc monasterium, in dubio versatur: Martinelli p. 367 et Lubin p. 343, auctori- tatem Grimaldii secuti, credunt fuisse ecclesiam s. Luciae vulgo della Tinta (cf. Nibby I 311). Et Duchesne (Lib. pontif. 11 39 not. 47) eam opinatur fuisse quae postea ecclesia s. Andreae de Marmorariis sive de Mortarariis (hodie s. Ivonis Brittonum) et ecclesia s. Luciae Quatuor portarum (hodie S. Lucia della Tinta). Errant Armellini ^ p. 320; * p. 809 et Pressutti Reg. Honorii DI t. I p. CXVII, qui credidenmt monasterium Renati positum fuisse in monte Esquilino apud ecclesiam s. Eusebii, male interpretantes nomina, quae habentur in instrumento a. 1162 sept. 22 (ed. Fedele in Arch. della Soc. Rom. XXVI (1903) 27 n. 89). Unum documentum quod habemus ex Gregorii I regesto sumpsimus. Digitized by Google 90 Roma. 1 600 oet.5 GregoriuB I in synodo residens concedit Probo abbati mon. ss. Andreae et Luciae liberam licentiam universas res suas alienandi vel disponendi. Reg, Greg, I lib. XI ep, 15. — Edd, S. Gregorii M. Opp, ed. Maur. II App. 9. Mansi X 262. Migne LXXVII 1344 App. Mon. Germ. Epp. II 275. — Regg. J. p. 140; JE. Ip.202. Probus abbas tum in Gregorii dialogis tum in eius epistolis saepius comme- moratur (cf. Mon. Qerm. Epp. II 71 not. 1). Ecclesia s. Triphonis. Ugonio f. 33 8q. — Panciroli » p. 799; • p. 471 sq. — Nibby I 699. — Armel- lini » p.651; * p. 350. Antiqua ecclesia s. Triphonis per Crescentium Urbis praefectum, famo- sissimi illius Grescentii filium, atque per ceteros habitatores ecclesiae vicinos noviter constructa, a lohanne XVIII, qui ibidem propriis manibus corpus b. Triphonis martyris recondidit, fuit dedicata (n. 1). A. 1287 feb. 20 Honorius IV eam heremitis s. Augustini concessit (Potthast Reg. 22571), qui, ecclesia s. Triphonis diruta, in eius loco aedes s. Augustini construxerunt. Suppressa congregatione PP. Augustinianorum , eorum archivum trans- ivit ad archivum regium, ubi maior pars documentorum hodie adservatur (cf. Gott. Nachr. 1901 p. 241 et 243; 1903 p. 520); bibliotheca tamen, quam appellant Angelicam, permanente in sede primitiva. Ex antiquo tabulario septem chartae saec. XI et XII (sign. A 1 — 7) iam saec. XVIII ex. in archivum Vaticanum transmigrarunt, ubi hodie inter Instrumenta monastica inveniuntur. Unum tantum remansit penes patres s. Augustini. A = Orig. Roma Arch. Vat. Instmmenta monastica (PP. Agostiniani). A^ = Orig. Roma Arch. di stato (PP. Agostiniani). B == Cop. Roma Arch. Vat. 1. c. B^ = Cop. Boma Convento dei PP. Agostiniani (S. Agostiuo). C = Libro delle bolle, sign. A (s. XVII?), hodie desideratur. 2> = G. Bo^jour Miscellanea vol. II, s. XVII, Roma Bibl. Angelica cod. 630 (Q 2. 2) ; cf. GOtt. Nachr. 1903 p. 118. E = Onnphrii Panvinii Schedae, s. XVI, Roma Arch. Vat. Misc. Arm. XI t. 34; cf. GOtt. Nachr. 1901 p. 1 eq. F = los. Garampi Schedae, s. XV III, Roma Arch. Vat'(Fondo Garampi); cf. G5tt Nachr. 1905 p. 522 sq. Indicem archivi praebet ^Tavola deir archivio nel 1691" Roma Arch. di stato (PP. Agostiniani); eiusque autem notitias invenimus [in schedis abbatis Gregorii Terribilini, Roma Bibl. Casanatense cod. 2186 (XX XI 10) f. 1 66 pNotizie della chiesa di ).S. Trifone nelF archivio del convento di S. Agostino'' (cf. Gott. Nachr. 1903 p. 120). Digitized by Google Eccl. 8. Triphonis. 91 1 1006 nov. 28 (aug. 23) lohannes XYIII lohanni rcl. archipresbytero et lohanni secundo atque lohanni tertio rel. presbyteris etc: confirmat per intervcntionem Crescentii glorio- sissimi praefecti Urbis, ut perpetualiter in eccl. s. Triphonis permaneant; promulgat, ut, quemadmodum reliquae catholicae ecclesiae infra Romanam urbem honorabiles exsistunt, similiter et ipsa propter merita huius praeoellen- tissimi martyris consistat; confirmat possessiones. — Convenit apostolico moderamini. Scr. p. m. Petri scrin. not. atque reg. S. R. E. in mense et ind. ss. 5 [4 B^\. Dat. 4 kal. dec. [10 kal. sept. B^] p. m. Gregorii ep. s, Ostien. eccl. et bibl. s. apost. sedis, a. Deo prop. pont. d. n. lohannis XII pp. in sacr. sede b. Petri apost. 3, per ind. ss. 5 [4 B^\ B 8. XI ex. JB* 8. XII ex. (tranacr. a lohanne Kalo S. R. E. 8crin.) [= C p. 38] = B f. 286. — Edd. Marini Dipl. pantif. * p. 65; * p. 99 ex B = Corvisieri in Arch. ddla Soc. Bom. I (1878) 161 n. 1, = Migne CXXXIII 1037 n. 17, omnes tU buOam Iohanni8 XII ad a. 957. — Begg. J. CCCLXIH, JL. f 3683 ut lohannis XU, PflugkH. Iter p. 187 n. 103 et JL. 4104 ut lohannis XIX buUam. Mirum est qnod paene omnes nomini ac nomero lohannis XII adhaerentes, hauc bullam falsam iudicaverint, quum genuina ea vere sit atque lohanni XVIII tribuenda. *2 (1181—85) Lucius III rectoribus Romanae fratemitatis : committit causam inter ecclesias 8. Triphonis, s. Salvatoris de Serra, s. Nicolai de Praefecto et s. Blasii de Monte acceptabili ex una et monasterium s. Mariae in Campo Martis ex parte altera de statu parochiarum. V. Mon. s. Mariae in Campo Martis n. 3. *3 (1181—85) Lucius III confirmat sententiam a rectoribus Romanae fratemitatis in favorem monialium s. Mariae prolatam (n. 2). V. Mon. 8. Mariae in Campo Martis n. 4. 4 Verona (1186—87) mart. 12 Urbanus III Agneti abbatissae ac sororibus s. Mariae de Campo Martis: confirmat sententiam a rectoribus Romanae fratemitatis iubente Lucio III (n. 2) prolatam. V. Mon. 8. Mariae iu Campo Martis n. 5. 5 Laterano 1188 tnart. 12 Clemens III Agneti abbatissae ac sororibus s. Mariae de Campo Martis: repetit XJrbani III (n. 4) litteras. V. Mon. 8. Mariae in Campo Martis n. 6. *6 (1188 fnart. — iun.) Clemens III Alexio tit. s. Susannae presb. et lohanni s. Theodori diac. card.: committit causam a clericis s. Triphonis, s. Nicolai de Praefecto et 6. Salvatoris de Sere adversus moniales s. Mariae in Campo Martis denuo propositam fine debito definiendam. Laud. in n. 7. — Beg. JL. — . Digitized by Google 92 Roma. 7 1188 iun. 6 Alexius tit. s. Susannae presb. et lohannes s. Theodori diae. eardinales auctoritate et mandato Clementis III (n, 6) et cardinalium consensu senten- tiam a rectoribus Romanae fratemitatis (n, 2) prolatam falsam esse et viribus carere iudicant clericisque (s. Triphonis, s. Nicolai de Praefecto et s. Salyatoris de Sere) incisam tradi iubent. A, [B ifuert. in n. 8. D f. 288*J. — Beg, JL. — . 8 Laterano 1188 nov. 4 Clemens III clericis s. Triphonis, s. Nicolai de Praefecto et s. Salvatoris de Sere: confirmat sententiam Alexii et lohannis card. (n. 7) suo privilegio insertam. — Ea quae fuerint. Ego Clemens etc. Subscr. 9 card. Dat. Lat. p. m. Moysi S. R. E. subdiac. et vicem agentis canc, 2 non. nov., ind. 7, inc. d. a. 1188, pont. v. d. Clementis pp. III a. t. A. — -EtW. Jlfarmt Dtpi. pontt/: > p. 67; ^p.l02 tx A = Migne CCIV 1391 n. 92. — Begg. J. 10116. JL. 16344. 9 LcUerano 1189 iun. 6 Clemens III Octaviano archipresb. etc.: ecclesiam s. Triphonis ad exemplar lohannis pp. (n. 1) sub apost. protectione suscipit et possessiones propriis expressas vocabulis confirmat. — Cum de universis. Ego Clemens etc. Subscr. 14 card. Dat. Lat. p. m. Moysi S. R. E. subdiac. vicem agentis canc, 8 id. iun., ind. 7, a. inc d. 1189, pont. v. d. Clementis pp. III a. 2. AK [C f. 174. D f. 290^. E f. 59. FJ. — Ed. PflugkH. Acta III 373 n. 430 ex A. — Begg. FflugkH. Iter p. 319 n. 901. JL. 16419. Eccksia 8. Celsi. (SS. Celso e Giuliano.) Panciroli *p. 265; * p. 4978q. — P. Adinolfi II canale di ponte e le sue circo- stanti parti (Nami 1860) p. 23 sq. — Armellini > p. 184; » p. 363 sq. Ecclesiam hanc satis antiquam, licet in Urbani III bulla a. 1186 feb. 14 pro ecclesia s. Laurentii in Damaso inter ecclesias ad hunc titulum imme- diate spectantes haud memoretur, cardinali s. Laurentii eiusque capitulo subiectam fuisse, ex n. 1 colligitur. Sed mirum est, Honorium III bulla a. 1218 mai. 21 ad lohannem archipresbyterum missa (ed. Adinolfi p. 78 n. 4) ecclesiae s. Celsi, ad exemplar Innocentii III (cuius diploma tamen desi^ deratur), apostolicam protectionem concessisse libertatesque eius confirmasse; ex quo suspicio oriri potest de authenticitate eiusdem Urbani III rescripti. Archivum ecclesiae antiquiora non possidet documenta. Quaedam praebet Adinolfi 1. c. 1 Verona (1185) dec. 5 Urbanus III clericis s. Celsi: praecipit, quatenus cardinali, qui pro tempore fuerit in ecclesia s. Laurentii in Damaso , et capitulo eius oboedientiam ac reverentiam debitam tam in capitulis quam iij servitiis impendant. V. £ccl. s: Laurentii in Damaso n. 4. Digitized by Google £ccl. 8. Celsi — Eccl. s. Laurentii in Damaso. 93 Ecclesia s. Lanrentii in Damaso. (San Lorenzo in Damaso.) Ugonio f. 221' aq. — Panciroli *p. 403 8q.; * p. 777 sq. — Greg. Porii Fornix Lanrentianae basilicae exstructus et omatns a Franc. card. Barberino (Bomae 1640). — Martineili p. 136. — I. Ciampini De S. R. E. vicecancellario illinsque mnnere, auctori- tate et potestate (Romae 1697). — Piazza p. 402 sq. — 6. B. Bovio La piet^ trionfante su le distrutte g^randezze del gentilesimo nella magnifica fondazione delP insigne basilica di S. Lorenzo in Damaso di Boma (In Roma 1729). — A. FonsecaDe basilica s. Laurentii in Damaso libri tres (Fani 1745). — Annali dei canonici di S. Lorenzo in Damaso, Roma Bibl. Vittorio-Emanuele cod. 837 (Varia 208). — Fr. Cancellieri Memorie della chiesa di S. Lorenzo in Damaso antica e modema, s. XVIII, cod. Vat. lat 9172. — Nibby I 29l8q. — ForcellaV 1638q. — Armellini > p. 312 8q.; » p. 3738q. — Marucchi p. 419 sq. — P. Spezi S. Salvatore di Galla in Builett. della Commise. archeol. com. XXXIII (1905) 62 sq. Titulus Damasi (cf. Duchesne in M61ange8 VH 224) sive ecclesia 8. Laurentii in Damaso quae app. in PraBino constructa et consecrata a Damaso I (n. 1), aucta ab Hadriano I (Lib. pontif. ed. Duchesne I 500), a Leone III (1. c. 11 12. 20. 28) et a Gregorio IV (1. c. II 78), adhuc est titulus preBbyteralis et sedeB S. R. E. vicecancellarii. Archivum, quod etiamnunc exstat penes canonicos, nimia quidem anxietate custoditum, documenta antiqua perdidisse persuasum nobis habe- mus. Fonseca enim iam huius ecclesiae Urbani III buUam illam magni momenti circa Urbis topographiam (n. 5) ex actis notarilibus a. 1591 edidit; Galletti autem ex quodam libro A, cui titulus ^lnstrumenta s. Laurentii in Damaso^, huius ecclesiae chartas exaravit. B = Transumptum per acta lohannis Savii notarii a. 1591 april. 22, Roma Arch. capitolare di S. Lorenzo in Damaso (teste Fonseca). C = l. Ciampini De ecclesiis Urbis, s. XVII, Roma Arch. Vat. Misc. Arm. VI t. 35; cf. GOtt. Nachr. 1900 p. 385. D = Q, Terribilini Schede rignardanti le chiese e monumenti di Roma vol. VI, 8. XVIII, Roma Bibl. Casanat cod. 2182 (XX XI 6); cf. G5tt. Nachr. 1903 p. 120. E = Notizie storiche della basilica collegiata insigne di S. Lorenzo in Damaso a. 1797, Roma Arch. capitolare di S. Lorenzo in Damaso (teste Spezi). Conf. etiam P. L. Galletti Varia vol. I, s. XVIII, cod. Vat. lat. 8045 (Gott. Nachr. 1903 p. 25). *1 (366—84) Damasus I constituit titulum in urbe Roma basilicam, quam ipse construxit, ubi et donat possessiones Papiranam terr. Ferentino, Antonianam terr. Casino, et balneum iuxta titulum [et consecrat ecclesiam]. Jjuud, in VUa Damaai (Lib. porUif. ed, Ducheme 1 212; Mommsen jp. 84). — Beg. JK. — . Tabuia marmorea, ubi de consecratione ecclesiae, adservabatur inter praeclaras inBcriptiones a Fulvio Ursino olim collectas in aedibus Farnesianis ad campum Florae (cf. Fonseca p. 139). Digitized by Google 94 Roma. 2 Anagni (1173—76) iul. 19 Alexander III Petro archipresbytero et clericis eccl. b. Eustachii: confirmat amicabilem compositionem inter ecclesias s. Eustachii et s. Laurentii in Damaso de investitura sacerdotum, scrutinio, baptismate et capitulo 4 cappel- Jarum s. Pantaleonis, s. Sebastiani, s. Benedicti et s. Silvestri. ▼. Eccl. 8. Enstachii iuzta templam Agrippae n. 4. *3 (1166-81) Alexander III profert sententiam inter canonicos s. Petri bas. Yaticanae et clericos s. Laurentii in Damaso super ecclesia s. Mariae et s. Catharinae. V. Eccl. 8. Petri in Vaticano n. 41. 4 Verana (1185) dec. 5 XJrbanus III clericis s. Celsi : praecipit, quatenus cardinali, qui pro tempore fuerit in eccl. s. Laurentii in Damaso, et capitulo eius oboedientiam ac reve- rentiam debitam tam in capitulis quam in servitiis impendant. — Licet universis. Dat. Veron. non. dec. C f. m' et f. 272*. — Edd. Ciampini p. 152 = Fonseca p. 274. — Regg. Moretti RUu8 dandi jp. Bt2. JL. 15476. 5 Verona 1186 feb. 14 Urbanus III Petro priori etc: ecclesiam s. Laurentii sub apost. protectione suscipit et possessiones propriis expressas vocabulis et iura parochialia con- firmat. — Apostolicae sublimitas. Ego Urbanus etc. Subscr. 14 card. Dat. Veron. p. m. Transmundi S. R. E. not., 16 kal. mart., ind. 4, a. inc. d. 1185, pont. V. Urbani pp. a. 1. B. Cf 261. D f 67*. E p. 1067. — Edd. Ciampini p. 140 ex B = Bavio p. 144 (itaJ.). Fonseca p. 250 ex B. — Begg. Maretti Ritus dandi p. 314. P. Adinolfi 11 canale di ponte p. 23. P. Adinoyi La via sacra o dd papa p. 9. JL. 15531. Bullam falsam et omnino ficticiam esse contendit P. Spezi; nos contra ex maxima saltem parte genuinam retinemus; hoc unum concesserimus, ecclesiarum elenchum in documento contentum potuisse aut interpolari aut commutari. 6 Verona (1186—87) oct. 3 Urbanus III capitulo s. Laurentii in Damaso: decemit litteras et privilegia post privilegium canonicis concessum (n. 5), quae eidem derogent, nullum vigorem habere. Indulget, ut cardinale vacante vel absente habeant facultatem yconomum statuendi. — Inter alias ecclesias. Dat. Veron. 5 non. oct. C f266. — Ed. 06U. Nachr. 1900 p. 429 n. 20. — Reg. JL. — . Efitne hoc genuinum documentum? Ecclesia s. Thomae in Parione. (San Tommaso in Parione.) Panciroli * p. 794; « p. 784. — Martinelli p. 312. — Ciampini De S. R. E. vicecancellario p. 204. — Piazza p. SSOsq. — Bovio La pietS, trionfante p. 187 sq. — Fonscca De bas. s Laurentii in Damaso p. 280 sq. — Nibby I 7398q. — Forcella VII 533 sq. - Armellini » p. 644; • p. 384 8q. Digitized by Google Eccl. 8. Thomae in Parione — Eccl. s. Agnetis in Agone. 95 Origines antiquae huiuB ecclesiae ignoramus. Fuit consecrata ab Inno- centio II (n. 1). Enumeratur inter ecclesias ad s. Laurentium in Damaso pertinentes in bulla Urbani III (Eccl. s. Laurentii in Damaso n. 5). Est hodie titulus, erectus a Leone X. De archivo nihil. 1 1138 dec. 21 Innocentius II consecrat templum et altare ad honorem lesu Christi et b. Mariae virg. et b. Thomae apost. Tabula marmorea tn pariete eodesiae. — Edd, MartineUi p. 312. Ciampini p. 204, Piazza p. 581. Bovio p. 187. Fonseca p. 281. Moretti De 8. Caihsto p. 265. Oalktti Inacr. Eom. 1 34 n. 43. Forcella VII 535 n. 1139. — Reg. JL. I p. 882. Eccle8ia s. Agnetis in Agone. (Sant* Agnese al Circo Agonale.) Panciroli »p. ISOsq.; *p.7858q. — Martinelli p. 51. — Ciampini De S. R. E. vicecancellario p. 154 sq. — Bovio La piet^ irionfante p. 145. — Fonseca De bas. 8. Laurentii in Damaso p. 275 8q. — Franc. Cancellieri Atti del martirio di S. Agnese e notizia della cbiesa ad essa dedicata nel foro Agonale, s. XVIII, cod. Vat lat. 9175. — - Frauc. Cancellieri II mercato, il lago deir acqua vergine ed il palazzo Panfiliano nel Circo Agonale etc. (In Roma 1811). — Nibby I 38 sq. — Forcella IX 511 sq. — Armellini » p. 106; « p. 388. — Marucchi p.416 8q. Ecclesia s. Agnetis „ex criptis Agonis^, obscura quidem origine, fuit a Calixto II ampliata et consecrata (n. 1); nominatur inter ecclesias ad s. Laurentium in Damaso pertinentes in Urbani III bulla (EccL s. Laurentii in Damaso n. 5). Errat Duchesne (Lib. pontif. II 45 not. 91) et alii, qui credunt, idem esse hanc ecclesiam ac monasterium s. Agnetis q. app. ad Duo fuma, quod potius erat in regione I apud ecclesiam s. Praxedis. Illic Innocentius X coUegium cappellanorum constituit, ubi exstat hodie bibliotheca nonnulla etiam manuscripta continens. Documenta antiquiora vero onmino desiderantur; quae enim in archiyo ecclesiae sunt, noYam institutionem ab Innocentio X factam respiciunt Documentum a. 1145 edidit nuperrime Fr. Gaet. Truppi Un atto notarile deir a. 1145 relatiyo alla chiesa di S. Agnese in Piazza Navona (Boma 1901) ex arch. Neapolitano. 1 1123 ian. 28 Calixtus n consecrat ecclesiam s. Agnetis cum remissione annuatim in dicto die unius anni et 40 dierum. Tdbula marmorea ad fores ecclesiae periit, — Edd, Baronius Ann. ad a. 1123 c. 3 = Oldoinus op. Oiaeonium * 1944 = Amort Hist. indulg, 1 127, MmiinelUp. 52 = Oiampim p. 155 = Fonseca p. 278. ForceUa IX 513 n. 1007 ex cod. Ckis. I V 167 f. 313 ahis^ codd. — Regg. J. p. 542. JL. I p. 808. Digitized by Google gg Roma. Eeclesia s. Sal?atorl8 de Serra. De ecclesiola s. Salvatoris de Serra sive de Sere nomen cognoscimus ex catalogo ecclesiarmn Urbis apud Cencium. Reliqua ignoramus. Fuit una ex quatuor ecclesiis, quae contra moniales s. Mariae in Campo Martis de statu parochiarum contenderunt. Documenta v. sub Eccl. b. Triphonis. Ecelesla s. Marlae In Monticellis. (Santa Maria in Monticelli.) Panciroli »p. 538; * p. 748. — Martinelli p. 229. — 0. PiBelli-Ciuccioli Notizie istoriche della chiesa parrocchiale di S. Maria in Monticelii di boma (In Monte- fiascone 1719). — Bovio La pieWl trionfante p. 166 8q. — Fonseca De bas. s. Laurentii in Damaso p. iOOsq. — Nibby I 4398q. — (Giac. Raimondi) La chiesa parrocchiale di S. Maria in Monticelli e i suoi ristauri (Roma 1860). — Forcella V 515 sq. — Armellini » p. 370 sq.; » p. 404 sq. Ecclesia s. Mariae in Monticellis, consecrata a Paschale 11 (n. 1) et ab Innocentio 11, ut videtur, privilegio munita (n. 2), enumeratur inter ecclesias ad 8. Laurentium in Damaso pertinentes in Urbani III bulla (Eccl. b. Laurentii in Damaso n. 5). De archivo nihil. ♦i (1099—1118) Paschalis II consecrat ecclesiam s. Mariae positam in regione Areolae in loco q. voc. in Monticelli. Laud, in VUa Paschalis II (Lib, porUif. ed, Ducheme II 305). — Reg. JL. —. 2 1143 mai. 6 InnocentiuB II aulam sanctificans iubet, ut libera sit, praesentibus Conrado (Sabinensi), Stephano (Praenestinensi), Alberico (Ostiensi) episcopis. Tahula in eodesiae pariete arcus sinisiri. — Edd. Torrigio Le sacre grcite Vaiicane **> p. 642. MartindU p. 229. Piseai-Ciuccioli p. 28. ChUetti Inscr. Bom. I 45 n. 56. Raimondi p. 28 not. 2. ForceOa V 517 n. 1353 ad 1198. ArmdUni » p. 371; * p. 404. — Beg. JL. — . Ecclesia s. Enstachii inxta templnm Agrippae. (Sant* Eustachio.) Panciroli ' p. SlOsq.; *p. 789sq. — Martinelli p. 103 sq. — A.Ceccarelli Memoria della nobil casa de Sanctis detta de Saccocciis iu La serenissima nobiit^ del- ralma cittS, di Roma vol. III f. 6 sq., s. XVI, cod. Vat. lat. 4911 (cf. GOtt. Nachr. 1903 p. 10). — A. Kircher Historia Eustachio-Mariana (Romae 1665). — Piazza p. 851 sq. — Nibby I215sq. — Forcella II 383sq. — Armellini » p. 234sq.; * p. 429sq. — Th. card. Mertel Storia della diaconia cardinalizia di S. Eustachio, ms. (Non vidi). ~ L. T. Topini Storia Eustachiana (Roma 1895). Digitized by Google ficcl. s. Salvatoris de Serra — Eccl. s. tlustachii iuxta templum Agrippae. 9'/ Diaconia haec valde antiqua, sita in Flatana iuxta templum Agrippae, laudatur in Vita Leonis III (Lib. pontif. ed. Duchesne II 21) et in Vita Gregorii IV (1. c. II 75). Fuit consecrata a Celestino III (n. 5). Vetus ecclesiae archivum periit. *1 (715—31) Gregorius II diaconiae b. Eustathii: locat in perpetuum fundum Clivus aliosque fimdos ex corpore massae Calcianae patr. Lavican. Deusdedit lib, 111 c 237 ex registro Oregorii iunioris; AJbinus lib, X; Cencius c. 71. — Edd. Martinucci p. 324. Wolf v. GlanveU p. 370. Fabre-Duchesne I 352. — Eegg. J. 1701. JE. 2213. *2 (715—31) Gregorius II diaconiae s. Eustathii: locat in perpetuum fundos, quos enumerat, ex corpore massae Calcianae et massae Pontianae patr. Lavican., massam Furanianam et fundos ex corpore massae Alianae patr. Tiburtin. Deusdedit lib. III c. 244 ex registro Oregorii iunioris; AJbinus lib, X; Cendus c. 71. — Edd. Martinucci p. 325. Wolf v. Olanvell p. 372. Fabre-Duchesne I 353. — Begg. J. 1708, JE. 2220. 3 998 apra. 9 In praesentia Gregorii V causa agitur inter presbyteros eccl. s. Eustathii in Platana et Hugonem abbatem Farfen. super ecclesiis s. Mariae et s. Benedicti in thermis Alexandrinis cum casis et oratorio Salyatoris. y. Latium, Farfa. 4 Anagni (1173—76) itd. 19 Alexander III Petro archipresb. et clericis s. Eustachii: confirmat ami- cabilem compositionem factam inter clericos s. Eustachii et clericos s. Laurentii in Damaso de consensu et auctoritate P(etri) tit. s. Laurentii presb. et Hugonis 8. Eustachii diac. card. super controversia, quae de investitura sacer- dotum, scrutinio, baptismate et capitulo quatuor cappellarum s. Pantaleonis, s. Sebastiani, s. Benedicti et s. Silvestri aliquamdiu est agitata. — Cum inter ecclesiam. Dat. Anagniae 14 kal. aug. Insert. m buUam Oregorii IX a. 1231 april. 9: Reg. Vat. 1. 15 f. 88 n. 62 [= Moreau Coa. t, 1187 f. 216 Paris Bibl. nat.J. — Edd. BuXl. Eom. ed. Cocqudines III 265 n. 24 = BuU. Rom. ed, Taur. III 453 n. 24. Odtt. Nachr. 1902 p. 435 n. 16. — lU^. Auvray Les reg, de Origoire IX 1. 1 406 n. 636. Potthast Beg. 8702. JL. — . De eccl. s. Pantaleonis cf. P. Adinolfi La via sacra o del papa tra'l cerchio di Alessandro ed il teatro di Pompeo (Roma 1865) p.268q. 5 1196 mai. 12 CelestinuB HI consecrat ecclesiam b. Eustachii cum tribus altaribus, condit corpora sanctorum, et statuit, ut quotquot a die consecrationis usque ad octavam pentecostes devote convenerint, 2 annorum remissionem suorum peccatorum habeant. Tabuia marmorea in sacrario ecclesiae. [Apographa exstant apud Ceccarelli in cod, Vat, lat. 4911 f, 6; in cod. Vat. lat. 8253 p. I f 151; in cod. Vat. Arch. Misc. Ami. VII t. 28 f 37; apud Borgia in bibl. Vat. ms. Borgia 274 (cf OdU. Nachr. 1903 p. 71)]. — Edd. Martindli p. 103. Kircher p. 158 ex cop. a. 1664. Piazza p. 853. OaHetti Inscr. Bom. I 42 n. 54. ForceUa 12 385 n. 1177. Armdlini « p. 433. Topini p. 52 ex cop. a. 1664. — Beg. JL. — . Kehr, Italia pontificia I. 7 Digitized by Google 98 Roma- Xenodochinm in Platana. Non invenitur in Urbis monumentis; ex quo deducitur, hoc xenodochium unitum fuiBse diaconiae s. Eustachii (cf. Duchesne Lib. pontif. II 46 not. 108). *1 (752—57) Stephanus II fundat xenodochium in Platana, centum pauperum Christi, dispositum illic faciens, quotidianum videlicet victum eorum decemens tribui. Laud, in Vita Stephani II (Lib. pontif. ed. Duchesne I 440). — Reg. JE. — . Monasterinm inxta tiiermas Agrippianas. Ex Gregorii I epistolis comperimus, lohannem presbyterum S. R. E. in domo iuris sui posita iuxta thermas Agrippianas oratorium construxisse, ibique quosdam reditus legati titulo per testamentum reliquisse; in quo oratorio servorum Dei congregationem voluit esse; quae omnia ut impleren- tur, Pelagio papae deputavit. Itaque Gregorius I a. 596 abbatem quendam cum congregatione sua illic instituit (n. 1). Sed quoniam pro temporum difScultate nova servorum Dei congregatio adhiberi ultra non potuit, idem Gregorius a. 599 feminarum ibi congregationem constituendam esse decrevit (n. 2). Cuius monasterii fortunam prorsus ignoramus. 1 (596 iid.) Gregorius I . . abbati: constituit, ut oratorium, quod lohannes presb. S. R. E. in domo iuris eius iuxta thermas Agrippianas construxit, dedicari debeat ibique abbas ille cum congregatione constituatur, cui proprietates a lohanne testatore relictas assignat. — Ecclesiastica damnum. Beg. Oreg. I lib. VI ep. 42. — Ed. Mon. Oerm. Epp. 1 417. — Reg. JE. — . 2 (599 april) Gregorius I Bonae abbatissae: decemit, ut in domo lohannis quondam presb. S. R. E. iuxta thermas Agrippianas feminarum congregatio constituatur, cui proprietates a lohanne testatore relictas assignat. — Ecclesiastica dam- num. Reg. Greg. I lih. IX ep. 137. — Edd. S. Oregorii M. Opp. ed. Maur. II lib. III n. 37. Mansi X 30 n. 44 et X 139 n. 49. Migne LXXVII 633 n. 37. Mon. Oerm. Epp. II 135. — Regg. J. 877 ad 693 mai. JE. 1425 ad 596 iul Ecclesia s. Salvatoris de Cnpellis. (San Salvatore delle Coppelle.) Panciroli *p. 743; «p. 423. — Martinelli p. 298. — Ciampini De S. R. E. vice- canceilario p. 190 sq. — Bovio La pietk trionfaute p. 176. — Fonseca De bas. 8. Lau- rentii in Damaso p. 397sq. — Nibby I693sq. ~ (M. Santelmazza) Cenni intomo la Digitized by Google Xenodochium in Platana — Eccl. s. Mariae ad Martyres. 99 chiesa di S. Salvator alle Copelle, rimmagine di S. Maria SS«>» della Perseveranza e la sua archiconfraternitil (Roma 1863). — Forcella VIII 497 sq. — Adinolfi II396sq. — Armellini «p. 592; «p. 442. Haec ecclesiola, erecta saec. XII, prius, ut putat Fonseca, appellata fuit 8. Salvatoris in Versis , et hoc nomine enumeratur inter ecclesias ad 8. Laurentium in Damaso pertinentes in bulla Urbani III (Eccl. s. Laurentii in Damaso n. 5); postea s. Salvatoris de Pietate dicta cst. De archivo nihil. 1 1195 nov, 26 Celestinus III consecrat ecclesiam. Tabtila tnarmorea in ecclesiae pariete dextra, — Edd. GaHetti Inscr. Rom. 1 40 n. 52, Santelmazza p. 1. ForceUa VIII 499 n. 1156. — Reg. JL. II p. 618, Ecclesia s. Mariae ad Martyres. (Santa Maria della Rotonda.) Ugonio f. 309 8q. — Panciroli »p. 565 8q.; *p. 417sq. — Martinelli p. 237. — P. Lazzeri Della consecrazione del Pantheon e sue memorie (Roma 1749). — Nibby 1 406sq. — Forcella I 287sq. — Adinolfi II 407 sq. — Armellini »p. 346sq.; * p. 483 sq. — Gio. Eroli Raccolta epigrafica storica bibliografica del Pantheon di Agrippa (Nami 1895). — Marucchi p. 412 8q. Pantheon templum a Bonifatio IV b. Mariae et omnibus martyribus dedicatum (n. 1), a Benedicto 11 (Lib. pontif. ed. Duchesne I 363; Mommsen p. 203), a Qregorio III (Duchesne I 419), a Stephano II (1. c. I 444), ab Hadriano I (1. c. I 504. 514), a Leone III (1. c. 11 9. 19. 30) et a Gregorio IV (1. c. II 76. 83) donis locupletatum est. Anastasium IV apud s. Mariam Rotundam noYum palatium construxisse, ex Bosonis Vita Anastasii IV com- perimus (1. c. II 388). A Bonifatio VIII erigitur in diaconiam. Archivum perpauca adhuc continet documenta, at nulla antiquioris aevi. Documenta q^aedam saec. XTVsq. edidit G. Gugnoni in Arch. della Soc. Rom. Vni (1885) 577 sq. *1 609 (?) mai. 13 Bonifatius IV dedicat templum q. app. Pantheon b. Mariae et onmibus martyribus, permissu Phocatis imp. Laud, in Yita Bonifaiii IV (lAb, paniif, ed, Dticheme I 110. 317; Mammsen p. 165). — Begg, J. p, 155, JE. I p. 220, 2 Laterano 1123 mart. 27 Calixtus n in concilio Lateranensi interdicit, oblationes de altari s. Mariae Rotundae . . a laicis auferri. Acta concilii edd, Mansi XXI 281. 301. Mon. Germ. Leg. II 182 et Constit. 1574. — Begg. J. p. 543. JL. I p, 810. Digitized by Google 100 Roma. Ecclesia s. Marci. (San Marco.) Ugonio f. ISVsq. — Panciroli >p.4438q.; *p.834Bq. — Martinelli p. ITOsq. — Ciampini Vet. mon. II llQsq. — Piazza p. 4]3sq. — Nibby I 321 sq. — Bartolini La sotterranea confessione della romana basilica di s. Marco (Roma 1844). — Forcella IV 34l8q. — Armellini »p. 3278q.; »p. 459sq. — Maruccbi p. 384sq. Titulus B. Marci (cf. Duchesne in M^langes VII 225), erectus in vico Pallacinae, ut traditur, a Marco papa (n. 1), decoratur a lohanne VI (Lib. pontif. ed. Duchesne I 383; Mommsen p. 217), restauratur et locupletior fit ab Hadriano I, qui in hac ecclesia domui paternae vicina educatus et edoctus, monachos in monasteriis s. Stephani q. app. Vagauda et s. Laurentii q. app. Fallacinis, ut in basilica s. Marci divina ofScia administrarent, instituit (Du- chesne I 500. 507. 514). Augetur deinde a Leone III (1. c. II 12. 21), reno- vatur plurimumque ditatur a Gregorio IV, qui prius fuit presbyter huius tituli (1. c. II 74). Est adhuc titulus presbyteralis. In archivo ecclesiae monumenta antiquioris aetatis omnino desiderantur. C = Collectio synodorum et epistolarum summorum pontificum, episcoporum et aliorum, s. XVI, Roma Bibl. Vallicell. C 24; cf. PflugkH. Iter p. 105. *1 (336) Marcus condit basilicam in urbe Roma iuxta Pallacinis, ubi offert inter cetera fundum Antonianum in via Claudia, fundum Baccanas in via Appia, fundum Orrea in via Ardeatina. Laud. tn Vita Marci (Lib. pontif. ed. Duchesne 1 202; Mommsen p. 73). — Beg. JK. — . *2 (1099-1118) Paschalis II lohanni Gaietano cancellario suo: praecipit, ut audiat et de- finiat causam inter ecclesias XII Apostolorum et s. Marci de dignitate crucis fratemitatis. V. Eccl. XII Apostolorum n. 2. 5 1127 (feh. 19 —mart. 23) Ante Ilonorii 11 praesentiam causa inter basilicam XII Apostolorum et ecclesiam s. Marci de dignitate crucis fraternitatis Romanae agitur et sen- tentia a rectoribus fratemitatis promulgata confirmatur. V. Eccl. XII Apostolorum n. 3. *4 (1143-^44) Celestinus 11 concedit massam quandam sub censu 10 sol. Latid. ap. AUnnum (ed. Fabre-Ducheme 1 9 not. et 11 109). — Reg. JL, — . 5 (1145—53) Eugenius III archipresb. tit. s. Marci: mandat, quatenus cappellanum de Pinea moneat, ut secundum antiquam et rationabilem consuetudinem ecclesiae s. Marci oboedientiam promittat. — Super controversia. C f. 199. ~ Edd. Baronius Ann. ad a. 1148 c. 38 ex cod. Vat. = Manriquez Ann, C\sterc.II116, = MansiXXl629n.6 = MigneCLXXXm4n.&42.— li(gg.J.6683. JL.9649. Digitized by Google Eccl. s. Marci — Mon. s. Mariae in Capitolio. 101 Monasterlnm s. Lanrentii q. app. Palatinis siye in Pallacinis. Monastcrium hoc antiquae originis fuit restauratum ab Hadriano I (n. t) et dotatura a Leone III (Lib. pontif. ed. Duchesne II 22) et a Gregorio IV (I. c. II 82). Errat Tomassetti (Arch. della Soc. Rom. III 154), qui hoc in ruinis palatii Neronis prope Yaticanum coUocat; constat enim ex n. 1 positum fuisse iuxta monasterium s. Stephani q. app. Yagauda, cuius ecclesia adhuc exstat sub nomine Santo Stefano del Cacco. Ecclesia b. Laurentii, quae saec. Xn adnexa videtur ecclesiae s. Mariae dominae Rosae, periit in con- structione monasterii s. Catharinae (S. Caterina dei Funari; cf. Martinelli p. 361; Armellini * p. 305; ^p. 493). *1 (772--95) Hadrianus I „monasterium s. Laurenti q. app. Palatinis in desertis reperiens, . . restaurans atque in omnibus ditans, coniungens ei alium monasterium iuxta ipsum positum, scilicet s. Stephani qui cognominatur Yagauda, ordinavit monachos et constituit, ut in titulo b. Marci . . officium fungerent, id est matutino, hora prima, tertia et sexta atque nona seu vespera psallerent^. Laud. in Vita nadriani I (Lib. pontif, ed. Duchesne I 607), — Reg, JE, — -. Monasterinm s. Mariae et 8. loliannis bapt. in Capitolio. (Santa Maria in Aracoeli.) Panciroli >p.4708q.; 'p.CTsq. — Martinelli p. 184. — Lubinp.338. — Piazza p 568 sq. — F. Casimiro Memorie istoriche della chiesa e conyento di S. Maria in Araceli di Roma > (I" Roma 1736); MRoma 1845). — Nibbj I 341 sq. — Forcella I lllsq. — J. Vetter Souvenirs historiques sur Araceli (Rome 1886). — Armellini 'p. 376 8q.; ' p. 5408q. — G. B. De Rossi m BuUett. di archeol. crist. Ser. V a. IV (1894) 85sq. — Marucchi p. 2388q. Monasterium valde antiquum et laudatum inter XX antiquas Urbis abbatias sub nomine s. Mariae in Capitolio, ubi est ara caeli Dei, fuit rectum primum ab hegumenis graeeis, deinde ab abbatibus ord. s. Benedicti usque ad a. 1250, quo anno Innocentius lY (Potthast Reg. 14002) illud una cum hortis et aliis suis appendiciis nec non libris et ornamentis ipsius concessit fratribus ordinis s. Francisci, qui ecclesiam adhuc tenent. Titulus a Leone X promotuB. Monasterii vetus archivum periit. Etiam Innocentii IV bullam origi- nalem, cui Anacleti II diploma (n. 1) insertum est, non invenimus in archivo, licet adservatam ibi etiamtunc temporibus Waddingii et Casimiri. 1 (1130^37) Anacletus II lohanni abbati etc.: concedit totum montem Capitolii cum omnibus ad eum generaliter pertinentibus, finibus terminatis. — Quod in apostolicae. Insert. buUae InnocentiilVa. 1262 itU, 6 FoUliost Reg. 14661: Beg.Vat. t. 22 f. 20(/ n. 39 [B^] et buUae Alexandri IV a. 1269 sept. 26 Potthast Reg. 17671: Reg. Vat. t. 26 f. 218 n. 183 Digitized by Google 102 Roma. [B^], — Edd, Wadding Ann, Minor. ^Il9 n.l7 et 78 n. 29; * III 255 (cf. p. 609 n. 97) ex B* ; IV 492 n. 66 Eeg. ex B* = (Valesius) Spiegctzione d^una holla d^Anadeto antipapa in Calogiera BaccoUa d^opuscdli XX (In Venezia 1739) 105 sq., = BtUI. Bom. ed. Cocqudines III 327 n. 28 = Bull. Bom. ed. Taur. III 558 n. 28. Casimiro p. 21 et p.432 ex B\ Sbaralea BuU. Franc. 1616 n. 418 ex B^ et II 365 n. 513 Beg. ex B\ = PreUer in PhUologtts Il04 = Urlichs Cod. urbis Boffiae topogr. p. 147 = Jordan Topographie der Stadt Bom im AUer- thum II (1871) 667 n. 1 = Gori in Arch. stor. artistico ardheol. e lett. di Boma I (1876) 307. — Beg. JL. 8425. *2 (1193-^98) Celestinus III delegat iudices lohannem tit. 8. Stcphani in Coelio monte et Sofredum tit. s. Praxedis presb. card. ad audiendam causam inter ecclesias 8. Mariae de Capitolio et ss. Sergii et Bachi. V. Eccl. ss. Sergii et Bachi n. 2. Eeclesia ss. Sergii et Itachi. Pauciroli »p. 759; «p.2058q. — Martinelli p. 399. — Piazza p. 729 sq. — • I^n. Kulcryuski Notizia della chiesa dei SS. Sergio e Bacco a Campo Vaccino (Roma 1732). — Armellini > p. 609; * p. 538. — Marucchi p. 242. Diaconiam ss. Sergii et Bachi, sitam apud arcum Septimii Severi in foro RomanOj quando ^eiusdem ecclesiae dispensator, propter metum templi, quod situm super eam videbatur, evertens, super eandem ecclesiam a funda- mends ipsam basilicam exterminavit ; quam restaurare minimc valens . ., Iladrianus I a fundamentis in ampliorem restauravit decore nimio statum^ (Lib. pontif. ed. Duchesne I 512). A Leone ITI (1. c. II 11. 21), a Gregorio IV (1. c. II 75) et ab Innocentio III, qui huius diaconiae cardinalis fuerat, aucta cst. Innocentius II, prout videtur, una cum ecclesia ss. Quatuor Coronatorum abbati mon. Saxivivi (Sassovivo) in dioecesi Fulginatensi (Foligno) regendam ^conccssit (cf. Innocentii II privilegium a. 1138 mai. 21 JL. 7898). Saec. XIV a canonicis gubernatur. Iterum temporibus Sixti IV instaurata, a Pio IV penitus destructa est De archivo nihil. *1 (1191—98) Celestinus III concedit archipresbytero et clericis ss. Scrgii et Bachi (et ecclesiae s. Mariae in Porticu) teniraentum quoddam Tusculani. Laud. in Innocenlii III bulla a. 1199 iun. 26 Potihast Beg. 754. — B&j. JL. — . *2 (1193—98) Celestinus III delegat iudices lohannem tit. s. Stcphani in Coelio monte et Sofredum tit. s. Praxedis presb. card. ad audiendam causam, quae super horto s. Sergii sive post s. Sergium et horto intcr columnas usque ad ab- sidem et usque ad custodiam Mamertinam inter ecclcsiam ss. Sergii et Bachi et ecclesiam s. Mariae de Capitolio vertebatur. Laud. ut n. 1. ^ Beg. JL. — . Digitized by Google Eccl. ss. Sergii et Bachi — Mon. 88. Andreae et Gregorii in Clivo Scauri. 1 03 MonMteriam s. Caesarii de Palatio. S. Caesarii oraculum ^quod est intro Palatium^ memoratur in Yita Sergii I (Lib. pontif. ed. Duchesne I 37t; Mommsen p. 210); monasterium 8. Caesarii in Palatio in Yita Leonis lY (Duchesne II 114), ibique electus fuit EugeniuB III (1. c. 11 386). Fuit primo monasterium Graecorum. Recen- setur inter XX antiquas Urbis abbatias. De eius situ veteres auctores magno tenebantur errore, alii hoc s. Caesarii de Palatio monasterium ad monasterium Corsarum (s. Caesarii in Turrim) referentes, alii ad oratorium s. Caesarii in Lateranis, ubi olim fuit yestiarium. Sed potius in colle Palatino idem situm fuisse L. Duchesne aperte monstravit (Bulletin critique VI (1885) p. 417sq.; Nuovo BuUett. di archeol. crist. VI 17 sq.; Lib. pontif. I 377 not. 12; II 136 not. 23; cf. Armellini ^ p. 187; ^ p. 517; Marucchi p. 262 sq.). De archivo nihil remansit. Unum documentum, quod infra, ex bullis pro ecclesia s. Marcelli de Urbe sumptum est. 1 Latcrano 1166 april. 16 Alexander III Cunrado Maguntino archiep. et tit. s. Marcelli presb. card. etc.: confirmat sententiam a quibusdam iudicibus Romanis latam in causa inter clericos s. Marcelli et yoonomum et fratres s. Caesarii de Palatio, perpetuum his silentium imponens. V. Eccl. 8. Marcelli n. 23. Monasterinm ss. Andreae et Gregoril in Cli?o Scaari. (San Gregorio al Monte Celio.) Panciroli * p. d93sq.; "p. 6868q. — Martinelli p. 107 sq. — Mittarelli Ann. Cumald. I 68 sq. — Lnbin p. 829. — Memorie storiche della chiesa ed abbazia dei SS. Andrea e Gregorio al clivo di Scaoro snl M. Celio, Roma Bibl. Vallicell. Q 74 f. 114 sq. — Nibbj I 279 8q. — Forcella II 95 sq. — Armellini » p. 290; « p. 513 sq. — A. Gibelli Memorie storiche ed artistiche dell* antichissima chiesa abbaziale dei SS. Andrea e Gregorio al clivo di Scauro sul Monte Celio (Siena 1888). — F. Cristofori Memorie archeologiche e storico-critiche della chiesa dei 88. Andrea e Gregorio al clivo di Scanro (Siena 1888 et in Miscellanea storica Romana od Archivio di storia medioevale ed ecclesiastica I. IIL IV, Roma 1888). — A. Gibelli L*antico monastero de*SS. Andrea e Gregorio al clivo di Scanro sul Monte Celio (Faenza 1892). — 1. Carini Cronichetta inedita del monastero di Sant* Andrea ad Clivnm Scanri in II Muratori II (Roma 1893). — G. Cascioli Memorie storiche di Poli (Roma 1896). — H. Grisar in Civiltii cattolica, Giugno 1902. — 0. lozzi [A. Gibelli] La veneranda antica chiesa di S. Andrea e Gregorio al Celio (Roma 1902). — Marucchi p. 212 sq. Yetustissimum hoc monasterium, quod celebratur inter XX antiquas abbatias Urbis, conditum a Gregorio Magno, adhuc laico, in domo sua, a. 575, ut credit Mabillon (Ann. Bened. ad a. 575), a. 581, ut contendit Baronius (Ajm. ad a. 581), ab eo larga donatione fuit instructum (cf. chartulam dona- tionis a. 587 dec. 28 ap. Mittarelli Ann. Camald. lY App. p. 600 n. 1 ; Marini Digitized by Google 104 Roma. Pap. dipl. p. 137 n. 89; Mon. Germ. Epp. 11 437 App.) Quae regula in hoc 8. Andrcae monasterio tum viguerit, res fuit magnae inter viros eruditos concertationis: s. Equitii regulam ex Valeriae coenobio credit Baronius, 8. Benedicti Mabillonius aliique. Postea Gregorianum monasterium a latini- tate in graecitatem, necessitate potius quam voluntate conversum fuisse et ita remansisse etiamtunc saec. IX, lohannes diac. in Vita Gregorii M. (lib. IV c. 13) testatur. Nescimus quamdiu Graeci incoluerint monasterium, certe ab Alberico Romanorum principe iuxta Cluniacensium regulam reformatum (cf. Sackur Die Cluniacenser I 1 02). Fuit dotatum a Leone III (Lib. pontif. ed. Duchesne U 22), a Gregorio IV (1. c. II 79), a Stephano V (1- c. H 195) et ab Ottone III imp. a. 999 nov. 5 diplomate suo honestatum (Mon. Germ. Dipl. II 764 n. 336). Processu temporis vetustate attritum et a Roberto Guiacardo „tyranno perfido foedatum'^ Paschalia II reconciliavit, eo trans- fcrcns corpora lohannis et Pauli aliorumque sanctorum (n. 6). A. 1525 abbati- bus commendatariis, a. 1 573 a Gregorio XIII monachis Camaldulensibus con- cessura fuit, qui ibi remanserunt atque adhuc manent. Est titulus presbyteralis, iussu Gregorii XVI, olim monasterii monachi. Antiquissima documenta hoc monasterium habuisse, eius abbas contendit in Paschalis II placito (n. 7), in quo mentio fit instrumenti a b. Sylvia, Gregorii M. matre, concessi (sed falsum est; ed. Mittarelli Ann. Camald. I App. p. 296 n. 137) et confirmationum a pluribus pontificibus factarum. Etiam Gregorii I diploma (n. 1) exstabat etiamtum saec. XIII. Vetus instrumentum a. 1019 nov. 23 vidit olim Baronius penes Flaminium Philonardum ep. Aqui- natera inter alia antiquitatis monumenta a Paulo IV collecta, antequam cardinalis esset (Baronius ad a. 1019 c. 5). Quae omnia propter incuriam abbatum commendatariorum, ut asserit Montfaucon (Diar. ital. p. 146), hodie dcsiderantur. Codex quoque chartanmi veterum coenobii s. Gregorii de Urbe saec. XV exaratus, quo usi fuerunt Mittarelli aliique, desideratur. Aliorum manuscriptorum , quae enumerat Bethmann in Archiv XII 400 sq., pars una a. 1872 in bibliothecam Vittorio-Emanuele transivit (cf. Gott. Nachr. 1903 p. 1 43 sq.), altera in monasterio remansit. G = Codex Gregorianus sive Codex chartarum veterum coenobii s. Gregorii de Urbe a Tranquillo not. exaratus, s. XV ex. — XVI in., (de quo Mittarelli Ann. Camald. I 66; IV 354 sq.; Mittarelli Bibl. ms. s. Michaelis Venetiarum p. 468) hodie, ut diximus, desideratur. D = Chronica mon. s. Andreae ad Clivum Scauri, s. XIV, in cod. Vat. lat. 600 (ed. I. Carini in II Muratori II (1893) p. Ssq.); cf. GOtt. Nachr. 1903 p. 5. E = Chronica mon. s. Andreae ad Clivum Scauri, s. XVI, in cod. Vat. lat. 5617; cf. G6tt. Nachr. 1903 p. 13. F = Onuphrii Panvinii Instrumenta antiqua eccl. s. Gregorii de Urbe, s. XVI, cod. Vat lat. 6888 f. 162 sq.; cf. G5tt. Nachr. 1903 p. 19. G = Instrumenta varia pertinentia ad monasterium s. Gregorii ad Clivum Scauri iu cod. Corain. 1104 (41 F 25) f. Isq., s. XVII. Est apographum codicis F\ cf. G5tt. Nachr. 1903 p. 123. U = Const. Ruggieri De regesto mon. s. Andreae ad Clivum Scauri, s. XVIII, cod. Vat. lat. 9033 f. 217; cf. GOtt. Nachr. 1903 p. 28. Digitized by Google Mon. ss. Andreae et Gregorii in Clivo Scauri. 105 1 = Codcx veterum cbartarum s. Gregorii de Urbe, s. XVIII, a Ferd. Romualdo Guiccioli confectus, Roma Arcb. di S. Gregorio; cf. Gibelli L*antico mon. p. VII; lozzi p. 18; Fedele in Arcb. della Soc. Rom. XXVII (1904) p. 427 not. Chartularium mon. s. Gregorii in Clivo Scauri, Cbeltenham Bibl. Sir Thomas Phillips cod. 7679, ego exquirere non potui. Codicc Gregoriano [C] ct archivi chartis usua est etiam 0. Panvinius in opusculis suis De gente Anicia libri 2 et De gente Fregepania libri 4 in cod. Vat. Barb. 2481 (XXXm 1), 8. XVI, et in cod. bibl. Angelicae 77 (A 7. 16), 8. XVUI, De gente Maxima libri 2 in cod. Vat. 6168, 8. XVI, et in cod. bibl. Patavin. n. 263, s. XVI (ed. A. Mai Spicil. Rom. IX 549 8q.) et De gente Matthaeia in cod. bibl. Patavin. n. 263, 8. XVI; cf. Perini Onofrio Panvinio e le 8ue opere (Roma 1899) p. 81 8q.; 192 8q. De veterf archivo procuratori^ ord. Camaldulen. in Urbo cf. Indice del- Tarchivio della procureria generale dei monaci Camaldole^i, Roma 1 740, olim Romae in archivo 8. Gfregorii (sign. D 2). Camaldulen^ium quoque archivum olim in eccle^ia s. Romualdi de Urbe periit. Notitia8 vero ex archivo s. Gregorii depromptas praebet Garampi in Adver^ariorum vol. II (Roma Arch. Vat.). Conf. etiam quae transcripta 8unt in Monterenzi Cameralia vol. G, 8. XVII, Roma Arch. Vat. Arm. XXXVI t. 7 f. 665 sq. De bibliotheca 8. Gregorii de Urbe cf. Oderici Di^sertationes et ad- notatione8 (Romae 1765); Blume Iter III 155 et Bibl. libn manu8cr. ital. p. 186 8q; Bethmann in Archiv XII 400; Gott. Nachr. 1903 p. 143 sq. 1 (590) Gregoriu8 I Maximo abbati etc: 8tatuit, ut nulli abbati nullique de con- gregatione liceat loca vel praedia, quae ante tre8 annos mona^terio con- donaverit, di^trahere aut alienare. — Conversioni^ meae. Insert. buUae Gregorii IX a. 1240 nov. 15 Potthast Beg, 10963: Reg. Vat. t, 20 f. 31' n. 174 f= Cop, 8. XVII Roina Ardi. Vat. Artn. XII c. II n. 5 =^ E f 259 = O f. 10 = Tabula saec. XVI in pariete ecdesiae ante oratorium s. SiiviaeJ, — Edd. Mittarelli IV 353. Galletii Inscr. Bom. III 450 n. 2. Marini Pap. dipl.p. 2 n. 2. GibeUi Mem. p. 23. Mon. Germ. Epp. 1 14, — Begg. J 724. JE. 1082. cf. Vitam Gregorii 1 (Lib. pontif. ed. Duchesne I 312; Mommsen p. 162). t^ (592) Gregorius I (a. 2 8ui prae8ulatu8), collecta cardinalium et epi^coporum ac ceterorum S. R. E. multitudine clericorum, eccle^iam .. . con^ecrat, quam etiam plurimi^ indulgentii^ [plenariej ditat et privilegii8 praemunit. Imponit indulgentias 20 annorum et tot quadragenarum et per totam octavam omni- bu8 accedentibus illuc vere poenitentibu8 et confe88i8. D f. 54'. — Edd. GibeUi Mem. p. 7 not. 1; p. 51 not. 1. Carini p. 17 et p. 20. lozzi p. 5. — Beg. JE. — . Spurinm. Digitized by Google 106 Roma. i3 (594-^95) Gregorius I impetrat a domino lesu Christo illud privilegium, quod qui- cumque sepulturam elegerit in mon. s. Andreae, dummodo fuerit fide catholicus, perpetuo non deputetur incendio. — Actum sub a. D. 595, ind. 1 1 . !>/•.«. — Edd. GibeUi Mem, p. 61 not, h Carini p. 20. — Big. JE. — . Sparium. d (598 feb.) Gregorius I Candido abbati: confirmat transactionem factam inter eum et Maurentium magistrum militiae de hereditate lohannis, Maurentii fratris, in monasterio conversi ac defuncti. — Sicut loci nostri. lUg. Greg. I lib. VIII ep. 12. — Edd. S. Gregarii M. Opp. ed. Maur. II lib. VIII n. 11. Mansi X 94 n. 11. Migne LXXVII 914 n. 11. Man. Oerm. Epp. 11 14. — Begg. J. 1134. JE. 1499. 5 1014 mart. 5 Benedictus Vni (Thfpfhlbctxc) subscribit chartulam donationis Gerardi et Sergii nobilium germanorum lohanni abbati de fundo Cesamora factae. [C p. 57] = O. Panvinii De gente Fregepania Ub. 4. Edd. Muratori Aniiq. IV 795. MittareUi 1 App. p. 214 n. 93 (cf. I 371) ex C (cf. Gibdli Vantioo mon. p. 49). — Eegg. J. p. 553. JL. Ip.608. fe 1108 Paschalis II monasterium reconciliat, transferens eo corpora lohannis et Pauli et aliorum sanctorum . ., ponit indulgentias 5 annorum et tot quadra- genarum in quolibet anno omnibus illuc accedentibus vere poenitentibus et confessis. — Actum sub a. D. 1108, ind. 1. Tabula tnarmorea periit. D f. 54', — Edd. GibelU Mem. p. 9 not. 1 et p. 52. Carini p. 28. — Reg. JL. — . Sparium. — Addere vero iuvat, altare maius per manus lohannis Tuscnlanen. ep. a. 1106 mai. 11 dedicatum faisse, prout constat ex tabala (edd. Mittarelli VII 204; Gibelli Mem. p. 13). 7 1115 nov. 24 Coram Paschale 11 Anastasius abbas conqueritur adversus Albericum filium Fusconis priorem scholae piscatorum stagni de parte eiusdem stagni. lussu et auctoritate Paschalis II abbas investitur. — ludicatum ex praecepto Paschalis II scriptum a Falconio scrin. 8. R. E. [C]. F f 192 =» G f 26'. — Ed. MittareUi III 166 ex C (cf GibdU UanJtico mon. p. 61 sq.). — Regg. J. 4788. JL. 6479. 8 1139 aprU. 4—1143 Coram Innocentio II, in concilio Lateranensi in eccl. s. Salvatoris sollem- niter habito, querela Petri abbatis contra Odonem de Polx), qui castra mona- sterii invaserat, agitur. Sed papa multis et gravibus extraneorum, qui con- venerant, impeditus negotiis, causam post concilium difFert. Denuo et iterum iterumque Odoni indutias concedit. Edd. M. Dionigii Genealogia di casa Conti (In Parma 1663) p. 31 ex arch. mon. MittareUi IV App. p. 614 n. 3 (cf IX 26) ex 0. Panvinii De gente Matthacia = Mansi XXI 541 =• CascioU p. 299 n. 5 (cf GibeUi L'antico mon. p. 668q.). — Beg. JL. — . Digitized by Google Eccl. 88. lohannis et Pauli tit. Pammachii. 107 *9 (1143—44) Celcstinus II reddit Odoni do Polo pceuniam Innocentio II pro eadem causa (n, 8) solutam, salvo sacramcnto de iustitia facienda. Laud. in n. 8. — Reg. JL, — . Ecclesia ss. lohannis et Pauli tit Pamniachii. (SS. Giovanni e Paolo sul Celio.) Ugonio f.24*8q. — Panciroli > p. STOsq.; «p. 697 8q. — Martinelli p. 128. 278 .sq. — Piazza p. 519sq. ~ Ph. Rondinini De ss. martyribus lohanne et Paulo eorumque basilica in urbe Roma vetera monimeuta (Romae 1707). — Forcella X Isq. — P. Serafino Cronotassi dei cardinali titolari del titolo di Pammachio (Toumai 1885). — Armellini 'p. 276sq.; *p. 506 8q. — P. Oermano di S. Stanislao La casa Celimon- tana dei SS. martiri Giovanni e Paolo (Roma 1894). — Marucchi p. ^OSsq. Titulus Byzanti seu Pammachii iam exstabat saec. Y, temporibus Inno- centii I (cf. Duchesne in M^langes VII 221). Symmachum ad b. lohannem et Paulum gradus post absidem fecisse, Vita eius narrat (Lib. pontif. ed. Duchesne 1 262; Mommsen p. 124). Ecclesiam reparavit Hadrianus I (Duchesne I 510), ditanint Leo III (1. c. II 9. 20. 32) et Gregorius IV (1. c. II 77). Est adhuc titulus presbyteralis. De archivo nihil. Monumentorum veterum una superest inscriptio illa Gregorii papae, cuius habemus duo exemplaria, alterum [B^J, quod sculptor incompletum reliquit, repertum a. 1871 in via quae hodie Del Babuino, alterum [Hy^ duabus partibus constans, quod in ecclesia adservatur. Harum partium una, aut composita aut sculpta a quodam Constantino servo servorum Dei (quem nonnulli falso putant Constantinum papam), continet notitiam fun- dorum tituli huius, antiquiorem sane et marmore et diplomate Gregorii papae, quod a parte altera exhibetur (cf. De Rossi in BuIIett. della Commiss. archeol. com. (1872) 54 sq. et in Bullett. di archeol. crist. Ser. H a. IV (1873) p. 36 sq.). Tabula autem transcripta fuit a Massarello, Ughello, Aleandro, Donio aliisque, quorum apographa praeterimus. 1 Gregorius Deusdedit card. et lohanni archipresb. etc.: confirmat fundos enumeratos. — Creditae speculationis. BK J5». — Edd. Ugonio f. 26* (ital.). MartineUi p. 278. Eondinini p. 107(cf.p. 78). FabreUi Inscr. domest. p. 316 = Biamhini in praef. ad Anastanum. GcUletti Inscr. Rom. I 7 n. 10. G. Marini ap. Mai Scr. vet. nova coU. V 211 n. 2 (omnes ex B^ et ut Gregorii I diphma). De Bossi l. c. (1873) p. 41 ex B^ et B* = Bibl. de VEcole des chartes XXXIV (1873) 260. P. Gei-mano di S. Stanislao p. 480sq. ex B' et B*. Grisar Anal. Bom. I 163 n. 16 (tab. IV n. 8) ex B^ et B*. — Reg. JL. 6292. cf. Borgia Istoria della chiesa e citt^ di Velletri p. 137 et v. Pflagk-Harttung in Quellen u. Forschungen IV (1902) 175 sq. — Auctores omnes, qui de hoc docu- mento locuti sunt ante G. B. De Rossi, ipsam bullam Gregorio I attribuerunt, ex 60 praesertim quod Gregorio I pontifice Deusdedit presb. tit ss. lohannis et Pauli in synodis a. 595 iul. 5 ac 600 oct. 5 occurrit De Rossi contra validis quidem argumentis eam Gregorio 1 auferens, Gregorio VII soUicite nimis, sequentibuii Digitized by Google 108 Roma. deindc omnibus, adiudicavit. Nos vero, quamquam principis antiquiiatum christia- narum auctoriiatem miuime improbamus, tamen in hac re cum eo convenire nequi- mus. Textus enim documenti eiusque formulae usui cancellariae Gregorii VI [ haud- quaquara respondent, sed antiquiorem redolent stilum. Itaque aut Gregorio IV aut Gregorio V buUam adscribendam esse crediderimus. Ecclesia s. lohannis ante portam Latinam. (San Giovanni a porta Latina.) Ugonio f. 293'sq. — Panciroli 'p. 360 sq.; *p. 667 sq. — Pennotti Generalis ord. can. hist. tripartita ' p. 276. — Martinelli p. 127. — lo. Mar. Soresini De ecclesia s. loannis ante portam Latinam, Lateranensi ecclesiae annexa, s. XVII (teste Mandosio I 168). — Piazza p. 572 sq. — G. M. Crescimbeni L^istoria della chiesa di S. Giovanni avanti porta Latina (In Roma 1716). ~ Marini Memorie proposte ai devoti nella visita della chiesa e cappelletta di S. Giovanni a porta Latina (Roma 1791). — Nibby 1 269 sq. — Forcella XI 1598q. — Armellini »p. 272; *p. 520. — Marucchi p. HOsq. Ecclcsia s. lohannis ante portam Latinam antiquissimam repetit originem ; restaurata ab Hadriano I (Lib. pontif. ed. Duchesne I 508), fuit recta a propriis archipresbyteris , inter quos Gratianus ille, qui postea papa nomine Gregorii YI factus est. Sed a. 1145 a Lucio II canonicis s. Salvatoris Late- ranensibus concessa fuit (Eccl. s. lohannis in Laterano n. 17). Canonicis regularibus ex basilica Lateranensi per Bonifatium VIII deinde pulsis, etiam ista ecclesia successu temporum canonicis fuit destituta, et in monastorio positae sunt sanctimoniales. Ecclesia a Leone X tituli honore decorata est, quem tenet. Huius ecclesiae monumenta inveniuntur in archivo canonicorum Latera- nensium, ad quod transierunt quo tempore ecclesia unita fuit basilicae Con- stantinianae ; conf. Eccl. s. lohannis in Laterano. 1 1148 aug. 30 Conradus Savinen. ep. et Eugenii III vicarius decidit litem inter ecclesias s. lohannis ante portam Latinam et s. Praxedis ex una et ecclesiam s. Mariae Criptaeferratae ex parte altera super duabus partibus ecclesiae s. Primitivi. V. Eccl. 8. Praxedis n. 6. 2 1191 mai. 10 Celestinus UI dedicat ecclesiam et concedit ibi vere poenitentibus remis- sionem 40 dierum de iniunctis eis poenitentiis singulis annis. Inscriptio in jtariete ecdesiae, — Edd, Martinelli p. 127. Orescimbeni p, 115 (cum tab.). GaUeiti Inscr. Rom. I 40 n. 51. Forcclla XI 161 n. 297. Beumont Gesch. der Stadt Rom II 1229. — Reg. JL. — . Ecclesiae s. Mariae doniinae Bosae et b. Laurentii in Castello aureo. Harum ecclesiarum conditores nominantur in n. 5 : ^sicut in scriptis authenticis a bo. me. Gratiano, Gregorio et domina Rosa et Imilla, ipsarum ecclesiarum fundatoribus, continetur". Positae fuerunt in circo Flaminio, Digitized by Google Eccl. 8. lohaunis ante portam Latinam — Eccl. 8. Mariae dominae Rosae. 109 quem yulgus Castellum aureum et Palatium appellayit. Ecclesia olim paro- chialis et collegiata s. Mariae dominae Rosae, Innocentio YII, lohanne XXTII et Martino V mandantibus, monasterio b. Catharinae prope porticum s. Petri adnexa fuit; ipsum vero s. Catharinae monasterium cum omnibus bonis suis, Paulo II iubente, in ius et proprietatem Yaticanae s. Petri basilicae transiit. Ecclesia s. Mariae dominae Rosae postea Santa Caterina dei Funari appel- latur (cf. Panciroli ^p. 256; ^p. 733; Martinelli p. 374; Lubin p. 335; Bull. Yat. II 49 sq.; Nibby I 148); ecclesia vero b. Laurentii, quae etiam Pallacini dicitur, in constructione huius monasterii s. Catharinae funditus eversa est (cf. BuII. Yat I 74 not.; Cancellieri De secretariis bas. Yat. III 1413 sq.; Armellini ^p. 177; ^p. 567). Documenta, quae spectant ad has ecclesias, inde a Paulo II adser- vantur in archivo Yaticanae basilicae. De codd. cf. Eccl. s. Petri in Vaticano. *i (1024—33) lohannes XIX donat pratum unum infra campum de Meruli extra portam Portuensem situm. Laud, in n. 6, — Reg. JL, — . *2 (1159—81) Alexander III privilegium protectionis concedit. Laud. in n. 6. — Beg, JL. — . *3 (1181— sn) Lucius in td n. 2. iMud. in n. 5. — Reg. JL. — . *4 (1187—91) Clemens III ui n. 2. Laud. in n, 5. — Reg. JL. — . .5 Laterano 1192 oct. 4 Celestinus m lohanni primicerio, rectori eccl. etc.: ecclesias s. Mariae dominae Rosae et b. Laurentii ad exemplar Alexandri m (n.2)j Lucii m (n. 3) et Clementis lU (n.4)^ excepta communi defensione, speciali privi- legio munit et possessiones propriis expressas vocabulis confirmat et, ut nulli nisi Romano pontifici sint subiectae, sancit. — Monet nos apostolicae. Ego Celestinus etc. Subscr. 17 card. Dat. Lat p. m. Egidii s. Nicolai in carcere Tulliano diac. card., 4 non. oct., ind. 10, inc. d. a. 1192, pont. v. d. Celestini pp. m a. 2. A. [E f. 241. S f. 238. y f2af. W p. 27], — Edd. BuU. Vat.l74 ex A == Migne CCVI 962 n. 93. SdiiapareUi in Arch. deOa Soc. Bom. XXV 346 n. 79 ex A. — Regg, Tomassetti l c. XXIII 132. J. 10394. JL. 16923. Non dubito qain haec bnlla una eademqne sit ac bnlla qnae landatur in inventario s. XIV— XV (ed. Schiaparelli 1. c. XXIV 421): ^ltem bnlla Celestini con- tinens de filis salini, que habet ecclesia s. Petri**. — De locis cf. Tomassetti in Arch. della Soc. Bom. III (1880) 165 sq. — lohannes primicerins i. e. scholae can- torum, cf. supra p. 18 n. 4. Digitized by Google 110 Roma. Ecclesia s. Mariae in Porticu. (Santa Galla.) Panciroli 'p. 479 8q. 5558q.; *p. 72l8q. — Gio. Leonardi Memorie di S. Maria in Portico di Roma (Roma 1605). — G. Matraja Historia della miracolosa imagine della b. vergine Maria detta S. Maria in Portico >(Romal627); «(1638); «(1694). — Severano p. 331 sq. — Martinelli p. 234 sq. — L. Marracci Memorie di S. Maria in Portico di Roma Uln Roma 1667); s(1675). — C. B. Piazza Eosevologio I362sq. — C. B. Piazza Gerarchia card. p. 781. — C. B. Piazza Cherosilogio, ovyero discorso dello stato vedo- vile spiegato con le memorie illustri di S. Galla (Roma 1708). — C. A. Erra Storia del- rimagine e chiesa di S. Maria in Portico di Campitelli (Roma 1750). — A. Belli Della origine del ven. arcispedale di S. Maria della Consolazione gik chiamato di Vita etema (Roma 1834). — Nibby I 357 8q. — G. M. Corrado Memorie di S. Maria in Portico ora in Campitelli (Roma 1871). — Forcella V 365 8q.; XII 4058q. — Armellini >p. 360. 862; «p. 629. — L. Pasquali S. Maria in Portico Campitelli «(Roma 1899). — L. Pasqnali S. Maria in Portico nella storia di Roma dal secolo VI al XX * (Roma 1902); *(1904). Erecta iuxta piam traditionem a Galla patricia, iUustris Symmachi filia, consecrata a lohamie I (n. 1) et restaurata a Gregorio YII (n. 4), inter diaco- nias Urbis recensebatur. Ibi venerabatur miraculis clara illa b. Mariae imago. quam Alexander Yil ad vicinam ecclesiam s. Mariae in Campitelli trans- portari iussit. Ecclesiae adnexum fuit antiquae fundationis xenodochium, rectum a confratemitate, quae a. 1506 unita fuit confratemitatibus „delle Grazie e della Consolazione" (cf. G. L. Morichini Degli istituti di caritk in Boma ^(Roma 1870) p. 152 sq.; P. Pericoli L*ospedale di S. Maria della Consolcusione di Roma (Imola 1879). Archivum periit. Docimienta, quae spectant ad confratemitatem, trans- ierunt ad R. archivum Romanum (Roma Arch. di stato, Archivio della Con- Bolazione; cf. Gott Nachr. 1901 p. 243). B c= Hifltoria venerandae et incormptibilis imaginis gloriosae virginis Mariae, quae miraculose collocata fuit in ecclesia qoae dicitur s. Maria in Porticu, cod. mb. in archivo ecclesiae adservatus, hodie desideratur (edd. Marracci * p. 129 sq. ; •p. 1468q. Erra p. ISCsq. Acta SS. III oct. p. 155 eq. Corrado p. ISSsq. Pasquali (1904) p. 101 sq.). — Alterum codicem olim exsistentem in bibl. An- gelica, laudatum ab Erra aliisque, non invenimus. — Tertius cod. mb. in archivo ecclesiae (Arm. C), laudatus a Belli aliisque, periisse videtur. C = Scritture spettanti alla cittk di Roma vol. I n. 52: De s. Maria in Porticu, 8. XVII, Roma Bibl. Vallicell. G 50; cf. GOtt. Nachr. 1903 p. 134. D = Origine, progresso e stato presente deir archiconfratemitk di S. Maria in Portico, 8. XVII, cod. Vat. Ottobon. 2408; cf GOtt. Nachr. 1903 p. 64. E = los. Matrarii S. Mariae in Porticu historiae libri 3, s. XVII, cod. Vat. Barb. 2477 (XXXII 268, olim 935); cf. GOtt Nachr. 1903 p. 87. t*i (523—26) lohannesl concedit onmibus vere contritis et confessis b. Mariae in Porticu ecclesiam . . devote visitantibus et manus adiutrices pro illius conservatione porrigentibus indulgentiam et plenariam omnium peccatorum a poena et culpa remissionem perpetuis temporibus duraturam. Digitized by Google Eccl. s. Mariae in Porticii. 111 [B]. — Edd, Marracci >p. 132; *p. 149. Erra p. 137. Ada SS. III oct. p. 156. Corrado p. 196. Pasquali p. 103. — Eeg. JK. — . Sparium. t*^ (590^604) Gregorius I confirmat praedictam indulgentiam (n. 1). [B]. — Edd. Marraoci «p. 133; *p. 150. Erra p. 137. Acta SS. III oct. p. 156. Corrado p. 196. PasquaH p. 104. — Beg. JE. — . Spuritiin. t*5 (lOGl) Alexander 11 confirmat eandem indulgentiam (n. 1. 2). [B]. — Edd. Marraoci >p. 133; *p. 160. Erra p. 137. Acta SS. III oct. p. 166. Corrado p. 196. Paaquaii p. 104. — Beg. JL. —. C. D. E laudant eandem indulgentiam concessam omnibus confTatribua con- fratemitatis erectae, ut asserunt, ab eodem pontifice (Marracci '* ' p. 36 ez cod. bibl. Angelicae). Spnrium. 4 1073 itd. 8 Qregorius Vll sacrat templum. Tabuia m parte anteriori aUaria tnaiofis in ecclesia periit. — Edd. Baroniua Ann. ad a. 1073 c. 81. Marracci >• *p. 36. Erra p. 6. 29. Acta SS. III oct. p. 169. Corrado p. 46. ForceUa XIII 338 n. 786. 786. De Boasi Inscr. ch/r. II* 439 n. 136 (ex P. Sabini SyU. inscr. ehr. in cod. Marc. d. X e. 196 f. 301'). ArmelUni >p. 361; *p. 629. Pasquali p. 60. — Beg. JL. — . Gregoriom VII ecclesiam prae vetnstate dirutam restauraase et hac die con- secrasse indulgentiamque et omnium peccatorum a poena et culpa remissionem confirmasse, laudant B (edd. Marracci >p. 133; «p. 150. Erra p. 138. Acta S8. III oci p. 156. Corrado p. m. Pasquali p. 104) et C. D. E. — Sed hac die Grego- rium VII Laurenti fuisse, ex eius epistola ad Wratislaum Boemiae ducem (JL. 4788) constat. *5 (1191—98) Celestinus m confirmat dictam indulgentiam (n. 1. 2. 3). [B]. C. D. E. — Edd. Marracci »p. 133; *p. 150. Erra p. 138. Ada SS. III oct. p. 166. Corrado p. 197. Pasqudli p. 104. — Bcg. JL. — . *G (1191---98) Celestinus m hospitalem domum infirmorum a sese iuxta ecclesiam 8. Mariae in Porticu aedificatam reditibus locupletat. Laud. a Baronio Ann. ad a. 1198 c. 3. — Beg. JL. — . Corrado p. 51 aliique ex praefato cod. bibl. Angelicae afBrmant, Celestinum III omnibos porrigentibns eleemosynam pro pauperibus infirmis eiusdem zenodochii pro qualibet eleemosyna 100 dies indulgentiarum concessisse. Haec ipdulgentia ea fuisse videtur quae sub n. 5. *7 (1191-98) Celestinus m concedit (clericis ss. Sergii et Bachi et) ecclesiae s. Mariae in Porticu tenimentum quoddam Tusculani. y. EccL ss. Sergii et Bachi n. 1. Digitized by Google 112 Roma. Eeclesia ss. Adalberti et Paulini sl?e 8. Bartholomaei In insula Lyeaonia* (San Bartolomeo air Isola.) Vinc. Robardi De insula Tyberina et Aesculapii templo ad sacrum d. Bartholo- maei apost. cultum revocato (Romae 1590). — Panciroli ' p. 233; * p. GlGeq. — Severano p. 317sq. — Martinelli p. TTsq. — Fr. Dini Dissertatio historico-critica de translatione et collocatione corporis s. Bartholomaei (Venetiis 1700). — Piazza p. 576sq. — F. Casi- miro Dissertazione o sia religione della chiesa e convento di S. Bartolomeo air Isola (Roma 1742). — F. Casimiro Memorie istoriche delle chiese e dei conventi dei fratri Minori della provincia Romana > (Roma 1744) p. 264 sq ; * (1845) p. 370sq. — Nibby I 123sq. — Forcella IV 529sq. — Armellini 'p.97; «p.e^Osq. — Marucchi p.464sq. Erecta, ut fertur, ab Ottone III in honorem b. Adalberti confessoris, splendorem praecipue obtinuit ob s. Bartholomaei apost. corpus huc Bene- vento translatum (cf. Ottonis Frising. Chron. lib. VI c. 25 et Friderici I diploma a. 1167 aug. 6 Stumpf Reg. 4088), unde Hb gravis orta est inter Beneventanos et ecclesiae s. Bartholomaei rectores. Ecclesiam ss. Adalberti et Paulini cum insula Lycaonia, ut esset episcoporum Silvae Candidae episco- pale domicilium et congruum receptaculum , lohannes XIX a. 1026 Petro episcopo concessit (JL. 4076) eique presbyteros et clericos ibidem degentes Bubiecit, sed Leo IX a. 1049, querela de re a lohanne Portuensi ep. contra Crescentium ep. Silvae Candidae accepta, ecclesiam s. Adalberti cum insula Lycaonia Portuensi episcopatui confirmavit (JL. 4163). A Leone X tituli honore decorata, a. 1513 transiit ad fratres ord. Minorum de Observantia. Archivimi periisse videtur fortasse inundatione Tiberis a. 1557. Fride- rici I autem diploma originale adservatur in archivi castri s. Angeli Arm. XI c. VII n. 37 (cf. N. Archiv XIV 353). In ecclesia ipsa exstabat olim tabula perantiqua, cui inscriptae fuerunt Anacleti II (n. 1), Alexandri III (n. 2) et Celestini III (n. 3) indulgentiae. Librum memoriarum adservatum in scriniis patrum s. Bartholomaei laudat Dini p. 9. C = Scritture appartenenti alla chiesa di S. Bartolomeo, s. XYII, Roma Bibl. ValliceU. 26 f. 253 sq.; cf. GOtt Nachr. 1903 p. 138. D = Ughelli Autographa, s. XVII, cod. Vat. Barb. 3227 (XL 24) f. 281 ,ex tabula ecclesiae s. Bartholomaei adeo ob vetustatem oblitterata, ut describi et anno- tSari vix potuerif; cf. GOtt. Nachr. 1903 p. 96. 1 (1133) Anacletus 11 Angelo et Brisotto presbyteris eccl. s. Adalberti: sepulturam liberam esse sancit et illis, qui in ecclesia sepeliuntur, maximam indulgentiam concedit. C /*. 272 Fragm, — Edd, Dini p. 13. QoU. Nachr. 1903 p. 147 n. 2. — Reg. JL. — . 2 (1159—81) Alexander III confirmat indulgentias concessas a praedecessoribus suis. C f. 272. D f. 281 Fragm. — FM. Dini p. 13. Gott. Nachr. 1903 p. 164 n. 8. — Beg. JL. —. a. 1174 (1179?) ecclesiam ab Alexandro III consccratam fuisse, Panciroli, Severano, Piazza aliique af6rmant, quo argumento nescimus. Digitized by Google feccl. 88. Adalberti et Paulini — Eccl. s. Mariae in Cosmedin. 1 1 3 3 (1196) Colestinus Itl nob. viro lohanni Petri Leonis almae Urbis 111. Benatori et universo populo Romano: ad supplicationem Petri ep. Portuensis confirmat omnes indulgentias positas per summos pontifices. C f. 272, D f, 281 Froffm. — Edd. Dini p. 13. OoU. Nachr. 1903 p. 157 n. 11. — Beg. JL. — . Eeclesia s. Stephani rotundi. (Santo Stefano delle Carrozze.) Panciroli *p. 777; • p. 631. — Severano p. 335. — Martinelli p. 309. — G. M. Crescimbeni L^istoria di S. Maria in Cosmedin p. 345 sq. — Armellini * p. 630; * p. 611. — A. Steinhuber Geschichte des Collegium Germanicum-Hungaricum I 1338q. — P. Fedele in Arch. della Soc. Rora. XXVI (1903) p. 526 sq. Antiquum illud templum rotundum iuxta Tiberim fluvium adversus ecclesiam s. Mariae in Cosmedin fuit s. Stephano dedicatum. Errant Stein- huber, Qrisar et alii, quilnnocentii II bullam (n. 1) ecclesiae s. Stephani rotundi in Coelio monte concessam fuisse contendunt. De fortuna huius ecclesiolae, quae saec. XII iuris tituli s. Anastasiae fuit, perpauca scimus. Una Innocentii II bulla hodie adservatur in tabulario coUegii Germanici- Hungarici (cf. Gott. Nachr. 1900 p. 138). B = Cop. 8. XII Roma Collegio Germanico (Via S. Nicolb da Tolentino). C = Cop. s. XVIIl Roma Arch. di stato (Congregazione della S. Imagine del 8S. Salvatore ad Sancta Sanctorum Arm. VIII m. X n. 19); cf. G5tt. Nachr. 1901 p. 242. 1 Laterano 1140 ocL 27 Innocentius II Alberto presb. : ecclesiam pro interventu Petri Latronis et Petri Mardonis privilegio munit et liberam constituit, salvo iure tit. b. Ana- stasiae. Privilegia ab Anacleto U clericis s. Mariae in Cosmedin et clericis 8. Mariae Transtiberim de possessionibus ecclesiae s. Stephani concessas evacttat. Possessiones nominatim expressas confirmat. — Omnium quidem ecclesiarum. Ego Innocentius etc. Subscr. 15 card. Dat. (Romae in) Lat. p. m. Aimerici S. R. E. diac. card. et canc, 6 kal. nov., ind. 4, inc. d. a. 1140, pont. aut. d. limocentii U pp. a. 11. B. C. — Ed. Om.Nachr. 1900 p. 166 n. 17. — Begg. SUinhuber 1 136 not. 4. Orisar Andl. Bam. 1 604. JL. — . Ecclesia 8. Mariae in Cosmedin sive in Schola Graeca* (Santa Maria in Cosmedin.) Panciroli 'p. 574 8q.; *p. 633sq. — Severano p. 345sq. — Martinelli p. 213sq. — Piazza p. 743 sq. — Q. M. Crescimbeni L*istoria della basilica diaconale collegiata e parrocchiale di S. Maria in Cosmedin di Roma (Tn Roma 1715). — G. M. Crescirabeni Kehr, Italia pontificia I. 3 Digitized by Google 114 Roma. Stato della basilica diaconale collegiata e parrocchiale di S. Maria in Cosmedin di Roma nel presente anno (fn Roma 1719). — G. M. Crescimbeni Notizie istoriche della sacra immagine della beatissima Vergine della basilica di S. Maria in Cosmedin (In Roma 1722). — Nibby I 367 sq. — Tel. Qalli Serie cronologica dei cardinali diaconi etc. dell' in- signe basilica di S. Maria in Cosmedin (Roma 1845). — Forcella IV 303sq. — Armel- lini * p. 391; *p. 600 sq. — G. B. Giovenale La basilica di S. Maria in Cosmedin (Uoma 1895). — Gias.Patroni Serie cronologica dei cardinali diaconi . . di S. Maria in Cosmedin (Napoli 1899). — H. Orisar S^ Marie in Cosmedin k Kome in Revue de TArt chr^ticn IX (1898) maL — Marucchi p.270sq. Apparet iam saec. YI inter diaconias Urbis sub titulo s. Mariae in Schola graeca sive Graecorum. Hadrianus I antiquam ecclesiam demolivit et ^basilicam ultro citroque spatiose largans tresque absidas in ea construens'', a fundamentis renovavit (Lib. pontif. ed. Duchesne I 507). Nicolaus I fecit in eccleria phospitium largum ac spatiosum** (1. c. 11 154) et renovavit secre- tarium (1- c- H 161). Basilicam ditarunt Leo III (1- c. 11 9. 19. 30), Gre- gorius IV 0- c. n 77), Nicolaus I (1. c. 11 152. 158) et Gelasius II, antea huius ecclesiae diaconus cardinalis, qui ei reliquias concessit (I. c. II 312. 318 not. 9). A. 1 435 ab Eugenio IV adnectitur monasterio b. Pauli de Urbe (ed. Margarini BuII. Cas. II 313 n. 301); a. 1513, iubente Leone X, erigitur in collegiatam. Archivum chartas antiquas non possidet. 1 1723 mai. 6 CalixtuB n consecrat altare maius. Inscriptiones in marmore tnasae in ecclesia. — Edd. Baronius Ann. ad a. 1123 c. 3. 4 = Olddnua ap. Oiaconium * 1 944. C. CaieUmi Qelagii pp. II Vita (Romae 1638) p. 60 = Muratori Scr. III»^ 379 not.15, = C. Gaetani Vita dd pontefice Gelasio II (Roma 1802J p. 100. Cresdmbeni L'istoria p. 184 {cf. p. 44. 53). ForceUa IV 305. 306 n. 742. 743. Armcllini ^p. 394; *p. 603. — Regg. J. p. 544. JL. I p. 813. *2 (1130—37) AnacIetuB 11 concedit clericis s. Mariae in Cosmedin privilegium de pos- sessionibus ecclesiae s. Stephani rotundi. Laud. in Innocentii II privilegio pro ecd. 8. Stephani rotundi a. 1140 oct. 27 (v. Eccl. 9. Stephani rotundi n. 1). — Reg. JL. — . Monasterium Euprepiae. Hoc ancillarum Dei monasterium in monte Aventino situm fuisse, cre- dunt Nardini Roma antica (Roma 1732) p. 1276, Armellini ^p. 232; *p. 589 et A. Bachofen in Studien und Mitteilungen aus dem Benedictiner- und dem Cistercienser-Orden XIX (1898) 461. Nihil aliud habemus praeter ea quae ex Gregorii I epistola (n. 1) inferius allata colligimtur. 1 {591 oct.) Gregorius I Sabino ^ubdiacono: praecipit, ut hortum Feliciani quondam presbyteri positum regione prima ante gradus s. Sabinae, excusatione post- Digitized by Google Mon. Euprepiae — Mon. ss. Bonifatii et Alexii in monte Aventino. 115 posita, monasterio Euprepiae, in quo ancillarum Dei congregatio esse cogno- scitur, iure proprietario possidendum tradere sine ambiguitate festinet. — Officio pietatis. lUg. Oreg, I lib. II ep. 10. — Edd. S. Gregorii M. Opp. ed. Maur. II lib. II n. 4. Mansi X 396 n. 19. Migne LXXVII 640 n. 4. Mon. Oerm. Epp, 1 108. — Regg. J. 794. JE. 1160. Monasteriam ss. Bonifatii et Alexil in monte A?entino. (Sant* Alessio.) Panciroli *p. ISSsq.; *p. 64lBq. — Severano p.368sq. — Martinelli p. 54. — Lubin p. 328. — Piazza p. BBBsq. — Crescimbeni L*istoria di S. Maria in Cosmedin p. 376. — F. Nerini De templo et coenobio ss. Bonifacii et Alexii historica monumenta (Romae 1752). — N. Caimi Della vita di Sant' Alessio patrizio romano libri 2 (Roma 1772). — Nibby I 59 sq. — Forcella VII 355 sq. — Armellini » p. 108; «p. 585. — L. Duchesne in M^langes d'arch^ologie et d^histoire X (1890) 227 sq. — Q. B. Lugari S. Bonifazio e S. Alessio suir Aventino in Dissert. della pontif. Accad. Rom. di archeol. Ser. II t V (1893) p. Isq. — A. Bachofen in Studien und Mitteilungen aus dem Beue- dictiner- und dem Cistercienser-Orden XIX (1898) 648 sq. — St. Zakrzewski Opactwo 83. Bonifacego i Aleksego na Awentynie w latach (1902). — Marucchi p. 196 sq. — A. Monaci Regesto deir abbazia di Sant' Alessio alF Aventino in Arch. della Soc. Rom. XXVII (1904) 351 sq.; XXVIII (1905) 151 sq. 395 sq. Exstabat iam saec. YII s. Bonifatii diaconia in Aventino in loco q. d. Balcema, quam ditavit Leo III (Lib. pontif. ed. Duchesne 11 9. 21). Circiter a. 977 Benedictus VII, petente Sergio Damasceno ep., ibi monachos graecos posuit (n. 1), unde vocabatur monasterium ss. Bonifatii et Alexii, quod inveni- mus inter XX antiquas Urbis abbatias. Nescimus quo tempore in Graecorum locum successerint monachi latini ord. s. Benedicti. Monasterium a. 1231 ian. 25 conceditur a Gregorio IX ordini Praemonstratensi (Potthast Reg. 8656); a. 1399 april. 18 unitur a Bonifatio IX mensae capitulari basilicae s. Petri de Urbe; a. 1426 denique transit ad ordinem b. Hieronymi. Ecclesia a. 1587 titulus presbyteralis constituitur. Quae supersunt monumenta, suppressa congregatione, transierunt a. 1873 ad R. archivum Romanum (Roma Arch. di stato, Girolamini di S. Alessio; cf. Gott. Nachr. 1901 p. 241). Sed antiquissima disparuerunt, inter quae Ottonis m diploma a. 996 mai. 31 (Mon. Germ. Dipl. 11 620 n. 209). lam pridem perierunt, nescimus quo tempore, pontificum Romanorum privilegia antiqua, quorum mentionem fecit Honorius m in privilegio a. 1217 iun. 3 (Potthast Reg. 5505; Monaci n. 29), ubi legitur ^ad exemplar felicis recor- dationis praedecessorum nostrorum''. Quo Honorii HI confirmationis privilegio textum renovari antiquioris privilegii, fortasse saec. XH confecti, mihi mani- festum est. In monachorum tabulario apud ecclesiam s. Alexii restant solum pauca volumina, inter quae vol. 11, cui inscribitur „Registro di S. Alessio'' (cf. Monaci p. 357 sq.). Alia invenies in cod. Vat. Barb. 2437 (XXXII 228, olim 1239), s. XVII (cf. Gott. Nachr. 1903 p. 86). Digitized by Google 116 Roma. *1 (974—83) Benedictus VII monasterium statuit monachosque locat. Laud, m Sergii I dbb, sepulcraii epigraphe (edd. Nerini p, 68 ei Ducheme in MHanges X 243) et in Benedicti VII tabula sepuJcrali in ecd. 8, Orucis (v, Ecd. 8. Oruds in Hiert^ 8alem n. 2). — Reg, JL. — . *2 (996) Gregorius V concedit monastcrio per suum privilegium medietatem portae 8. Pauli cum omnibus suis periinentiis. Laud. tn Ottonis III primlegio o. 996 mai. 31, — Beg, JL, 3865. 3 1002 mart. 8 In praesentia Silvestri 11 et totius Romanae curiae Benedictus scrin. S. R. E. Euphemiani vetustissimam donationem in tomo charticinio conscriptam cognoscit et exemplat. V. thartam ap. Neriwi p. 33; Monaci n. 1. — Reg, JL. — . 4 1140 maH. 14 In praesentia Innocentii II iudicatum celebratur super controversia inter Riccardum abbatem et Tholomaeum comitem de Tusculana circa insulam de Asturia. — Scriptum iussu Innocentii II a Nicolao S. R. E. scrin. V. chartam ap, Nerini p. 394 n. 8 (cf, p. 190) = Nic, M. Nioolai in Dissert, dei- VAccad, Bom. di archeol III (1829) 37 n, 2; Monaci n. 13, — Beg, JL, — . 5 11G5 aprU. 30 In praesentia lohannis presb. card. tit. ss. lohannis et Pauli et Alexandrim vicarii et eius consensu et mandato lohannes abbas locat Agustino presb. et yconomo tit. s. Crucis in Hierusalem duas pedicas terrae sementariciae extra portam s. lohannis. — Scr. a Nicolao scrin. S. R. E. V. chartam ap. Nerini p. 406 n, 15; Monaci n. 20. — Beg. JL. — . Monasteriuni s. Marlae in monte Aventino. (Sauta Mana del Priorato.) Panciroli *p. 477 8q.; *p. 647sq. — Severano p. 3748q. — Martinelli p. 186. — Lubin p.338. — Crescimbeni yistoria di S. Maria in Cosmedin p.3778q. — Nibby I 473 sq. — Armellini *p. 375; *p. 587. — A. Bachofen in Studien und Mitteilungen aus dem Benedictiner- und dem Cistercienser-Orden XIX (1898) 472 sq. Antiquum hoc et celebre monasterium monachorum ord. s. Benedicti, quod recensetur inter XX antiquas Urbis abbatias, conditum ab Alberico munifico illo Romanorum principe, floniit saec. X et XI sub arctiore Clunia- censium regula (cf. E. Sackur Die Cluniacenser I 101). Monasterium dis- paruit saec. XV. Ubi exstabat, est hodie ecclesia s. Mariae prioratus, quam saec. Xin milites Templi incoluerunt (cf. A. Gennarelli in Saggiatore Romano I (1844) 243 sq.), iisque expulsis, milites s. lohannis Hierosolymitani de Malta, qui adhuc tenent. De archivo nihil. Digitized by Google Mon. s. Mariae iii monte Aventino — Eccl. s. Priscae. 117 *1 1050 niai. [In praesentia?] Leonis IX, in palatio Lateranensi, residentibus Umberto archiep. 8. Rufinae et Alinardo archiep. Lugdunen. nec non Hugone archiep. Besontien. et Petro diac. cancellario et fratre eius Andrea iudice, causa inter Umbertum abb. de mon. s. Benedicti in Sublaco et Petrum abb. s. Mariae de monte Aventino super ecclesia s. Mariae in Surisco agitur. V. Latium, Subiaco. Ecclesia s. Friscae in nionte Ayentino. (Santa Prisca.) Ugonio f. 303'sq. — Panciroli >p. TOTsq.; * p. 683sq. — Pierleone Casella Dis- corso intorno Tantichitk della chiesa titolare di S. Prisca , s. XVII, Napoli Bibl. Brancac- ciana4 B 4 (4 D 28). — Severano p. 376sq. — Torrigio I sacri trofei p. 17 sq. — Marti- nelli p. 288. — Martinelli Primo trofeo p. 18 sq. — Lubin p.343. — Piazza p.4378q. — Crescimbeni Llstoria di S. Maria in Cosmedin p. 3688q. — Nibby I 6758q. — Forcella XI 169sq. — - Armellini *p. 560sq.; *p. 577sq. — I. Carini Sul titulo prcs- biterale di S. Prisca (Palermo 1885). — A. Bachofen in Studien und Mitteilungen aus dem Benedictiner- und dem Cistercienser-Orden XIX (1898)4678q. — Marucchi p. 180sq. — A. Merlin L'Aventin dans Tantiquit^ (Paris 1906). Tituli 88. Aquilae et Priscae mentio fit iara saec. V (cf. Duche^ne in M^langes VII 226). Ecclesiam reparavit Hadrianus I (Lib. pontif. ed. Du- chesne I 501), ditavit Leo III (1. c. 11 4. 20). Titulo adnexum fuit mona- 8torium, quod inter antiquas XX XJrbis abbatia8 recensetur. Alii credunt mona8terium apud titulum s. Priscae illud fuisse, quod sub nomine s. Donati memoratur in Vita Leonis III (I. c. II 24). Monasterium incoluenmt primo monachi graeci, postea monachi latini ord. s. Benedicti, eiusque abbatem lohannem locationem quandam de massa Obizana in agro Ferentinate, iuris monasterii ss. Aquilae et Priscae fecisse, ex Eugenii III bulla a. 1152 iul. 23 pro Ferentinatibus (Ferentino) colligimus. Saec. XI monasterio s. Pauli de Urbe subiectum fuisse videtur, cuius rector Heldiprandus cum generalis capituli consensu idem coenobium Oderico abbati Vindocinensi tradidit ; quod confir- mavit Alexander H a. 1066 iul. 1 (JL. 4594); ex quo tempore abbates Vindocinenses ecclesiam s. Priscae cum dignitate cardinalis, Gregorio VII, Urbano II, Calixto II, Innocentio H, Honorio HI aliisque confirmantibus, tenuerunt. Postea transivit ad fratres ord. s. Francisci , denique ad Augu- stinianos. In archivo ecclesiae s. Priscae documenta antiqua non inveniurttur. Quae a Romanis pontificibus huius tituli cardinalibus concessa sunt, ea sub titulo monasterii s. Tririitatis Vindocinensis (Vendome) ponemus. Digitized by Google 118 Roma. Monasteriuni s. Sabae in monte A?entino. (San Saba.) ranciroli »p.734; •p.682. — Severauo p. 378. — Martinelli p.295. — Lubin p. 329. — Crescimbeni L'istoria di S. Maria in Cosmedin p. 370. — Nibbjr I 688. — Forcella XII 133sq. — Armellini »p. 581; « p. 589. — A. Steinhuber Geschichte des CoUegium Germanicum - Hungaricum (Freiburg i. Br. 1895) I 104 sq. — A. Bachofen in Studien und Mitteilungen aus dem Benedictiner- und dem Cistercienser - Orden XIX (1898) 462 sq. — H. Grisar in Civilt^ Cattolica 1901, 2. 8; 1902, 5; 1905, 8. — Marucchi p. 176sq. — Wilpert in Melanges XXVI (190^ 15 sq. S. Sabae monasterium ^a temporibus beatissimi papae Gregorii in religionc et honestate fundatum atque magnis et amplissimis possessionibus ditatum fuisse**, Lucius II asserit (n. 3). Et lohannes diac. in Vita Gregorii M. (lib. I c. 1) narrat, Silviam matrem eiusdem Gregorii I degisse in loco qui dicitur Cella nova, „quo hactenus oratorium et famosum s. Sabae monasterium, cuius laus est in sexta et septima synodo, constitutum videtur". Fuit igitur antiquissimum Graecorum monasterium ab hegumenis rectum, quod fortasse primum exstabat in „CeIla Muroniana^ (n. 1) et postea translatum fuit, ut opinor, ad „Cellam novam". Huius monasterii ^Cellanovas" mentio fit in Vita Stephani III (Lib. pontif. ed. Duchesne I 471), eiusque hegumeni saepius legationis munere tum ad imperatores Graecorum tum ad reges Langobardorum et Francorum functi sunt, Theodorus sub Agathone, Pardus sub Hadriano I (1, c. I 493 et Cod. Carol. ep. 51. 55 in Mon. Germ. Epp. III 571. 578), Petrus denique, quem idem pontifex Constantinopolim misit. (Duchesne 1511). Et sub Gregorio VII invenimus Maurum abbatem una cum Gepizone abbate mon. ss. Bonifatii et Alexii pariter legationis munere functum (JL. 4917. 18. 23. 25). Monasterium s. Sabae, ditatum a Leone III (Lib. pontif. ed. Duchesne II 9. 22) et a Gregorio IV (1. c. II 79) , recensetur etiam in catalogo anti- quarum XX abbatiarum Urbis sub titulo s. Sabae cellae novae, ubi est caput s. Tiburtii. Sed nescimus quamdiu Graeci obtinuerint monasterium, quod saec. X et XI a monachis Benedictinis qx Casinensi abbatia rectum fuisse creditur. A. 1145 Lucius II Climiacensibus (n. 3), a. 1503 lulius H Cister- ciensibus commisit. Abbatiam omnino desertam Gregorius XIII a. 1573 concessit collegio Germanico-Hungarico de Urbe. Perpauca sunt quae. ex antiquo monasterii s. Sabae tabulario hodie in collegio Germanico-Hungarico adservantur. Quae in Cluniacensium archivo, hodie Parisiis, supersunt, ea suo loco invenies. 1 Gregorius Eugenio a sese consecrato cgumeno in loco q. nom. Cella Muroniana supra portam b. Apostoli, ubi est ecclcsia recondita ad honorem imaginis domini Dei . . . Digitized by Google MoD. 8. Sabae — Ecci. ss. Nerei et Achillei. 119 Tabula marmorea in hypogeo ecd, 8, Sabae, ctdus tamen qwUuor lineae tafUwn scriptae olim fuerunt, — Edd. G. Marini ap. Mai Scr, vet, norn coU. V 223 n, 1, Steinhuber p, 107 not, 1, — Beg, JE, — . Nescimus cui Gregorio atiribuenda sit haec iuscriptio. De loco quoquo .Cclla Murouiana" nulla alia superest memoria. 2 1126 mai. HonoriusII in curia decidit litem inter ecclesiam s. Mariae Novae et monasterium s. Sabae super massa q. d. Careia. V. Eccl. s. Mariae Novae n. 7. 3 jRoma 1745 ian, 19 Lucius II Petro Cluniacen. abbati etc: committit monasterium s. Sabae cum omnibus ad ipsum pertinentibus ad reformandam ibidem religionem, ad meliorandum etiam et disponendum. V. Gallia pontif., Cluny. 4 Roma (1145) ian, 20 Lucius II Petro abbati et monacbis Cluniacen.: nuntiat, se fratres Clunia- censes apud s. Sabam honeste locavisse, sed maxima Urbis perturbatione praepeditum ibi abbatem ordinare nequisse. Promittit, se magistrum Maurum, qui hactenus eidem loco praefuerat, providere et ibidem in abbatem ordinare curatunim esse. V. Gallia pontif., Cluny. Ecclesia ss. Nerel et Achillei tit Fasciolae. (SS. Nereo ed Achilleo.) Panciroli ' p.6258q.; * p. 675 sq. — Severano p. 470. — Torrigio I sacri trofei p. 90 8q. — Martinelli p. 260. — (Th. Bozius) De ecclesia ss. Nerei et Achillei tituli Fasciolae dissertatio historica in cod. Vallicell. N 102 n. 13. — Ciampini Vet. nion. 11 123 sq. — Piazza p. 442sq. — Nibby I 555 sq. — V. Lais Memorie del titolo di Fasciola (Roma 1880). — Armellini * p.467 8q.; * p. 591 sq. — Marucchi p. 163sq. Titulus Pasciolae (cf. Duchesne in M^langes VII 225) exstabat iam a. 377. Sed temporibus Hadriani I et Leonis lU mutatus est in diaconiam (cf. Duchesne Lib. pontif. I 519 not. 68 et II 41 not 64), quae a Leone III restaurata et decorata fuit (1. c. II 9. 21. 33). In titulum presbyteralem restituitur, nescimus quo tempore; sed inde a saec. XI huius tituli presbyteri cardinales saepius occummt De archivo nihil. *i (1191—98) Celestinus III confirmat sententiam latam a (Fidantio) card. s. Marcelli super quaestione inter Benedictum archipresb. s. Nerei et moniales s. Mariae in Tempulo super horto siye terra sita ante ipsam ecclesiam via mediante. V. Mon. 8. Mariae in Tempulo n. 5. Digitized by Google t20 Roma. Monasteriam s. Mariae Corsaram siye Mon. s. Symmetrii et s. Caesarii Corsaram. (San Sisto yecchio.) Pulcheria Carducia et Dominica Salomonia De origine monasterii ss. Sixti et Dominici, cod. mb. penes moniales (cf. Ann. ord. Praed. 1 554 n. 8; ego non vidi). — Ugonio f. 167'8q. — Panciroli »p.764sq.; *p.67l8q. — Severano p.4738q. — Fl.Martinelli Imago b. Mariae virginis quae apud ven. ss. Sixti et Dominici moniales . . asservatnr (Romae 1635). — F. M. Torrigio Historia della ven. immagine di Maria vergine posta nella chiesa del mon. delle RR. monache di SS. Sisto e Domenico di Roma (In Roma 1641). — Fl. Martinelli Imago b. Mariae quae apud ven. ss. Sixti et Dominici moniales . . asservatur, vindicata et in pristinam dignitatem restituta (Romae 1642). — F. M.Torrigio Apologia deir Istoria della ven. immagine di Maria vergine etc. (In Roma 1643). — Martinelli Roma sacra p. 305. 350. — Lubin p. 333. 345. — Piazza p. 451 sq. — Aunales ord. Praedicatorum (auctoribus Th. M. Mamachio etc. Romae 1756) I554sq. — Girol. Baldassini Memorie appartenenti alla storia e al culto della Madonna detta di 8an Luca esistente in SS. Domenico e Sisto (lesi 1775). — Nibby I 209. 7198q. — Forcella X 373 sq. — Armellini » p. 332 et p. 6168q.; « p. 5188q. — Marucchi p. 1688q. Temporibus Lconis III duo monastcria apud antiquum s. Xysti titulum in Via Appia exstiterunt, mon. s. Caesarii de Corsas sive Corsarum, postea appellatum „In turrim sive de Palatio'* (Armellini ^ p. 186; * p. 595), et mon. 8. Simmitrii, ambo decorata a Lcone III (Lib. pontif. ed. Duchcsne II '24). Ad hoc 8. Symmetrii monastcrium Gregorii I epistolam (n. 1) referendam cssc mihi manifcstum cst (de s. Symmctrio cf. Acta SS. VI mai. 26 p. 357 8q.). Sed Leo IV duo haec monastcria sub nomine ss. Symmetrii ct Caesarii Corsarum univit ibiquc congregationem ancillarum instituit (n. 2); ecclcsia autcm in codem monastcrio Corsarum posita b. Mariae nomen accepit (Lib. pontif. cd. Duchcsnc II 112), unde ctiam monasterium s. Mariae Corsarum appella- batur (n. 3). A. 1219 dcc. 17 ab Honorio III monialibus ordinis s. Dominici datur (Potthast Reg. 6184), ciusque nomen mutatur in monasterium ss. Xysti et Dominici. Pio V pontifice, ob insalubrcm acrem monialcs monastcrium hoc dcrcliquerunt, scse transfcrentes in collcm Quirinalem, ubi alia ccclcsia cius- dem nominis erecta est. Archivum monialium ss. Xysti ct Dominici disparuit a. 1848, ut mihi dixit b. m. H. Denifle 0. P. Remansit solum N. Ridolfi bullarium (cf. Gott. Nachr. 1900 p. 401). B = Cop. 8. XI, a Gervasio scriniario S.R.E. confecta, adservabatur nsque ad a. 1848 penes moniales (sig. B 3). C = Vol. „Monasteri" (sign. n. 26), continens chartas, quae spectant ad monasteria (s. Mariae in Tempulo), olim penes moniales, hodie desideratur. D = Fra Benedetto da Montefiascone (circiter a. 1318), cuius «Libro in pergameno originale che si conserva nel monastero di queste religiose* laudat Torrigio Historia p. 21 ; nescio ubi sit. E = Fra Nicolb Ridolfi Bollario delF eccellentissimo e venerabilissimo monastero de' SS. Domenico e Sisto a. 1727, Roma Arch. delle monache de' SS. Domenico e Sisto. Digitized by Google Mon. s. Mariae Corsarum — Mon. s. Mariae in Tempulo. 121 I (599 itd.) Gregorius I Bonino defensori: praecipit, ut monachis, quos Fortunatus abbas mon. s. Semctrii pro recolligendis mancipiis iuris sui monasterii dirigit, in omnibus concurrere ac opitiJare festinet. — Filius noster Fortunatus. Beg. Greg. I lih. IX ep. 191. - Edd. S. Gregorii M. Opp. ed. Maur. Ub. XII n. 36. Mansi X 333 n. 40. Migne LXXVII 1246 n. 36. Mon. Germ. Epp. II 180. — Begg. J. 1469. JE. 1718. • L. M. Hartmann in editione sua editorum priorum lectionem „8. Severini* merito reiciens, ,8. Demetrii* in textum recepit, licet codices optimi ,8. Semetrii* praebeant. Sed monasterii s. Demetrii Romae nulla omnino memoria habetur. Teneo itaque mon. 8. Symmetrii intelligendum esse. Idem Fortunatus memoratur in Gregorii I Dial. I, 4. 10 abbas monasterii q. app. balneum Ciceronis. *^ (847—55) Lco IV ^monasterio Corsarum, quod iuxta basilica b. Xysti situm est, quod quorundam malorum hominum fuerat operibus desolatum et ad saecu- larem habitationem perductum, . . restauravit. In quo etiam ancillarum Dei congregationem munivit ad persolvendum Deo omnipotenti quotidie laudes, muneribus auxit, divitiis peromavit et omnia sacris praeceptis quae exinde fuerant ablata restaurans suisque sanctis digitis plenius confirmavit^. Laud. in Vita Leonia IV (ed. Ducheane II 112; cf. II 120). — Big. JE. — . 3 905 itd. 17 Sergius III b. Mariae virgini et Euphemiae ven. diaconae et abbatissae etc.: confirmat fundum Casaferrata cum ^uis pertinentiis aliasque possessiones nominatim illustratas. — Convenit apostolico moderamini. Scr. p. m. Antonii scrin. S. R. E., m. aug., ind. ss. 5. Dat. 16 kal. aug. p. m. Stephani arcarii 8. sedis apost., a. Deo prop. pont. d. Sergii ss. pont. et univ. III pp. in sacr. sedo b. Petri apost. 2, in mense et ind. ss. 5. [B] = E f. 1, — Edd. Torrigio Historia p. 36 ex B. MartineUi Imago vindicala p, 47 ex B. Torrigio Apologia p. 123 ex B. Ann. ord. Praed. lApp. p. 5 n. 1 ex B. Marini Pap. dipl. p. 30 n. 23 (cf.p. 223) ex B. — Begg. GaUeUi Del primicero p. 117. J. CCCLIV. JL. f 3536. Etsi notae chronologicae comiptae sint, non intelligo cur privilegium falsum dici possit. Monasterium s. Mariae in Tempnlo. Torrigio Historia della ven. immagine di Maria vergine (In Roma 1641) p. 388q. — Lubin p. 346. — Armellini » p. 366; «p. SlSsq. lam memoratur saec. IX in Vita Leonis III (Lib. pontif. ed. Duchesne II 24), ubi mentio fit oratorii s. Agathae q. pon. in monasterio Tempuli. Fuit monasterium puellarum ord. s. Benedicti. Sed „cum ecclesia s. Mariae in Tempore usque adeo in spiritualibus esset collapsa et in temporalibus diminuta", Honorius III a. 1221 april. 25 moniales ad monasterium s. Xysti de Urbe transtulit (Potthast Reg. 6631). lam saec. XIII destructum fuit, ut constat ex catalogo Taurinensi, ubi legimus : ^Ecclesia s. Mariae in Tempore est destructa, non habet servitorem'*. Digitized by Google 122 Roma. Monumenta, quae spectant ad monasterium s. Mariae in Tempulo sive in Tempore, transierunt una cum monialibus iam saec. XIII ad s. Xysti monasterii tabularium. C = Vol. «MoDasteri'' (sign. n. 2G), olim penes moniales ss. Xjsti et Dominici, hodie desideratur. D = Fratris Benedicti da Montefiascone liber ; cf. Moik s. Mariae Corsamm. *1 (977) In praesentia (Benedicti VII), in Lateranensi palatio, causa inter Theophi- lactum abbatem mon. s. Laurentii foris muros et Constantiam abbatissam mon. s. Mariae q. v. Tempuli eiusque consortes agitur. V. Eccl. s. Laurentii in Via Tiburtina n. 6. *2 (1153—54) In curia Anastasii IV causa inter Carantionem yconomum s. Anastasii ad Aquam Salviam et Caeciliam abbatissam s. Mariae in Tempulo de duobus pedicis terrae in Casaferrata ct de uno petiolo terrae iuxta costam eiusdem terrae agitur. Laud. in w. 4, — Beg. JL, — . *3 (1154—55) Hadrianus IV, consentientibus Astaldo card. s. Priscae, Guidone diac. card. s. Mariae in Porticu et Oddono diac. card. s. Nicolai ad Carcerem, mandat Mardoni protoscriniario, Filippo sacellario et [Gregorio] de Primicerio arcario, ut iudicent causam inter Carantionem yconomum s. Anastasii ad Aquam Sal- viam et Caeciliam abbatissam. Laud. in n. 4. — Beg. JL. — . 4 1155 mart. 14 Hadrianus IV confirmat scntentiam iudicum (n. 3) \n causa inter Carantio- nem yconomum s. Anastasii ad Aquam Salviam ct Caeciliam abbatissam a. 1155 feb. 11 prolatam et evacuat appellationem a Carantione factam. — Ego Adrianus. A. d. inc. 115[5], a. v. 1 pont. d. Adriani IV pp., ind. 3, m. mart. die 14. — Mandatum papae iniunctum fuit Oddoni scrin. S. R. E., coram Rolando cancellario, lohanne diac. card. ss. Sergii et Bachi atque Oddone diac. card. s. Nicolai ad Carcerem. [C]. — Ed, Ann. ord. Praed. I App. p. 16 n. 5 ex C. — Reg. JL. — . *5 (1191—98) Celestinus lU confirmat sententiam latam a (Fidantio) card. s. Marcelli super quaestione inter Benedictum archipresb. s. Nerei et moniales s. Mariae in Tempulo super horto sive terra sita ante ipsam ecclesiam via mediante. Laitd. a Totrigio Historia p. 39 ex D. — Reg. JL. —. Digitized by Google Eccl. 8. Caeciliae. 123 Ecclesia s. Caeciliae. (Santa Cecilia.) Ugonio f. l^^sq. — Panciroli *p.26l8q.; *p.6078q. — Bosius Historia passionis b. Caeciliae (Romae 1600). — Martinelli p.84. — Alveri I13798q. — Lubin p. 331. — Ciampini Vet. mon. II ISSsq. — Piazza p. 3828q. — lac.Laderchi S. Caeciliae virg. et mart. acta et Transtyberina basilica saecnloram singnloram monumentis aeserta ac illustrata L II (Romae 1722—88; exstat etiam in cod. ValliceU. G 101). — Nibby 1 155 sq. — Giac. Luigi Brignole Dissertazione siilla basilica di S. Cecilia in Trastevere (Roma 1847). — Gius. Bondini Di Santa Cecilia etc. memorie storiche (Roma 1855) p. 119 sq. — Forcellall 19sq. — Armellini *p. 1798q.; *p.6698q. — C. Erbes Die hl. Caecilia im Zusammenbang mit der Papstcrypta sowie der ftltesten Kirche Roms in Zeitschr. fiir Kirchengesch. IX (1888) 1 sq. — V. Bianchi-Cagliesi Santa Cecilia e la sua basilica nel Trastevere (Roma 1902). — Marucchi p. 438 8q. Titulus Caeciliae Transtiberim exstabat iam saec. IV (cf. Duchesne in Mclanges VII 227) eiusque titulares occurrunt a. 499 et 595. Hanc ecclesiam, nimio iam quassatam senio, Paschalis I magnifico opere restaurans, multis donis decoravit (Lib. pontif. ed. Duchesne 11 56 — 58. 60. 62) ibique mona- sterium sub nomine ss. Agathae et Caeciliae q. v. Ad colles iacentes constituit, ut monachi in proxima s. Caeciliae ecclesia divina officia ministrarent (n. 3). Ecclesiam ditarunt etiam Leo III (1. c. II 11. 21) et Gregorius IV (1. c. II 77). Est adhuc titulus presbyteralis. Documenta, quae supersunt, hodie adservantur in R. archivo Romano (Roma Arch. di stato, Benedettine di S. Cecilia; cf. Gott. Nachr. 1901 p. 241). Fuerunt transcripta a P. L. Galletti Documenti di 8. Cecilia yol. I — IV, 8. XVm, cod. Vat. lat. 8025—28 (cf. Gott. Nachr. 1903 p. 24). B = Quaedam de ecclesia s. Caeciliae iu cod. Vat. Barb. 587 (XII 30) , s. XI— XII, f. 308' sq.; cf. G5tt. Nachr. 1903 p. 80. C = Chronica mon. s. Andreae ad Clivum Scauri, s. XIV, in cod. Vat. iat. 600; cf. G5tt. Nachr. 1903 p. 5. 1 822 Paschalis I sanctorum corpora sub altari collocat et ecclesiam dedicat. B /*. 308' (ubi a. 822^ ind. 15 adnotatur). Inscriptio in abside ecdesiae et alia in- scriptio in hypogeo s. CaeciUae (s. XII). — Edd. Ugonio f. 133. Baronius An/ti. ad a. 82t c. 7. Alveri II 382. Maratigoni Ddle cose gentHesche e profane p. 411. Nibby 1 162. Bondini p. 128. De Bossi Inscr. chr. II^ 151 n. 26 et 156 n. 6. Reumont Oesch. der Stadt Bom II 1223. . ArmeUini »p. 181; *p. 671. Duchesne Lib. pontif II 66 not. 22. Mon. Germ. Poetae lat. 11662. Marucchi p. 444. 448. — Beg. JE. — . cf. Vitam Paschalis I (Lib. pontif. ed. Duchesne II 56). i2 (822) Paschalis I scribit de inventis s. Caeciliae reliquiis. — Cum summae. C f 55'. — Edd. Baronius Ann. ad a. 821 c. 4 (ex WW. Vat. plut. 3 n. 153) = Mansi XIV 373 = Migne CII 1085 n. 1. Bosius p. 42. Laderchi I 200 (ex cod. antiquo ecd. s. Caeciliae, ex lohannis de Columna Hist. in cod. Vat., ex antiquo lectionario bas. b. Petri et ex cod. WW. card. Ascanii Columnae). ForceUa II 44 n. 132. Carini in Muratori II 24 exC. — Begg. J. 1942. JE. 2555. Spurium; confectum ope Vitae Paschalis I; cf. Duchesne Lib. poutif. II 65 not. 20. Digitized by Google 124 Roma. *3 (817—24) Paschalis I ^construxit monasterium in honore ss. Agathae et Caeciliae iuxta ipsius ecclesiam in loco q. d. CoIIes iacentes, in quo et monachomm . . congregationem pro quotidianis laudibus in praefato titulo s. Caeciliae die noctuque . . decantandis constituit. Et pro subsidio et luminariorum concin- natione seu utilitate atque stipendiis monachorum « . hospitale s. Peregrini pos. ad b. Petrum apost. in loco q. v. Naumachia . . cum fimdis et casalibus atque massis seu etiam colonis sive domibus nec non familiis et universis, quae iuste et rationabiliter secundum legum statuta tam eis, quae a praede- cessore suo (Leone III) in iam fato hospitale donata smit, quam quae ab ipso pia devotione ad augmentum iam dicti monasterii adiuncta sunt, sive agris vel vineis, etiam domibus neo non rustica familia, suae auctoritatiB pagina pro iam nominata monachorum congregatione in eodem monasterio confirmavit". Laud, in Vita Faschalis I (Lib. pontif. ed. Duchesne 11 57). — B^. JE. — . 4 1080 iun. 3 Gregorius VII dedicat altare in ecclesia. Tabula in ecclesia. C f. 308'. — Edd. Laderchi II 17 (qui praebet MLXXV). For- cdla II 19 n. 56. Bondini p. 129. — Beg. JL. I p. 636. Ecclesla s. Chrysogoni. (San Crisogono.) Ugouio f. 280sq. — Panciroli *p.292aq.; *p.6008q. — Severano p. 3i2sq. — Martinelli p. 89. — Lubin p. 344. — Piazza p. 376 sq. — Franc. Cancellieri Memorie deir immagine di S. M. delle Grazie esistente in S. Crisogono e notizie di questa chiesa, s. XVIII, in cod. Vat. lat. 9191. — Giac. Pouyard Memorie storiche della basilica di S. Crisogono iu Trastevere, ms. in archivo ord. Carmelitan. de Observantia (Non vidi). — Nibby I 190sq. — Forcella II 169 sq. — Armellini >p. 2028q.; «p. 686sq. — Marucchi p. 4528q. Titulus s. Chrysogoni Transtiberim iam memoratur a. 499 (cf. Duchesne in Melanges VII 227). Ecclesia fuit restaurata a Gregorio III (Lib. pontif. ed. Duchesne I 418) et ditata a Leone III (I. c. II 12. 21), a Gregorio IV (I. c. II 77), a Benedicto III (I. c. 11 145). Huius tituli presb. card. lohannes de Crema ibi oratorium cum claustro construxit, quod a. 1123 iul. 8 sollemniter a Petro Portuen., Vitali Albanen. et Guilelmo Praenestino episcopis dedicatur (cf. tabulam ap. Forcella II 169 n. 486. 487; Marucchi p. 455). Monasterium autem, quod Gregorius III sub nomine ss. Stephani, Laurentii et Chrysogoni apud ecclesiam erexit, ut monachi in eadem ecclesia divina officia admini- strarent (n. 1), incoluerunt primo monachi ord. s. Benedicti, inter quos Stephanus postea papa III (Lib. pontif. ed. Duchesne I 468), deinde canonici regulares Laterancnses, inde ab a. 1480 monachi Carmelitani. Pius IX concessit ecclesiam monachis Trinitariis, Carmelitis ad s. Mariam Transpon- tinam translatis. Est adhuc titulus presbyteralis. Digitized by Google Eccl. 8. Chrysogoni. 125 Monumenta antiqua perierunt. Sed etiamtum saec. XYIII ex. exstite- runt duo privilegia Calixti II (n. 5) et Innocentii II (n. 7) et Friderici I imp. diploma (cf. Gott. Nachr. 1903 p. 271 sq.), quae transcripsit Garampius; sed frustra quaesivi et in archivo Carmelitarum apud s. Mariam Transpon- tinam et in archivo Trinitariorum apud s. Chrysogonum. Pauca documenta transierunt, congregatione a. 1873 suppressa, in R. archivum Romanum (Roma Arch. di stato, Trinitari riformati di S. Crisogono; cf. Gott. Nachr. 1901 p. 241). B =s Cop. 8. XVIII inter 8chedas los. card. Garampi Boma Arch. Yat. (Fondo Garampi); cf. G5tt Nachr. 1903 p. 522 sq. *1 (731—41) Gregorius III ^construxit monasterium erga eundem titulum (s. Chrysogoni) 88. mart. Stephani, Laurenti atque Chry80goni, constituen^ ibidem abbatem et monachorum congregationem ad persolvenda^ Deo laudes in eundem titulum diurnis atque noctumi^ temporibus, ordinatam secundum instar offi- ciorum ecclesiae b. Petri apost., segregatum videlicet a iure potestatis pres- byteri praedicti tituli. In quo mona^terio pro sustentatione ibidem ipse . . praedia et dona atque familiam largitus est''. Laud, in Vita Qregorii 111 (Lib. pontif. ed. Ducheme I 418). — Eeg. JE. — . *2 (758—62) Paulus I concedit Marino presbytero tituli Chrysogoni praeceptum cum omnibus locis et possessionibus sibi pertinentibus, urbanis vel rusticis, exara- tum atque manu sua roboratum. Laud. in PauU 1 epistdla ad Fipinum regem Francorum (Cod. CaroH. ep, 24 ed, Mon, Germ, Epp, 111529, Regg, J, 1788, JE, 2361). — Reg. JE, — . De Marino presb. cf. Codicis Carolini epp. 25. 29. 99. *3 (985-96) lohannes XY concedit ecclesiam s. Salvatoris de Curte in fundo ecclesiae s. Chrysogoni sub censu annuo constitutam. Laud. in n,6 et 7 et in Innocentii 111 buUa a, 1199 iul, 23 Potlhad Reg, 803, — Reg, JL, 3869, *4 (1088—99) Urbanus II statuit, ut clerici ecclesiae s. Salvatoris de Curte debeant eccle- siae s. Chrysogoni scrutinium, baptisma, capitulum, processiones et reliqua parochialia iura sicut proprio titulo exhibere. Laud. in n,6et7, — Reg, JL. — . 5 Laterano 1121 aprU, 17 Calixtus II lohanni presb. card. etc: confirmat ecclesias et cappellas infra parochiam s. Chrysogoni positas, videlicet ecclesias s. Salvatoris de Curte q. v. Felix aquila, s. Bonosae, s. Agathae et s. Stephani, et confirmat Urbani II (n, 4) iudicium super quaestione inter ecclesiam s. Chrysogoni et clericos s. Salvatoris de Curte de eorum subiectione mota. — Cum ecclesiis omnibus. Ego Calixtus etc. Subscr. 33 card. Dat. Lat. p. m. Grisogoni S. R. E. diac. Digitized by Google 126 Roma. card. ac bibl., 15 kal. maii, ind. 14, inc. d. a. 1122, pont. aut. d. Calixti 11 pp. a. 3. B. — Edd, Monsignanus BuU, Ccarmd. 1517 (ex orig.) = U. Bobert BuUaire du pape CaUxte II 1. 1 334 n. 227. — Btg. JL. 6901. *6 (1124—30) HonoriuB 11 concedit confirmationis priyilegium. Laud. in Innocentii III buJla a. 1199 iul. 23 Potthast Beg. 803. — Beg. JL. — . 7 Trastevere 1130 (april. — mai.) Innocentius II lohanni presb. card. etc: repetit Calixti II privilegium (n. 5). — Ad hoc in. Ego Innocentius etc. Subscr. 10 card. Dat. Transtiberim a. d. inc. t130, ind. 8, pont. v. eiusdem d. Innocentii pp. a. 1. B. — Ed. Monsignanus BuU. Carmd. I 519 (ex orig.). — Beg. JL. 7412. *S (1144— 4ry) Lucius II confirmat sententiam a Calixto II (n. 5) latam et ab Innocentio II (n. 7) confirmatam super ecclesia s. Salvatoris de Curte. Laud. in Innoceniii III huila a. 1199 iul 23 PoUhast Beg. 803. — Beg. JL. — . *9 (1155) Hadrianus IV confirmat, petente Guidone presb. card., sententiam super ecclesia s. Salvatoris de Curte, inspectis privilegiis Urbani II (n. 4) et Calixti II (n. 5), a. eiuB primo. Laud. ut supra n. 8. — Beg. JL. — . *10 (1159) Hadrianus IV committit, reclamante Bonadie presb. card., Bemardo Portuen. ep. causam inter illum et clericos s. Salvatoris de Curte de subie- ctione eorum, a. eius quinto. Laud. ut supra n. 8. — Beg. JL. — . *11 (1159) Bemardus Portuen. ep. de mandato Hadriani IV (n.lO)^ sententia Calixti 11 (n. 5) inspecta, pronuntiat eandem sententiam, sicut in authentico scripto per manum scriniarii exinde facto continetur. Laud. ut supra n. 8. — Beg. JL. — . *12 (1159—81) Alexander IH confirmat sententiam Bernardi Portuen. ep. (n. 11)^ auditis et cognitis utriusque partis rationibus et privilegiis praedecessomm inspectia, confutato privilegio clericorum s. Salvatoris de Curte. Laud. ut mpra n. 8. — Beg. JL. — . *13 (1181—85) Lucius UI ratam habet eandem sententiam (n. 11). Laud. ut supra n. 8. — Beg. JL. —. • Digitized by Google Eccl. 8. Salvatoris de Curte — Eccl. s. Mariae Transtiberim. 127 Ecclesia s. Salyatoris de Curte. (San Salvatore della Corte o della Luce.) Panciroli * p. 744; * p. 603. — Martinelli p. 298. — Dom. Maoro Descrittione della ven. chiesa parocchiale del SS. Salvatore della Corte di Roma (In Velletri 1677). — Nibby I 694. — Armellini » p. 600; *p.6788q. Hanc ecclesiam in fundo tituli s. Chrysogoni sub censu annuo con- stitutam esse, ex lohannis XY priyilegio, quod periisse dolemus, Calixtus II, Innocentius II et Innocentius III docent. Documenta, quae hanc ecclesiam respiciunt, iam collegi sub Eccl. 8. Chrysogoni, ubi Urbani II (n. 4), Calixti 11 (n. 5) et Innocentii II (n. 7) sententias de subiectione clericorum s. Salvatoris de Curte invenies, quas confirmarunt Lucius 11 (n. 8), Hadrianus IV (n. 9 — 11), Alexander III (n. 12) et Lucius ni (n. 1 3). Sed clerici s. Salvatoris aliud Alexandri IH privilegium (infra n. 1) protulerunt, quod ipse falsum esse iudicavit. Neque hoc liber- tatis privilegium neque alia privilegia, quae clerici huius ecclesiae pro eius libertate praetendebant, ad nostra usque tempora pervenerunt. i*l (1159—81) Alexander HI privilegium libertatis concedit, quod ecolesia nulli alii nisi Romanae ecclesiae subiaceat. Laud. m Innoceniii lU huUa a. 1199 iul. 23 PoUhast Beg. 803. — Reg. JL. —. Eodem loco legimus, ipsom Alexandmm III pronuntiasse, hoc privilegium et alia similiter privilegia, quae pro libertate suae ecclesiae clerici s. Salvatoris de Curte praetendebant, falsitate esse coufutata, ^tum quia recens iunctura et in- collatura evidentius apparebat et multa in se mendacia continebant, tum quia nuUis aliis temporibus visa snnt vel exhibita". Ecelesia s. Mariae Transtiberim tit Calixti. (Santa Maria in Trastevere.) Panvinio p. 638q. — Ugonio f. I36'8q. — Panciroli > p.253. 5868q.; *p.5828q. -- Severano p. 301 sq. — Martinelli p. 246. — Alveri II331sq. — Lubin p. 339. — Piazza p. 364sq. et p. 561sq. — Bened. Millinus De origine basilicae s. Mariae Trans- tiberim, s. XVII, Roma Arch. di S. Maria in Trastevere (teste Moretti De s. Callisto p. XIII). — Hieronjmus De Avila Summarium status eccl. s. Mariae trans Tyberim, 8. XVil, ib. — I. Lancisius Notizie della basilica di S. Maria in Trastevere (Roma 1728). — P. Moretti Ritus dandi presbyterium papae, cardinalibus et clericis nonnullamm ecclesiarum Urbis App. III (Romae 1741). — P. Moretti De s. Callisto PP. etM. eiusque basilica s. Mariae trans Tyberim nuncupata disquisitiones duae critico-historicae I (Romae 1752). — P. Moretti Notitia cardinalium titularium insignis basilicae s. Mariae trans Tyberim (Romae 1752). — Nibby I 140. 488 sq. — Forcella II 336 sq. — P. G. Rinaldos Bucci Cenni storici e descrizione della sacrosanta basilica Trasteverina (Roma 1889). — Armellini *p.4148q.; * p. 637 sq. — Marucchi p. 428sq. Caliztus I basilicam Transtiberim erexisse traditur (Lib. pontif. ed. Duchesne I 62. 63. 141; Mommsen p. 21. 236), unde nomen tit. Calixti. Digitized by Google 12S fioma. Completa fuit a lulio I (Duchesne I 8. 9. 205; Mommsen p. 75), unde edam nomen basilicae lulii, sive lulii et Calixti (cf. Duchesne in M^langes VII 226). Eam dedicavit Celestinus I (n. 1), restituerunt Gregorius III (Lib. pontif. ed. Duchesne I 419), Hadrianus I (1. c. I 509), Gregorius IV (1. c. II 80), Leo IV (1. c. n 120), Benedictus III (1. c. II 147) et praecipue Innocentius II (1. c. n 384), qui ibi sepultus est. Ditarunt Hadrianus I (1. c. I 511), Leo lU (1. c. II 9. 11. 16. 19. 26), Gregorius IV 0- c 11 77—80) et Benedictus m, qui tit. Calixti presbyter fuerat (1. c. 11 145). Ibi Ghregorius IV mona- sterium sub nomine s. Mariae, s. Comelii et s. Calixti instituit, ut monachi in ipsa ecclesia s. Caeciliae divina officia ministrarent (n. 2). Archivum, cuius documentum antiquissimum pro monasterio s. Mariae et s. Cornelii q. app. Calixti Transtiberim edd. Moretti Ritus dandi p. 358 n. 10 et Galletti Del primicero p. 188 n. 5, ubi memoratur Leo missus et apocrisiarius summae sedis apostolicae et abbas huius monasterii, adhuc apud ecclesiam adservatur (cf. Gott. Nachr. 1900 p. 135). A = Orig. Roma Arch. capitolare di S. Maria in Trastevere. iJi-» = Cop. ib. C = Liber I iDstramentoram capituli s. Mariae Transtyberim, s. XVI, ib. 2)»= Onuphrii Panvinii De ecclesiis urbis Romae, s. XVI, cod.Vat. lat. 6780; cf. G5tt. Nachr. 1903 p. 18. D* = 0. Panvinii Schedae, s. XVI, Roma Arch. Vat. Misc. Arm. XV t. 128; cf. G5tt Nachr. 1901 p. 4. E = F.L, Galletti Chartularium s. Mariae Transtjberim, s. XVIII, cod. Vat. lat 8051 p. I. II; cf. PflugkH. Iter p. 136. Quaedam documenta ex archivo s. Mariae Transtiberim exscripsit P. L. Galletti in cod. Vat. lat 8044, s. XVIII (cf. Gott. Nachr. 1903 p. 25). Adnotare denique iuvat, Necrologium sive Martyrologium ecolesiae s. Mariae Transtiberim, saec. XII, hodie adservari Londini, British Museum, Addit Manuscr. 14801 (cf. Bresslau in N. Archiv XI 99 sq.). *1 (422—82) Celestinus I dedicat basilicam luli . . post ignem Geticum. Laud. in VUa Celtstini I (lAb. pontif. ed, Ducheme I 230; Mammsen p. 94). — Big. JK — . *2 (827-44) Gregorius IV „iuxta latus basilicae (s. Mariae Transtiberim) monasterium a fundamentis statuit et novis fabricis decoravit. In quo etiam monachos canonicos adgregavit, qui inibi officium facerent et . . laudes diebus singulis et noctibus prosecutis . . decantarent''. Laud. in Vita Ch-egorii IV (Lib. pontif. ed. Duchesne 11 78). — Beg. JE. — . ♦.9 1114 mai. 10 Nicolaus yconomus s. Mariae Transtiberim, consentiente Henrico presb. card., Petro archipresb. etc., iussu PaschalisII, locat Petro et Guidoni et Cencio castrum Ringianum cum appenditiis suis, quae omnia obligata erant pro guerra d. pp. Paschalis. Digitized by Google Mon. ss. Cosmae et Damiani in Mica aurea. 129 V. chaiiam ap, Moretti Ritus p. 378 n. 20. Coppi in Dissert. ddla pantif. Accad. Bcm. di archeol. XV (1864) 216 n. 25. — Beg. JL. — . cf. Tomassetti in Arch. della Soc. Rom. VII (1884) 400. 4 Latetafw 1123 iun. 7 Calixtus n Petro presb. card. etc: confirmat totius parochiae cappellas et iura matricis ecclesiae, et concedit praeter duas stationes aliam tertiam in dominicae nativitatis octavis. Confirmat alias possessiones. — Cum omnibus ecclesiis. Dat. Lat. p. m. Aimerici S. R. E. diac. card. et canc, 7 id. iun., ind. 1, inc d. a. 1123, pont. aut. d. Calixti II pp. a. 5. In&ert. hiUae Benedicti XII a. 1340 oct. 10 : Orig.; Cop. a. 1393 iul 12; [Reg. Arcn. t. 64 dep. =7 Eeg. Vat. t. 128 n. 369 fB^J et buUae Calixti III a. 1467 itd. 8: Orig.; Beg. Vat. t. 460 f 244* [B*J. B* 8. XVII. C f. 124 ex B*. Z>» f 28 ex B*. D* f. 227 Exc. E p. I f. 26 ex J?» (cf. f.66 et p. II f. 39). — Edd. Orescinibeni Uistoria di 8. Giovanni avanti porta iMtina p. 243 ex B*C. Coppi l. c. p. 217 n. 26 ex E. PflugkH. Acta II 239 n. 284 ex E — U. Bdbert BuUaire du pape Calixte II t. II 210 n. 408. — Begg. Panvinio p. 66. Lanfranchi p. 8. Torrigio Le sacre grotte *• *p. 681. Moretti De 8. CaHisto p. 318. Tomas- setti in Arch. deUa Soc Bom. XXII 469. Vidal Lettres communes de Benoit XII n. 8198. JL. 7076. cf. Notitiam in Martyrologio s. Mariae Transtiberim ed. Mon. Qerm. Scr. XIX 273: ,Anno d. inc. 1123, ind. 1, data est statio diei octavi natalis Domini ecclesiae 8. Mariae Transtiberira a d. R. E. pontifice Calixto . . Quam ipse primum cum praefatis dominis (i. e. cardinalibua) omnibusque Lateranensibus scholis sollemniter et maxima Romani populi turba circumdatus celebravit. Et nt de cetero a Romanis pontificibus annuatim sollemniter ageretur, praecipue mandavit*. *r> (1130^87) Anacletus II concedit clericis s. Mariae Transtiberim privilegium de pos- sessionibus ecclesiae s. Stepbani rotundi. Laud. in Innocentii II privUegio pro eccl. 8. Stephani rotundi a. 1140 oct. 27 (v. Ecd. 8. Stephani rotundi n. 1). — Beg. JL. — . Monasterinni 8S. Cosmae et Damiani in Mica anrea. (S. Cosimato.) Panciroli *p. 287; *p.579 8q. — Suor Orsola Formicini Libro del antiquit^ del sacro mon. di S. Cosmato, s. XVII, cod. bibl. Vittorio-Emanuele 778 (Varia 5). — Orsola Formicini Istoria del mon. di S. Cosraato, s. XVII, cod. Vat. lat. 7847 et in Galletti Miscellanea vol. XII, s. XVIII, cod. Vat. lat. 7933 f. 49 sq. [cf. Mabillon Ann. ord. s. Bened. "111 664; Fedele p. 484 sq. Aliud fortasse exemplar laudat Montfaucon Bibl. bibl. I 178: Historia degli abbati e deir abbatia di S. Cosimo e Damiano, volgarmente detto S. Cosimato in Roma in ripa, cod. olim exsistens in bibl. Slusiana n. 148]. — Lubin p, 333, — Nibby I 189 sq. — C. Massimo Memorie storiche della chiesa di S. Benedetto in Piscinula nel rione Trastevere (Roma 1844). — Forcella X 321 sq. — Armellini * p. 198 sq.; • p. 664 sq. — G. Gatti Della Mica aurea nel Trastevere in Bullett. della Coramiss. archeol. com. 1889 p. 392 sq. — P. Fedele Carte del monastero dei SS. Cosma e Damiano in Mica aurea in Arch. della Soc. Rom. XXI (1899) 459 sq.; XXII (1900) 25 sq. 3838q. — Marucchi p. 456 sq. Monasterium hoc, in catalogo XX antiquanim Urbis abbatiarum cele- bratum sub nomine s. Cosmae in Vico aureo infra urbem Ravennantium trans Kehr, Italia pontiflcia I. ^ Digitized by Google 130 Roma. Tiberim, conditum fuit, ut demonstrat Pedele p. 474, a nobili quodam Romano viro Benedicto q. d. Campaninus saec. X med. et monachis ord. 8. Benedicti concessum. Sed a. 1234 iubente Gregorio IX traditum est sororibus reclusis s. Damiani ord. s. Clarae, expulsis monachis ord. s. Bene- dicti. Floruit usque ad suppressionem a. 1873. Archivi satis pretiosi documenta transierunt a. 1873 ad R. archivum Romanum (cf. PflugklL Iter p. 89 et Gott. Nachr. 1901 p, 241). A = Orig. Roma Arch. di stato (S. Cosimato). C = Ughelli Privilegia pontificura et imperatornm, s. XVII, cod. Vat. Barb. 3214 ^ (XL 11. olim 3632); cf. PflugkH. Iter p. 93. D = Orsola Formicini Istoria .del mon. di S. Cosmato, s. XVII, cod. Vat. lat. 7847; cf. GOtt Nachr. 1903 p. 21. E = F.L. Galletti Miscellanea pol. X, s. XVIII, cod. Vat. lat 7931 ; cf. G5tt. Nachr. 1903 p. 23. F = G. Marini Excerpta, s. XVIII, cod. Vat. lat. 9112; cf. G5tt. Nachr. 1903 p. 28. G = los. Garampi Schedae, s. XVIII, Roma Arch. Vat. (Fondo Garampi); cf. G5tt. Nachr. 1903 p. 522 sq. SS. Cosmae et Damiani instrumenta a. 1 1 64 — 80, olim in Bibl. Albani (cod. Misc. 595; cf. Bethmann in Archiv XII 375) et in Arch. Vat. Misc. Arm. XI t. 193, desiderantur. Excerpta ex archivo collegit Mabillon ms. Saint-Germain-des-Pr^s 11886 Paris Bibl. nat. Alia apographa exscripsit Galletti in Spicilegio, cod. Vat. lat. 8054 (cf. Gott. Nachr. 1903 p. 25). Indices: G. Marini Inventario delle pergamene che si conservano nelF archivio del ven. mon. delle monache de' SS. Cosma e Damiano a. 1801 in cod. Vat. lat. 9112 c. 253 sq. et Inventario delle scritture di S. Cosimato, s. XIX, Roma Arch. di stato. *1 (996—99) GregoriusV in placito decidit litem inter Gregorium abb. et Hugonem abb. s. Mariae in Farfa super cella s. Mariae in Minione. V. Latium, Farfa. 2 999 dec. 2 Otto III cum consensu Silvestri II decidit litem tU supra n, 1. V. Latium, Parfa. 3 1005 mart. 29 lohannes XVIII Andreae abbati etc: confirmat possessiones nominatim ex- pressas. — Supernae dispensationis. Scr. p. m. Benedicti not. et reg. atque scrin. S. R. E., in m. mart, ind. 3. f ^^^* ^ ^^^' april. p. m. Gregorii ep. et bibl. S. R. E. atque ep. Hostien. eccl., a. Deo prop. pont. d. lohannis ss. pont. e^-^univ. XVIII pp. in sacr. sede b. Petri apost. 2 , in mense et ind. ss. 3. C f. 10. D f.20 (itaJ.). E f 17. F f 342. — Edd. Masaimo p. 18 ex D. PflugkH. Ada II 57 n. 93 ex CEF. — Begg. Ughdli ^I 72; *I 67 = Migne C XXXIX 1481 n. 3. Coppi in Dissert. deUa pontif Accad. Ram. XV (1864) 206 n. 13 ex E. KaUenbrunner in Wiener Sitzungfiber. XCIV 640 n,3 ex E. PflugkH. lier p. 186 n. 95. J. 3017. JL. 3944. Digitized by Google Mon. 88. Cosmae et Damiani in Mica anrea. 131 *4 1030 ian. 6 lohannes XIX (cum Alberico fratre suo) donat ecclesiam b. Benedicti. Laud, in tergo chartae a. 1029 mart. 25 (ed. Fedele n. 33 not. 1) : Anno 6 pont. d. lohannis XVIIII pp. et a. 3 Conradi mag. imp., ind. 13, m. ian.(?), die 6 etc. — Beg. JL. — . Hanc donationem non in forma diplomatis, sed in forma chartae privatae datam fuisse apud me constat. 5 Cometo 1051 april 29 In praesentia Adelberti missi d. Bonifatii marchionis et ducis et Ingelberti ep. Bledae missi Leonis IX causa inter Berardum abb. s. Mariae in Pharpha et Rainerium abb. s. Cosmatis super ecclesia s. Mariae in Mipione aliisque ecclesiis agitur. V. Latium, Farfa. 6 1069 nov. 15 Alexander 11 sacrat ^hanc temis auctam sedibus aulam^, petente Odmundo rectore. Tabula in ecch penes altare tnaius. — Edd. ForceUa X 321 n. 640 ex cod. Vat. lat. 7921 A f. 33 n. 94 (GaUeUi). ArmelHni ^p. 199; *p. 666. FedeU p. 483 not. 1. Marucchi p. 468. — Reg. JL. — . 7 Laterano 1072 oct. 8 Heldebrandus S. R. E. archidiac, vicem Alexandri 11 gerens, in Lateranen. palatio, assedentibus episcopis et presbyteris cardinalibus nec non praefecto cum iudicibus ac Romanorum maioribus, decidit controversiam inter Phar- phense et ss. Cosmae et Damiani in Mica aurea monasteria super bonis apud Cometum et Centumcellensem urbem sitis, tali pacti tenore ut Odmundus ss. Cosmae et Damiani abbas omnem litem refutet et praecepta et privilegia sua reddat. V. Latium, Farfa. — De re cf. Fedele 1. c. p. 476 sq. *8 (1061—73) Ex praecepto Alexandri II Berardus abb. Farfen. acquirit ab abbate ss. Cosmae et Damiani omno ius in eccl. s. Petri iuxta castellum de Corgnito. V. Latium, Farfa. 9 1073 dec. 10 Ex praecepto Gregorii VII causa inter Berardum abb. Parfen. et Odimundum abb. de refutatione eccl. s. Petri (in Cometo) a Petro protoscriniario s. apdst. sedis coram praefeoto et Saxone secundicerio aliisque tractatur. V. Latium, Farfa. 10 . Laterano 1157 iun. 28 Hadrianus lY lohanni abbati etc: mon. sub apost. protectione suscipit et possessiones propriis expressas vocabulis et decimas confirmat. — Religiosam vitam eligentibus. Ego Adrianus etc. Subscr. 16 card. Dat. Lat. p. m. Rolandi S. R. E. card. et canc, 4 kal. iul., ind. 5, inc d. a. 1157, pont. v. d. Adriani pp. IIII a. 3. A. [G]. — Ed. PflugkH. Acta II 360 n. 409 ex A. -^ Begg. PflugkH. Iter p. 268 n. 633. JL. 10299. 9* Digitized by Google 132 Roma. Ecclesia s. Petri in Taticano. (San Pietro in Vaticano.) Petri Mallii*) Opusculum historiae sacrae de sacratissiroa basilica s. Petri in Vati- cano, s. XII (codd. bibl. s. Petri ClOl; G 1; H 61; codd. Vat. lat. 3627. 8093; cod. Vat Reg. 2100; cod. Vat. Barb. 2503 (XXXIII 23); cod. bibl. Vittorio-Emanuele 1520 (Sessor. 313); cod. Chis. G III 74; alii) edd. lanningus Acta SS. VII iun. App. p. 34 sq. et I.B. De Rossi Inscr. chr. II»193 8q. — Eiusdem recensio aucta a Romano canonico, s. Xll ex. (cod. Vat. lat. 6757 s. XIII) ed. P. De Angelis Basilicae veteris Vaticanae descriptio auctore Romano eiusdem basilicae canonico (Romae 1646); cf. I. B. De Rossi l. c. — Maphaei Vegii De rebus antiquis memorabilibus basilicae s. Petri de Urbe, s. XV (cod. bibl. s. Petri G 12 ; codd. Vat. lat. 3750. 5702. 8266. 8905; cod. Vat Heg, 794; codd. Vat Ottob. 731. 751. 1863; cod. Vat. Barb. 2570 (XXXIII 90); cf. B. Nogara I codici di Maffeo Vegio nella Biblioteca Vaticana in Arch. stor. Lombardo Ser. III t XIX (1903) p. 388 8q.; cod. Chis. G III 76; cod. bibl. Classen. Ravenn. 821; alii) ed. lanningus Acta SS. VII iun. App. p. 56 sq.; Excerpta apud De Rossi Inscr. chr. II» J345 8q. — lulii Herculani De basilicae principis apostolorum de Urbe praestantia dignitate excellentia et antiquitate liber a. 1567 (cod. bibl. s. Petri G 8). — G. card. Sirleti Liber de praestantia basilicae s. Petri apostoli, 8. XVI (cod. bibl. 8. Petri H 63; codd. Vat. lat. 6146. 6206; codd. Vat. Barb. 2420 (XXXII 211). 2592 (XXXIII 112); alii [Estne opus Panvinii? cf. Perini p. 185 8q.]. — Onuphrii Panvinii De rebus antiquis memorabilibus et praestantia basilicae s. Petri in Vaticano libri 7 (codd. bibl. s. Petri G 10; N 1; codd. Vat. lat 6115. 6237. 6780. 6781. 7010; cod. bibl. Alterianae II A 1-3 (cf. Blume Bibl. libr. ms. ital. p. 165); cod. Chifi. G III 74; alii) ed. A. Mai Spicil. Rom. IX (1843) p. 194 sq.; cf. Perini Onofrio Panvinio e le sue opere (Roma 1899) p. 212. — 0. Panvinii De praecipuis urbis Romae basilicis p. 33 8q. — Serrano p.3sq. — Ugonio f. 85sq. — Panciroli *p.675sq.; *p.519sq. — F. M. Torrigio Le sacre grotte Vaticane >(In Viterbo»1618 = Roma 1867); «(In Romal635); »(InRoma 1639); ♦(In Roma 1649); "(Roma 1675); [eius autographum exstat Romae in Arch. Vat. Misc. Arm. VI t. 127). — F. M. Torrigio Memorie diverse di Roma, s. XVII, Roma Arch. Vat. Misc. Arm. III t. 121 et Misc. Arm. VI t. 74 (hodie desideratur). — Gio. Severano Memorie sacre delle sette chiese di Roma p. 1 sq. — loh. Severani Monumenta varia spectantia ad praecipuas Romanae urbis ecclesias, s. XVII, cod. bibl. Vallicell. G 19. — Gio. Severano Memorie istoriche della SS. basilica Vaticana di S. Pietro apost. di Roma, s. XVII, cod. bibl. Vallicell. G29. — Martinelli p. 281 sq. — De quinque patriarchali- bus Romanae urbis ecclesiis et de praeeminentia inter illas, quae potisgime Vaticanae basilicae solidis rationibus et validis momentis asseritur, s. XVII, cod. bibl. Vallicell. G 37. — (Bened. Burghesius et loh. Bapt. Pontanus) De sacrosanctis basilicis Vaticana et Lateranensi collectanea, S.XVII, cod. bibl. VallicelL G 21. — Chr. Hurandus De scriptoribus Vaticanis tractatus et Cronologia historica della basilica Vaticana (teste Mandosio II 269. 270). — Alveri U 157 sq. — Ciampini De sacris aedif. p. 27 8q. — C. B. Piazza Efemeride Vaticana per i pregi ecclesiastici d'ogni giomo deir augustissima basilica di S. Pietro in Vaticano (In Roma 1687). — Gio. Batt. Vaccondio Notizie istoriche delle quattro basiliche di Roma (In Roma 1700) p. 80 sq. — C. B. Piazza Gerarchia card. p. 335 sq. — Gio. Batt. Gizzi Breve descrizione della basilica Vaticana (Roma 1751). — (Raphael Sindone) Altarium et reliquiarum sacrosanctae basilicae Vaticanae . . descriptio historica (Romae 1744). — (R. Sindone e Ant. Martinetti) Della sacrosanta basilica di S. Pietro in Vaticano libri 2 (In Roma 1750). — Collectio buUarum sacrosanctae basilicae Vaticanae I — III (Romae 1747—52). — Gio. Pietro Chattard Nuova descrizione del Vaticano osia della sacrosanta basilica di S. Pietro I — III (In Roma 1762—67). — Phil. Lor. Dionysius Sacrarum Vaticanae basilicae cryptarum ') rectius Petri Mallonis, ut apparet ex ipsis documentis archivi bas. s. Petri (Schiaparelli n. 57. 58. 59). Digitized by Google Eccl. s. Petri in VaticaQO. 133 monumenta * (Romae 1773); *(Romae 1828). — St Borgia Vaticana confessio b. Pctri principis apostolonim . . inlustrata (Romae 1776). — St. Borgia De cruce Vaticana ex dono lustini Augusti .. commentarius (Romae 1779). — Franc. Cancellieri De secre- tariis basilicae Vaticanae veteris ac novae I— IV (Romae 1786). — (Fr. Cancellieri) Dencrizione della basilica Vaticana con una biblioteca degli autori che ne hanno trattato (Roma 1788) et in Effemeridi letterarie di Roma 1789. — Luigi Martorelli Storia del clero Vaticano dai primi secoli del cristianesimo fino al XVII (Roma 1792). — Nic. Mar. De NicolaisDe Vaticana basilica divi Petii ac de eiusdem privilegiis libri 4 (Romae 1817). — Aemil. Sarti e los. Settele Ad Ph. L. Dionysii opus de Vaticanis cryptis appendix (Romae 1840). — Nibby I 593 sq. — Fil. Mar. Mignanti Istoria della sacrosanta patriarcale basilica Vaticana dalla sua fondazione fino al presente I — II (Roma-Torino 1867). — Forcella VI 1 sq. — A. De Waal I luoghi pii sul territorio Vaticano (Roma 1886). — Armellini *p. 5088q.; *p. 695sq. — D. Dufresne Les cryptes Vaticanes (Paris-Rome 1902). — Marucchi p. llOsq. — L. Schiaparelli Le carte antiche del- Tarchivio capitolare di S. Pietro in Vaticano in Arch. della Soc. Rom. XXIV (1901) 393sq.; XXV (1902) 273 sq. — L. Duchesne Vaticana in Melanges XXII (1902) 3sq. 385 sq. Basilica b. Petri apost. in Vaticano, in loco, ubi secundum piam tradi- tionem iam Anacletus presbyter, postea papa, oratorium cum coemeterio con- struxerat, a Constantino M. condita et a Silvestro I, ut traditur, 14 kal. dec. dedicata, paullatim primum inter Urbis ecclesias locum obtinuit. Non hic eius bistoriam narrandi locus; eoque magis si iam Gregorius I in Dialogorum lib. 3 merito dixerit: ^Quodsi cuncta quae in beati Petri ecclesia gesta sunt evolvere quis conetur, ab omnium iam procul dubio narratione conticescet''. Equidem in Libro pontificali nimis saepe occurrit Vaticanae ecclesiae mentio, ita ut locos enumerare longimi profecto sit. Paene omnes enim Romani pontifices eam alii donis ditarunt, alii instaurarunt. Praeterea Gregorii I quatuor epistolas babemus, hoc loco minime omittendas, quibus Maurentium magistrum militum (J. 1454. JE. 1650), Gregorium expraefectum (J. 1456. JE. 1651), Arogem ducem Beneventanorum (J. 1455. JE. 1652) et Stephanum episcopum (J. 1457. JE. 1653) rogavit, ut Savinum subdiaconum, rectorem patrimonii Bruttiorum, cui trabes ecclesiis ss. Petri et Pauli necessarias in partibus Bruttiorum incidi et ad mare trahi iniunxerat, adiuvarent. Hadria- nus I autem Carolo regi Francorum et Langobardorum a. 779 vel 780 scripsit de trabibus ad restaurationem ecclesiae s. Petri et de camarado in partibus Spoletii ad renovandum tectorium faciendo (J. 1861. JE. 2429 ex Cod. Carolin. ep. 65: Mon. Germ. Epp. III 592), et postea, ut promissi iam stanni libras mille ad reparanda basilicae tecta mitteret (J. 1888. JE. 2450; I. c. ep. 78: III 609). Alia praeterimus. BasiUcam Vaticanam ministrarunt primo clerici, postea monachi in quatuor monasteriis apud ipsam instructis, videlic^t ss. lohannis et Pauli, s. Martini, s. Stephani maioris et s. Stephani minoris, qui divina officia in basilica peregerunt Tunc unumquodque monasterium a suo archipresbytero regebatur. Sed inde a saec. XI invenimus horum monasteriorum monachos nominari canonicos, qui uni eidemque archipfesbytero ecclesiae b. Petri, honore cardinalis honestato, parebant. Denique vetusta illa monasteria in ruinas cum venissent et monachorum vita communi magis magisque labente, in eorum locum canonici saeculares suffecti sunt. Digitized by Google 134 Roma. Basilicam Yaticanam eiusque canonicos summi pontifices plurimis privi- legiis decorarunt. Sed antiquiora periisse valde dolemus cum ipso Maphaeo Vegio, qui tot deperdita iam saec. XV lugebat; inter haec, ut taceam vetustissima, Paschalis I, Sergii U, Leonis IV, lohannis X et lohannis XIX privilegia, a Leone IX et Hadriano IV laudata. Leonis IV et IX privilegia originalia quoque desiderantur. Quae vero remanserunt, canonici sumptibus et auspiciis Hannibalis card. Albani a. 1747 sq. in Bullario Vaticano et nuperrime L. Schiaparelli in lucem ediderunt. Diplomata autem canonicis a Friderico I a. 1159, Heinrico VI a. 1196 et Friderico H a. 1234 concessa vulgavit P. Scheffer-Boichorst in Mitteilungen des osterreichischen Instituts, Erganzungsband IV 95 sq., ut Caroli M. spurium notissimum omittam. Archivum canonicorum diligenter custoditur sub canonici archivistae cura in sacrario basilicae a. 1782 a Pio VI instaurato, quod, licet magna, ut diximus, pars documentorum periit, inter Urbis tabularia tum antiquitate monumentorum inde a saec. IX, tum eorum numero praecellit. Continet enim, praeter chartas ad basilicam spectantes, etiam documenta antiquissima ex quatuor monasteriis olim apud s. Petrum, ex Theatina ecclesia et ex s. Salvatoris de Maiella et s. Martini de Valle , ex Viterbiensi s. Martini de Monte et Forlimpopuliensi s. Bufilli monasteriis huc translata. De archivo cf. Visitatio et descriptio archivi a. 1656 feb. 6, Boma Arch. Vat. Misc. Arm. VI t. 30 f. 122 sq. = cod. Casanat. 3208 (X IV 39) p. 357 sq. (cf. Schiaparelli p. 412); Descriptio archivi in Inventario omnium bonorum etc. a. 1726, Boma Arch. cap. di S. Pietro (cf. Schiaparelli p. 408. 413); Chat- tard I 248 sq.; Cancellieri H 890 sq.; Dudik Iter Bom. I 77 sq.; Bethmann in Archiv XH 407 sq.; PflugkH. Iter p. 80 8q.; Gott. Nachr. 1900 p. 125 sq.; Schiaparelli p. 393 sq. Inventaria habemus plura, quorum tabulam L. Schiaparelli p. 405 sq. praebet; ne vero eam repetamus, satis habebimus inventaria maioris momenti tontum indicare. Antiquissimum est Inventarium continens in se omnia et singula bona et mobilia ss. basilicae, s. XIV ex. — s. XV in., fol. 7 sq. (ed. Schiaparelli p. 419 sq.). Sequuntur Liber sive inventarium bonorum et scri- pturarum a. 1520; Gio. Batt. Tegerone Inventarium omnium bullarum et aliarum scripturarum a. 1568; I. Grimaldi Inventarium a. 1599 et P. Bizono Index secundus sive Appendix ad Grimaldi inventarium a. 1618. Haec in archivo bas. s. Petri. Praeterea commemoramus Summarium instrumentorum et aliarum scripturarum exsistentium in archivo bas. s. Petri, s. XVI, cod. Vat. Barb. 2509 (XXXIII 29, oUm 2075) et Memoriali delli sette altari privilcgiati anticamente nella SS. basilica di S. Pietro, s. XVH, Boma Arch. Vat. Arm. XII c. I n. 16 (cf. Gott. Nachr. 1903 p. 88 et p. 515). De bibliothecae s. Petri codicibus v. Inventarium omnium bonorum et librorum bibliothecae et sacristiae a. 1454 et 1455 (cf. Gottlieb IJber mittel- alterliche Bibliotheken p. 239); Inventarium librorum archivi s. Petri in Miscellanea, s. XVII, Bibl. cap. di S. Pietro H 61 f. 313 sq. et in cod. Vat. Beg. 1598, 8. XVI. Indices librorum mss. archivi bas. s. Petri edd. Montfaucon Digitized by Google Eccl. 8. Petri in Vaticano. 135 Bibl. bibl. I 156 sq. et Cancellieri II 906 sq. et 915 sq.; cf. Kehr in Quellen u. Forsch. VUI (1905) 1 sq. A = Orig. Roma Arch. capitolare di S. Pietro in Vaticauo. B = Cop. ib. C = Liber A: Exemplaria bullamm et privilegiorum, s. XVI, ib. D = Liber B: Transumpta authontica statutorum et privilegiorum apostolicorum Ludovici Cecii pro basilica, s. XVI, ib. E = Liber C: Transumpta authentica instrumentorum casalium basilicae per Ludovicum Cecium notarium a. 1200. 1300. 1400, s. XVI, ib. F = Liber I: Exemplaria bullarum et privilegiorum basilicae s. Petri, s. XVI, ib. O = Liber visitatiouum A (Demetrii camerarii), s. XV— XVI, ib. H = Liber visitationum D: Summarium ecclesiarum subiectarum (lo. Bapt. Corradi vicarii ab a. 1582 ad a. 1585), s. XVI, ib. / = Liber visitationum E, s. XVI, ib. K = Informatio abbreviata in facto capituli s. Petri, ex processu a. 1354 iu archivo Vaticano misso ad Urbem ex Avenione a. 1633, super oblationibus factis in altaribus bas. s. Petri inter capitulum et commissarium apostolicum, coU. a Fel. Contelori, Arch. Vat. praefecto 1) in calce Lib. L: Exemplaria bullarum et aliorum pro basilica, s. XVII, ib. [K^J; 2) in Miscellanea, s. XVII, Roma Bibl. cap. di S. Pietro H 61 f. 100 et f.254 [Ky-, 3) ap. Torrigio Memorie diverse di Roma, s. XVII, Roma Arch. Vat. Misc. Arm. III t. 121 [K*J; cf. G5tt. Nachr. 1900 p. 127 sq. L = Fel. Contelori Bullae et brevia Alexandri III, s. XVII, Roma Arch. Vat Misc. Arm. VII t. 127. M = lac. Grimaldi Instrumenta antiquissima, a. 1617, cod. Vat. lat 6438; cf. 65tt Nachr. 1903 p. 17. ^ = I. Grimaldi Catalogus omnium archiprcsbyterorum ss. Vaticanae bas., a. 1620, Roma Bibl. cap. di S. Pietro H 1 [N^J et eiusdem operis alterum exemplar, a. 1635. cod. Vat Barb. 2719 (XXXIV 36, oHm 1147) [N^. - L Grimaldi Liber canonicorum ss. Vaticanae bas. etc., a. 1622, Roma Bibl. cap. di S. Pietro m. O = (lo. Bapt. Nardoni) Memorie di alcuni arcipreti antichi, s. XVII, ib. (H 3). P = Ronconi Collectanea de bas. Vaticana, s. XVII, ib. Q = Miscellanea, s. XVII, ib. (H 61). -K = De ecclesiis urbis Romae vol. II f. 122 sq., s. XVII, Roma Arch. Vat. Misc. Arm. VI t. 30; cf. Gdtt Nachr. 1900 p. 385. S = Vitae sanctorum et alia monumenta antiqua, s. XVI sq., Roma Bihl. Valli- cell. G 94; cf. G6tt Nachr. 1903 p. 134. T = Miscellanea, 8. XVII, Roma Bibl. Casanat 2098 (X V 25); cf. Gdtt Nachr. 1903 p. 120. U = Miscellanea, s. XVII sq., Roma Bibl. Corsin. 1104 (41 F 25); cf. G6tt Nachr. 1903 p. 123. V = Snmmarium instrumentorum . . in archivo bas. s. Petri, s. XVI, cod. Vat Barb. 2509 (XXXIII 29, olim 2075); cf. GOtt Nachr. 1903 p. 88. W = Carlo sen. Strozzi Spoglio delle scritture del capitolo della basilica di S. Pietro in Spoglio QQ 1238 p. 1 sq., s. XVII, Firenze Bibl. naz. (Magliab. XXXVII 306). X = Varie memorie e scritture appartenenti alla basilica, capitolo e clero di S. Pietro in Vaticano, s. XVIII, Roma Bibl. cap. di S. Pietro (H 237). Y = Onuphrii Panvinii Schedae, s. XVI, Roma Arch. Vat Misc. Arm. XI t. 34 [Y'J et Arm. XV t 128 [Y^; cf. G6tt Nachr. 1901 p. 2sq. Z = Angeli Massarelli Miscellanea voL I. II, s. XVI, San Severino Bibl. comunale ; cf. G6tt Nachr. 1898 p. 505 sq. Digitized by Google 136 Rom»- i*l (314—35) nov, 18 Silvester I basilicam b. Pctri sollemniter consecrat; maximam remissionem omnibus ad eam devotc venicntibus condonat, Romanis et circumiacentibus 1 anni, Tuscis, Lombardis et Apulis et ceteris mare non transeuntibus 2 anno- rum, sed et his, qui maria transmeare noscuntur, 3 annorum. lAiud, a Petro MaUio c. 1 et a Maphaeo Vcgio lib. 1 c. 2 (qui diem dedicationis 14 kal, dec, praehet). — Reg. JK, — . Spurium. — cf. Eccl. s. lohannis iu Laterano n. 1. *2 (468-83) Simplicius ^constituit ad s. Petrum apost. . . hebdomadas, ut presbyteri manerent propter poenitentes et baptismum : . . regio VI vel VII ad s. Petrum**. V. Clerus urbis Romae n. 3. — cf. Simplicii inscriptionem (edd. G. Marini ap. Mai Scr. vet. nova coU. V 106 n. 2; De Rossi Inscr. chr. II* 144 n. 3; Grisar Anal. Rom. I 78). *3 523 Hormisdas concedit Petro extribuno voluptatis et lohannae eius coniugi sepulcri locum in basilica b. Petri. Laud. in indcriptione, quae exstat in cryptis Vaticanis (edd. Torrigio *p. 87; '••p. 95. Donii Ifiscr. p. 537, Muratori Nov. thes. vct. inscr, IV 1874, GaUetti Inscr, Botn. I 4 n. 8, Dionigi p, 68 tab. XXV, CanceUiert III 1239. De Eossi Inscr, chr, 1 448 n. 989. Dufresne p, 27 n, 42. C, M, Kaufniann Die Grotten des Vatican (Maim 1902) p. 35, — Beg, JK, — . *4 563 lohannes UI concedit Marcello subdiacono regionis sextae eiusque posteris sepulcri locum in basilica b. Petri. Laud. in inscrij)tione, quae exstat in cryptis Vaticanis (edd. Torrigio ^p.85; ***jp. 93. Donii Inscr. p. 537. Muratori Nov. thes, vet. inscr. IV 428. GaUctti Inscr. Bom, 1 4 n.8, Dionigi p. 53 tab. XXIV, CnnceUieri III 1240. De Rossi Inscr. dir, 1500 n, 1096. Dufresne p. 26 n. 38, Kaufmann p, 35, — Beg. JK. —, *5 (590—604) Gregorius I praecipit, ut supcr corpus b. Petri missae celebrentur. Laud, in Vita Gregorii I (Lib. pontif. ed. Duchesne I 109. 312; Momtnsen p. 162) ct in Vita Gregorii M. auct. lohanne diac, lib, II c. 20, — Beg, JE, — . De re cf. Martorelli p. 86. *6 (590—604) Qregorius I praecipit, ut ad altare maius b. Petri nuUa consecratio fiat, nisi Romani pontificis . ., et constituit quatuor diaconos cardinales ad s. Petrum, qui legant evangelium ad missam et praediccnt unusquisque in hebdomada sua. Laud, a Petro MaUio c. 4 et a Maphaco Vegio Ub. III. — Beg, JE, — . Sed Petrus Mallius uotitiam, quae ad Simplicium spectat (n. 2), false ad Gro- gorium I refert. *7 (590—604) Gregorius I consecrat oratorium s. Luciae ante eccl. s. lohannis ad Fontes. Laud, a Petro MaUio c. 6 (ub a uostris maioribus accepimus). — Beg. JE. — . 8 (716—30) nov. 13 Gregorius 11 Petro et Paulo apostolorum principibus: statuit, ut loca vel praedia cum olivetis pro concinnatione luminarium immutilata permaneant. — Quotiens laudi. Dat. id. nov. imp. piiss. Leone. Digitized by Google Eccl. 8. Petri in Vaticauo. 137 Decretuni exstcU in porticti basUicae Vaticanae incisum duabtM tabulis mamwreis; teriia desidcratur, sed suppletur ex: Roniani can. Descriptio bas. Vat, (cod. Vai, lat, 6757 f, 8»)^ r, Sabini Syll. inscr, chr. (cod, Marc. cl, X c. 1V5 f, 278'), 0. Panvinii De reb, bas. Vat. (cod, bUd. s. Petri G 10 f. 143' et codd. Vat), A. MassareUi MisceU. II f 100 et f 459^; L B, Donii Inscr. (cod. Vat, lat. 7113 f 74 et cod. Vat. Barb. 2756 (XXXIV 73) p, 360), Const. Caietani Acta SS. (cod. bibl. Aleocandr, 92 p, I f 239), I. (rrinuddi Instrumenta autentica transUUio- num a, 1619 (cod. Vat. Barb. 2733 (XXXIV 50, olim 2376) f 334') aliisque. — Edd. Baronius Ann. ad a. 604 c. 19. Severano p. 113. P. De Angdis p. 81. Alveri II 165, I, B. Donii De restituenda salvbritate agri Bomani. Opus posthumuni (Florentiae 1667) ad p. 64, Piazza Efem. Vat. p. 306 (itcd.). dampini De sacris aedif p, 81, Acta SS. VII iun, App. p. 39, Vaccondio p, 88, S. GregorU M. Opp. ed. Maur. IV 328, Bianchini praef ad Anastasium I, I. Fontanini Discus argenteus votivus veterum christianorum Perusiae repertus (Bomae 1727) p. 35. BuU, Bom, ed, Cocqudines 1 142 n, 5 = BuU. Bom. ed. Taur. 1227 n, 5, Ang. Bocca Jhesaurus pontifidai^um scurarumque antiquitatum II (Bomae 1745) 411. BuU. Vat. I 7. G(Uletli Inscr, Bom. 1 11 n. 16. G, Marini Pap. dipl. p. 293. G. Marini ap. A. Mai Scr, vet, nova coU. V 209 n. 1. Mignanti II 284 n. 17. G. B. De Bossi BuUett, di archeol, crist. Ser. II t, I (1870) 98 et Inscr. chr, II^> 209. 411. 413. — Begg. J. 1676, JE. 2184, Uoc privilegium laudatur iam a lohamie diac. in Vita Gregorii M. (lib. II c. 20) quasi Gregorii I diploma; quem secutus est Romanus can. hanc inscriptionem praebens : Privilegium beati Gregorii primi (cf. etiam P. Mallius c. 2. 4 et M. Vegius lib. II c. 3). Editores itaque omnes usque ad Cocquelines et editores bullarii Vati- cani privilegium Gregorio I attribuerunt. — Adnotare iuvat, idem prooemium iu- vcniri in Gregorii diaconi, postea papae, donatione a. 587 (edd. Mittarelli Ann. Camald. IV App. p. 000 n. 1 ; Marini Pap. dipl. p. 137 n. 89 et Mon. Germ. Epp. II 437 App.) — cf. V. Pflugk-Harttuug in Quellen und Forschungen IV 170 sq. 9 732 aprU, 12 Gregorius III in concilio statuit, ut sanctorum festa celebrentur in oratorio a sese constructo intro ecclesiam s. Petri , et ut tria monasteria ss. lohannis et Pauli, 8. Stephani, et s. Martini, id est eorum congregatio, omnibus diebus . . tres psalmos et evangelia matutina Deo canant. Decretum, olim in oratorio s, Mariae Vaticanae basilicae insctdptum tribm ttibtilis lapideis, quamm duo tantum fragmenta adhtu: exstant in cryptis Vaticanis, Totitis vero decrcti tcxtum pracbcnt cod. lat. Monac. 6355 s. IX f 257', cod. Vat. Beg. 1021 s. IX f 212*, cod. Vat. lat, 7222 s. IX f 483 fcf G. B. De Bossi in BuUeit, di archeol. crist, Scr. V a. I (1890) 154 et a. III (1892) 151] et P. Sabini SyU. inscr. chr, in cod. Marc, cl. X c. 195 f 279*. fcf etiam Grimaldi Instrumenta autentica transkUionum a. 1619 in cod, Vat, Barb. 2733 (XXXIV 50, olim 2376) f 287']. — Edd. Torrigio * p. 64. 78; «• *p. 71. 72. 86. Alveri II 188. Ciampini De sacris aedif p. 101 = Mansi XII 300. Vaccondio p. 121. Bianckini praef ad Anastasium I. Gizzi p, 56. Dionigi >p. 17 tab. VIII; *p. 8 tab. IV, V. Amaduzsi Dissertazione canonico-filologica sopia il titolo deUe istituzioni canoniche de officio archi- diaconi in Calogierd Ntiova raccoUa XVII (1768) 22. CanceUieri De secretariis III 1305. G, Marini ap. A. Mai Scr. vet. tiora coU. V 27 n. 1; 465sq. Sarti e Settele p. 19. G. B. De Bossi in Annali deUe scienze religiose 1854 p. 12 et Inscr. chr. II^ 412. 414—17 = Dtichesne Lib. potUif I 422; II 565. 0. Giinther in N, Archiv XVI (1891) 244, Grisar Ancd. Bom. 1 171 n. 19 (tab. II n. 4). Dufresne p. 10. 11. — Beg. JE. I p. 742. De hoc decreto cf. Vitam Gregorii III (Lib. pontif. ed. Duchesne I 417. 421). — Petrus Mallius c. 2 narrat insuper, Gregorium III altare b. Mariae in basilica con- secrasse. — cf. etiam v. Pflugk-Harttuug in Quellen imd Forschungen IV 172. *i(? (7dl'-52) Zacharias instituit XX auri libras pro emendo oleo annue, ut de lucro eorum in luminariis apostolicis proficiat, et constitutum sub anathematis vinculo obligat. Digitized by Google 138 Roma. Laud. in VUa Zachariae (Lib. potUif. ed. Duchesne 1 432). — Beg. JE. 2302 a. cf. etiam Viiam Gregorii II (1. c. I 410), ubi legimus, eum ad luminaria b. Petri apost. dimisisse solidos mille. *11 (772—95) Hadrianus I donat canonicis castrum Capracorum. Laud. a P. MaUio c. 2 et a M, Vegio lib. IV, qui tamen addit et fiindum quendam optimum vocatum Bravi. Sed errcU Vegius , asserens hanc donationem Hadrianum I pro mon. 8. Stephani fecisse; Hadrianus enim IV inter alios fundos canonicis etiam fundum Braoi confirmavii (n. 36). — Beg. JE. — . cf. Latium, Capracorum. *12 (772-95) Hadrianus I constituit, ut quatuor vicibus in anno farum a sese donatum accendatur, id est in natali Domini, in pascha, in natali apostolorum et in natali pontiiicis. Laud. in Vita Hadriani I (Lib. pontif. ed. Duchesne I 499). — Beg. JK —. *13 (827—44) Gregorius IV decemit, ut monachi, qui ad officium persolvendum in ecclesia b. Petri apost. sunt constituti, omnibus diebus ibidem laudes Deo canere non desistant. Laud. in Vita Gregorii IV (Lib. pontif. ed. Duchesne II 74). — Beg. JE. — . *14 (844—47) Sergius H concedit canonicis ecclesias ss. lohannis et Pauli, s. Martini, s. Stephani maioris et s. Stephani minoris ad eorum usus destinatas. Laud. in n. 21. 35. 42. — Beg. JE. — . *15 (847—55) Leo IV condit magnum privilegium charticinium , donans canonicis in per- petuum ecclesiam Salvatoris, quae est posita in Turrione (quam siquidem ecclesiam ipse pontifex ad sepulturam omnium peregrinorum ultramontanorum fecerat), et ecclesiam s. lustini positam in monte Saccorum (quam fecerat ad sepulturam omnium peregrinorum latinorum), nec non et ecclesiam s. Peregrini extra civitatem Leoninam positam cum tenimentis suis, et eccle- siam b. Mariae in Palazolo positam, et ecclesiam s. Georgii mart. post s. Petrum positam. Laud, aPetro MaUioc. 2 et a Maphaeo Vegio lib. II c. 3 etinn.21.35.42. — Beg.JE.—. Attamen errat Mallius, coniundens hoc diploma cum privilegio Leonis IV a. 854 aug. 10 monasterio s. Martini concesso, itemque Schiaparelli p. 43 n. 2, qui haec duo privilegia unum idemque esse coutendit. Sed valde diversa sunt quae in his duobus continentur; inimo credid^rim, Leonem IV, ita ut postea LeoIX, tum canonicis b. Petri tum singulis mouasteriis apud s. Petrum sitis nonnulla privi- lcgia concessisse. *16 (885—91) Stephanus V „cum in basilica b. Petri . . cemeret nocturnis laudibus vix semel thimiamatis incensum oflferri, instituit, ut per singulas lectiones et responsoria adoleatur''. Laud. in Vita St^hani V (Lib. pontif ed. Duchesne II 194). — Beg. JL. — . Digitized by Google Eccl. s. Petri in Vaticano. 139 *i7 (885^91) Stephanua V, malain consuetudincm invoniens, ut presbyteri, qui ibidem Domino sacriiicium quotidie olferebant, omni anno unam wittam consue- tudinaliter darent (quam consuetudinem sanctae memoriae Marinus pp. fregerat) . . ., sub forti obtestatione praecipit, ut nullus umquam ab eis non solum hoc, verum etiam aliquod tributum accipiat, sed cum omni honore, sicut sacerdotes oportet, suum peragi officium eis liceat. Laud. in Vita Stephani V (lAb. pontif. ed. Duchesne II 194), — Beg, JL. — . 18 1026 dec. 17 (31) lohannes XIX Petro ep. Silvao Candidae etc. : concedit in perpetuum sanctum diem sabbati ad baptismi sacramentum celebrandum et totum officium facicndum in ecclesia b. Petri, et statuit, ut omni annua die dominica pal- marum cum processione ab ecclesia s. Mariae in Turri exeat et veniens ad magnum altare s. Petri missam celebret, similiter et omni anno in die coenae Domini missam celebret, ,OIoria in excelsis^ Deo dicat, sanctum chrisma conficiat, itemquc omni anno die parasceve super ipsum altare maius totum officium reverenter faciat; concedit certis diebus oblationes. y. Latium, Ep. Silvae Candidae. — De re cf. P. Fabre Les offirandes dans la basilique Vaticane in Melanges XIY (1894) 225 sq. *19 (1031) mai 13 lohannes XIX dedicat altare in honorem s. Martialis in basilica s. Petri ad meridianam templi partem. Laud. in lohannis XIX epistola ad lordanum ep. Letnovicen. cunctosque GaUiarum episcopos missa (Begg, J, 3114, JL. 4092), — Beg. JL. — . 20 1037 nov, Benedictus IX Petro ep. Silvae Candidae etc: repetit lohannis XIX privi- legium episcopis ss. Rufinae et Secundae (Silvae Candidae) concessum (n, 18), V. Latium, Ep. Silvae Candidae. 21 • 1053 aiyril, 1 Leo IX lohanni archipresb. eccl. b. Petri et eiusdem eccl. servitoribus: con- firmat ad exemplar Sergii II (n. 14) et Leonis IV (n, 15) ecclesias ss. lohannis et Pauli, s. Martini, s. Stephani maioris et s. Stephani minoris, eorum usibus destinatas, cum earum possessionibus, et concedit facultatem in propriis fundis ecclesias construendi et in ipsorum ecclesiis episcopalia recipiendi a quocum- que catholico episcopo. — Convenit apostolico moderamini. Dat. kal. april. p. m. Friderici diac. 8. R. E. bibl. et canc. vice d. Hermanni archicanc. et Colonien. archiep., a. d. Leonis IX pp. 5, ind. 6. B^ a, 1340 febr. 14, B^ a. 1360 iun. 5. B* 8. XIV. [D f, 65', 76. 84. 141, F f. 176'. 180. 181. 182'. I f 82f. f.3 Exc. S f 133]. — Edd. BuU, Vat, I 33 ex B* = Migne CXLIII 723 n. 81, SchiapareUi n. 18 ex i?>-». — Begg. Betrus MaUius c. 6. M, Vegius lib, II c, 3. Torrigio «» p. 327. J. 3262, JL, 42V4. cf. eiusdera Leouis IX privilegia pro raon. s. Martini a. 1053 mart. 21 (u. 4) et pro mon. 8. Stephani maioris a. 1053 mart. 24 (n. 6). Digitized by Google 1 40 Roma. 22 (1049—54) Leo IX Petro apost: oflfert deeimam de oblationibus fidelium in altari b. Petri ad constructionem et resartionem sacri templi. — Ego Leo epi- scopus. t Ego Leo . . . roboravi. B o. 1350 iMO». 10. KK X* f. m. 254 Exc. [N^ f. 13. N^ f. 13. f 6. Q f. 193]. — Edd. Baromw Ann. ad a. 1049 c. 30 = Severano p. 117 = Fiazza Efem. Vat. p. 219, = Moretti Biius p. 47, = BuU. Bom. ed. Cocqudines 1 367 n. 10 = BuU. Bom. ed. Tau/r. I 591 n. 10 = Mansi XIX 671 = Hunkkr Leo IX p. 295. BuU. Vat.l35exB = Migne CXLIII 736 n. 90. SchiapareUi n. 19 ex B. — Begg. Bortjia Vat. conf p. CCXIV. J. 3272. JL. 4309. 23 1057 tnai. 8 Victor II Humberto ep. Silvae Candidae etc.: concedit quicquid auri, argenti, pallii seu cerae vel quarumcumque rerum omnino iactatum vel positum fuerit vel oblatum certis diebus in toto altari maiore s. Petri sive in eius confessione. V. Laiium, £p. Silvae Candidae. 24 1058 iun. 1 Benedictus X Bo., Sergio et Bo. prioribus mansionariorum scholae con- fessionis b. Petri etc.: concedit medietatem integram omnium utilitatum et ministeriorum de altari dominico s. Petri; alteram vero medietatem donat presbyteris quatuor monasteriorum s. Petri. Excerptum KK K^ f. 100 et f. 254. KTf 108. — Edd. GoU. Nachr. 1900 p. 147 n. 6. Schiaparelli n, 22. — Beg. JL. — . cf. aliud privilcgium eiusdem Beuedicti X pro monasierio s. Stephani miuoris (u. 2). — De mansionariis scholae confessionis cf. Cancellieri De secretariis bas. Vat. I 462 sq.; Borgia Vat. conf. p. LVlllsq.; Martorelli p.48 8q. 25 (1074—75) Gregorius VII omnibus christianis etc: promittit, se ter in anno cum omnibus Romanis ecclesiis gencraliter missam celebraturum et septies specialiter illorum clericorum ct laicorum, qui a Guillelmo glorioso Aquitaniae duce ad auxilium pracstandum incitati, unoquoque anno de suis rebus oblationes largiri disposuerunt ad ecclesias b. Petri et b. Pauli restaurandas, memoriam inter sacra missarum sollemnia habiturum, ut Deus eos a cunctis peccatis absolvat. — Notum vobis fieri. Edd. lyAchery Spicil. » IV (1661) 232 ad a. 1044 ex cod. 8. AWini Andegaven.; » III (1723) 398 = Amort Hist. indulg. I 126, = Bidl. Vat. III App. p. 3, = Borgia Vat. conf. p. CCXIV, = Mansi XIX 611 = Migne CXLII 573 n. 2, omnes ut epistolam GregorU VI. L. BeUsU in Bibl. de Vioole des chartes (XXVI) Ser. VI t. I (1865) 560 ex cop. Martene (ex cod. Andegaven. 355) = AnaL iuris pontif X 418 ut huUam Gregorii VII. — Begg. J. 3137 ad a. 1045—46 inter Gregorii VI acta. JL. 4916 ad a. 1074-75 et JL. 5273 ad a. 1084. Hauc epistolam uon Gregorio VI, immo Gregorio VII attribuendam esse, E. SteindorfF Jahrblicher des Deutschen Reichs unter Heinrich III 1. 1 492 sq. fusius exposuit. *26 1105 nov. 17 Paschalis II dedicat basilicam b. Petri. Latui. in Paschalis II epistola a. 1105 nov. 26 (J. 4515. JL. 6054). — B^g. J. p. 490. JL. I p. 722. De die dedicationis viri docti inter se dissentiunt; cf. JL. I p. 723 ad JL. 6054. Digitized by Google Eccl. s. Petri in Vaticano. 141 *27 (1123) mart 25 Calixtus II in festo annuntiationis b. Mariae cum toto concilio lapidem altaris b. Petri satis honoriiice et devote consecrat et concedit remissionem trium annorum annualiter ad eam devote venientibus. Laud, a Pdro MaUio c, 8 (sicut invenimus in libris nostris scriptum) et a Maphaeo Vegio lib, II c. 3 (cf. BaroniuB Ann. ad a. 1124 c. 6; Sindone p, 139). — Reg. JL. — . *2S (Laterano 1123 mari. 27) Calixtus II concedit privilegium ^do littera Verventana (i. e. Beneventana; cf. Marini Pap, dipl. p, 226 not. 3) super accepta" (i. c. ohlationibtis). Ijuud. in inventario mec. XIV— XV. — Beg. SchiapareUi n. 34. JL, — . Ad hanc rem referendam esse puto notitiam in Actis concilii (edd. Mansi XXI 281. 301; Mon. Germ. Leg. 11 182 et Constit. I 574; Regg. J. p. 543. JL. I p. 810): Calixtus II in concilio interdicit, oblationes de altari b. Petri a laicis auferri. — cf. etiam Vitam Calixti II (Lib. pontif. ed. Duchesne II 323): fundos atque casalia b. Petro donavit. 29 Laterano 1138 mai. 23 InnocentiusII canonicis ss. lohannis et Pauli, s. Martini, s. Stephani maioris et s. Stephani minoris ad servitium ecclesiae b. Petri deputatis etc.: confirmat ecclesias et possessiones, nominatim medietatem oblationum altaris s. Mariae et possessionum ecclesiae s. Mariae in Turri, medietatem quoque oblationum altaris s. Gregorii et ecclesiarum s. lohannis et s. Petronillae. — Liquet omnibus. Ego Innocentius etc. Subscr. 16 card. Dat. Lat. p. m. Aimerici S. R. E. diac. card. et canc, 10 kal. iun., ind. 1, inc. d. a. 1138, pont. v. d. Innocentii pp. II a. 9. A. fc f 42^. D f m. F f 30'. r» f 7(r. ?& et y* f 270. 271* exc. z f 23' Exc. (8 kal. iul.)7. — Edd. BuU. Vat. I 46 ex A = Migne CLXXIX 364 n, 317. Sdiia- paretti n. 37 ex A. — Begg. P. MaUius c. 8. Torrigio ** *p. 149, 327. De Angelis p. 154. Moretti Bitus p. 60. Cancdlieri II 1057. J. 6637. JL. 7899. 30 1144 aug. 12 Ex licentia et auctoritate (Lucii II) pp. Cencius et Peregrinus presbyteri et Petrus Guidonis canonici concedunt Sarraceno Gregorii de Ceca medie- tatem domus terrineae teguliciae. V. chartam ap. SchiapareUi n. 40. — Beg, JL, — . 31 Segni (1151) iul, 13 Eugenius UI C(onrado) Sabinen. ep., vicario apostolico: mandat, quatenus ad ecclesiam b. Petri proxima dominica vadat et in conspectu populi de quarta parte oblationum altaris b. Petri a sese canonicis concessa (cf, n. 32) canonicos ipsos investiat. — Ea quae iienda. Dat. Signiae 3 id. iul. B saec. XII in cod. 135 C f 127 hibl. 8. Petri. — Edd. GMt. Nadir, 1903 p. 663 n. 8 ex B. SchiapareUi n, 43 ex B. — Beg. JL. — . 32 Eoma S. Pietro 1153 aprU 10 Eugenius III Bemardo presb. card. s. Clementis et ecclesiae b. Petri archi- presbytero atque ceteris eiusdem ecclesiae canonicis etc: concedit quartam partem omnium oblationum, quae de altari b. Petri et tam de arca quam Digitized by Google 142 Boma. de omnibus miniBteriis ipsius ecclesiae, praeter de ministerio b. Leonis, pro- veniunt. — Beatorum Petri. Ego Eugenius etc. Subscr. 26 card. Dat. Bomae ap. B. Petrum p. m. BosoniB S. B. E. scriptoris, 4 id. april., ind. 1, inc. d. a. 1153, pont. v. d. Eugenii III pp. a. 9. A. [B a. 1350 mai, 10, C f. 3. D f. 65* et f 57 (4 kal. april.). F f 31 (4 kal. april). KKK* f 232.258 Exc. N^f 31 HN* f 27 (exLibroo(m8tituHaimm==D), Qf232. T^f56 etY^f 307 Exc. Z f 25* Eocc.J. — Edd. Baronius Ann. ad a. 1153 c. 1 exA^ Manrique Ann. Cisterc. II 217, = De Angdis p. 17, = Butt. Eom. ed. CocqueUnes 11 328 n, 51 = BuU. Eam. ed. Taur. 11587 n. 51, = Moretti Eitua p. 60. BuU. Vat. I 51 ex A. Nouveau traiU de diphmatique V 271 Facs. Manai XXI 632 n.9 exA = Migne CLXXX 1588 n. 575. SchiapareUi n. 44 exA. -- Begg. P. MaUius c. 2. M. Vegius lib. II c. 3. Torrigio «• *p. 107. J. 6718. JL. 9714. *33 (1145—53) EugeniuB III canonicis s. Petri praeceptum dat erigendi altare in oratorio b. Mariae, quod est in choro canonicorum. iMud. a Petro MaUio c. 2. — Eeg. SchiapareUi n. 45. JL. — . 34 Roma S. Pietro 1155 ian. 20 Hadrianus IV Bemardo presb. card. s. Clementis et eccl. b. Petri archi- presbytero atque ceteris eiusdem ecclesiae canonicis etc. : repetit Eugenii III (n. 32) privilegium. — Beatorum Petri. Ego Adrianus etc. Subscr. 18 card. Dat. Bomae ap. b. Petrum p. m. Bolandi S. B. E. presb. card. et canc.,^ 13 kal. feb., ind. 3, inc. d. a. 1154, pont. v. d. Adriani pp. IHI a. 1. A. [D f. 59^. F f. 22*. K\ K* f 101 et f 259 Exc. E f 142. X f 18. Y» f 27 et r* f 324 Exc. Z f 27 Exc.J. — Edd. BuU. Vat. 1 53 ex A = Migne CLXXXVlll 1382 n. 15. Schiaparem n. 46 ex A. — Eegg. P. MaUius c. 2. J. 6837. JL. 9984. 35 Laterano 1158 feh. 10 Hadrianus IV Bemardo tit. s. Clementis presb. card. et archipresbytero canonicae bas. et eiusdem canonicis et rectoribus quatuor monasteriomm etc. : confirmat ad exemplar Sergii II (n. 14)^ Leonis IV (n. 15)^ Leonis IX (n. 21) et Innocentii II (n. 29) ecclesias, possessiones, oblationes et iura. — Liquet omnibus. Ego Adrianus etc. Subscr. 16 card. Dat. Lat. p. m. Bolandi S. B. E. presb. card. et canc, 4 id. feb., ind. 6, inc. d. a. 1157, pont. v. d. Adriani pp. mi a. 4. A. [B^ s. XII. B» a. 1289 mai. 14. C f 14. D f 129. E f 222 Exc F f. 3t (id. feb.). Q f 346 Exc. Y' ^69^ et Y* f 332 et f 329' Exc. Z f 28 Exc.]. — Edd. BuU. Vat. I 57 exA = Migne CLXXXVIII 1557 n. 182. SchiaparelH n. 47 ex A. — Eegg. P. MaUius c. 2. M. Vegius lib. II c. 3. Torrigio Historica narrazione deUa chiesa par- rocchiale etc. di S. Qiacomo apost. in Borgo (In Eoma 1649) p. 7. J. 7037. JL. 10387. *36 (1158) Hadrianus IV Bolando tit. s. Marci presb. card. et cancellario, Alberto tit. 8. Laurentii in Lucina, Willielmo tit. s. Petri ad Vincula presb. et Baimundo s. Mariae in Via lata diac. card.: committit controversiam inter canonicos s. Petri et G. Sutrinum ep. super ecclesia s. Silvestri amicabiliter componendam. Laud. in n. 37. — Eeg. JL, — . Digitized by Google Eccl. s. Petri in Vatieano. 143 37 Velralla (1158) iul 12 Iladrianus lY eccl. s. Petri canonicis: coniirmat compositionem factam a praedictis cardinalibus (n, 36) de controvcrsia inter canonicos et G. Sutrinum ep. super ecclesia s. Silvestri. — Ea quae a. Dat. Yetrallae 4 id. iul. A. [C f. 220. O f. 66' ExcJ. - Edd. BuU. VaJt. I 60 ex A =^ Mi^ne CLXXXVIII ]573 n. m. Sdhiaparelh n. 48 ex A. ^ Regg. J. 7051. JL. 10423. ♦58 (1154-^59) Hadrianus lY donat canonicis s. Petri castrum Yaleranum in episcopatu Civitatis Castellanae positum. Laud. a Petro MaUio c. 2 et a Maphaio Vegio lib. II c. 3. — Begg. Torrigio «• »p. 366. Butt. Vat. I 85 not. a. SchiapardH n. 49. JL. — . 39 Roma 8. Pietro 1178 aprU. 30 Alexander III lohanni presb. card. ss. lohannis et Pauli et eccl. b. Petri archipresbytero atque ceteris canonicis etc. : repetit Eugenii III (n. 32) et Hadriani IV (n. 34) privilegia. — Beatorum Petri. Ego Alexander etc. Subscr. 1 1 card. Dat. Romae ap. s. Petrum p. m. Alberti S. R. E. presb. card. et canc, 2 kal. mai., ind. 11, inc. d. a. 1177, pont. v. d. Alexandri pp. m a. 19. A. [D f. 60" (2 kal. mart.). F f 23*. KK K* f 101 et f 259 Exc. L. N^ f 33 Exc. (kal. mart.). Y » f 27 (2 kal. roart.) ei f 34 Exc. Z f 33 Exc.J. — Edd. BuU. Vat. I 64 ex A = Migne CC 1172 n. 1348. SchiapareUi n.60 ex A. — Begg. J. 8586. JL. 13060. 40 Laterano (1166-79) mai. 27 Alexander HI archipresbytero et canonicis s. Petri: statuit, ut, salva quarta parte, quae canonicis, sicut Eugenius III (n. 32) constituit, salvis etiam consue- tudinibus, quae papae et curiae et cardinalibus aliisque ecclesiis et ecclesia- sticis personis de antiquitate debentur, quarta oblationum portio pauperibus per provisionem eorum, qui a sese ad hoc deputati fuerint, iideliter erogetur. — Si diffusis. Dat. Lat. 6 kal. iun. C f 1'. — Edd. BuU. Vat. 1 134 ex C ut buUam Alexandri IV ad a. 1256 (Potthast Beg. 16397). SchiapareUi n. 62 ex C. ^ Beg. JL. —. cf. Albinns (ed. Fabre-Duchesne I 9 not. et II 109): Ecclesia sancti Petri XX solidos Lucensium. *41 (1166—81) Alexander III canonicis b. Petri: confirmat ecclesiam s. Mariae in Caterina cum parochia et omnibus ad eam pertinentibus. Laud. in n. 42 et in Innocentii III buUa a. 1205 oct. 15 Potihast Beg. 2592. — Beg. SchiapareUi n. 66. JL. — . Hoc priyilegium unum idemque esse videtur ac sententia Alexandri III lata in causa inter canonicos s. Petri et clericos s. Lanrentii in Damaso super ecclesiis s. Mariae et Catharinae , cuius mentionem fecit Anibaldus Urbis senator in diplo- mate a. 1224 mart 12 (Bull. Vat. I 69 noi b; Cancellieri III 1414 sq.). — De ecclesia hodie S. Caterina della Rota cf. BuII. Vat I 69 not. b. 42 Verona 1186 iun. 13 Urbanus m canonicis basilicae .. et rectoribus quatuor monasteriorum etc. : confirmat ad exemplar Sergii II (n. 14)^ Leonis IV (n. 15)^ Leonis IX (n. 21)^ Innocentii II (n. 29) et Hadriani lY (n. 35) ecclesias et possessiones , inter Digitized by Google 144 Roma. quas ecclesiam s. Mariae in Caterina ab Alexandro III (n. 41) eoniirmatam, oblationes et iura. — Liquet omnibus. Ego Urbanus etc. Subscr. 1 7 card. Dat. Veronae p. m. Alberti S. R. E. presb. card. et canc. , id. iun., ind. 4, inc. d. a. 1186, pont. v. d. Urbani pp. III a. 1. B 8. XIV, K\ K* f. 101 d /*. 259 Exc. R f. 145. — Edd. Bull Vat. I 68 ex B = Migne CCII 1402 n. 42. 8dii(jtf)areUi n. 70 ex B. — Eegg. Torrigio *-»p. 418. J. 9826. JL. 15 632. 43 Laterano 1188 april. 26 Clemens III canonicis eccl. s. Petri et rectoribus quatuor monasteriorum: concedit tertiam partem oblationum, quae veniunt ad manus Portuen. ep. etc. per omnia ut supra in privilegio Urbani III (n. 42), — Dat. Lat. 6 kal. mai., ind. 6, a. d. 1188, pont. a. 1. Excerptum KK K^ f 101 et f 260. — Edd. G6U. Nachr. 1900 p. 189 n. 39 ex K. SchiapareUi n. 72 ex K. — Reg. JL. —. Laudatur etiam in Innocentii III privilegio a. 1205 oct. 15 Potthast Reg. 2592 et in inventario s. XIV: ^ltem bulla Clementis pp. continens hospitalia et ecclesias basilicae subiecta" (Schiaparelli 1. c. p. 421). 44 Laterano 1188 iun. 2 Clemens m canonicis basilicae . . et rectoribus quatuor monasteriorum etc: repetit Eugenii III (n, 82) privilegium. — Beatorum Petri. Ego Clemens etc. Subscr. 21 card. Dat. Lat. p. m. Moysi S. R. E. subdiac. vicem agentis canc, 4 non. iun., ind. 6, inc d. a. 1188, pont. v. d. Clementis pp. III a. 1. A. [D f 58*. F f 28' Exc. KK K* f 101 et f 260* Exc Y^ f 56* et f 7& Exc. Z f 37 Exc.]. — Edd. Bull Vat. I72 exA == Migne CCIV 1353 n. 61. SchiapareUi n. 73 ex A. — Begg. J. 10083. JL. 16267. Monasterinm ss. lohannis et Panli. Cf. Eccl. 8. Petri in Vaticano. Conditum a Leone I (n. t), apparet hoc monasterium antiquissimum inter tria illa monasteria, ss. lohannis et Pauli, s. Stephani, et s. Martini, apud basilicam Vaticanam constructa, quae enumerat Gregorius III in constituto synodali a. 732 (v. Eccl. s. Petri in Vaticano n. 9); quartum, s. Stephani minoris, aggregavit Stephanus II. Verum in privilegiis lohannis XIK et Benedicti IX pro episcopo Silvae Candidae (JL. 4076. 4110) quinque monasteria apud s. Petrum memorantur, quae pontifices Petro episcopo subiecerunt, videlicet s. Stephani maioris, et minoris, ss. lohannis et Pauli, et b. Martini , atque Hierusalem , constituta iuxta magnam ecclesiam s. Petri. Ceterum ss. lohannis et Pauli monasterium creditur stetisse in loco , quem hodie laeva basilicae Vaticanae pars, s. Michaelis et s. Erasmi altaribus in- structa, occupat (cf. BuII. Vat. I 33 not. a). Iluius monasterii abbas Quod- vultdeus ille fortasse fuit , quem Pelagius II in epistola ad Heliam Aqui- lejensem monasterii maioris basilicae b. Petri abbatem laudat (J. 686. JK. 1054); insuper sub Stephano III occurrit Georgius abbas (cf. Lib. pontif. ed. Digitized by Google idon. sa. lohannis et Pauli — Mon. s. Martini. |45 Duchesne I 484 not. 58), sub Nicolao I Saxus abbas (1. c. 11 162). Mona- sterium, dotatum a Leone III (1. c. II 23) et a Leone IV (1. c. II 130), Pauli V iu88u deletum esse traditur. Plura de monasteriis antiquis apud s. Petrum invenie8 ap. Panvinium lib. III c. 12; Lubin p. 336; Cancellieri III 1485 sq.; Martorelli p. Osq.; Armellini ^p. 743 sq. *1 (440—61) Leo I constituit monasterium apud b. Petrum apost. (quod nuncupatur 83. lohannis et Pauli). Ijatid. in Vitn Leonis I (Lih. pontif, ed, Ihtcheme 1 90. 91, 239; Mommsen p. 105. 254). — Reg. JK. -. Monasterium s. Martini. Cf. Eccl. s. Petri in Vaticano. Hoc monasterium, cuius initia tamen obscura sunt, memoratur a Gre- gorio m in constituto synodali a. 732. lam a Leone III dotatum (Lib. pontif. ed. Duchesne II 23. 31) et instauratum (1. c. II 28), Leo IV, qui ibi fuerat educatus (1. c. II 106), multis donis et ornamentis auxit (1. c. 11 111. 130. 133). Vetustissima huius ecclesiae privilegia I^udat Leo IX (n. 5). A Nicolao V monasterium solo aequatum est. De eius situ cf. Maphaei Vegii De rebus antiquis bas. s. Petri lib. IV (Acta SS. VII iun. App. p. 72) et lanningi commentarium 1. c. p. 145; O. Panvinii lib. III c. 9; Lubin p. 339; Cancellieri III 1489 sq.; Armellini ^p. 457; ^p. 739 8q. Documenta, quae ad hoc monasterium spectant, in tabulario canoni- corum basilicae Vaticanae inveniuntur. De codd. v. Eccl. s. Petri in Vaticano. 1 854 aug. 10 Leo IV [. . abbati] mon. s. Martini, quod situm est post absidam in introitu ecclesiae b. Petri etc: concedit ecclesias s. Salvatoris ad sepeliendos omnes peregrinos, s. Mariao q. v. Schola Saxonum, s. Michaelis q. v. Schola Friso- norum, s. lustini q. app. Schola Langobardorum una cum eccl. s. Zenonis, nec non fundora et alias possessiones. — [Convenit apostolico moderamini.] Scr. p. m. Theodori not. reg. et scrin. S. R. E., in mense et ind. ss. 2. f Dat. 4 id. aug. p. m. Theophilacti secundicerii s. sed. apost., imp. d. n. piiss. pp. aug. Lothario a Deo cor. magno imp. a. 37 et pc. a. 37, ind. 2. B» a. 1141. [B^ 8. XVUL M f. 13 Exc. P f 339] , — Edd, Bosio Boma aoUerranea p. U5 Exc, BUa. Vat, 1 15. G. Marini Pap, dipl, p. 14 n. 13 = Urlichs Cod, urbis Romae topoffr. p, 200. SchiaparelH n, 2, — Begg, P, MaRius c, 2, M, Vegius Kb, IV, GaHeUi Capena p, 38. GalletH Del primicero p. 97, M, Marini Nuovo esame deW autenticUa de' diphmi di Lud&rico Pio, Ottone I e Arrigo II (Boma 1822) p, 43, J. 1990, JE, 2653, De locis cf. Tomassetti in Arch. della Soc. Rom. II (1879) 155 sq. *2 (914^28) lohannes X concedit privilegium. Laud. in n, 4, — Beg, JL. 3575, K e h r , Italia pontificia I. 10 Digitized by Google 146 Roma. *S (1024-33) lohannes XIX concedit privilegium. Laud, in n. 4, — Beg. JL. 4105. 4 ms mart. 21 (20) Leo IX lohanni archipresb. eccl. b. Petri et eiusdem ecclesiae canonicis in mon. 8. Martini etc: confirmat ad exemplar Leonis IV (n, 1), Caroli M. imp. (Milhlbacher Reg. Kar, ^ 331; ^340), lohannis X (n, 2) et lohannis XIX (n. 3) possessiones propriis expressas vocabulis. — Convenit apostolico moderamini. Scr. p. m. Albini scrin. s. pal., a. 5 d. Leonis IX pp., ind. 6, martio m., 20 die. Dat. 1 2 kal. april. p. m. Frederici diac. S. R. E. bibl. et canc. vice d. Herimanni archicanc. et Colonien. archiep., a. d. Leonis IX pp. 5, ind. 6. JB» a. 1289 mai, 14. B* a. 1362 nov. 8. [D f. 7(/, E f. 222 Exc. F f 177, K^ et A'« f 100 Exc. iV« /*. 75' Exc. S f. 115, T f 55, U f 108, F» f 27* et f 85 Exc, r« f 161 Exc. Z f & Ex<;.J, — Edd. Bosio p, 115 Exc. BuU. Vat. I 22 = Van dm Bergh Oorkondenboek van EoUand en Zeeland (Amsierdam 1866) /» 52y = Migne CXLIII 704 n. 79, SchiapareUi n, 16. — Regg. Torrigio »• • p. 327. Torrigio Narrasione ddP origine deW anti- chissima chiew dei SS. Michele arcangelo e Magm (Roma 1629) p,4L Adinoifi La portica di S. Fietro p. 43, 169, J, 3260, JL. 4292. De locis cf. TomaHsetti 1. c. III (1880) 143 sq. — Conf. ctiam Leonis IX privi- legia pro canonicis basilicae s. Petri (Eccl. s. Petri in Vaticano n. 21. 22) et pro mon. 8. Stephani maioris (n. 6). 5 Laterano (1049—54) Leo IX in synodo apud Lateranum in eccl. Salvatoris reddit monasterio s. Martini, cuius presbyteri vetustissima suac ecclesiae privilegia in medium protulerunt, tria oratoria in eccl. s. Petri, iam a Leone IV donata (n. 1)., videlicet s. Xysti et s. Leonis nec non s. Iladriani cum duobus postpositis hospitiis, a mansionariis s. Petri direpta. Tabula vmrmorea olim in eccl. s. Petri affixa periit. — Edd, O. B. De Bom in Annali delle scienze religiose 1854 p. 44 (ex P, Sabini Syll, imcr. chr, in cod. Marc. d, X c, 195 f 286) et Inscr. chr. Il^ 422 n. 36. — Beg, JL. — . cf. M. Vegii De reb. antiquis bas. s. Petri lib. IV; Panvinii De reb. antiquis bas. Vat.; Pitra Anal. nov. I 3; v. Pflugk-Harttung in Quellen u. Forsch. IV 174. Monasterinm s. Stephani maiorls. Cf. Eccl. s. Petri in Vaticano. Monasterium s. Stephani maioris q. app. cata Barbara patricia sive cata Galla patricia, quo tempore erectum fuerit nescimus. Sed vetustissimae originis fuit. Exstabat enim iam saec. VIII temporibus Gregorii III (cf. eius constitutum synodale a. 732). Ab Iladriano I reformatum (n. 1), a Leone III dotatum (Lib. pontif. ed. Duchesne II 13. 23) atque a fundamentis restauratum (1. c. II 28), Paschalis I, qui olim eius rector fuerat (1. c. II 52), donis et privilegio honestavit (1. c. 11 59). De hoc monasterio cf. M. Vegii De rebus antiquis bas. s. Petri lib. IV et quae lanningus (Acta SS. VII iun. App. p. 145) fusius disseruit. Attamen contra eum aliosque (cf. Panvinii De rebus antiquis bas. Vat. lib. III c. 1 1 ; Lubin p. 343 ; Cancellieri Digitized by Google Mon. s. Stephani maioris. i47 III 1513 sq.; Armellini ^ p. 623; ^ p. 750) Duchesne (Lib. pontif. I 518 not. 49) demonstrat, mon. s. Stephani cata Barbara et cata Galla unum idemque fuisse, non duo diversa monasteria (cf. etiam documentum a. 1073 — 74, ubi legimus „mon. s. Stephani maioris q. app. cata Galla", ed. Schiaparelli n. 26). Adnotare denique iuvat, Stephanum II hospitalem domum positam infra bas. b. Petri iuxta sepulcrum b. Leonis pp. et domum quandam positam iuxta mon. b. Martini iuris monasterii s. Stephani cata Galla patricia a. 757 Fulrado abbati s. Dionysii diebus vitae concessisse (J. 1784. JE. 2333); quod confirmavit Hadrianus I Fulrado et Maginario (J. 1863. JE. 2435). De codicibus, ex quibus documenta quae sequuntur hausimus, v. Eccl. s. Petri in Vaticano. *1 (772—95) Hadrianus I constituit in monasterio s. Stephani cata Barbara patricia . . congregationem monachorum et statuit, ut sedulas laudes in ecclesia b. Petri persolvant, sicut et cetera tria monasteria. Laud. in Vita Hadriani I (Lib, pontif, ed, Duchesne I 501), — Beg, JE, — . *2 (817—24) Paschalis I concedit quasdam possessiones, inter quas nominantur insula Martana una cum ecclesiis s. Stephani et s. Valentini, quam ex proprio patrimonio dat ad sustentationem monachorum s. Stephani maioris . ., et ecclesia s. Mariae q. v. in Turri. Laud, in n, 6, — Reg, JE. —, *3 ' (847—55) Leo IV condit privilegium confirmationis, quo inter alia templum et ho- spitale s. Peregrini cum multis bonis concedit. Laud. in n. 6 et a M. Vegio lib. II c, 3. — Reg. JE. — . H (914—28) lohannes X concedit privilegium confirmationis. lAiud, in n. 6. — Eeg. JL. 3576, *5 (1024^33) lohannes XIX ut n, 4. Ijaud. in n.6, — Meg. JL, 4106. 6 1053 mart, 24 Leo IX lohanni archipresb. eccl. b. Petri et ipsius ecclesiae canonicis in monasterio s. Stephani maioris etc. : confirmat ad exemplar Paschalis I (n. 2)^ lohannis X (n, 4) et lohannis XIX (n, 5) ea quae a Paschale I (n, 2) et Leone IV (n, 3) concessa sunt. — Convenit apostolico moderamini. Scr. p. m. Albini scrin. s. pal., a. 5 d. Leonis IX pp., ind. 6, m. mart., die 24. Dat. 9 kal. april. p. m. Frederici diac. S. R. E. bibl. et canc. vice d. Heri- manni archicanc. et Colonien. archiep., a. d. Leonis IX pp. 5, ind. 6. B^ a, 1289 mai. 14, B* a, 1350 iun, 5. [C f. 20. D f, 142. E f 221'. F f 183\ O, Panvinii De reb. antiq, bas. Vat, (cod, bibl, 8. Petri G 10 f 152 et codd. Vat). KK A'* f lOO' Exc, M f 31' Exc, 8 f. 124*, T f 59. U f, 102], — Edd. BuU, Vat, I 29 = Migne 10* Digitized by Google 148 Roma. CXLni 717 n. 80. SchiapareUi n. 17. — Regg. Torrigio «• » p. 402, Torrigio Historica narrazione ddla chiesa parrocchiak di S. Chiacomo apost, in Borgo (In Roma 1649) p. 7. Adinoifi, La portica di S. Pietro p. 14, J. 3261. JL. 4293. De locis cf. Tomassetti 1. c. 111(1880) 143 sq. 163 sq.; V (1882) 73 sq. — Conf. etiam Leonia IV privilegia pro canonicis basilicae s. Petri (Eccl. s. Petri in Vaticano n. 21. 22) et pro mon. s. Martini (n. 4). Monasterium s. Stephanl mlnoris. Cf. Eccl. s. Petri in Vaticano. Conditum in loco, ubi hodie basilicae Vaticanae sacrarium exstat, a Stephano II (n. l) et dotatum a Leone HI (Lib. pontif. ed. Ducheane II 22), solo aequatur sub Pio VI. Apparet etiam, ut putat Duchesne (1. c. I 459 not. 42), 8ub nomine s. Stephani de Agulia. Ibi, ad australem Vaticani templi partem, Stephanus I Hungariae rex, erexit hospitalem domum Hungarorum (cf. n. 2), quam Innocentius IH privilegio suo a. 1205 oct. 15 canonicis b. Petri con- firmavit (Potthast Reg. 2592) et Gregorius XIH a. 1583 collegio Hungarico de Urbe univit (cf. Steinhuber Geschichte des Collegium Germanicum- Hungaricum I 140 sq.). De hoc monasterio cf. M. Vegii De reb. antiquis bas. 8. Petri lib. IV; O. Panvinii De reb. antiquis bas. Vat. lib. III c. 10; Lubin p. 334; Cancellieri III 1483. 1534 sq.; Armellini ^ p. 623; ^ p. 747. Unam Benedicti X bullam inveni in acti8 cuiusdam proces^us a. 1354, quae exstant in tabulario canonicorum basilicae s. Petri [KJ. Stephanu8 H „a tribu8 mona^teriis, qui a prisco tempore in eccl. b. Petri . . officium persolvuntur, adiungens quartum, ibidem monachis, qui adhuc in ipso coniungerentur officio, instituit atque abbatem super eos ordinavit. Et multa dona ibi largitus est, tam universa quae in monasterio necessaria sunt monachis quamque foris immobilia loca, qui in psallentio b. Petri cum supra- dictis tribus monasteriis . . constituit". Laud, in Vita Stephani II (lAb. pontif. cd. Ducheme I 451). — Reg. JE. — . 2 1058 mai. 8 Benedictus X Adelberto archipresb. ac R. et P. cunctaeque congre- gationi etc: statuit, ut Hungari omnes causa orationis aut legationis Romam venientes non habeant licentiam hospitandi in aliquo loco intra muros urbis Romae nisi ad s. Stephanum mart. q. app. minor. Excerptum K\ K* f. 100 et f 254. K* f 108. — Edd. GoU. Nadir, 1900 p. 146 n. 5. SdiiapareUi n. 21. — Regg. M, Vegius lib. IV (Benedictus autem X in quodam privilegio Catagalla patricia appellat) = Severano p, 86 = CanceUieri III 1535. JL. — . cf. aliud Benedicti X privilegium pro mansionariis scholae confessionis b. Petri (Eccl. s. Petri in Vaticano n. 24). Digitized by Google Mon. 8. Stephaoi minoris — Xenodochium s. Gregorii. 149 Diaconia ss. Sergii et Baclii apnd b. Petrnm. De hac diaconia, a Gregorio III condita, nihil aliud novimus quam notitiam, quae sequitur (cf. Armellini ^p. 610; ^p. 745; Duchesne Lib. pontif. 1 424 not. 25). *1 (731-41) Gregorius III ^diaconiam ss. Sergii et Bachi sitam ad b. Petrum apost., in q^ua pridem parvum oratorium erat, a fundamentis ampliori fabrica dilatavit; et concedens omnia, quae in usu diaconiae exsistunt, statuit perpctuo tem- pore pro sustentatione paupcrum in diaconiae ministerio deservire'*. Laud. in Vita Qregorii 111 (Lib. pontif. ed. Dudiesne I 420). — Beg. JE. — . Xenodoehinm s. Oregorii inxta gradns b. Petri. Xenodochium s. Gregorii, fundatum ab ipso b. Gregorio (n. 1), ubi scholam cantorum instituit, postea nominabatur Eccl. s. Gregorii ^de area sive in platea sive Armeniorum''. Laudatur quoque in Vita Stephani V, qui huic domui hospitali b. Gregorii in porticu b. Petri librum sermonum sanctonim donavit (Lib. pontif. ed. Duchesne II 195). De hac ecclesia cf. Cancellieri De secretariis II 727 sq.; Armellini ^ p. 285 sq.; ^p. 762. 770; de schola can- torum quae supra disserui p. 17. *1 (590^98) Gregorius I „fecit xenodochium s. Gregorii iuxta gradus b. Petri et con- stituit ibi tres cantores cum primicerio, qui iugiter officiaret missam ad altare b. Petri, indutus pluviali et mitra et virga, staretque iuxta altare cum II et ni et IIII, et pro beneficio haberent, sicut in privilegio eius legitur". Latid. a Vetro MaUio c. 4 (cf. MartineUi p. 375; CanceUieri De secretariis II 733). — Beg. JE. — . Num buic notitiae fides tribuenda? 2 (598 nov.—dec.) Gregorius I Azimarcho scriboni: petit, ut Laurentio v. cl. praesentium portitori concurrat apud Leontium (exconsulem) pro exponendis ratiociniis Bonifatii quondam numerarii, qui condito testamento partem aliquam hereditatis suae xenodochio, quod ad s. Petrum apost. situm est, reliquit. — Magni- tudinem vestram. Reg. Gregorii I lib. IX ep. 63. — Edd. S. Gregorii Opp. ed. Maw. 11 lib. XII n. 16. Mansi X 319 n. 18, Migne LXXVII 1229 n. 16. Mon. Germ. Epp. 1184. — Begg. J. 1448. JE. 1588. 3 (599 april.) Gregorius I Romano defensori (patrimonii Syracusani): iniungit, ut Lau- rentium v. cl. praesentium portitorem, pro rationibus nonae ac decimae indictionis faciendis transmissum, in eadem causa (ut in n. 2) iuvare festinet. — Experientiam tuam. Reg. GregorU I lib. IX ep. 130. — Edd. S. Gregarii Opp. ed. Maur. II lib. XII n. 15. Mansi X 318 n. 16. Migne LXXVII 1228 n. 15. Mon. Gemi. Epp. II 129. — Rcgg. J. 1447. JE. 1657. Digitized by Google 150 Roma. *4 (741---62) Zacharias statuit, ^crebris diebus alimentonim sumptus, quae et elymosina usque nunc appellatur, de venerabili patriarchio a paracellariis pauperibus et pcregrinis, qui ad b. Petrum dcmorantur, deportari eisque erogari". lAiud. in Vita Z(tchariae (Lib. pontif. cd. Dudiesne I 435). — iJo/. JE. — . Locus, ubi pauperes et peregrini apud b. Petrum degebant, hoc s. Gregorii xenodochium fuisse videtur. Diaconia s. Silvestri inxta hospitale s. Oregorii. Diaconiarum s. Mariae et s. Silvestri institutionera Liber pontificalis attribuit et Stephano IT (n. 1) et Iladriano I (n. 2). Diaconiae ^. Silvestri, quae ponitur iuxta b. Petrum apost. mcntio quoque fit in Vita Leonis III (Lib. pontif. ed. Duchesne II 22). Diruta est Pii IV temporibus (cf. Marti- nelli p. 400; Cancellieri De sccretariis III 1494; Armellini ^ p. 614; *p. 765). *1 (752—57) Stephanus II ^foris muros . . secus basilicam b. Petri apost. duo fecit xenodochia, in quibus et plura contulit dona, quae ct sociavit venerabilibus diaconiis illic foris exsistentibus perenniter permanere, id est diaconiae 8. Mariae et b. Silvestri, ex privilegiis apostolicis perenniter permanenda munivit". Laud. in Vita Stephani II (Lib. pontif. ed. Duchesne I 441). — Beg. JE. — . *2 (772—95) Hadrianus I „constituit diaconias tres foris porta b. Petri apost. . . . nec non et alia diaconia q. app. s. Silvestri quae ponitur iuxta hospitale s. Gre- gorii'' etc. cf. Diaconia s. Mariae in Hadriano n. 1. Diaconia s. Mariae in ,,Capat portici^^ Diaconia haec, memorata in Vitis Stephani II (n. l), Hadriani I (n. 2) et Leonis III (Lib. pontif. ed. Duchesne II 19. 30: diaconia b. Mariae foris porta b. Petri apost.), fuit, ut opinatur Duchesne (I. c. I 520 not. 80), eadem atque ecclesia s. Mariae in Oratorio, quae est in „capo de porticu", cuius mentio fit in Leonis IV privilegio pro monasterio s. Martini (n. 1). Sed certum de re argumcntum prorsus dcsidcratur. *1 (752—57) Stephanus II ^foris muros . . secus basilicam b. Petri apost. duo fecit xenodochia'* etc. cf. Diaconia s. Silvestri u. 1. *2 (772—95) Hadrianus I ^constituit diaconias tres foris porta b. Petri apost., id est . . alia 8. Mariae quae ponitur foris porta b. Petri apost. in caput portici'' etc. cf. Diaconia s. Mariae in Hadriano n. 1. Digitized by Google Diaconia s. Silvestri — Schola Francorum. 151 Ecclesia s. Hariae q. t. Scliola Saxonnm. Quatuor scholas peregrinomm medio aevo Romae apud s. Petrum exstitifise constat, Saxonum cum ecclesia s. Mariae, Francorum cum ecclesia 8. Salvatoris, Frisonum cum ecclesia s. Michaelis, Langobardonmi cum ecclesia 8. lustini. Quarum antiquissima, ut credit Duchesne Lib. pontif. II 36 not. 27, erat schola Saxonum, quae, teste Matthaeo Paris, ab Ina rege instituta fuit (c. a. 727). Certe hae omnes scholao iam saec. VIII exstiterunt. Practerea ex Leonis IV Vita discimus, Leonem IV ecclesiam s. Mariae a fundamentis supra schola Saxonum noviter construxisse (Lib. pontif. ed. Duchesne II 128), quam idem pontifex monastcrio s. Martini (n. 1) conccssit. In eius loco Innocentius III hospitalem domum s. Spiritus in Saxia condidit (cf. Alveri II 252 sq. ; P. Adinolfi La portica di S. Pietro ossia borgo nell' etk di mezzo (Roma 1859) p. 18 sq.; Armellini ^ p. 414; « p. 772; De Waal I luoghi pii p. 32 sq.). Domus hospitalis s. Spiritus in Saxia archivum adservatur hodie in R. archivo Romano (Roma Arch. di stato, Arcispedale di S. Spirito in Sassia; cf. Gott. Nachr. 1001 p. 243). Scd documenta antiquiora, quae ad Innocentium III usque spectabant, desiderantur. *1 (884) Marinus I liberat scholam Saxonum Romae morantium ab omni tributo et talento telonio pro amore et deprecatione Aelfredi Angelsaxonum regis. Latid. in Ann. Anglosax. (ed. Motv. Germ. Scr. XIII 104. 106) et ab Asscrio De geMis Aclfredi (cdd. Tctrie et Sftarpe in Mon. hist Biitt. I 484 ct in Man. Genn, Scr. XIII 121). — Eegg. J. 2622. JL. 3306. *^ (1026) lohannes XIX liberat scholam Anglorum ab omni tributo et teloneo, im- petrante Canuto rege. Laud. in Florentii Wigornien. Chron. ad a. 1031 (ed. Thorpe I 186; Pttrie et Sharpe in ilon. hist. BriU. I 596; Mon. Gertn. Scr. XIII 126). — Reg. JL. 4077. 3 1123 feh\ 24 Calixtus II cum episcopis et cardinalibus suis nec non cum multis aliis archiepiscopis et innumera multitudine cleri et populi consecrat altare in honorem s. Mariae. — A. d. inc. 1123, ind. 1, 6 kal. mart., pont. d. Calixti II pp. a. 5. TabtUa in tempHo s. Spiriius in Saxia periit. — Ed. I. B. De Rossi Inscr. chr. II* 434 n. V8 (ex P. Sabini Syll. inscr. chr. m cod. Marc, cl. X c. 195 f. 296 et ex cod. CViis. I V 168 f 109^). — Beg. JL. — . Ecclesia s. Salvatoris q. t. Scliola Francornm. Condita, ut traditur, a Carolo M. (cf. De Waal La schola Francorum fondata da Carlo Magno e Tospizio Teutonico del Campo santo nel secolo XV (Roma 1897) sub nomine scholae Francorum, quae etiam vocabatur s. Salva- Digitized by Google 152 Roma. toris in Turrione sive in Ossibus sive in Magello (cf. Torrigio Le sacre grotte 2»p. 4S5 8q. 525 sq.; Alveri II 2238q.; Armellini ^ p. 596; «p. 765), fuit concessa a Leone IV una cura ecclcsiis s. Mariae q. v. Schola Saxonum, 8. Michaelis q. v. Schola Frisonum et s. lustini q. v. Schola Langobardorum monasterio s. Martini apud 8. Petrum (Mon. s. Martini n. 1). Ubi exstabat olim ecclesia s. Salvatoris, est hodie ecclesia s. Mariae q. d. della PietJi in Campo santo. *1 (847—55) Leo IV confirmat posscssiones a Carolo magno imp. concessas et census, qui de ultramontanis partibus annuatim mittuntur, ad sepulturam omnium hominum de qualibct partc mundi Romam venientium. Laud. in Leonis IX pritikgio pro tnamisterio 8, Martini a. J053 mart. 21 (Mon. 8. Martini n. 4) et in Caroli M. diplotnalt apurio (MOhlbacIier Beg. Kar. ^331; * 340. Schia- pardli in Arch, dcUa Soc. Eom. XXIV (1902) 426 n. 1). — Beg, JE. —. Eeclesla s. Michaelis inxta Palatiolam q. t. Schola Frisonam. (SS. Michele e Magno in Borgo.) Panciroli * p. 207; * p. 551. — F. M. Torrigio Narrazione dell' origine del- r antichissima chiesa dei SS. Michele arcangelo e Magno vescovo e martire . . posta nel borgo di S. Spirito in Sassia (Roma 1029). — Scverano p. 294 Kq. — Alveri II 244. — Nibby 1 553 sq. — Ant. Tosti Notizic iutorno rorigiue e i progres.si deir ospizio apo.stoIico di S. Michele (Roma 18.%). — P. Adinolfi La portica di S. Pictro ossia borgo neir eta di mezzo (Roma 1859) p. 209sq. — Forcella VI 265sq. — Armellini *p. 143; *p. 770 sq. Ecclesia haud dubio vetustissima, licet falsa Bint quae inscriptio saec. XIII adhuc in ecclcsia exsistens (edd. Torrigio Le sacre grotte ^* *p. 487; Severano p. 296; Alvcri II 244; G. Marini ap. A. Mai Scr. vet. nova coU. V 221 ; cf. De Rossi Inscr. chr. II* 278) cdocct, a Leone IV monasterio s. Martini apud 8. Petrum conccssa (Mon. s. Martini n. 1), subicitur ab Innocentio III a. 1*198 mart. 13 (Potthast Reg. 46) canonicis basilicae b. Petri in Vaticano. Documenta antiquiora desiderantur. 1 1141 ian. 30 Innocentius II consecrat ecclesiam cum duobus altaribus et in maiore altari celebrat missam ad honorcm b. Michaelis (secundum altare consecrat Cur- radus Savinien. S. R. E. vicarius), pracsentibus Aimerigo can[cellario S. R. E.], Gerardo s. Cru^cis], Gregorio s. Mariae (Transtiberim), Octaviano s. Nicolai (in carccre), Rainerio s. Priscae, Ottone s. Gcorgii (ad Velura aureum) cardi- nalibus. Tabula, cuius superior pars periit; inferior jtars, ea quoqne mutHay superest in eccUsia. — Edd. Alceri II 245. GalletH Inscr. Rom. 1 312 n. 229. Forcella VI 267 n. 967, L B, De Bossi Inscr. chr, II^ 448 n. 208 (ex P. Sabini Syll. inscr. chr. in cod. Marc. d, X c, 195 f. 312*, qui tdbulam integram descripsit). — Beg. JL. — . Digitized by Google Schola Frisonum — Eccl. s. Aegidii iuxta portam Auream. 153 *2 1191 Celestinus III concedit privilegium libertatis. Laud. in Cencii Lib. cetis. S. R. E, (ed. Fabre- Duchesne I 6): Ecclesia s. Michaelis iuxta Palatiolum II sol. Lucen. monetae, sicut etiam apparet ex privilegio domini Celeatini papao 111 anno eius primo. — Beg. JL, 167V1. Uospitale s. Peregrini in Nanmaeliia. (San Pellegrino.) Pancirol i * p. G98; * p. 516. — Se verano p. 11 sq. — Torrigio Le sacre grotte *'*p. 309. — Alveri II 121. — CanccUieri De sccretariLs bas. Vaticanae II 9328q. — Armellini »p. 501; *p. 786sq. — De Waal in R5m. Quurtalschrift 111 (1889) 386sq. Conditum a Leone III (n. 1), conceditur a Paschale I monasterio ss. Agathae et Caeciliae Transtiberim, a Leone IX vero monasterio s. Stephani maioris (n. 6). Postea unitur capitulo s. Petri in Vaticano, cuius canonici a. 1590 ecclesiam s. Peregrini vetustate collabentem instaurarunt.' Oratorii autem s. Peregrini in hospitali dominico ad Naumachiam mentio iam fit in Vita Leonis III (Lib. pontif. ed. Duchesne II 25). *1 (795—816) L e o III ^hospitalem b. Petro apost. in loco q. d. Naumachia a fundamentis noviter construens, diversa illic domorum aedificia decoravit . . In qua etiam . . martyrum corpora deferens recondidit et omnia, quae in praedicto hospi- tale erant necessaria, construxit. Praedia etiam illic urbana vel rustica pro alimoniis Christi pauperum seu advenis vel peregrinis . . obtulit''. iMud. in Vita Leonis III (Lib. pantif. ed, DucJiesne II 28) et in Vita Paschalis I (Dudiesfie II 57). — Heg. JE. — . Ecclesia s. Aegidii iaxta portam Aaream. (Sant' Egidio.) Panciroli *p. 305; *p. 517. — Alveri 11 121. — Brerc notizia della chiesa di S. Egidio abatc nel borgo Angelico (In Ronia 1790). — Forcella VI 315 sq. — Armel- lini 'p. 224; « p. 788. Quo tempore erecta sit haec ecclesia ignoramus. In Libro pontificali nulla de ea notitia invenitur. Alexander III eam concessit priori et fratribus 8. Sepulcri Hierosolymitani (JL. 13184) una cum hospitali domo ei contigua ad religionis statum in ea informandum. Bonifatius VIII denique a. 1300 april. 27 ecclesiam seu cappellam s. Aegidii foris muros Urbis, ad ecclesiam ilierosolymitanam spectantem, cum parochia et parochianis capitulo basilicae Vaticanae concessit, salvo censu sedi apostolicae ratione huius ecclesiae annis singulis persolvendo (Potthast Reg. 24 945). Privilegium, quo ecclesiae s. Aegidii census ille imponebatur, desideratur; immo a quo pontifice concessum fuerit ignoramus. Laudatur tamen ab Albino et in Cencii Lib. cens. S. R. E. (ed. Fabre-Duchesne I 6; II 109), prouti sequitur: „EccIesia s. Egidii iuxta portam Auream I unctiam melequinorum singulis annis [Ecclesia s. Egidii cum hospitali sita iuxta civitatem Leonianam XL solidos affortiatorum in festo s. Andreae].** Digitized by Google 154 Roma. Diaconia s. Hariae in Hadriano. (Santa Maria in Traftpontina.) Panciroli *p. 583sq.; 'p. 503 8q. — Torrigio Le sacre grotte ***p. ISSsq. — Torrigio l sacri trofei p. 94 .sq. — A 1 veri II 124 sq. — Piazsa p. 6568q. — A. Mastel- loni La Traspontina. Noiizic istoriche della fondasione ed immagine di N. S. del Car- mine di lloma detta Traspontina (In NapoH 1717). — Nibby 1 485 sq. — P. Adinolfi La portica di S. Pictro p. 67 sq. — Forcclla VI 347 sq. — Armellini * p. 348; 'p. 773. Testc auctore Vitac Hadriani (n. l) hacc diaeonia instituta est ab ipso Hadriano I non longe a mausoleo Hadriani, a quo Bumpsit nomen s. Mariae in Hadriano, et ditata a Leonc IH (Lib. pontif. ed. Duchcsne II 19). Postea vcro nomen mutavit et appellabatur s. Maria in Transpontina sive in Trans- padina. Ibi Pasehalis II mortuus est (1. c. II 376). Ecclcsia s. Mariae in Transpadina ab Innocentio III a. 11 98 mart. 13 (Potthast Reg. 46) in scrutinio, baptismo, proccssionibus ct chrismatis confectione canonicis basilicae s. Petri in Vaticano subiecta, ab Innocentio VHI deniquc monachis Carmelitanis con- cessa, a. 1564, iubente Pio IV, destruitur et nova ecclesia non longe, ubi est adhuc, erigitur, quae a. 1587 dedicatur et honore tituli presbyteralis decoratur. Archivum custoditur nostris quoque diebus in ecclesia penes Carme- litas; sed documenta antiquiora non inveni. *1 . (772— 9o) Hadrianus I ^constituit diaconias tres foris porta b. Petri apost., id est una quidem s. Mariae quac ponitur in Adrianum, alia vero s. Mariac quae ponitur foris porta b. Pctri apost. in caput portici, nec non et alia diaconia q. app. s. Silvestri quae ponitur iuxta hospitale s. Gregorii . ., ubi et dona plurima, mobilia atque immobilia . . obtulit, et constituit, ut per unamquamque heb- domadam, 5 fcria die, cum psallcntio a diaconia usque ad balneum pergerent et ibidem dispensationcm per ordinem paupcribus consolari atque clemosina fieri^. Laud, in Vita Hadriani I (Lib. ponlif, ed. Duchesne I 505). — Reg. JE. — . *2 1194 mai. 15 Celestinus III consccrat altare columnarum ss. Petri et Pauli, ex antiqua et demolita ccclesia in novam ccclcsiam translatum, et decorat speciali privi- legio pro animabus defunctorum. Laud. in Patdi V jtrxtilegio a. 1606 a\)rU. 6 (edd. Torrigio 1 sacri trofei p. 99. Ali^eri II 130) ct in inscriptione dc re (cdd. Torrigio Le sacre grotte ** * p. 138 et I sacri trofei p. 96. Piazza p. 656). — Rcg. JL. —. Torrigio, praedictam inscriptionem praebcns, affert a. 1144, Piazza contra a. 1195. Sed hic falso tribuit notitiam ad ecclesiam s. Mariae in Porticu. Ecclesia s. Michaolis in Hadriano. Ecclesia s. Michaelis in mole Hadriana sivc in castro s. Angeli erecta, ut traditur, aut a Gregorio I aut a Bonifatio IV (cf Acta SS. VIII sept. Digitized by Google Diaconia s. Mariae in Hadriano — Xenodochia. 155 p. 70 sq.), laudatur a Liudprando in Antapod. lib. III c. 45 sub nomine ^Ecclesia s. Angeli usque ad caelos'*. Sed de ecclesia ipsa perpauca scimus; cf. M. Borgatti Castel Sant' Angelo in Roma (Roma 1800). Unum documentum, quod de ea habemus, exstat in Richeri cod. Bamberg. E III 3 (cf. Pertz Archiv VII 417) [BJ. 1 (999-1002) iun. 1 Silvester II praeceptione apostolica iubet insignia portarum b. Michaelis archangeli in Adriano, tempore nocturno sublata, suis locis restitui. — [. . .] et cum nuper. Dat. kal. iun. B f, 56'. — Edd. Uofler Die deutscJien Ripste 1 (Regensburg JS39) 330 n. 14. OUeris Ocnires de Gerbert (Clermont-Paris 1867) p. 152 ». 222. — Eegg. J. 3(H)5. JL, 3022. Xonasterinm ad Lnna. Nihil 8cimu8 de situ et historia huius monasterii; tantum laudatur semel in Vita Hilari papae. *1 (461-68) Hilarus ^fecit monasterium intra urbe Roma ad Luna". Laud, in Vita Uilari (Lib. pontif, ed, Duchestie 1 245; Mommsen p. 110). — Reg. JK, — . Honasterinm BonifatiL Huius monasterii, de quo nihil scimus, in Vita Bonifatii IV unice mentio fit. *i (608-15) Bonifatius FV ^domum suam monasterium fecit, quem et ditavit". Laud. in Vita Bonifatii IV (Lib, pontif. cd. Duchesne I 110. 317; Mommsen p, 165), — Reg. JE. —. Honasterium Boetiannm. De situ et fortuna huius monasterii, cuius memoriam unus Liber ponti- ficalis tradit, alia omnino notitia dcest. *1 (676-78) Donus instituit in monasterio q. app. Boetiana, expulsis Nestorianitis monachis ex Syria, monachos Romanos. Laxtd, in Vita Doni (Lib. pontif. ed. Duchesne 1 111, 348; Mommsen p, 192). — Reg. JE. -. Xenodocliia. Primam notitiam de re, ut sciam, praebet Liber pontificalis (ed. Duchesne I 263; Mommsen p. 124), ubi legimus, Symmachum ad b. Petrum et ad b. Paulum et ad s. Laurentium pauperibus habitacula construxisse, Digitized by Google 156 Roma. Temporibus vero Gregorii I tria xenodochia in urbe Roma commemorantur, xenodochium de Via nova (Reg. Greg. I lib. I ep. 42 ed. Mon. Qerm. Epp. I 68), xenodochium Aniciorum (1. c. lib. IX ep. 8), et xenodochium Valcrii (1. c. lib. IX epp. 66*. 82), quod situm erat in monte Coelio penes ecclcsiam s. Stephani rotundi (v. sup. p. 43). Ipse quoque Gregorius I xenodochium s. Gregorii iuxta gradus s. Petri condidisse, iam supra diximus (p. 149). Praeterea mentio fit xenodochii in Via lata fundati a Belisario (Vita Vigilii in Lib. pontif. ed. Duchesne I 296; Mommsen p. 149) et ptochii pauperum senum, quod in propria domo fecerat Pelagius II (Duchesne I 309; Mommsen p. 160); denique gerocomii iuxta ecclesiam s. Mariae Maioris, quod Gregorius II instituit (v. sup. p. 57). Temporibus Stephani II quatuor xenodochia in Urbe enumerantur, ab ipso restaurata (n. 1), qui insuper condidit xenodochium in Platana apud ecclcsiam s. Eustachii (v. sup. p. 98) et alia duo apud basilicam s. Petri, i. e. diaconiam s. Mariae et diaconiam s. Silvestri (v. sup. p. 1 50). Quatuor iterum xenodochia nominantur in Vita Leonis III: xenodochium Firmis cum oratorio s. Mariao (1. c. II 12. 19), xeno- dochium q. app. Anichiorum cum oratorio s. Luciae (1. c. II 25), xenodochium q. app. a Valeris cum oratorio s. Abbacyri (1. c. II 25), xenodochium q. app. Tucium cum oratorio ss. Cosmae et Damiani (1. c. II 25). Ipse Leo III xenodochium quoque s. Peregrini in Naumachia instituit (v. sup. p. 153). Praecepta dc concedendo xenodochio duo leguntur in Diurno (form. LXVI et LXVII ed. Sickel p. 62.63); sed ad quae ex illis supradictis xenodochiis referantur et a quo pontifice data sint nescimus. *1 (752—57) Stephanus II ^restauravit quatuor in hac Romana urbe sita antiquitus xenodochia . ., omnem utilitatem in diversis eorum locis eis disponens, intus etiam et foris; in quibus ct multa contulit dona, quae et per privilegii paginam sub anathematis interdictum confirmavit"*. Laud. in Vita StejtJiani II (Lib, pontif. ed. Duchesne I 440). — Reg. JE. — . Xenodochinm Anieioram. Aniciorum xenodochium, in Grcgorii I rescripto (n. 1) laudatum, et in Vita Leonis III memoratum, qui in oratorio s. Luciae q. pon. in xenodochio q. app. Anichiorum canistrum fecit (Lib. pontif. ed. Duchesne II 25), Marti- nelli p. 367 putat cum Grimaldio, fuisse iuxta novum oratorium Confalonis in via lulia; quem secutus est Vignolius (Lib. pontif. II 295). Verum nihil certi habemus, unde colligi queat huius xenodochii situs. 1 (598 sepL—ocQ Gregorius I Fantino defensori (rectori patrimonii Syracusani): mandat, ut tam quatuor equas, quas quondam Servusdei diac. Aluminosae proximae suae legati titulo dari constituit, quam decem equas, quas ipse efx hereditatb eius Digitized by Google Xenodochium Aniciorum — Eccl. s. Leacii in Via Flaminia. 1 57 xenodochio Anichiorum, cui Florentius diac. praeest, concessit, simul et emissarium latori praesentium contradat. — Experientiam tuam. Reg. Greg. I lib, IX ep. 8. — ?Jd(l S. Gregarii Opp. ed. M(tur. II lib. XII n. 39. Mansi X 334 n. 43. Migne LXXVII 1247 n. 39. Mon. Oerm, Kpp. II 46. — Begg. J. 1472. JE. 1532. Ecclesia 8« Yalentiiii inxta pontem HilYinm in Yia Flaminia. G. Marini I papiri diplomatici (In Roma 1805) p. 225 not. 3. — Gius. Settele lllustrazione di un' antica iscrizione esistente nella chiesa di S. Silvestro in Capite in Dissert. deir Accad. Rom. di archeol. 111 (1829) 231 sq. — 0. Marucchi La cripta sepol- crale di S. Valentino sulla via Flaminia in Gli studi in Ttalia (Roma 1878). — G. Tomas- setti in Arch. della Soc. Rom. VI (1883) 189 sq. — 0. Marucchi 11 cimitero e la basilica di S. Valentino (Roma 1890). — Armellini >p. 6G2; *p. 8438q. Condita a lulio I (Lib. pontif. ed. Duchesne I 9. 205 ; Mommsen p. 75), renovata ab Ilonorio I et a Theodoro I (n. l), refecta a Leone III (Duchesne II 28), fuit decorata a Benedicto II (Duchesne I 363; Mommsen p. 203), ab lladriano I (Duchesne I 500. 504), a Leone III (1. c. II 9. 20) et a Gre- gorio IV (1. c. II 78). Ibi olim exstabat monasterium, quod inter XX anti- quas Urbis abbatias ita recensetur: ^S. Valentini iuxta pontem". Inde a saec. IX in documentis monasterii s. Silvestri Romani, cuius iuris erat, saepius invenitur. Sed saec. XVI ecclesia destructa fuerat. De archivo nihil. *1 (642—49) Theodorus „fecit et ecclesia b. Valentino via Flamminea iuxta pontem Molvium a solo, quam et ipse dedicavit et dona multa obtulit^. Laud. in Vita Theodori (Lib. pontif. ed. Dudliesne I 333; Mommsen p. 180). — Reg. JE. ~. Ecclesia s. Leucii in Yia Flaminia. lam Gregorii I temporibus apud hanc ecclesiam monasterium fuit, cuius abbas Oportunus ab ipso papa nominatur (Reg. Greg. I lib. XI ep. 57. J. 1428. JE. 1849). Hadrianus I ab heredibus Mastali primicerii et a Gre- gorio secundicerio eorum portiones fundorum et casalium una cum ecclesia 8. Leucii acquisivit (cf. etiam Galletti Del primicero p. 53. 59; Tomassetti in Arch. della Soc. Rom. VII (1884) 186 sq.). Eadem ecclesia nominatur etiamtum in Vita Benedicti III (Lib. pontif. ed. Duchesne II 141. 142), sed paulo post videtur diruta fuisse. Plura nescimus (cf. Armellini ^ p. 849). *1 (772—95) Iladrianus I „ecclesiam s. Leucii noviter restaurans, mirae magnitudinis domo- cultam ibidem b. Petro . . aedificavit et in perpetuum concessit et in ea fines ampliavit, tam ex hereditate quondam Paschalis quamque ex commutatione heredibus quondam Luciae seu lohannis primicerii vel diversorum locorum". Laud. in Vita Hadriani I (LQ). pontif. ed, Duchesne I 609). — Beg. JE. — . cf. Latium, Patnmonia S. R. E. Digitized by Google 158 Roma. Coemeterinm s. Nieomedis in Yia Nomentana. Teste De Rosai (Bullett. di areheol. crist. Ser. I a. III (1865) p. 49 sq.), quem sequitur Duchesne (Lib. pontif. I 322 not. 4), hoc coemeterium una cum basilica sua exsttibat extra muros Urbis ad dexteram viae Nomentanae. Ecclesiae b. Nicomedis mentio quoque fit in Vita Hadriani I (1. c. I 511). *7 (619— 25J Bonifatius V ^perfecit cimiterium s. Nicomedi et dedicavit eum". jMud. in Vitn Bonifatii V (Lih. pontif. ed. Duchesne I 321; Mommsen p. 168). — Reg. JE. — . Honasterinm ss. Agnetis et Constantiae in Yia Nomentana. (Sanf Agnese.) Martius Milesius Sarazanius Couimentarius de basilica ss. Agnetis, (jallicani et Constantiae in Via Nomentana, s. XVII, Napoli Bibl. Brancacciana I B 27 (1 F 1). — Panciroli »p. 183. 277; «p. 312.sq. - Martinelli p. 52.sq. — Lubin p. 328. — Ciam- pini Vet. mon. II 103 sq. et De sacris aedif. p. 126 sq. — Piazza p. 602 8q. — Franc. Cancellieri Meraorie della chiesa di S. Agnese fuori le mura in cod. Vat. lat 9198. — Nibby I 43 8q. — Forcella XI 347 aq. — L. Santini Vita di S. Agnese V. e M. e notizie della basilica a lei dedicata sulla Via Nomentana * (Roma 1879) ; • (Roma 1883), — Armellini II cimitero di S. Agnese (Roraa 1880). — Armellini *p. 6728q. ; *p. 857sq. — Marucchi p. ^OSsq. Ecclesia s. Agnetis a Constantino M. erecta et ab Innocentio I, Sym- macho et Honorio I instaurata traditur (Lib. pontif. ed. Duchesne I 180. 222. 263. 323; Mommsen p. 62. 90. 125. 171 ; cf. inscriptionem ap. De Rossi Inscr. chr. II* 44. 89. 104. 137; Grisar Anal. I 80). Quo tempore vero monasterium ss. Agnetis et Constantiae et Emerentianae ei adnexum (in confinio Agelli) conditum sit nescimus, sed laudatur in Vita Leonis III (Duchesne II 25). Primitus certe incoluerunt moniales ord. s. Benedicti; Albericum autem Romanorum principem novam Cluniacensium monachorum congregationem induxisse Hugo abbas Farfensis asserit. Sub Benedicto IX monachi ibi degebant, quorum abbas lohannes memoratur in Hadriani IV iudicato (n. 4). Postea ibi clcricos minus religiose vixisse, ipse Paschalis II narrat, qui, iis expulsis, moniales restituit (n. 2). Sixtus IV autem monasterium coniunxit ecclesiae s. Petri ad Vincula. Innocentium VIII a. 1489 aug. 13 denique in abbatiam erexisse et canonicos regulares ord. s. Augustini ex congregatione Salvatoris de Bononia introduxisse, Pennottus tradit (Generalis totius s. ord. cler. can. hist. tripartita ^ p. 277. 473). Titulum presbyteralem ab Inno- centio X ecclesiae s. Agnetis in Agone concessum Leo X in alteram ecclesiam hanc 8. Agnetis transtulit. Tabularium s. Agnetis adservatur in Armario E archivi generalis canoni- corum Lateranensium penes ecclesiam s. Pctri ad Vincula in sede abbatis generalis (cf. Gott. Nachr. 1900 p. 131 sq.), ex quo nuperrime P. Fedele documentum a. 982 ian. edidit in M^langes XXVI (1906) 174. A = Orig. Roma Arch. di S. Pietro in Vincoli. Digitized by Google Coemeteriura s. Nicomedis — Mon. ss. Agnetis et Constantiae. 159 B = Cop. ib. C = Instrumenta acta donationes et privilegia ad canonicos regulares s. Petri ad Vincula et s. Laurentii extra muros de Urbe spectantia vol. I, auct. Inn. Gigliuccio, a. 1681, ib. J) = Varia ad ss. Agnetis et Constantiae et s. Laurentii spectantia a Mich. Ang. Monsacrati collecta, s. XVI 11, ib. E == G. Terribilini Schede riguardanti le chiese di Roma, s. XVIII, Roma Bibl. Casanat. 2178 (XX XI 2); cf. G5tt. Nachr. 1903 p. 120. F = F.h, Galletti Miscellanea vol. IX, s. XVIII, cod. Vat. lat. 7930; cf.Gtttt. Nachr. 1903 p. 23. 1 [Benedictus IX?] confirmat canonicae ss. Agnetis et Constantiae in confinio Agielli possessiones nominatim expressas. — [ concedimus vobis]. D ex libro infUrumentanim R p. 591 fmstra a ncbis quaesito. — Ed, Gott. Nachr. 1900 p. 140 w. 2. — Reg. ArmelUni *p. 184. JL. — . Cui pontifici haec bulla, sine protocollo et sine eschatocollo exscripta, attri- buenda sit, in dubio versatur. Sed eam, cum ab abbatibus monasterium regeretur, concessam esse, facile coniectari potest ex ipsius verbis „quomodolibet pravorum antecessorum abbatum*. Sub Benedicto IX lohannes, ut diximus, abbas memoratur. 2 Laterano 1112 mai. 11 Paschalis II Adeleitac abbatissae etc. : constituit in ecclesia ss. Agnetis et Constantiae, penes quam clerici minus religioso vivebant, abbatissam cum sororibus suis, statuens, ut ordinis monastici disciplina perpetua observatione custodiatur. — Cum iusti viri. Scr. p. m. lohannis scrin. reg. ac not. s. pal. Ego Paschalis etc. Subscr. 17 cardinales, abbates et subdiaconi. Dat. Lat. p. m. lohannis S. R. E. diac. card. ac bibl., 5 id. mai., ind. 5, inc. d. a. 1112, pont. aut. d. Paschalis II a. 13. A. flnsert. huUae Urhani V a. 1370 feh. 8: Beg. Aren. t 171 f 429'. C f. 13 n. 6. E f 38 Exc.J. — Ed. G6tt. Nachr. 1900 p. 156 n. 11. — Reg. JL, — . *9 (1154—55) Iladrianus IV committit lulio tit. s. Marcelli presb. card. causam inter mon. s. Mariae in Monasterio et mon. ss. Agnetis et Constantiae de duobus petiis terrae in Muro malo et de prato iuxta silvam ibidem. Laud. in n. 4. — Reg. JL. — . 4 1155 april. 10 (11) Ex iussione Iladriani IV, praesentibus Gregorio Sabinen. ep., lulio tit. 8. Marcelli et Gerardo s. Stephani in Coelio monte card. presb. atque lohanne Petri Leonis consule, lis inter Romanum yconomum mon. s. Mariae q. app. Monasterium et Merentianam abbatissam mon. ss. Agnetis et Constantiae atque Merentianae (n. 8) agitur. Merentiana abbatissa absolvitur. — ludicatum iussu Hadriani IV ab Ottone scrin. S. R. E. publicis litteris exaratum. Dat. a. 1 d. Hadriani IV pp., ind. [3], m. april. die 1 1 . B 8. XIV. fC f. 28 n. 7. F f. Ij. — Edd. GdlUUi I)el primicero p. 313. Fedek in Arch. dtOa Soc. Rom. XXIX (1906). — Reg. JL. — . Digitized by Google 160 Homa. Ecclesia s. Laarentii in Yia Tibnrtina. (San Lorenzo fuori le mura.) Panvinio p. 226 8q. — Serrano p. SSsq. — Ugonio f. 149'8q. — Panciroli *p. 41l8q.; 'p. 155 8q. — Pennoiti Gen. totiu8 s. ord. cler. can. hist. tripartita *p. 277. — Severano p. 649sq. — Martinelli p. 134sq. — Ciampini Vet mon. TI 101 sq. et De sacris aedif. p. 111 sq. — Lubin p. 337. — Piazza p. 3468q. — Nibby I 296sq. — Salv. Da Morrovalle La basilica di S. Lorenzo fuor delle mura illnstrata. Con appendici di T. Bollici (Bologna 1861). — Fabio Gori Della porta e basilica di S. Loreuzo etc. (Roma 1862). — G. 6. DeRossiLe Jue ba.siliche di S. Lorenzo neir agro Verano in Bullett. di archeoL crist. Ser. I a. II (1864) 41 sq. — Forcella XII 497 sq.- Armellini >p. 679sq.; *p. 865sq. — Marucchi p. 4768q. Duae fuerunt olim basilicae b. Laurentii in agro Verano, quas deinde Honorius III univit (cf. Duchesne Lib. pontif. I 197 not. 84). Earum alteram, quae postea nominabatur ^speciosa", Constantinus M. imp. exstruxisse tradi- tur ^super arenario cryptae", ubi fecerat Xystus III (Lib. pontif. ed. Duchesne I 233; Mommsen p. 98) confessionem b. Laurentii: ditarunt Hilarus, lohannesl, Hadrianus I, Leo III, Gregorius IV, Leo IV, Benedictus III, Nicolaus I. Renovatur a Pelagio II, Gregorio II et ab Iladriano 1. Altera basilica, quae appellabatur „basilica maior" et postea „ecclesia s. Mariae apud s. Lau- rentium", a Xysto HI (Duchesne I 234; Mommsen p. 99) condita est ac restaurata ab Hadriano I et a Leone III, qui porticum renovavit; auxerunt Hilarus, Hadrianus I, Leo HI. Vetustissimis temporibus basilicam hanc patriarchalem clerici tenuerunt; postea monachi cum suo abbate; quorum disciplina exolescente, auctore Alberico Romanorum principe Agapitus H novae tunc congregationi Cluniacensi concessit, quae diutissime ibi permansit. Congregatione autem deficiente, canonici regulares s. Salvatoris de Bononia, vulgo Scopetini vocati, iussu lulii II a. 1511 nov. 7, eam obtinuerunt (Panvinius). Archivum ecclesiae s. Laurentii adservatur hodie in canonicorum regu- larium tabulario generali apud ecclesiam s. Petri ad Vincula, deperditis vero vetustioribus documentis (cf. Gott. Nachr. 1900 p. 131 sq.). t*i (314—3!}) Silvester I concedit ecclesiae s. Laurentii indulgentiam. iMud. in Calixti III bulla a. 1458 iid. SJ (Reg. Vat. t. 453 f. 360). — Reg. JK. -. Spuriuni. — Kaedem iudulgentiae esse videntur quae adservantur Romae in ecclesia s. Petri ad Vincula ex ecclesia s. Petri Cremonae (ed. G5tt. Nachr. 1900 p. 139 n. 1). *2 (468—83) Simplicius „constituit . . ad s. Laurentium mart. hebdomadas, ut presbyteri manerent propter poenitentes et baptismum: regio III ad s. Laurentium . .**. V. Clerus urbis Romae n. 3. t*5 (579—90?) Pelagius (II?) confirmat indulgentiam (n. 1), Laud. ut in n. 1. — Beg. JK. —. Digitized by Google Eccl. s. Laarentii in Via Tiburtina — Mon. s. Eugeniae in Via Latina. \^\ f*4 (590—604?) Gregorius (I?) confirmat indulgentiam (n. 1. 3), Laud. ut in n. i. — Reg, JE, — . *5 (847-55) Leo IV octavam assumptionis b. Mariae diem, quae minime Romae antea colebatur, vigiliis sacris matutinisque cum omni clero pemoctans, laudibus in basilica eiusdem b. Mariae, quae foris muros iuxta basilicam s. Laurentii mart. sita est, celebrare praecipit. iMud. in Vita Leonia IV (Lib. pontif, ed. Duchesne II 112), — Reg, JE, — . *6 (977) In praesentia (Benedicti Vll), in Lateranensi palatio, causa inter Theophi- lactum abbatem mon. s. Laurentii foris muros et Constantiam abbatissam mon. s. Mariae q. v. Tempuli eiusque consortes agitur. Laud. in charta a, 977 iun, 4 in Reg. Sublacen. s. XII f. 144 (ed. AUodi e Levi U regesto Sublacense p, 168 n. 120), — Eeg. JL, — . Honasterinm ss. Stephani et Cassiani in Yia Tibnrtina. lam antiquissimis temporibus exstabant apud basilicam s. Laurentii duo monasteria, alterum s. Stephani, fundatum ab Hilaro papa (n. 1), consecratum a Simplicio (n. 2), renovatum ab Hadriano I (Lib. pontif. ed. Duchesne I 508) et decoratum a Leone IV (1. c. H 112); alterum s. Cassiani. Ambo Leo III ornamentis locupletavit (I. c. II 23). Leo IV denique, quum pro magna paupertatis inopia in desolatione redacta ea invenisset, novum mona- sterium sub nomine ss. Stephani et Cassiani instituit ibique monachos graecos posuit (n. 3). Plura nescimus, quum monumenta desint. *1 (461'-~6S) Hilarus instituit monasterium ad s. Laurentium. Laud. in Vita Hilari (Lib. pontif, ed. Dudiesne 1 245; Mommsen p. 110), — Reg. JK. — . *2 (468—83) Simplicius dedicat basilicam s. Stephani iuxta basilicam s. Laurentii. Laud. in Viia Shnplicii (Lib. pontif ed. Duchesne I 249; Mommsen p. 112), — Reg. JK, -. *5 (847—55) Leo IV monasterium quod nunc vocatur s. Stephani et Cassiani restaurans, muneribus ac divitiis locupletissime peromat. In quo etiam sanctae con- versationis plures graeco constituit monachos genere. Laud. in Vita Leonis IV (Lxb. ponJtif ed, Duchesne II 113), — Reg. JE. — . Monasterinm s. Engeniae extra portam Latinam. Antiquissima ecclesia s. Eugeniae restaurata fuit a lohanne VII (Lib. pontif. ed. Duchesne I 385; Mommsen p. 219) et ab Hadriano I (Duchesne I 509), qui ibi monasterium puellarum constituit (n. l), auctum deinde a K e h r , lUlia pontificU I. H Digitized by Google 162 Roma. Leone III (1.0.1125). Ecclesia et basilica perierunt, nullo eorum vestigio remanente. Errant Martinelli p. 350 et Lubin p. 335 , asserentes basilicam B. Eugeniae in Coelio monte positam fuisse (cf. Armellini * p. 7^1 ; * p. 8S6; Tomassetti in Arch. della So<^. Rom.VIII (1885) 20). *1 (772—95) Hadrianus I ^in basilicam b. Eugeniae, quae iamdudum eius renoYaverat almitas, sollerti in ea gerens cura, monasterium puellarum noviter ibidem a fundamentis aedificans, constituit, ut iugiter illuc Deo canerent laudes, videlicet hora prima, tertia, sexta, nona, vespera et matutina; in quo et plura obtulit dona, id est agros, vineas, domos, servos et ancillas diversisque peculiis et ceteris mobilibus et immobilibus rebus". Laud. in Vita Hadriani I (lAb, pontif, ed, Ducheme 1 510), — Htg, JE. — . Ecclesia s. Sebastiani ad Catacambas in Yia Appia. Panvinio p. 93 sq. — Serrano p. 43 sq. — Panciroli ' p. 754 sq.; * p.661sq. — Severano p. 443 sq. — Martinelli p. 302. — Lubin p. 343. — Descrizione esattissima della basilica dei S8. Fabiano e Sebastiano alle Catacombe, s. XVITI, Penigia Bibl. cotnunale (sign. i.23). — Nibby I 7048q. — Forcella XII 147 sq. — Armellini » p. 7098q.; * p. 896 sq. — G. B. Lugari Le catacombe ossia il sepolcro apostolico deir Appia (Roma 1888). — A. De Waal Die Apostelgruft ad Catacumbas an der Via Appia (Rom 1894). — H. Grisar Die r^mische Sebastianuskirche und ihre Apostelgruft im Mittelalter in R5m. Quartalschrift IX (1895) 409 sq. — G. B. Lugari in Cronachetta mensuale Ser. VI 1 1 (1901) 161 sq. — Marucchi p. 4888q. Basilica apostolonim Petri et Pauli ad eorum sepulcra, ubi etiam corpus 8. Sebastiani, a quo postea nomen sumpsit, erecta est, ut traditur, a Damaso I. Ibi monasterium „in Catacumbas" a Xysto III conditum esse, eius Vita narrat (n. 2). Nicolaus I aut illud renovavit aut aliud monasterium in coemeterio s. Sebastiani fundavit (n. 3). Ecclesia fuit restaurata ab Hadriano I (Lib. pontif. ed. Duchesne I 508) et decorata a Leone III (I. c. II 13). Alexander III eam concessit a. 1161 Hugoni priori et fratribus canonicis regularibus diaconiac s. Mariae Novae. Sed a. 1167 Hieronymus huius diaconiae cardinalis, consentiente Hugone priore monasterii 8. Sebastiani, eam cum suis reditibus commisit congregationi Cisterciensi (Janauschek Orig. Cisterc. p. 162 n. 415). Gregorius XVI denique ecclesiam hanc, quae inter septem basilicas Urbis maiores recensetur, a card. Scipione Borghese funditus renovatam, fratribus Minoribus de Observantia concessit, qui adhuc tenent. De archivo nullam notitiam haurire valui. Sed adnotare iuvat, mem- branas antiquas, quae legi tamen non potuerunt, in arca marmorea a. 1614 detectas fuisse (cf. Armellini Cronachetta mensuale Ser. II t. III (1877) 159 ex schedis Suaresii). Indulgentiae „ex quibusdam antiquissimis scriptis et tabulis in eadem ecclesia tunc exsistentibus" ab Andrea de lacobatiis a. 1521 laudantur. Praeterea I. De Albericis in Historiarum virg. Deiparae de Populo compendio (Romae 1599) p. 79 memorat „quendam librum mon. Digitized by Google Eccl. 8. Sebostiani ad Catacumbas in Via Appia. 163 s. Sebastiani, in quo nonnulla privilegia et nonnullae litterae apostolicae (lescriptae et manibus diversorura notariorum publicorura subscriptae fuerunt". Inter haec raultae indulgentiae laudantur, quas Corneliua, Gregorius I, Xystus II ecclesiara visitantibus concesserunt. Aliae autera indulgentiae a Gregorio I, Pelagio, itera Gregorio, Silvestro, Alexandro, Nicolao, Pelagio, Honorio et lohanne concessae enuraerantur in transurapto, iussu Andreae de lacobatiis ep. Lucerini a. 1521 facto (ed. Grisar I. c. p. 447 sq.) et in docu- niento Ludovici Becatelli ep. Ravellen. a. 1596 confecto (ed. I. De Albericis I. c. p. 79). Easdera reraissiones a Silvestro, Xysto et Gregorio indultas Cleraens VII a. 1523 nov. 26 confirraavit; iteraque Paulus III a. 1537 ian. 26 egit pro indulgentiis Gregorii, Silvestri, Alexandri, Nicolai, Pelagii, Honorii et lohannis. Conf. etiara Suraraariura indulgentiarura concessarura . . in rotulis repertis in archivo mon. s. Pudentianae ord. reformat. s. Bemardi extractis per d. Angelura a s. Benedicto Sublacen. a. 1672 iun. 25 in cod. Vat. Barb. 4591 (L 140) f. 65' (cf. Gott Nachr. 1903 p. 99) et Scritture e docuraenti deir erettione in parochiale la chiesa di S. Sebastiano detto alle Catacorabe, s. XVII, Roraa Arch. capitolare di S. Giovanni in Laterano (N XXII; cf. Giitt. Nachr. 1903 p. 538). Quae orania prorsus ficticia, quura onmi accura- tiori indicatione careant, in nostris regestis oraittenda esse statuiraus. Docu- menta reliqua ex s. Mariae Novae tabulario surapsiraus. *1 (366— 84) Daraasus . . dedicat platoniara, ubi corpora apostolorum iacuerunt. Jjaud. in Vita Damasi (Lih. porUif, ed. Duchesne 184. 85. 212; Mommsenp. 83. 250). — Reg. JK. — . *2 (432—40) Xystus III instituit monasteriura „in Catatymbas". Laud. in Vita Xysli III (lAb. pontif. ed. Duchesne I 234; Mommsen p. 99). — Rcg. JK. — . *9 (858—67) Nicolaus I condit monasteriura via Appia in coeraeterio s. Christi martyris Sebastiani in Catacuraba . . ibique constituit raonachos sub abbatis regiraine victuique necessaria dari ceteraque stipendia rainistrari praecipit. Laud. in Vita Nicoiai I (Lib. pontif. ed. Duchesne II 161). — Reg. JE. — . 4 Tcrradna 1161 sept. 30 Alexander HI Hugoni priori et fratribus' eccl. s. Mariae Novae: concedit ecclesiara b. Sebastiani in Catacumba habendam et regendam. V. Eccl. 8. Manae Novae n. 9. *5 (1174-75) Alexander IH priori Lateranensi (an s. Quirici?), archipresbytero s. Mariae Maioris et I. presbytero Huberti subdiacono coraraittit causara inter lordanura priorera et canonicos s. Mariae Novae ex una et abbatera et raonachos 8. Sebastiani in Catacuraba ex parte altera. V. Eccl. s. Manae Novae n. 11. 11* Digitized by Google ] 04 Roma. 6 Ferentino (1174-75) od. 9 Alexander III abbati et fratribus s. Sebastiani: mandat, quatenus super eadem causa (n, b) sententiae archipresbyteri s. Mariae Maioris et I. pres- byteri Uberti subdiaconi pareant, non obstante quod L. s. Quirici eidem causae interesse non potuerit. Praecipit, quatenus priori et fratribus s. Mariae Novae instrumenta quaedam reddant vel in praesentia iudicum faciant iustitiae complementum. V. Eccl. 8. Mariae Novae n. 12. 7 Anagni (1175) dec. 1 Alexanderlll lordano priori et canonicis s. Mariae Novae: confirmat senten- tiam supradictam (n, 5. 6) et quae in instrumento publico ab Andrea scriniario confecto de concessione ecclesiae s. Sebastiani facta continentur. V. Eccl. s. Mariae Novae n. 13. Ecelesia Apostolorum In Tia Ostiensi. Ecclesia obscurae originis et fortunae exstabat in loco, ubi Petrus et Paulus apostolus, cum ad supplicium ducerentur, ultimum vale invicem sibi dixisse traduntur (cf. Torrigio I sacri trofei p. 68 sq.; Crescimbeni L^istoria della basilica di S. Maria in Cosmedin p. 395 sq.; Armellini ^p. 743; ^p. 926). *1 (676—78) Donus restaurat atque dedicat ecclesiam Apostolorum sitam via Ostiensi. Laud. in Vita Doni (Lib. pontif. ed. Diichesne 1348; Mammsenp. 192). — Beg. JE. — . Ecclesia s. Pauli extra muros in Tia Ostiensi. (San Paolo fuori le mnra.) Panvinio p. C7 .sq. — Serrano p. 32sq. — Ugonio f. 227 8q. — Panciroli *p. 6528q.; *p. 653sq. — Severano p. 385sq. — Flor. Martinelli Raccolta di qnello spctta air istoria della basilica di S. Paolo (teste Mandosio II 52). — Martinelli Koma ex ethnica sacra p. 270 sq. — C. Margarini Bullarium Casinense I (Venetiis 1650); II (Tu- derti 1670). — (C. Margarini) Inscriptiones antiquae basilicae s. Pauli ad viam Ostien- sem (Romae 1654). — Lubin p. 341. — Ciampini De sacris aedif. p. 109 sq. — Gio. Batt. Vaccondio Notizie istoricbe delle quattro ba.siliche di Roma p. 129 sq. — G. Di Costanzo Memorie suUa storia della basilica e del monastero di San Paolo in Roma (Non vidi). — Piazza p. 3468q. — Crescimbeni L' istoria della basilica di S. Maria in Cosmedin p. 407 sq. — N. M. Nicolai Della basilica di S. Paolo (Roma 1815). — Ang. Uggeri Della basilica di S. Paolo sulla via Ostiense (Roma 1829). — Nibby I 577 sq. — ForcellaXII 1 sq. — Armcllini * p. 744; «p. 928sq. — Marucchi p. 135 sq. Basilicae b. Pauli apostoli, ubi corpus eius, conditae a Constantino M. et magnificentiore opere, iubente Valentiniano II imp. et Siricio a. 390 nov. 1 8 consecrante, refectae, patriarchali dignitate auctae, in vitis pontificum Roma- norum tot mentiones invenimus, ut pontificum nomina repetere, qui eam ditarunt, longum profecto sit. Primum a clericis sub praepositis administra- tam fuisse, Gregorii I diploma (n. 3) demonstrat. Saec. VIII ineunte, ut in aliis Urbis basilicis, monachi ex monasteriis prope ecclesiam institutis ad officia divina celebranda adhibiti sunt. Verum Agapiti II temporibus, anti- Digitized by Google Eccl. Apostolorum in Via Ostieusi — Eccl. s. Pauli extra muros. 165 quorum monachorum disciplina rcgulari iam dissoluta, monachi Cluniacensis congregationis introducti fucrc (cf. E. Sackur Die Cluniacenser I 101). Saec. X et XI abbatia s. Pauli ad maximum gloriao fastigium pervcnit. Martinus V a. 1425 iul. 28 conccssit congregationi s. lustinae de Padua (Margarini Bull. Cas. II 296 n. 289), quae, Casincnsis vulgo nuncupata, adhuc basilicam colit Antiquissimis bullis pontificum Romanorum b. Pauli basilicam honesta- tam fuisse non dubium est. Sed paene omnes perierunt. lam Bonifatius IX in bulla a. 1400 dec. 31 (Margarini II 289 n. 282) queritur: „cum litterae apostolicaa praedecessorum nostrorum super sustentationc , exemptione et liberationc huiusmodi confectae incurata conservatione et inadvertentia irre- cuperabiliter sint deperditae''. Paucorum autem privilegiorum , quae super- sunt, non habemus autographa, sed solum apographa saec. XIII et XIV confecta. Etiam diplomata Heinrici IV et Friderici I perierunt, Lotharii III et Ileinrici VI tamcn privilegiis remanentibus (cf. Gott. Nachr. 1903 p. 271). Documenta, quae ad basilicam et abbatiam s. Pauli spectant, una cum aliis ex monasteriis s. ApoIIinaris Novi Ravennati, s. Mariae Fontis vivi Par- mensi et s. Benedicti Nepesino huc translatis, adservantur penes monachos ord. s. Benedicti congregationis Casinensis in monasterio ipso s. Pauli; paucis exceptis, quae transierunt ad R. archivum Romanum (Roma Arch. di stato, Benedettini di S. Paolo; cf. Gott. Nachr. 1901 p. 241). De archivo s. Pauli cf. v. Pflugk-IIarttung Iter p. 80 et Gott. Nachr. 1900 p. 129 sq. — Indices: C. Margarini Index alphabeticus archivi mon. 8. Pauli extra menia Urbis, s. XVII, Roma Arch. di S. Paolo (cf. Gott. Nachr. 1900 p. 129); P. L. Galletti Series chronologica praecipuarum chartarum, quae in tabulario mon. bas. divi Pauli in Via Ostiensi adscrvantur (914 — 1500), 8. XVIII, in Miscell. vol. VI, cod. Vat. lat. 7927 f. 276 sq. (cf. Gott. Nachr. 1903 p. 22); P. L. Galletti Inventario di S. Paolo, s. XVIII, in Miscell. vol. XXXII, cod. Vat. lat. 7953 p.I f. 1 sq. (cf. Gott. Nachr. 1903 p. 24); P. L. Galletti Indice dei libri di S. Paolo a. 1724 in Miscell. vol. XIX, cod. Vat. lat. 7940 f. 233 (Gott. Nachr. 1903 p. 23). B = Cop. Roma Arch. di San Paolo fuori. C = Codex diplomaticus basilicae moDasteriique s. Pauli , s. XVUl, ib. ; cf. Gdtt. Nachr. 1900 p. 130. D = Fel. Contelori Privilcgia ecclesiao s. Pauli, s. XVII, cod. Vat. Barb. 2468 (XXXII 259, olim 2485); cf. G6tt. Nachr. 1903 p. 86. E = Fel. Contelori Privilegia s. Pauli de Urbe, s. XVII, Roma Arch. Vat. Misc. Arm. VII t. 132 (M^langes 54). Excerpta ex archivo b. Pauli inveniuntur ap. Galletti Miscell. vol. IX. XI. XXXI, codd. Vat. lat. 7930; 7932 p. II. III; 7952 p. I. II; Galletti Documenti di S. Paolo, 8. XVIII, cod. Vat. lat. 8029 p. I. II (cf. Gott. Nachr. 1903 p. 23—24). t*i (3U—35) nov. 18 Silvester I basilicam b. Pauli sollemniter consecrat; maximam remissionem omnibus ad eam devote venientibus condonat, Romanis et circumiacenti- Digitized by Google 1 56 Roma. bu8 1 anni, Tuscis, Lombardis ct Apulis ot ceteris mare non transeuntibus 2 annorum, sed et his, qui maria transmoare noscuntur, 3 annorum. Laud. a Peiro Maliio in Opusculo histvriae sacrae c. 1 et a Maphato Vegio De rdm antiquis nienun-abUibus bas, s. Pciri lib. Ic. 2 (qui ditni 14 kal. dec praebet). — Reg. JK. —. Spurium. — Kadem die a. 390 Siricium novam basilicam dedicasse, Grisar Geschichte Roms I 284 ex inscriptione coniecit. *2 (468—83) Simplicius ^constituit . . ad s. Paulum apoat. . . hebdomadaa, ut presbyteri manerent propter poenitcntes et baptismum: . . regio I ad s. Paulum . . ." V. Clerus urbis Romae n. 3. 3 604 ian. 25 Gregorius I Fclici subdiac. et rectori patrimonii Appiae: praecipit, ut masaam Aquas Salvias cum omnibus fundis suia ct duos hortos intcr Tiberim et porticus eccl. s. Pauli positos, simul ct tcrrulas q. v. Fossa latronis, a sese ceclesiae s. Pauli donatas, ad nomcn huius ccclcsiac tradat. — Licct omnia. Dat. 8 kal. feb., imp. d. n. Phoca pp. aug. a. 2 ct cons. cius a. l, ind. 7. Tabula tnarttujrea in tnon. s. Pauli [— P. Sabini SyU. inscr. chr. s. X VI in cod. Marc. d. X c. m f. 28&. 0. Panmnii De eccl urbis Koinae «. XVI in cod, Vat. lat. 678 J f. 139. A. MassarcUi MisccU, I f. 137 San Sevcrino Btbl, comunalc. Inscr. urbis Romae s. XVI in Arch. Vat. Misc. Arm. II t. 46 f 15'; Artn. VI t. 30 f 67'; Arm. XI t. 43 f 107*; cod. Vat. lat. 3467 f. 38'; cod. VaiUceU. C 16 f 154, Aleandri lacrizioni antiche s, XVI in cod, Vat, lat. 7113 f 74'. UgheUi Monuinenta s. XVII in cod. Vat. Barb, 3209 (XL 6) f 95. I. B. Donii Inscr. coll. s. XVII in cod. Vat, Barb. 2756 (XXXIV 73, olim 3583) p. 566. Cod. dipl. s. Pauli s. XVIII f 1]. — Ileg. Grcg. I lib. XIV ejK 14 [= DeusdedU lib. III c. 102 (88)], — Edd. Panvinio De praecipuis Urbis basilicis p. 79, Baronius Ann, ad a. 604 c. 18. Scverano p, 390. Margarini Inscr. p. 18 n. 243. Pl, PuccineUi Memorie sepolcrali (1664) p. 53. Margarini BuU. Cas. II 1 n. 1. Ciampini De sacris aedif. p. 110. Vaccondio p. 140. S. Gregorii Opp. cd. Maur. II 1273; IV 330. Biandiini praef. ad Anastasium, BuU. Rom. ed. Cocfjuelifies I 104 n. 19. Ang. Rocca T/ics. pontif sacrarunique antiq. II 410. GaUetii Imcr, Rom. I 5 n.9. Mansi X 390 n. 9. Nicolai p. 205 n. 426A. G. Marini ap, A, Mai Scr. vet. nova coU. V 213 n. 1. Bidi. Rom. ed. Taur. 1 175 n. 19. Martinucci Deusdedii p. 281. De Rossi Inscr. chr. II^ 423 n. 38. PUra Anal. nov. spicil, Solesmen, I 467, Kirsch in Rom. Qnartalschrift II (1888) 235, Migne LXXVII 1318 n. 14. Mon. Gertn. Epp, II 433. Grisar Amd. Rom. I 157 n. 13 (Uib. III n. 2). Wolf v. GlanvcU Deusdedit p. 313. — Regg. Coppi in Dissert. dcUa jyontif, Accad. Rom. X V (1864) 210. Ewaid in N. Arch. III 549. Tomassctti in Arch. deila Soc, Rom. XIX (1896) 138 n, 2. J. 1546. JE, 1991. cf. V. Pflugk-Harttung in Quellen u. Forsch. IV 167. *4 (590—604) Orcgorius I praccipit, ut in ccclcaia b. Pauli apost. super corpus b. Pauli missac cclcbrcntur. Laud. in Vita Grcgorii I (Lib. potUif cd. DucJiesne 1 109. 312; Mommsen p. 162), — Reg, JE. — . 5 (731—41) Orcgorius ITI statuit de oblationibua, quae offerri dcb entur per singuloa dicH in ccclcsia s. Pauli apost. — Brcvc facta a me. Tabtda inarnwrca in mon. s. Pauii /"— P. Sabini Syli. inscr. chr. s. XVI in cod. Marc, ci. X c. 195 f 288*. Aleamlri Iscrizioni anliche s, XVI in cod. Vat. iat. 7113 f, 101. 111. L B. Donii Insor. coU, s. XVII in cod, Vat, Barb, 2756 (XXXIV 73, olim 3583) p, 400], — Digitized by Google Eccl. 8. Pauli extra muros. 157 Kdd. Baronius Ann. ad a. 741 c. 12, Margarini Inscr. p. 4 n. 30. Margarini Bull. Cas. II 4 n. 6 = Muratori Nov. tJies. vet. inscr. IV 1881 n. 1 = Nouveau traiU de diphmatique V 167 not. 1. Biatichini pracf. ad Anastasium. Card. Tlionmasii Opuscula varia ed. Vez- zosi VII 20. Dorgia Vat. conf. p. CCXLII. CanceUieri De sccretariis bas. Vat. II 674. Nicolai p. 187 n. 341). G. Marini ap. A. Mai Scr. vet. nova coU. V 214 n. 1. De Rossi Inscr. chr. Il^ 423 n. 41. Grisar Anal. Roni. 1 169 n. 18 (tab. III n. 3). — liegg. Pomp. SamelU Lettere ecdesiastiche (In Venezia 1740) VI 37. J. 1737. JE. 2254. cf. V. Pflugk-Harttung in Qucllen u. Forsch. IV 173. *6 (817-24) Paschalis I confirmat possessiones et nominatim totam Galeriam cum colonift et colonabus suis et omnibus terminis, excepta tcrra parva, quam ibidem deti- nct s. Sabas. Laud. in n. 16. — Reg. JE. — . 7 (847—55) Leo IV omnibus christianis notitiam contestationis: quicumque dona vel obla- tioncs altaris b. Pauli totiusque templi eius ab usu et utilitate hic Deo ser- vientium tollere praesumpserit aut rectorem per pecuniam vel aliquod malum ingenium ordinaverit sive hcreditatem huius loci vendere vel comparare ausus fuerit, Dei maledictionem in corpore suo suisque rebus habeat. — Quicum- que dona. TabuUi marmorea in mon. s. Pauii [= P. Sabini SyU. inscr. chr. s. XVI in cod. Marc. d. X c. 195 f. 288. A. MassardU Miscdl I f 136 S. Severino Bibl cotnunale. Inscr. urbis Romae s. XVI in Arch. Val. Misc. Arm. II t. 46 f 16*; Arm. VI t. 30 f 69; Arm. XI t. 43 f 108; cod. Vat. kU. 3457 f 40^; cod. VaUiceU. C 16 f 154'. I. B. Donii Inscr. coU. s. XVII in cod. Vat. Barb. 2706 (XXXIV 73, olim 3583) p. 399. G. TerrihUini Sclicdat s. XVIII in cod. Casanat. 2185 (XX XI 9) f. 125. Cod. dijd. s. Pauli s. XVIU f. 2]. — Edd. Panvinio De praecipuis Urbis basilicis p. 72. Margarini Inscr. p. 28 n. 384. PuccineUi